Aριστοκλής Ανδρέου ν. Β.Μ.Σ. (Βιομηχανία Μεταλλικών Σωλήνων) ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 1948/05, 24/5/2012

Aριστοκλής Ανδρέου ν. Β.Μ.Σ. (Βιομηχανία Μεταλλικών Σωλήνων) ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 1948/05, 24/5/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2012:A76 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ρ. Λιμνατίτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1948/05 Μεταξύ: Aριστοκλής Ανδρέου Ενάγοντα και Β.Μ.Σ. (Βιομηχανία Μεταλλικών Σωλήνων) ΛΤΔ Εναγομένων ---------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 24.5.2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κα Πιερή για Μ. Κυπριανού & Σία Για τους Εναγόμενους: κ. Γ. Χατζηνεοφύτου και για κ. Γ. Χριστοδούλου για Χρύση Δημητριάδη & Σία Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση του ενάγοντα εναντίον των εναγομένων είναι για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ζημιές τις οποίες ο ενάγων υπέστη κατά τη διάρκεια της εργοδότησης του από τους εναγομένους στις 23.1.2004 και οι οποίες οφείλονται στην αμέλεια και/ή την παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων και συμβατικών υποχρεώσεων των εναγομένων. Ο ενάγων κατά τον ουσιαστικό χρόνο ήταν υπάλληλος των εναγομένων οι οποίοι ασχολούνται με την παραγωγή σωλήνων και ή πασαμάνων και εργαζόταν στο εργοστάσιο των εναγομένων στην Πάφο με μηνιαίο μισθό £1.

1. Είναι ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι ήταν ρητός και ή εξυπακουόμενος όρος της σύμβασης εργοδότησης ότι οι εναγόμενοι θα του παρείχαν ασφαλές και κατάλληλο σύστημα εργασίας και θα λάμβαναν όλα τα αναγκαία και επαρκή μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας, οι μηχανές, τα μηχανήματα, οι συσκευές και τα εργαλεία που ήταν στην διάθεση του ενάγοντα να είναι κατάλληλα για την εκτέλεση της εργασίας του ώστε να διασφαλίζεται η προστασία και η ασφάλεια του. Κατά ή περί τις 23.1.2004 ο ενάγων χρησιμοποιούσε μηχανή παραγωγής κοιλοδοκών στο εργοστάσιο των εναγομένων σε ώρα εργασίας και κατόπιν οδηγιών των εναγομένων. Κατά την χρήση της μηχανής ο ενάγων έπρεπε να καθαρίζει τα περιστρεφόμενα διαμορφωτικά καλούπια της μηχανής (ρέγουλα) από τη σκουριά και κατά τη διάρκεια του καθαρισμού της μηχανής λόγω της αμέλειας και/ή της παράβασης καθηκόντων των εναγομένων η μηχανή παρέσυρε το χέρι του ενάγοντα με αποτέλεσμα να αποκοπεί η πρώτη φάλαγγα του δείκτη του δεξιού χεριού του και να τραυματιστεί σοβαρά στο μεγάλο δάκτυλο. Είναι ισχυρισμός του ενάγοντα ότι το ατύχημα οφειλόταν στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια των εναγομένων και/ή των υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων τους και/ή στην παράβαση της σύμβασης εργοδότησης και/ή των όρων αυτής. Ο ενάγων παραθέτει λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων των εναγομένων όπως επίσης λεπτομέρειες των σωματικών του βλαβών και των ειδικών ζημιών που υπέστη. Στα θέματα αυτά θα αναφερθώ με λεπτομέρεια στη συνέχεια. Στην υπεράσπιση τους οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι ο μηνιαίος μισθός του ενάγοντα ήταν £1.030,87 και παραδέχονται ότι στις 23.1.2004 επεσυνέβη ένα ατύχημα στο χώρο εργασίας του ενάγοντα. Αρνούνται όμως τους ισχυρισμούς του ενάγοντα και ιδιαίτερα τις λεπτομέρειες αμέλειας που τους καταλογίζει και ισχυρίζονται ότι ελάμβαναν όλα τα αναγκαία και επαρκή μέτρα για την προστασία και ασφάλεια του. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι ο εξοπλισμός εργασίας και τα μηχανήματα που ήταν στη διάθεση του ενάγοντα ήταν κατάλληλα για την εκτέλεση της εργασίας του και ισχυρίζονται ότι δεν εξέθεταν τον ενάγοντα σε κίνδυνο κατά την εκτέλεση της εργασίας του. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι το επίδικο ατύχημα προκλήθηκε λόγω της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα και παραθέτουν λεπτομέρειες αμέλειας του ενάγοντα. Οι εναγόμενοι αρνούνται επίσης τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες του ενάγοντα και αναφέρουν περαιτέρω ότι ο ενάγων δεν απώλεσε την ικανότητα του για εργασία και είναι ικανός να εργάζεται σε διάφορες εργασίες και να κερδίζει τα ίδια χρήματα που κέρδιζε πριν τον τραυματισμό του. Είναι ισχυρισμός των εναγομένων ότι στον ενάγοντα προσφέρθηκε εργασία επί οκταώρου βάσης και με κανονική μισθοδοσία αλλά ο ενάγων την αρνήθηκε για να μην απωλέσει το επίδομα αναπηρίας το οποίο ελάμβανε και επέλεξε ο ίδιος να εργάζεται με μειωμένο ωράριο ενώ μπορεί να εργάζεται κανονικά. Τους πιο πάνω ισχυρισμούς ο ενάγων τους απορρίπτει με την απάντηση στην έκθεση υπεράσπισης ως ψευδείς, ανυπόστατους και αστήρικτους και ισχυρίζεται ότι μοναδικός σκοπός των εναγομένων είναι η παραπλάνηση του Δικαστηρίου και η εκ των υστέρων προσπάθεια αποφυγής των ευθυνών τους. Για να αποδείξει την υπόθεση του ο ενάγων έδωσε μαρτυρία ο ίδιος και κάλεσε πέντε μάρτυρες. Για τους εναγομένους έδωσαν μαρτυρία επίσης πέντε μάρτυρες. Δεν θα παραθέσω το σύνολο της μαρτυρίας αφού αυτό βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και το οποίο έχω κατά νου στο στάδιο αξιολόγησης της μαρτυρίας Θα περιοριστώ στη καταγραφή ουσιαστικών κατά την κρίση μου σημείων της μαρτυρίας τα οποία έχουν ιδιαίτερη σημασία για την παρούσα υπόθεση. Ο ενάγων υιοθέτησε το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης η οποία έγινε τεκμήριο Α και ανέφερε περαιτέρω στη μαρτυρία του ότι δεν έτυχε εκπαίδευσης στην εργασία του και ότι έμαθε το έμαθε από μόνος του. Υπήρχε προηγουμένως μια άλλη μηχανή και ότι έκαμνε ο χειριστής της στη συνέχεια το έκαμνε και ο ίδιος. Η εταιρεία παρήγγειλε το επίδικο μηχάνημα από την Αυστρία και ο άνθρωπος που ήρθε για να στήσει την μηχανή τους έδειξε την χρήση της για τρείς τέσσερις ημέρες. Στη συνέχεια επανέλαβε και ο ίδιος ότι είδε και από τότε συνέχιζε να το κάνει καθημερινά. Όταν στοιβάζετο σκουριά στη μηχανή έπρεπε να καθαριστεί γιατί υπήρχε παραμόρφωση στα προϊόντα. Η μηχανή δεν σταματούσε. Ο καθαρισμός ήταν επικίνδυνος και το ανέφερε τόσο στον υπεύθυνο της εταιρείας όσο και στο Γραφείο Εργασίας που έκανε έλεγχο για την ασφάλεια της εργασίας. Στις 23.1.2004 προσπάθησε να καθαρίσει τα ρέγουλα που τετραγώνιζαν το πασαμάνο και η μηχανή του άρπαξε το γάντι, τράβηξε το χέρι του και του τραυμάτησε το δάκτυλο. Πήγε στο Νοσοκομείο και ακολούθως στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Επισκέφθηκε επίσης γιατρό στη Λεμεσό και έκαμνε φυσιοθεραπεία για δύο χρόνια. Μετά το ατύχημα επέστρεψε στην εργασία αλλά εργάζεται σε άλλο πόστο για τέσσερις ώρες την ημέρα και παίρνει αναπηρικό επίδομα. Ανέφερε ότι μέχρι σήμερα ο μισθός του είναι μειωμένος και δεν μπορεί να εργαστεί στην ίδια εργασία. Έχει ιδιαίτερα προβλήματα στο κρύο και στην υγρασία και δεν μπορεί να σφίξει κανονικά το χέρι του. Ανέφερε ότι για τα μεταφορικά του από την Πάφο στο Νοσοκομείο Λευκωσίας και στον γιατρό στη Λεμεσό πλήρωσε περίπου £2.
2. Πλήρωσε για φάρμακα £100 και για το ιατρικό πιστοποιητικό £
3. Σήμερα νιώθει πόνους, έχει άγχος και δημιούργησε τεράστια χρέη. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι όταν ο Αυστριακός τους έδειξε τον τρόπο καθαρισμού της μηχανής πήρε ένα κομμάτι λάμα και με αυτή καθάριζε τη μηχανή. Το ίδιο έκαμναν και οι ίδιοι. Η λάμα μπορεί να πήγαινε ένα με δύο γύρους ανάλογα με τη σκουριά που υπήρχε και αυτός ήταν ο τρόπος καθαρισμού της μηχανής. Στο μάρτυρα υπεβλήθηκε ότι ο ίδιος ήταν απρόσεκτος και ενώ έφυγε η σκουριά συνέχιζε να έχει τη λάμα στη μηχανή, θέση που ο μάρτυρας αρνήθηκε. Υπεβλήθηκε επίσης στον ενάγοντα ότι η λάμα των 20 εκ. μήκος που χρησιμοποιούσε ήταν επικίνδυνη ενώ αν ήταν πάνω από 40 εκ. και την κρατούσε πάνω από το ράγουλο δεν θα προκαλείτο το ατύχημα. Ο ενάγων ανέφερε ότι ο ίδιος δοκίμασε διάφορα μεγέθη λάμας και αυτή που χρησιμοποιούσαν ήταν η πιο βολική για το σκοπό του καθαρισμού. Οι μηχανολόγοι του εργοστασίου ουδέποτε έκαναν παρατήρηση και ουδέποτε του είπαν ότι αυτό ήταν επικίνδυνο. Ανέφερε επίσης ότι μετά από το ατύχημα του οι εναγόμενοι έφεραν ειδικό από την Γερμανία και το πρόβλημα καθαρισμού της μηχανής λύθηκε. Σε άλλη υποβολή του κ. Χατζηνεοφύτου ότι έπρεπε να χρησιμοποιεί λάμα μήκους 30-40 εκ. ο ενάγων διερωτήθηκε γιατί δεν έκαμαν οι μηχανολόγοι αυτή την παρατήρηση και γιατί δεν έκαμαν τίποτε όταν διαμαρτυρήθηκε. Υπεβλήθηκε επίσης στον ενάγοντα ότι ο ίδιος καθόριζε τον τρόπο λειτουργίας και εκπαίδευσης του προσωπικού και ο ίδιος επέλεξε τον τρόπο καθαρισμού όπως τον βόλευε. Δεύτερος μάρτυρας για τον ενάγοντα (ΜΕ2) ήταν ο Λεόντιος Νέστωρος ο οποίος εργαζόταν μαζί με τον ενάγοντα στην εταιρεία. Ήταν βοηθός του ενάγοντα και κάποτε χειριστής της μηχανής. Καθάριζαν όπως είπε τη μηχανή με μια λάμα και τους έλεγαν να προσέχουν γιατί ήταν επικίνδυνο. Η μοναδική εκπαίδευση που είχαν για το μηχάνημα ήταν την περίοδο που ήρθαν οι Αυστριακοί για να το εγκαταστήσουν και όλοι εργάζονταν με τον ίδιο τρόπο. Ανέφεραν το πρόβλημα στο κ. Σωκράτους (Μ.Ε.4) και τους είπε ότι προσπαθούσαν να βρούν λύση. Μετά το ατύχημα έφεραν κάποιο ειδικό και εφάρμοσαν ένα νέο σύστημα. Στον μάρτυρα υποβλήθηκε ότι ο καθαρισμός θα μπορούσε να γίνει με λάμα των 30 εκ και υποβλήθηκε επίσης ότι τόσο οι Αυστριακοί όσο και οι υπεύθυνοι της εταιρείας τους υπέδειξαν για καθαρισμό της μηχανής λάμα των 30 εκ. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι Αυστριακοί έπαιρναν ένα κομμάτι λάμα χωρίς να κοιτάξουν ούτε τις διαστάσεις ούτε και τους ενδιέφερε οτιδήποτε άλλο. Η λάμα ήταν 15 εκ. και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν λάμα 30 εκ. γιατί δεν ήταν σταθερή και δεν μπορούσε να καθαρίσει. Τρίτος μάρτυρας για τον ενάγοντα (ΜΕ3) ήταν ο Πανίκος Ευριπίδου ο οποίος επίσης εργαζόταν με τον ενάγοντα στην ίδια εταιρεία. Τότε ήταν βοηθός του και τώρα είναι χειριστής της μηχανής, κατέχει την θέση που είχε ο ενάγων. Δεν εκπαιδεύτηκε από κάποιο στη χρήση της αλλά ήταν θέμα πείρας. Κάποτε τους επέβλεπε ο κ. Φεττάς όμως δεν υπήρχε συνέχεια επίβλεψη. Την ημέρα του ατυχήματος ο ίδιος απουσίαζε γιατί είχε ατύχημα στην ίδια μηχανή. Παρέσυρε το χέρι του το γρέζο, του παρέσυρε το γάντι και του έκοψε δύο δάχτυλα. Μετά το ατύχημα του ενάγοντα οι εναγόμενοι έφεραν ένα Γερμανό ειδικό ο οποίος εγκατέστησε ένα νέο σύστημα για καθαρισμό της μηχανής. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «αντί να ξιούμε με το χέρι μας εφαρμόσαμε επί τόπου ξύστρα». Δεν μέτρησε το μήκος της «ξύστρας» που χρησιμοποιούσαν, θα ήταν περίπου 20 εκ. Αν ήταν 30 εκ. όπως ισχυρίζονται οι εναγομένοι θα κτυπούσε και θα έφευγε από το χέρι. Από την στιγμή που ανέλαβε ο ίδιος τον χειρισμό της μηχανής δεν χρησιμοποιεί «ξύστρα» γιατί άλλαξε το σύστημα το οποίο λειτουργεί σωστά. Τέταρτος μάρτυρας για τον ενάγοντα (ΜΕ4) ήταν ο Τάκης Σωκράτους, Ανώτερος Επιθεωρητής Εργασίας, ο οποίος στις 30.1.2004 επισκέφθηκε τον χώρο για να ερευνήσει τις συνθήκες του ατυχήματος. Ετοίμασε έκθεση η οποία έγινε τεκμήριο 5 και κατέθεσε επίσης σχέδιο της μηχανής σαν τεκμήριο
4. Είχε διαπιστώσει στο παρελθόν τους κινδύνους αφού υπήρχαν μέρη της μηχανής όπου οι κίνδυνοι ήταν εμφανείς και τους είχε υποδείξει τόσο στους μηχανικούς όσο και στους εργοδότες. Για το συγκεκριμένο σημείο διαπίστωσε την ανάγκη καθαρισμού με το χέρι μετά το ατύχημα. Πρόσφατα επισκέφθηκε και πάλι το εργοστάσιο των εναγομένων και είδε ότι έγινε μια σωστή και αποτελεσματική αλλαγή, υπάρχει μόνιμα τοποθετημένο λάστιχο που καθαρίζει την επιφάνεια από την σκουριά και είναι ικανοποιητική λύση του προβλήματος. Κατά τις επισκέψεις του στο εργοστάσιο το προσωπικό παραπονέθηκε για τα προβλήματα στον τρόπο λειτουργίας της μηχανής και ο ίδιος εισηγήθηκε στους εργοδότες τρόπους προστασίας του μηχανήματος. Η Άννα Ευσταθίου (ΜΕ5) ανέφερε ότι εργάζεται στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σαν ασφαλιστική λειτουργός και έχει στην κατοχή της τον φάκελο που αφορά τον ενάγοντα. Στις 11.2.2004 ο ενάγων υπέβαλε αίτηση για επίδομα σωματικής βλάβης και πληρώθηκε επίδομα από 23.1.2004 μέχρι 22.1.
5. Στις 28.3.2005 υπέβαλε αίτηση για σύνταξη αναπηρίας και εγκρίθηκε σε ποσοστό 75%. Κατέθεσε σχετική έκθεση σαν τεκμήριο
6. Ο ενάγων επέστρεψε στα καθήκοντα του και ο μισθός του ήταν κατά μέσο όρο £
7. Σήμερα ο μισθός του ενάγοντα είναι €600 όπως φαίνεται στο τεκμήριο
8. Στην αντεξέταση της η μάρτυρας ανέφερε ότι οι καθαρές απολαβές του ενάγοντα στις 23.1.2004 ήταν £1.100 αφού αφαιρεθεί ποσοστό 6.3%. Οποιαδήποτε διαφοροποίηση στο ποσό αυτό δεν αφορά το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων αλλά είναι θέμα σύμβασης. Σε υποβολή του κ. Χατζηνεοφύτου ότι ο ενάγων δεν είναι ανάπηρος κατά 75% η μάρτυρας ανέφερε ότι όταν κάποιος πάθει αναπηρία τότε η σύνταξη του αυξάνεται σαν να είναι ανίκανος για εργασία στο 75%. Αν το εισόδημα του δεν έχει μειωθεί θα παίρνει μόνο σύνταξη αναπηρίας. Για να παίρνει το επίδομα θα πρέπει να χάσει τα 2/3 του μισθού του. Ο ορθοπεδικός, τραυματιολόγος Χρίστος Κατσιάμης, (ΜΕ6) ανέφερε ότι ο ενάγων τον επισκέφθηκε στις 9.2.2004 και του ανέφερε ότι είχε εργατικό ατύχημα με σοβαρό τραυματισμό στο χέρι. Κατά την εξέταση επιβεβαίωσε τα όσα του ανέφερε ο ενάγων ο οποίος τον επισκέφθηκε δύο φορές για την αλλαγή του τραύματος. Του ανέφερε ότι δεν μπορούσε να τον βοηθήσει και θα πρέπει να τον βλέπει ο θεράπων γιατρός του. Ετοίμασε Ιατρικό Πιστοποιητικό το οποίο κατατέθηκε σαν τεκμήριο
9. Ο ενάγων όπως ανέφερε ο μάρτυρας παρουσιάζει μόνιμη κάμψη της ονυχοφόρου φάλαγγας η οποία είναι παραμορφωμένη και πολύ ευαίσθητη. Φαίνεται ότι με την κάκωση επηρεάστηκαν και οι τελικοί κλάδοι των αισθητικών νεύρων. Η έκταση του αντίχειρα ήταν αρκετά περιορισμένη γιατί τα δερματικά μοσχεύματα δεν το επιτρέπουν. Είχε επίσης ουλές στην περιοχή και είχε απωλέσει την ικανότητα να σφίγγει και να μεταφέρει βαριά αντικείμενα αλλά έχει και δυσκολία σε λεπτούς χειρισμούς. Επίσης στις καιρικές αλλαγές παρουσιάζεται πόνος. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι δεν έχει ακτινογραφίες και το μόνο που έκανε ήταν να αλλάξει δύο φορές τις γάζες του τραύματος. Δεν εξέτασε το δάκτυλο γιατί ήταν πρόσφατα χειρουργημένο και είδε τον ενάγοντα στις 9.2.2004 και 14.2.2004, όταν του άλλαξε τις γάζες. Είδε επίσης τον ενάγοντα στις 28.6.2005 όταν ετοίμασε το ιατρικό πιστοποιητικό. Εξέτασε την αισθητικότητα του δακτύλου και ερώτησε τον ενάγοντα τι μπορεί να κάνει και τι όχι. Ο ενάγων του είπε ότι δεν μπορούσε να μεταφέρει σκληρά αντικείμενα με το χέρι και δεν μπορούσε να κάνει ούτε συνηθισμένη χειρονακτική εργασία γιατί πονούσε. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι το μόσχευμα δημιούργησε επώδυνη ουλή και το δέρμα στην περιοχή είναι λεπτό. Έτσι δημιουργεί προβλήματα στους αισθητήρες και ο αντίχειρας που είναι το πιο σημαντικό δάκτυλο επηρεάζει και τα άλλα δάκτυλα στη σωστή χρήση. Στα ευρήματα του κατέληξε από το ιστορικό του ενάγοντα το οποίο πήρε από τον ίδιο τον ενάγοντα, την εξέταση που του έκανε και αφού είδε επίσης τα ιατρικά πιστοποιητικά που ετοίμασε ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα. Με βάση τα πιο πάνω ήταν η θέση του ότι ο ενάγων δεν μπορεί να εξασκήσει το επάγγελμα του όπως και προηγουμένως, περιορίζεται πολύ ο κύκλος των εργασιών που μπορεί να ασκήσει και μπορεί να κάνει ελαφριές εργασίες χωρίς να σηκώνει βάρη και να χρησιμοποιεί σκληρά αντικείμενα. Για τους εναγόμενους κατέθεσε σαν πρώτος μάρτυρας (ΜΥ1) ο Σωτήρης Ορφανός, λογιστής των εναγομένων. Γνωρίζει όπως είπε τον ενάγοντα από το 1983 σαν υπάλληλο της εναγομένης εταιρείας ο οποίος είχε ένα ατύχημα στις 23.1.
10. Ο καθαρός μισθός του ενάγοντα, σύμφωνα με το τεκμήριο 10, ήταν £880 από τις οποίες κρατούσε ποσό £130,89 για δάνειο το οποίο έκανε ο ενάγων από το ταμείο προνοίας. Για την περίοδο 23.1.2004 - 30.6.2005 η εναγομένη εταιρεία πλήρωνε στον ενάγοντα μετά από εντολή του διευθυντή κανονικά τον μισθό του. Την 1.7.2005 ο ενάγων υπέβαλε παραίτηση γιατί όπως τους ανέφερε έκανε αίτηση για επίδομα σύνταξης. Εάν δεν παραιτείτο από την εργασία οι οδηγίες του διευθυντή των εναγομένων ήταν να του πληρώνουν κανονικά το μισθό του. Επανήλθε στην εταιρεία με μερική απασχόληση σαν οδηγός περονοφόρου οχήματος. Στην νέα θέση εργασίας ο μισθός του ήταν €597,24 καθαρά. Στο Τεκμήριο 12 φαίνεται ότι ο μισθός του είναι €545,24 γιατί υπάρχει δάνειο για το οποίο πληρώνει το ποσό των €
11. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι συμφώνησε ο ενάγων στην επαναπρόσληψη του για 4 ώρες με μισθό για £290,
12. Δεύτερος μάρτυρας για τους εναγομένους ήταν ο υποδιευθυντής τους Χρίστος Κουκούνη (ΜΥ2) ο οποίος ανέφερε ότι ήταν ο εκπρόσωπος της εταιρείας για την παραγγελία της επίδικης μηχανής από την Αυστρία. Με την παραγγελία υπήρχε και ρήτρα για εκπαίδευση δύο προσώπων από τα οποία το ένα ήταν ο ίδιος. Οι οδηγίες που δόθηκαν όπως ανέφερε στους χειριστές της μηχανής ήταν να σταματά η μηχανή για να καθαριστεί και δεν τοποθέτησαν κιγκλιδώματα γιατί η μηχανή είχε όλες τις προϋποθέσεις ασφαλείας. Σε ερώτηση του κ. Χατζηνεοφύτου γιατί τοποθετήθηκε σύστημα μετά το ατύχημα ο μάρτυρας ανέφερε ότι τοποθετήθηκε σαν ενισχυτικό του συστήματος και σε ερώτηση αν αυτό έλυσε το σύστημα της «ξύστρας» ο μάρτυρας ανέφερε πως δεν μπορεί να απαντήσει γιατί δεν ήταν ο άμεσα υπεύθυνος. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι μετά την αγορά της μηχανής πήγαν για 3 ½ μήνες για εκπαίδευση στον χειρισμό της μηχανής και ο σκοπός ήταν να εκπαιδεύσουν τους χειριστές. Επανέλαβε ότι οι οδηγίες τους προς τους χειριστές ήταν να σταματούν την μηχανή και να την καθαρίζουν. Το 2004 δεν ήταν ο άμεσα υπεύθυνος για την μηχανή και για το ατύχημα ανέφερε ότι του είπαν άλλοι. Επανέλαβε επίσης ότι το σύστημα καθαρισμού δεν άλλαξε αλλά βελτιώθηκε. Σε ερώτηση της κυρίας Πιερή αν το νέος χειριστής της μηχανής την σταματά για να την καθαρίσει ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν είναι ο άμεσα υπεύθυνος και δεν γνωρίζει. Του υποβλήθηκε επίσης ότι ο ίδιος υπέδειξε στους χειριστές να χρησιμοποιούν την λάμα σαν τρόπο καθαρισμού και ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτές ήταν οι οδηγίες του με το σταμάτημα όμως της μηχανής. Σε ερώτηση πως καθάριζαν την μηχανή το 2004 ανέφερε ότι δεν ήταν ο άμεσα υπεύθυνος και δεν μπορούσε να απαντήσει την ερώτηση. Ανέφερε επίσης ότι δεν γνωρίζει πότε τοποθετήθηκαν τα πλαστικά στην μηχανή. Σε υποβολή της κυρίας Πιερή ότι δεν είπαν στον ενάγοντα να σταματά την μηχανή αλλά να την καθαρίζουν με την λάμα ανέφερε ότι δεν ήταν ο άμεσα υπεύθυνος και έτσι δεν μπορούσε να απαντήσει. Σε υποβολή επίσης ότι οι χειριστές έκαμναν παράπονο για τον τρόπο καθαρισμού ο μάρτυρας ανέφερε ότι αν έκαμναν παράπονα αυτά δεν ήταν στον ίδιο. Ο Ανδρέας Φεττάς, (ΜΥ3) είναι χημικός μηχανικός με ειδικότητας στα μέταλλα και εργάζεται από το 1986 στους εναγόμενους σαν υπεύθυνος παραγωγής. Ο ενάγων ήταν υπεύθυνος για τον χειρισμό του επίδικου μηχανήματος και η επίβλεψη γινόταν από τον Χρίστο Κουκκούνη, ο οποίος ειδικεύθηκε για τον σκοπό αυτό στην έδρα της κατασκευάστριας εταιρείας. Η αρχική εκπαίδευση έγινε από τους κατασκευαστές της μηχανής και στη συνέχεια ο ενάγων εκπαίδευσε τους νέους χειριστές. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η σκουριά βρίσκεται στη λαμαρίνα από την οποία κατάσκευάζεται το προϊόν. Μέσα από τα ράγουλα πρέπει απαραίτητα να διαβρέχεται με άφθονο γαλάκτωμα (νερό και 5% emalsion) και αυτό είναι το Α και το Ω στο σύστημα της μηχανής και το σύστημα αυτό ουδέποτε σταμάτησε να λειτουργεί. Σε ερώτηση του κ. Χατζηνεοφύτου αν χρειάζεται και οποιοδήποτε άλλο καθαρισμό η μηχανή ο μάρτυρας ανέφερε ότι υπάρχουν περιπτώσεις που οι λαμαρίνες αφήνουν πολλές ακαθαρσίες και παρά τη χρήση του γαλακτώματος δεν μπορούν να αφαιρεθούν. Στην περίπτωση αυτή η κατασκευάστρια εταιρεία εισηγήθηκε μια λάμα 30 εκ. με σχήμα Γ, με την οποία ο χειριστής καθάριζε «τις τουρκοκεφαλές». Από το 1986 μέχρι το 2004 αυτό το σύστημα χρησιμοποιούσαν και δεν έγινε οποιοδήποτε ατύχημα. Εάν η λάμα είναι πιο κοντή 10 - 20 εκ. αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος. Ανέφερε επίσης ότι ο εργοδοτούμενος των εναγομένων Παναγιώτης Ευριπίδου σε ατύχημα που είχε στο ίδιο μηχάνημα υπέστη ακρωτηριασμό μέσου δακτύλου και σήμερα είναι ο χειριστής του μηχανήματος χωρίς οποιοδήποτε πρόβλημα. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι είναι ο ίδιος που ενέκρινε ο εργαλείο καθαρισμού αξιολογώντας τους κινδύνους και εφόσον τηρούσαν τις αρχές ασφαλείας δηλαδή να είναι μήκους 30 εκ. σχήματος Γ με κλήση 5 εκ. έκρινε ότι θα ήταν ασφαλές. Σε ερώτηση αν αυτό το εργαλείο χρησιμοποιούσαν οι υπαλλήλοι της εταιρείας απάντησε καταφατικά όμως όπως είπε δεν ήταν εκεί για να βλέπει αλλά του είπαν ότι αυτό έκαναν με τη λάμα. Ανέφερε επίσης ότι δεν θυμόταν αν το γραφείο Εργασίας τους ανέφερε οτιδήποτε για το συγκεκριμένο σημείο της μηχανής αλλά τους είπαν ότι έπρεπε να μπει κάγκελο στη μηχανή. Ο ενάγων όπως είπε ο μάρτυρας, ήταν προσεκτικός και ήξερε να κάνει τη δουλειά του και ανέφερε επίσης η μηχανή δεν μπορούσε να σταματήσει για να καθαριστεί στα ράγουλα αλλά έπρεπε να λειτουργεί. Υπεβλήθηκε στο μάρτυρα ότι πολλές φορές ο ενάγων τους είπε ότι πρέπει να γίνει κάτι γιατί υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού και ο μάρτυρας ανέφερε ότι υπήρχαν υποδείξεις όμως δεν τους πέρασε ποτέ από το μυαλό ότι θα γίνει ατύχημα. Είπε επίσης ότι ο ενάγων δεν μπορεί να κάνει την ίδια δουλειά όμως με την πείρα που έχει μπορεί να δίνει οδηγίες στους βοηθούς του. Τέταρτος μάρτυρας για τους εναγομένους (ΜΥ4) ήταν ο γιατρός Ηλίας Γεωργίου ο οποίος ανέφερε ότι είναι ορθοπεδικός χειρούργος τραυματιολόγος. Η εμπειρία του ξεκινά από το 1969 που ειδικεύτηκε και εργάστηκε τόσο στο Νοσοκομείο Λεμεσού όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Εξέτασε τον ενάγοντα τον Σεπτέμβριο του 2006 και ετοίμασε σχετική ιατρική έκθεση η οποία έγινε τεκμήριο
13. Στις 16.6.2011 εξέτασε ξανά τον ενάγοντα και ετοίμασε συμπληρωματική έκθεση η οποία έγινε τεκμήριο
14. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι τα τραύματα που αναφέρονται στο τεκμήριο 14 που αφορά τον Παναγιώτη Ευριπίδου (Μ.Ε.3) είναι πιο σοβαρά με την έννοια του ακρωτηριασμού. Στην περίπτωση του ενάγοντα δεν υπάρχει απώλεια μέρους του δακτύλου και αν δεν υπάρχουν λεπτοί χειρισμοί θα μπορούσε να δουλέψει την μηχανή. Επειδή δεν υπάρχει ακρωτηριασμός και η μυϊκή δύναμη του αντιβραχίου έδειξε το ίδιο εύρος μυϊκής μάζας τόσο στο αριστερό όσο και στο δεξί χέρι είναι η κατάληξη του ότι ο ενάγων μπορεί να εργαστεί σε κανονικό ωράριο. Η συσφικτική δύναμη του δεξιού χεριού έχει μειωθεί σε κάποιο βαθμό. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι οι αισθητικές διαταραχές είναι καθαρά υποκειμενικό θέμα και δεν υπάρχει ειδική ιατρική εξέταση. Το γεγονός ότι λήφθηκε δέρμα από το μέσο δάκτυλο δικαιολογεί την αίσθηση της αιμωδίας. Στην δεύτερη εξέταση που έκαμε στον ενάγοντα δεν έκανε ηλεκτρομυογράφημα για τον λόγο ότι αφού βρήκε την μυϊκή δύναμη ίση με αυτή του αριστερού χεριού έκρινε ότι δεν υπήρχε ανάγκη για κάτι τέτοιο. Για την συσφικτική δύναμη δεν υπάρχει επιστημονική μέθοδος μέτρησης της αλλά λόγω της δυσκαμψίας του δεξιού δείκτη και αντίχειρα δικαιολογείται μείωση σε κάποιο βαθμό. Σε ερώτηση της κυρίας Πιερή πως η μειωμένη κάμψη και η περιορισμένη συσφικτική ικανότητα επηρεάζει τον αντίχειρα ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο αντίχειρας είναι το πιο σημαντικό δάκτυλο στο χέρι όμως δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε βλάβη καθιστά όλο το χέρι προβληματικό. Μια δυσκαμψία της ενδοφαλαγγικής άρθρωσης δεν το καθιστά πλήρως ανάπηρο για εργασία αλλά δικαιολογεί τη δυσκολία συλλογής μικροαντικειμένων και μείωση της συσφικτικής δύναμης σε κάποιο βαθμό περίπου 15%. Τελευταίος μάρτυρας για τους εναγομένους (ΜΥ5) ήταν ο Κώστας Κουτσός, Γενικός Διευθυντής των εναγομένων. Κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του κατατέθηκαν εκ συμφώνου τα τεκμήρια 17 και
15. Ο ενάγων όπως ανέφερε ο μάρτυρας είναι από τους πρώτους υπαλλήλους της εταιρείας και από την αρχή που προσελήφθηκε ήταν χειριστής της μηχανής και από το 1982 χειριστής της νέας μηχανής. Ο ενάγων είχε όλα τα προσόντα, γνώριζε το σχέδιο και μπορούσε να αλλάξει τα είδη των σωλήνων. Ο ενάγων απουσίαζε από την εργασία του από 23.1.2004 που έγινε το ατύχημα για αρκετό διάστημα και μέχρι τις 30.6.2005 παρόλο που δεν είχαν νομική υποχρέωση του πλήρωναν κανονικά τον μισθό του. Η εταιρεία δεν είχε πρόθεση να σταματήσει να τον πληρώνει όμως την 1.7.2005 τους ανέφερε ότι δεν θα τον πλήρωναν οι κοινωνικές ασφαλίσεις και έτσι υπέβαλε παραίτηση. Στις 18.10.2005 επέστρεψε και τους ανέφερε ότι πήρε το επίδομα ανικανότητας και θέλει να εργαστεί στην εταιρεία. Του είπαν ότι μπορεί να αναλάβει σαν υπεύθυνος της μηχανής όμως ο ίδιος τους είπε ότι θέλει να παίρνει το επίδομα ανικανότητας και επιθυμούσε να εργαστεί μόνο για τις ώρες που του επέτρεπαν από τις κοινωνικές ασφαλίσεις. Έτσι ανέλαβε σαν οδηγός με τον μισθό οδηγού για τέσσερις ώρες την ημέρα και έγινε η ανάλογη διευθέτηση του μισθού του. Στην αντεξέταση του ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο ίδιος δεν ήταν πλήρως ενήμερος για το σύστημα εργασίας γιατί δεν ήταν ο τεχνικός διευθυντής. Άκουσε ότι χρησιμοποιούσε ο ενάγων μικρότερη λάμα από αυτή που εισηγήθηκαν οι Αυστριακοί μηχανικοί. Το σύστημα ουσιαστικά δεν άλλαξε αλλά οι εργαζόμενοι με δική τους πρωτοβουλία έκαναν κάποιες αλλαγές. Υπεβλήθηκε στον μάρτυρα ότι ανάγκασαν τον ενάγοντα να παραιτηθεί από την εργασία και ο μάρτυρας ανέφερε ότι είναι ο ίδιος που το ζήτησε. Η εταιρεία τον πλήρωνε κανονικά μέχρι τις 30.6.2005 και δεν είχαν κανένα λόγο να τον απολύσουν. Υπεβλήθηκε επίσης ότι οι εναγομένοι είπαν στον ενάγοντα να παραιτηθεί για να τον προσλάβουν ξανά, θέση που ο μάρτυρας δεν αποδέχτηκε και ανέφερε ότι ο ενάγων υπέβαλε την παραίτηση του και ο ίδιος την δέχτηκε. Έχω εξετάσει με πολύ μεγάλη προσοχή το περιεχόμενο της μαρτυρίας και παρατήρησα ιδιαίτερα τον τρόπο αλλά και την γενικότερη συμπεριφορά κάθε μάρτυρα ενώ κατέθετε από το εδώλιο του μάρτυρα. Η μαρτυρία του ενάγοντα δέχομαι ότι σε γενικές γραμμές είναι αξιόπιστη περιέχει όμως και στοιχεία υπερβολής, ιδιαίτερα σε σχέση με τα τραύματα του και τις συνέπειες τους. Σε σχέση όμως με το σύστημα καθαρισμού της μηχανής δέχομαι την μαρτυρία του ενάγοντα όπως και των Μ.Ε.2 και Μ.Ε.
16. Ο Μ.Ε.4 ενώ είχε την υποχρέωση να ελέγχει την ασφάλεια του συστήματος εργασίας και ενώ επισκέφτηκε πολλές φορές το εργοστάσιο και διαπίστωσε την ύπαρξη κινδύνων από την λειτουργία της μηχανής το επίδικο πρόβλημα το διαπίστωσε μετά το ατύχημα. Ως εκ τούτου η μαρτυρία του δεν βοηθά το Δικαστήριο. Από την μαρτυρία που προσκόμισαν οι εναγόμενοι προκύπτει ότι δεν υπήρχαν σαφής και συγκεκριμένες οδηγίες για τον τρόπο καθαρισμού της μηχανής αφού η μαρτυρία των Μ.Υ.2 και Μ.Υ.3 συγκρούεται σε ουσιαστικά σημεία. Ο Μ.Υ.2 ενώ παρουσιάστηκε σαν το πρόσωπο που εκπαιδεύτηκε για τον χειρισμό της μηχανής και ήταν υπεύθυνος για την επίβλεψη στις πλείστες απαντήσεις του ανέφερε ότι «δεν ήμουν ο άμεσα υπεύθυνος και δεν γνωρίζω» καταδεικνύοντας έτσι ότι ουσιαστικά δεν προέβηκε σε καμιά επίβλεψη. Αντίθετα ο Μ.Υ.4 η μαρτυρία του οποίου κρίνω ότι είναι αξιόπιστη με κάποιες επιφυλάξεις σε ορισμένα θέματα όπως αναφέρω πιο κάτω ανέφερε ότι η επίβλεψη γινόταν από τον Μ.Υ.2 ο οποίος ειδικεύτηκε στον χειρισμό της μηχανής. Ο Μ.Υ.4 ενώ όπως είπε έδωσε οδηγίες για την «ξύστρα» και καθόρισε το μήκος και το σχήμα της δεν ήταν εκεί για να βλέπει αν αυτή χρησιμοποιούσαν οι χειριστές της μηχανής. Ιδιαίτερη σημασία έχει κατά την κρίση μου η θέση του μάρτυρα ότι υπήρχαν υποδείξεις για τους κινδύνους αλλά δεν τους πέρασε από το μυαλό ότι θα γίνει ατύχημα. Αναφέρεται στο σύγγραμμα των Αρτέμη και Ερωτοκρίτου: Αστικά Αδικήματα (Δίκαιο και Αποφάσεις), Τόμος 2, σελ. 28 ότι: «Η υποχρέωση επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του πηγάζει από τις πρόνοιες του άρθρου 51, χωρίς να υπάρχει ειδική ρύθμιση, και βασίζεται στις αρχές του κοινού δικαίου, τις οποίες το πιο πάνω άρθρο κωδικοποιεί». Το καθήκον του εργοδότη υπήρξε το αντικείμενο πολλών Αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στις οποίες τέθηκαν οι νομικές αρχές που θα πρέπει να εφαρμόζονται. Ενδεικτικά, στη Λαμπής ν. Shiptrans Shipping & Trading Agency Ltd, Aγωγή Ναυτοδικείου 111/2002, ημερ. 5.2.04, ο Κραμβής, Δ. αναφέρει στις σελ. 6-7: «Ο εργοδότης έχει καθήκον του για λήψη λογικών μέτρων και φροντίδας που αφορούν στην ασφάλεια των εργοδοτουμένων ανάλογα και σε συσχετισμό με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Ο εργοδότης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη τη λογική ασφάλεια των προσώπων που εργοδοτεί και την ανάγκη αποφυγής προβλεπτών κινδύνων. Η λογική φροντίδα που πρέπει να λαμβάνει ο εργοδότης στην κάθε περίπτωση είναι ζήτημα πραγματικό το οποίο προσδιορίζεται με κριτήριο την κοινή λογική σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Μέρος του γενικότερου καθήκοντος του εργοδότη αποτελεί και η υποχρέωσή του να παρέχει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας. Αποτελεί πρώτιστο καθήκον του εργοδότη η εφαρμογή στο χώρο εργασίας ασφαλούς συστήματος διεξαγωγής της εργασίας. Ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τους εργαζόμενους από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που λογικά μπορεί να προβλεφθεί και ο οποίος με τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα μπορεί να αντιμετωπιστεί». Στην υπόθεση Κυριάκου ν. Caramondani Bros Ltd (