ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑ ΣΤΕΛΙΚΟΥ ν. PARADISE RESORTS MANAGEMENT (CYPRUS) LTD, Αρ. Αγωγής: 3780/07, 8/8/2012 ποσό ΛΚ 4 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2012:A101 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3780/07 Μεταξύ: ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑ ΣΤΕΛΙΚΟΥ Ενάγουσας και PARADISE RESORTS MANAGEMENT (CYPRUS) LTD Εναγομένων Ημερομηνία: 8.8.2012 Για Ενάγουσα: κ. Λ. Χ' Νεοφύτου. Για Εναγόμενους: κ. Ε. Κορακίδης. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η ενάγουσα αξιώνει το ποσό των €33,769.40 ως ειδικές αποζημιώσεις καθώς και γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη και υφίσταται λόγω ατυχήματος το οποίο επισυνέβη κατά ή περί τις 9.7.05 κατά τη διάρκεια και στα πλαίσια της εργοδότησης της από τους εναγομένους. Περαιτέρω ζητά απώλειες µελλοντικών απολαβών καθώς και νόμιμους τόκους από τις 9.7.05 πλέον έξοδα. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της ενάγουσας στην έκθεση απαίτησης της αυτή είναι από την Πάφο και κατά τον ουσιώδη χρόνο για την αγωγή ήταν υπάλληλος των εναγομένων, οι οποίοι ήταν νοµίµως εγγεγραμµένη εταιρεία περιορισµένης ευθύνης µε έδρα την Πάφο και ιδιοκτήτες και/ή διαχειριστές του τουριστικού συγκροτήματος διαµερισµάτων και/ή κτιριακών εγκαταστάσεων µε την ονοµασία PARADISE KINGS CLUB, στην Πάφο. Τα καθήκοντα της ενάγουσας, η οποία εργοδοτείτο στο εν λόγω συγκρότημα, ήταν αυτά της καθαρίστριας και να εκτελεί όλες τις παρεµφερείς εργασίες µε απολαβές περίπου εκ €854,30 (Λ.Κ.500) µηνιαίως. Ήταν δε καθόλα υγιής και έχαιρε όλες τις απολαύσεις της ζωής. Μεταξύ των συµβατικών υποχρεώσεων και/ή θεσµικών καθηκόντων και/ή ρητών και/ή εξυπακουοµένων όρων του καθεστώτος εργοδότησης της ενάγουσας από τους εναγόμενους και/ή υποχρέωση και/ή καθήκον αυτών έναντι της ενάγουσας ήταν να παράσχουν και/ή προσφέρουν και/ή διατηρούν ενδεδειγµένο, υπό κάθε περίσταση, και/ή ασφαλές και/ή κατάλληλο σύστηµα και/ή τόπο και/ή µέθοδο και/ή τρόπο εργασίας και/ή να παράσχουν στην ενάγουσα κατάλληλες συνθήκες εργασίων σε όποιο τόπο και/ή χώρο τον οποίο η ενάγουσα ήταν εντεταγµένη να εργάζεται τη εντολή και δια λογαριασµό των εναγομένων και/ή να λαµβάνουν τέτοια µέτρα ώστε να διασφαλίζουν ότι η ενάγουσα θα διεξάγει την εργασία της µε ασφάλεια και/ή θα εκτελεί τα καθήκοντα της υπό ασφαλείς συνθήκες εργασίας, σε ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον και ασφαλή µέσα για άσκηση της εργασίας της. Περαιτέρω μεταξύ των εν λόγω υποχρεώσεων και καθηκόντων των εναγομένων ήταν να λαμβάνουν όλα τα ενδεικνυόµενα και/ή αναγκαία και/ή λογικά και/ή προληπτικά µέτρα για την ασφάλεια της ενάγουσας κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης των καθηκόντων της και/ή ήταν καθήκον των εναγομένων να µην εκθέτουν αυτήν σε κίνδυνο τραυµατισµών και/ή ζηµιών που γνώριζαν και/ή όφειλαν να γνωρίζουν και/ή ήταν εύλογα προβλεπτοί υπό τις περιστάσεις. Κατά ή περί την 9.7.05 ενώ η ενάγουσα ασκούσε τα καθήκοντα και/ή την εργασία που της είχε ανατεθεί και/ή εργαζόταν ως οι οδηγίες και/ή εντολές των εναγομένων εντός των πλαισίων εργασίας και/ή απασχολήσεως και/ή κατά την εκτέλεση οδηγιών και/ή εντολής που της ανατέθηκε να εκτελέσει από τους εναγόμενους και/ή αντιπροσώπους και/ή τους υπηρέτες και/ή υπαλλήλους των, υπέστη σοβαρές σωµατικές βλάβες, ζηµιές και έξοδα. Συγκεκριµένα η ενάγουσα τραυµατίστηκε όταν σήκωσε ένα λάστιχο νερού και ενώ το µετέφερε στον χώρο της πισίνας του πιο πάνω αναφερόµενου συγκροτήµατος, για να καθαρίσει το χώρο της πισίνας, γλίστρησε συνεπεία του γεγονότος ότι το λάστιχο ήταν πολύ βαρύ µε αποτέλεσµα να τραυµατιστεί σοβαρά κατά την πτώση της στο έδαφος. Το πιο πάνω ατύχηµα οφείλεται στην αποκλειστική αµέλεια και/ή παράβαση των εκ του Νόµου και/ή Κανονισµών απορρεόντων καθηκόντων των εναγομένων και/ή υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων αυτών και/ή στην παράβαση των εξυπακουοµένων και/ή ρητών όρων εργοδότησης της ενάγουσας. Συγκεκριμένα οι εναγόμενοι: 1) Παρέλειψαν να λάβουν οποιεσδήποτε και/ή επαρκείς και/ή εύλογες προφυλάξεις για την ασφάλεια και/ή προστασία της ενάγουσας ενώ αυτή ασχολείτο και/ή εκτελούσε την ανατεθείσα σε αυτήν εργασία, 2) Έθεσαν την ενάγουσα σε κίνδυνο τραυµατισµού και/ή σωµατικών βλαβών τον οποίον γνώριζαν και/ή όφειλαν να γνωρίζουν, 3) Παρέλειψαν να παράσχουν και/ή να διατηρούν ασφαλές µέρος εργασίας και/ή κατάλληλο και/ή ασφαλές σύστηµα εργασίας και/ή να παράσχουν στην ενάγουσα ασφαλή και/ή αναγκαία υλικά και µέσα εργασίας και/ή αναγκαίο και/ή κατάλληλο εξοπλισµό, 4) Κατέστησαν τον χώρο εργασίας της ενάγουσας επικίνδυνο και/ή επικίνδυνο υπό τις περιστάσεις και/ή παρέλειψαν να µειώσουν εύλογα προβλεπτό κίνδυνο και/ή παρέλειψαν να ελέγχουν επαρκώς και/ή δεν έλεγχαν καθόλου ότι το συγκεκριµένο λάστιχο νερού ήταν πολύ βαρύ για να µεταφέρεται από ένα άτοµο και/ή ότι ήταν επικίνδυνο υπό τις περιστάσεις να χρησιµοποιείται το συγκεκριµένο λάστιχο νερού για την καθαριότητα του χώρου της πισίνας και/ή ότι ήταν εύλογο υπό τις περιστάσεις να προκληθεί τραυµατισµός κατά την µεταφορά και/ή χρήση του λάστιχου στον χώρο της πισίνας σε συνδυασµό µε το γεγονός ότι ο χώρος ήταν και/ή καθίστατο γλιστερός και/ή επικίνδυνος για να µεταφέρεται βαρύ λάστιχο το οποίο χρειαζόταν µεγάλη προσπάθεια να µεταφερθεί στον χώρο εκ φύσεως επικίνδυνο για πρόκληση ατυχηµάτων, 5) Παρέλειψαν να λάβουν οποιαδήποτε προστατευτικά και/ή αποτρεπτικά µέτρα για αποφυγή και/ή αποτροπή κινδύνων και/ή ανέχθηκαν την δηµιουργία και διατήρηση επικίνδυνων καταστάσεων και/ή συνθηκών και/ή πραγµάτων στο χώρο εργασίας της ενάγουσας, 6) Παρέλειψαν να παράσχουν ειδικά παπούτσια στην ενάγουσα ενώ απαιτείτο κατά την άσκηση των καθηκόντων της και/ή η χρησιµοποίηση τους ήταν εύλογη υπό τις περιστάσεις, 7) Παρείχαν ανασφαλή µέσα στην ενάγουσα για άσκηση της εργασίας της και/ή παρέλειψαν να ενηµερώσουν την ενάγουσα για τον ασφαλή τρόπο άσκησης της εργασίας της, 8) Διέταξαν και/ή έδωσαν οδηγίες και/ή επέτρεψαν στην ενάγουσα να ασκεί τα καθήκοντα της στον χώρο εργασίας της χωρίς να την προειδοποιήσουν για τους κινδύνους και/ή τους εύλογα προβλεπτούς κινδύνους στον χώρο της εργασίας της και/ή δεν της έδωσαν καθόλου οδηγίες αναφορικά µε τον τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων της και/ή της εργασίας της, 9) Παρέλειψαν να προειδοποιήσουν την ενάγουσα για τον κίνδυνο τον οποίο διέτρεχε κατά την άσκηση των καθηκόντων εργοδότησης της ενώ ο κίνδυνος ήταν ορατός και/ή εύλογα προβλεπτός υπό τις περιστάσεις, 10) Παρέλειψαν να ασκήσουν την απαιτούµενη ή οποιαδήποτε επίβλεψη της εργασίας της ενάγουσας για σκοπούς ασφάλειας της και/ή άλλους, 11) Παρέλειψαν να δώσουν τις δέουσες οδηγίες και/ή δεν έδωσαν καθόλου οδηγίες στην ενάγουσα αναφορικά µε τον τρόπο εκτέλεσης της ρηθείσας εργασίας, 12) Παρέλειψαν να λάβουν υπόψη την ασφάλεια της ενάγουσα υπό τις περιστάσεις, 13) Παρέλειψαν να λάβουν τις δέουσες προφυλάξεις και/ή να ασκήσουν την δέουσα παρατηρητικότητα και/ή προσοχή και/ή έλεγχο προς αποφυγή του ατυχήµατος, 14) Παρέλειψαν να προσλάβουν και/ή να διαθέσουν το απαιτούµενο προσωπικό και/ή να λάβουν τα αναγκαία διαβήµατα και/ή να λάβουν εύλογα µέτρα για να εµποδίσουν τον τραυµατισµό της ενάγουσας, 15) Παρέλειψαν να θέσουν υπόψη της ενάγουσας την ύπαρξη κινδύνου και/ή να αποτρέψουν την έκθεση της στον ρηθέντα κίνδυνο και 16) Γενικά ενήργησαν χωρίς τη δέουσα προσοχή και φροντίδα και/ή επιµέλεια και/ή µε πλήρη αδιαφορία για την ασφάλεια της ενάγουσας. Συνεπεία των τραυµατισµών που υπέστη από το ατύχηµα η ενάγουσα υπέφερε για µακρύ χρονικό διάστηµα και εξακολουθεί να ταλαιπωρείται µέχρι σήµερα και θα ταλαιπωρείται για όλη της τη ζωή. Η ζωή της αναστατώθηκε σηµαντικά, υποχρεώθηκε να περιοριστεί και απείχε από την εργασία της και κατέστη ανίκανη να εργάζεται στο µέλλον συνεπεία των τραυµατισµών της. Η δε καθηµερινότητα της ενάγουσας επηρεάστηκε δυσµενώς. Παρουσιάζει πρωινή δυσκαµψία του ισχίου. Η κινητικότητα του ισχίου είναι καλή όµως η ενάγουσα παρουσιάζει πόνο στις ακραίες θέσεις κίνησης και αδυναµία τετρακέφαλου παρά την φυσιοθεραπεία στην οποία υπεβλήθη. Δυσκολεύεται επίσης πολύ στην ορθοστασία και στην βάδιση επί µακρόν. Στο µέλλον θα χρειαστεί να υποβληθεί σε χειρουργική επέµβαση για να της αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης. Ένεκα των πιο πάνω η ενάγουσα απώλεσε µισθούς από 9.7.05 µέχρι την καταχώρηση της αγωγής, δηλαδή 38 µήνες, συνολικού ποσού €32,463.40 (Λ.Κ.19,000), περίοδο για την οποία αναγκάστηκε να θεραπεύεται στο νοσοκοµείο και να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία και να µην µπορεί να εργαστεί. Επίσης συνεπεία των τραυµάτων της κατέστη ανίκανη για εργασία µε αποτέλεσµα να έχει απώλεια µελλοντικών απολαβών µε όλες τις δυσµενείς για την ζωή της συνέπειες. Στην έκθεση υπεράσπισης τους οι εναγόμενοι αρνούνται και απορρίπτουν όλους τους ισχυρισµούς της ενάγουσας εκτός εκείνους που ρητά παραδέχονται. Ισχυρίζονται δε ότι κατά το 2005 εργοδοτούσαν την ενάγουσα ως καθαρίστρια και ότι η τελευταία ήταν µεγάλη σε ηλικία µε προβλήµατα υγείας και παλαιούς τραυµατισµούς που καθιστούσαν αναγκαία τη χειρουργική επέµβαση. Οι εναγόμενοι τηρούσαν και τηρούν όλες τις συµβατικές υποχρεώσεις και/ή καθήκοντα και/ή ρητούς και/ή εξυπακουόµενους όρους του καθεστώτος εργοδότησης και είχαν λάβει και λαµβάνουν όλα τα ενδεικνυόµενα και/ή αναγκαία και/ή λογικά και/ή προληπτικά µέτρα για την ασφάλεια όλων των υπαλλήλων τους. Ισχυρίζονται δε ότι κατά την 9.7.05 η ενάγουσα βάσει και του προγράµµατος εργασίας δεν εργαζόταν στην υπηρεσία των εναγομένων και ότι δεν έχουν οποιαδήποτε ευθύνη για τον ισχυριζόµενο τραυµατισµό της ενάγουσας, τον οποίο αµφισβητούν. Ισχυρίζονται ως εκ τούτου ότι κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο η ενάγουσα δεν τελούσε υπό τις οδηγίες και/ή εντολές των εναγομένων ούτε εργαζόταν εντός των πλαισίων εργασίας και/ή απασχόλησης της. Περαιτέρω αναφέρουν ότι το ισχυριζόµενο ατύχηµα, εάν αυτό έλαβε χώρα, ήταν αποτέλεσµα της αποκλειστικής αµέλειας της ενάγουσας, η οποία επέλεξε να θέσει τον εαυτό της σε κίνδυνο και/ή ενήργησε κατά τρόπο αδέξιο και αµελή, γνωρίζοντας καλύτερα από οποιοδήποτε τις δυνατότητες της και/ή επιδεξιότητες της και/ή την κατάσταση της υγείας της και αποκρύπτοντας από τους εναγόμενους την ανικανότητα και/ή αδεξιότητα της. Είναι δε η θέση τους ότι ουδέποτε ενηµερώθηκαν από τη ενάγουσα για το ατύχηµα που ισχυρίζεται ότι επισυνέβη την 9.7.05, ούτε τους προσκοµίστηκαν ιατρικά πιστοποιητικά που να εκθέτουν την κατάσταση της υγείας της ενάγουσας. Ενηµερώθηκαν δε από συγγενείς της ενάγουσας ότι αυτή, λίγο καιρό µετά τον ισχυριζόµενο τραυµατισµό της, εργαζόταν και/ή απασχολείτο σε κατάστηµα/επιχείρηση της κόρης της. Κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας οι συνήγοροι των διαδίκων συμφώνησαν και δήλωσαν ότι το σύνολο των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων, επί πλήρους ευθύνης, ανέρχεται στο ποσό των €12,000, με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής. Περιορίζοντας λοιπόν τα επίδικα θέματα οι συνήγοροι δήλωσαν ότι απέμενε προς εκδίκαση το κατά πόσο έγινε το ατύχημα και το θέμα της ευθύνης. Για την απόδειξη της υπόθεσης της ενάγουσας κατέθεσε η ίδια και δεν κάλεσε άλλους μάρτυρες. Προς υποστήριξη της υπόθεσης των εναγομένων κατάθεσε επίσης μόνο μια μάρτυρας. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατατέθηκαν δε συνολικά 3 τεκμήρια. Περαιτέρω δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα τα εξής: 1. Η ενάγουσα µεταφέρθηκε στο ΤΕΠΑ του Γενικού Νοσοκοµείου Λεµεσού στις 9.7.05 κατόπιν πτώσεως και κάκωσης δεξιού ισχίου. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε βασεοαυχενικό κάταγµα του δεξιού ισχίου. Εισήχθη στο Ορθοπαιδικό Τµήµα και το σκέλος ακινητοποιήθηκε µε δερµατική έλξη. Στις 11.7.05 χειρουργήθηκε κάτω από ραχιαία αναισθησία και το κάταγµα ακινητοποιήθηκε µε ολισθαίνοντα ήλο, πλάκα, βίδες και ελεύθερη βίδα. Χορηγήθηκαν τα κατάλληλα αντιβιοτικά, αντιπηκτικά και παυσίπονα. Σταδιακά κινητοποιήθηκε εκτός κλίνης µε περιπατητήρα χωρίς φόρτιση του σκέλους. Στις 20.7.05 εξήλθε του Νοσοκοµείου µε οδηγίες να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία. Βάδιζε µε περιπατητήρα και για τρεις µήνες υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπεία. Σταδιακά άρχισε να βαδίζει µε πλήρη φόρτιση ενώ ακτινολογικά το κάταγµα παρουσίαζε πώρωση. Στους τέσσερις µήνες µετά το ατύχηµα βάδιζε µε µπαστούνι περιστασιακά χωρίς ενοχλήσεις. Η κατάσταση της και η πρόγνωση που έκανε στις 7.9.07 ο Δρ. Χρ. Σολωμονίδης, Ορθοπαιδικός χειρουργός στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, όταν εξέτασε την ενάγουσα, ήταν ότι αυτή: «1. Αναφέρει πρωινή δυσκαμψία του ισχύου η οποιά υποχωρεί με την πάροδο της ημέρας. 2. Η κινητικότητα του ισχίου είναι καλή µε πόνο στις ακραίες θέσεις κίνησης. 3. Παρουσιάζει αδυναμιά τετρακεφάλου παρά την φυσιοθεραπεία στην οποία υποβλήθηκε. 4. Αναφέρει δυσκολία στην ορθοστασία και στη βάδιση επί µακρόν. 5. Δεν µπορεί να εργαστεί πλέον. 6. Στο µέλλον θα αφαιρεθούν τα υλικά οστεοσύνθεσης µε χειρουργική επέμβαση. 2. Ο πιο πάνω αναφερόμενος τραυματισμός της ενάγουσας έγινε στις 9.7.05. Η εκδοχή της ενάγουσα ως προς τα γεγονότα που περιβάλλουν τον τραυματισμό της, ως την εξέθεσε στην κυρίως εξέταση της, ήταν η ακόλουθη: Κατά το έτος 2004 και 2005 και ειδικά τον Ιούλιο του 2005, εργαζόταν ως καθαρίστρια στους εναγόμενους και συγκεκριμένα στην ξενοδοχειακή µονάδα αυτών µε την ονοµασία ΡARADISE ΚINGS CLUB, στην Πάφο. Διευθύντρια της ήταν η Κούλλα Κουρούσιη. Κατά την πρόσληψη της το 2004 της ανέφεραν ότι θα καθάριζε τα δωµάτια, τους εξωτερικούς χώρους και άλλους κλειστούς χώρους της µονάδας. Κανένας δεν της έδωσε οδηγίες ως προς το πώς να εκτελεί την εργασία της ούτε την προειδοποίησε για πιθανούς κινδύνους. Επίσης δεν της επέβαλαν να φορεί ειδική στολή ή παπούτσια εκτός από µια ρόµπα και καπελάκι που φορούσε όταν πήγαινε δουλεία. Ανάµεσα στα καθήκοντα της ήταν να καθαρίζει και τον πλακόστρωτο χώρο της πισίνας. Μεταξύ άλλων το πρόγραµµα εργασίας της ήταν ότι κάθε Σάββατο θα δούλευε μια µόνο κοπέλα για σκοπούς καθαριότητας των χώρων της ξενοδοχειακής µονάδας γενικά. Η ενάγουσα και οι συνάδελφοι της καθαρίστριες συμφώνησαν να δουλεύουν δύο - δύο κάθε δεύτερο Σάββατο επειδή για µια κοπέλα ήταν πολύ δύσκολο να καθαρίζει µόνη της τους χώρους που έπρεπε να καθαριστούν και για το ξενοδοχείο δεν θα υπήρχε επιβάρυνση επιπλέον µισθού διότι µε την συµφωνία αυτή θα πληρωνόταν µόνο ένα ηµεροµίσθιο σε µια κοπέλα κάθε Σάββατο. Εφόσον συμφώνησαν µεταξύ τους το είπαν στην προϊστάµενη τους και ζήτησαν να γίνει δεκτή αυτή η αλλαγή στο πρόγραµµα έστω και ανεπίσηµα. Η προϊστάμενη τους αποδέχτηκε την µεταξύ τους ρύθµιση αλλά και οι εργοδότες της εφόσον κανένας σε καµιά περίπτωση δεν διαµαρτυρήθηκε σε αυτές για τούτο το ζήτηµα. Κατά τις 9.7.05, ηµέρα Σάββατο, ήταν µια από τις µέρες που κανονικά, σύµφωνα µε το πρόγραµµα της ενάγουσας, δεν εργαζόταν, αλλά ήταν η σειρά της να πάει να βοηθήσει την κοπέλα που εργαζόταν κανονικά με βάση την προαναφερόμενη συµφωνία τους. Η ενάγουσα πήγε στη δουλειά γύρω στις 7:00 π.µ - 7:30 π.µ. όπως κάθε πρωί, συνάντησε την Θεογνωσία Aχιλλέως, που εργαζόταν εκείνη την µέρα σύµφωνα µε το πρόγραµµα και ξεκίνησαν να καθαρίζουν. Το Σάββατο δεν υπήρχε κανένας προϊστάµενος να τους επιβλέπει και η προϊσταµένη τους δεν ήταν εκεί. Σε κάποια στιγµή η ενάγουσα ήταν μόνη της στον χώρο της πισίνας και ήθελε να καθαρίσει µε νερό το πλακόστρωτο χώρο και τα κρεβατάκια. Η Θεογνωσία εκείνη τη στιγµή πήγε να φορέσει τα παπούτσια της ενώ η ενάγουσα τα είχε ήδη φορέσει. Τα παπούτσια που φορούσαν ήταν δικά τους, τα είχαν µόνιµα στο ξενοδοχείο και τα φορούσαν κάθε µέρα όταν πήγαιναν δουλεία. Για να καθαρίζουν τον χώρο της πισίνας και τα κρεβατάκια έπαιρναν ένα χοντρό λάστιχο που ήταν συνδεδεµένο µε µια βρύση κοντά στα καινούργια δωµάτια που κτίζονταν εκείνο τον καιρό, επειδή η βρύση αυτή είχε νερό µε πίεση και έτσι µπορούσαν να καθαρίζουν τον χώρο της πισίνας και τα κρεβατάκια. Στην προσπάθεια της να πάρει το λάστιχο και να το µεταφέρει στον χώρο της πισίνας για να αρχίσει να καθαρίζει, επειδή ήταν βαρύ το λάστιχο, έχασε την ισορροπία της την ώρα που το σήκωσε και άρχισε να το τραβά για να το µεταφέρει, έπεσε στο πάτωµα και τραυµατίστηκε. Αµέσως ένιωσε µεγάλο πόνο στο πόδι της. Φώναζε την Θεογνωσία να έρθει να τη βοηθήσει. Προσπάθησε να σηκωθεί, ακούµπησε το αριστερό της χέρι στο πάτωµα, έβαλε βάρος στο αριστερό πόδι, σηκώθηκε και προσπάθησε να περπατήσει. Όταν πήγε να βάλει βάρος στο δεξί της πόδι πονούσε πολύ και δεν µπόρεσε να µετακινηθεί. Ήλθε εν τω µεταξύ η Θεογνωσία, της είπε ότι χτύπησε και δεν µπορούσε να περπατήσει. Την βοήθησε και την µετακίνησε και κάθισε πάνω σε ένα πεζούλι στον διάδροµο που ήταν τα κρεβατάκια. Ενώ η Θεογνωσία πήγε να φέρει κοντά το αυτοκίνητο της για να την πάρει γιατρό, ήλθαν κοντά στην ενάγουσα, µια υπεύθυνη στην εσωτερική πισίνα του ξενοδοχείου και ο υπεύθυνος υποδοχής. Δεν είπαν στην ενάγουσα να ειδοποιήσουν ασθενοφόρο. Ήρθε η Θεογνωσία µε το αυτοκίνητο της και τη βοήθησε, την έβαλε µέσα στο αυτοκίνητο για να την µεταφέρει. Της είπε να την πάρει Νοσοκοµείο αλλά η ενάγουσα της ζήτησε να την πάρει πρώτα από το σπίτι της για να ενηµερώσει τους δικούς της, όπως και έγινε. Μετά το ατύχηµα κανένας από το ξενοδοχείο δεν την πήρε τηλέφωνο να την ρωτήσει ούτε η κυρία Κούλλα της τηλεφώνησε να δει πως είναι. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της ενάγουσας στο σύνολο της θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτή γενικά δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της ως προς το πως επισυνέβη το επίδικο ατύχημα ήταν ουσιωδώς αντιφατική και μη συνεπής ενώ σε κάποιο σημείο δεν βρίσκει έρεισμα ούτε στη λογική. Περαιτέρω όσον αφορά το κατά πόσο οι εργοδότες της γνώριζαν τη διευθέτηση που είχε κάνει με τις συναδέλφους της ώστε να εργαστεί εκείνη τη μέρα παρά το ότι δεν ήταν στο πρόγραμμα εργασίας, η όλη θέση της επίσης δεν βρίσκει έρεισμα στη λογική ενώ από τα όσα η ίδια είπε σχετικά φαίνεται ότι δεν είχε προσωπική γνώση του γεγονότος αλλά κατέληξε σε συμπέρασμα περί της ύπαρξης του από στοιχεία τα οποία όμως δεν οδηγούν σε αυτό. Συγκεκριμένα: Όσον αφορά το πως έγινε το ατύχημα είναι ουσιαστικά η θέση της υπεράσπισης ότι η σχετική μαρτυρία της ενάγουσας δεν πρέπει να γίνει δεκτή καθώς δεν συνάδει με τη δικογραφημένη θέση της στην έκθεση απαίτηση της. Στην Αντωνίου ν. Χρυσάνθου
(2003)1Β Α.Α.Δ 789 λέχθηκε σχετικά ότι «η μαρτυρία η οποία πρέπει να αγνοείται, ως εκτός εγγράφων προτάσεων, είναι η μαρτυρία η οποία τείνει να αποδείξει ισχυρισμούς του διαδίκου οι οποίοι, αν και είναι απαραίτητοι για τη στοιχειοθέτηση, ανάλογα με την περίπτωση, της απαίτησης ή της υπεράσπισης ή της ανταπαίτησής του, εν τούτοις δεν προβάλλονται» καθώς και ότι «μαρτυρία εκτός εγγράφων προτάσεων η οποία άπτεται ισχυρισμών του διαδίκου στις έγγραφες προτάσεις οι οποίοι δεν είναι απαραίτητοι για στοιχειοθέτηση της υπόθεσής του μπορεί να ληφθεί υπόψη και αξιολογηθεί κατά την εκτίμηση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας την οποία ο διάδικος προσκόμισε». Περαιτέρω στη Γεωργίου ν. Καψού
(1997)1Α Α.Α.Δ 164 αναφέρθηκε ότι στα δικόγραφα είναι απαραίτητο να γίνεται αναφορά σε ουσιώδη γεγονότα. Για τη σημασία της δικογράφησης ισχυρισμών και το πως αυτό επηρεάζει την υπόθεση του κάθε διαδίκου βλ. επίσης Courtis and others v. Iasonides
(1970)1 CLR 180, Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24 και Ayia Napa Nisi Development Ltd v. Παπαμιχαήλ
(1992)1 Α.Α.Δ.
- Ως φαίνεται στην έκθεση απαίτησης της στις λεπτομέρειες αμέλειας αναφέρεται ότι το συγκεκριµένο λάστιχο «ήταν πολύ βαρύ για να µεταφέρεται από ένα άτοµο και/ή ότι ήταν επικίνδυνο υπό τις περιστάσεις να χρησιµοποιείται το συγκεκριµένο λάστιχο νερού για την καθαριότητα του χώρου της πισίνας και/ή ότι ήταν εύλογο υπό τις περιστάσεις να προκληθεί τραυµατισµός κατά την µεταφορά και/ή χρήση του λάστιχου στον χώρο της πισίνας σε συνδυασµό µε το γεγονός ότι ο χώρος ήταν και/ή καθίστατο γλιστερός και/ή επικίνδυνος για να µεταφέρεται βαρύ λάστιχο το οποίο χρειαζόταν µεγάλη προσπάθεια να µεταφερθεί στον χώρο εκ φύσεως επικίνδυνο για πρόκληση ατυχηµάτων». Στην έκθεση απαίτησης της περαιτέρω η ενάγουσα συγκεκριμενοποιεί τα γεγονότα στα οποία στηρίζει τη στοιχειοθέτηση της απαίτησης της ως ακολούθως: όταν σήκωσε το λάστιχο νερού και ενώ το µετέφερε στον χώρο της πισίνας για να τον καθαρίσει, γλίστρησε συνεπεία του γεγονότος ότι το λάστιχο ήταν πολύ βαρύ µε αποτέλεσµα να τραυµατιστεί σοβαρά κατά την πτώση της στο έδαφος. Στη γραπτή της δήλωση (τεκμήριο 1) την οποία υιοθέτησε ως την κυρίως εξέταση της είπε σχετικά ότι στην προσπάθεια της να πάρει το λάστιχο και να το µεταφέρει στον χώρο της πισίνας για να αρχίσει να καθαρίζει, επειδή ήταν βαρύ το λάστιχο, έχασε την ισορροπία της την ώρα που το σήκωσε και άρχισε να το τραβά για να το µεταφέρει, έπεσε στο πάτωµα και τραυµατίστηκε. Από τα πιο πάνω φαίνεται ότι στην έκθεση απαίτησης αναφέρει ότι η πτώση της οφείλεται στο ότι όταν σήκωσε το λάστιχο και επειδή αυτό ήταν βαρύ, γλίστρησε ενώ στην κυρίως εξέταση στο ότι έχασε την ισορροπία της. Η μαρτυρία όμως αυτή στην κυρίως εξέταση, λαμβάνοντας υπόψην το σύνολο των δικογραφημένων ισχυρισμών της, κρίνω ότι δεν είναι τέτοια ώστε να θεωρηθεί ως μη συνάδουσα ή εκφεύγουσα των ισχυρισμών αυτών. Στην αντεξέταση της όμως ως προς το πως έγινε το ατύχημα η ενάγουσα έδωσε μια εκδοχή που είναι ουσιωδώς αντιφατική με τα όσα είπε στην κυρίως εξέταση της αλλά και διαφέρει με τον συγκεκριμένο σχετικό ισχυρισμό που θέτει στην έκθεση απαίτησης της. Συγκεκριμένα περιγράφοντας το πως έγινε το ατύχημα είπε ότι το λάστιχο ήταν «βουνάρι» εκεί και την ώρα που προσπαθούσε να το ανοίξει την «κλάππωσε», δηλαδή κλαππώθηκε το πόδι της μέσα στο λάστιχο ενώ στη συνέχεια είπε ότι μόλις έπιασε την άκρη του λαστίχου πήγε να το τραβήξει, μπέρδεψε το πόδι της μέσα και έπεσε. Όταν ρωτήθηκε αν δηλαδή έβαλε το πόδι της κάτω από το λάστιχο ή μέσα στο «βουνάρι» είπε ότι έπιασε την άκρη και προσπαθούσε να το ανοίξει, ανοίκτηκαν δύο γύροι, έπιασε το πόδι της, δεν τα κατάφερε και έπεσε κάτω. Δεν έκανε δε καμία αναφορά στο βάρος του λαστίχου και στο ρόλο αυτού του παράγοντα στη πτώση της αλλά ούτε και σε οτιδήποτε σε σχέση με ολισθηρότητα του χώρου. Φαίνεται λοιπόν ότι στην αντεξέταση της σε αντίθεση τόσο με την έκθεση απαίτησης της όσο και με την κυρίως εξέταση της θέτει ως λόγο πτώσης της ότι μπέρδεψε η ίδια το πόδι της μέσα στο λάστιχο και έπεσε και όχι ότι έχασε την ισορροπία της ή ότι γλίστρησε συνεπεία του ότι το λάστιχο ήταν βαρύ. Περαιτέρω ενώ στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι το λάστιχο ήταν συνδεδεµένο µε µια βρύση στην αντεξέταση της είπε ότι το λάστιχο δε ήταν βρύση αλλά ότι το άνοιγες και έτρεχε το νερό. Όταν της τέθηκε ότι στην κυρίως εξέταση της είπε ότι ήταν συνδεδεμένο με μία βρύση, απάντησε αρνητικά λέγοντας ότι το λάστιχο ήταν βιδωμένο πάνω σε ρουπινέττο, από αυτά που δουλεύουν οι κτίστες και έβγαζε περισσότερο νερό. Σε υποβολή ότι εκεί που λέει ότι υπήρχε ρουπινέττο, υπήρχε βρύση συνηθισμένου μεγέθους, απάντησε, δείχνοντας ότι δεν ήταν βέβαιη, ότι δεν πρόσεξε αν είχε βρύση το λάστιχο και ότι δεν μπορούσε η ίδια να το εφαρμόσει πάνω στη βρύση ενώ στη συνέχεια σε άλλη υποβολή δεν δέχθηκε ότι το λάστιχο ήταν συνδεδεμένο σε βρύση. Όσον αφορά τη θέση της ενάγουσας ότι χρησιμοποίησε λάστιχο από αυτά που δούλευαν οι κτίστες και το οποίο ήταν συνδεδεµένο κοντά στα καινούργια δωµάτια που κτίζονταν εκείνο τον καιρό, η Μ.Υ.1 είπε ότι την 1.4.04 η πρώτη φάση του συγκροτήματος ήταν συμπληρωμένη και ότι το 2005 ήταν σχεδόν έτοιμη και η δεύτερη φάση, αλλά δεν τους είχε παραδοθεί από την κατασκευάστρια εταιρεία, καθώς και ότι μεταξύ των δύο φάσεων υπάρχει κεντρικός δρόμος, γεγονότα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν. Η θέση δε που υποβλήθηκε στη Μ.Υ.1 κατά την αντεξέταση της ήταν ότι το επίδικο λάστιχο ήταν από την δεύτερη φάση της μονάδας και ότι από εκεί πήγε η ενάγουσα να το πάρει. Δεν αμφισβητήθηκε όμως ούτε η απάντηση της Μ.Υ.1 ουσιαστικά ότι για να περάσει η ενάγουσα από τη δεύτερη φάση και να ξετυλίξει λάστιχο για να το τραβήξει να πάει στην πισίνα της πρώτης φάσης έπρεπε πρώτα να περάσει το δρόμο, να περάσει μέσα από κτίριο με 19 σκαλιά και να κατέβει μέσω άλλου διαδρόμου στη πισίνα, κάτι που δείχνει ότι δεν είναι λογική η όλη θέση της ενάγουσας ότι το όλο περιστατικό έγινε κοντά στο ρουπινέτο όπου ήταν συνδεδεμένο το λάστιχο «βουνάρι» και όπου έπεσε εφόσον αυτό θα σήμαινε ότι αυτό έγινε στη δεύτερη φάση, η οποία δεν είχε παραδοθεί ακόμη και η οποία δεν ήταν κοντά στην πισίνα της πρώτης φάσης και στο χώρο που θα καθάριζε. Τέλος όσον αφορά τη θέση της ότι εργαζόταν τη συγκεκριμένη μέρα εν γνώσει των εναγομένων, στην αντεξέταση της παραδέχθηκε ότι το όνομα της δεν ήταν γραμμένο στο πρόγραμμα εργασίας που αναρτάτο εκεί όπου έπιναν καφέ αλλά εκεί αναγραφόταν μόνο το όνομα της κοπέλας που θα έπρεπε να εργαστεί και ότι μόνο εκείνη η κοπέλα θα πληρωνόταν και όχι η ίδια. Δεν είναι όμως λογικό οι εναγόμενοι να είχαν ουσιαστικά εγκρίνει τη συμφωνία-διευθέτηση που επικαλείται η ενάγουσα αλλά παρά ταύτα να μην αναγραφόταν κανονικά στο πρόγραμμα ότι θα εργάζονταν δύο κοπέλες, εφόσον δεν φαίνεται, από τα όσα η ίδια η ενάγουσα ανέφερε, να υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα να γίνει αυτό. Ήταν δε σχετικά απολύτως λογική η θέση της Μ.Υ.1 ότι εάν γινόταν τέτοια συμφωνία για να είναι καλυμμένοι οι εναγόμενοι ως εταιρεία οι κοπέλες θα έμπαιναν να δουλεύουν στο πρόγραμμα από 4 ώρες. Περαιτέρω η ενάγουσα στην αντεξέταση της είπε και πάλι ότι τη ρύθμιση τη δέχθηκε η house-keeper ονόματι Σούλα. Όταν όμως της υποβλήθηκε ότι η Σούλα δεν το δέχθηκε αυτό ούτε και δικαιούτο να το δεχθεί, διερωτήθηκε πως δεν το δέχθηκε εφόσον, ως είπε, πριν το Σάββατο εκείνο πήγαν άλλες δύο και το δέχθηκε. Από αυτό φαίνεται ότι η ενάγουσα κατέληξε σε συμπέρασμα ότι η προϊσταμένη της δέχθηκε τη ρύθμιση με βάση το πιο πάνω και όχι εξ ιδίας γνώσης και μάλιστα κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα παρά το ότι, ως είπε στην κυρίως εξέταση της, το Σάββατο δεν υπήρχε κανένας προϊστάµενος να τους επιβλέπει, κάτι που θα έδειχνε ότι η προϊστάμενη τους τουλάχιστον γνώριζε και είχε αποδεχθεί τη ρύθμιση. Εδώ να σημειωθεί ότι ούτε η προϊστάμενη της αλλά ούτε η συνάδελφος της ενάγουσας Θεογνωσία κλήθηκαν να παρουσιασθούν στο Δικαστήριο για να επιβεβαιώσουν, ως ανεξάρτητοι μάρτυρες, τα όσα είπε η ενάγουσα για το αναφερόμενο θέμα. Σε υποβολή δε ότι οι εργοδότες της ουδέποτε δέχθηκαν τέτοια ρύθμιση ουσιαστικά δεν το δέχθηκε. Όταν δε ρωτήθηκε με ποιο τρόπο το αποδέχθηκαν είπε ότι ο εργοδότης θα έδινε ένα μεροκάματο και όχι δύο και ότι από τη στιγμή που θα γινόταν η δουλειά δεν τον ένοιαζε να πάνε δύο και σε ερώτηση γιατί ο εργοδότης συνέχιζε να αναρτά το πρόγραμμα το οποίο ήταν σε αντίθεση με την ρύθμιση που ισχυρίζεται, απάντησε ότι η δουλειά τους γινόταν και διερωτήθηκε «Γιατί να μην δεχθεί; Ένα μεροκάματο θα έδινε. Δέχθηκε». Τα πιο πάνω δείχνουν όμως και πάλι ότι η ενάγουσα δεν γνώριζε ότι οι εναγόμενοι εργοδότες της δέχθηκαν τη διευθέτηση αλλά κατέληξε σε αυτό συμπερασματικά και όχι με βάση κάποιο γεγονός που να δείχνει τέτοια αποδοχή. Περαιτέρω ενώ στην κυρίως εξέταση της είπε ότι αυτή και οι συνάδελφοι της συμφώνησαν να δουλεύουν δύο - δύο κάθε δεύτερο Σάββατο επειδή για µια κοπέλα ήταν πολύ δύσκολο να καθαρίζει µόνη της τους χώρους που έπρεπε να καθαριστούν στην αντεξέταση της είπε ουσιαστικά ότι πήγαιναν δύο για άλλο λόγο και συγκεκριμένα για ασφάλεια. Ως εκ των άνω κρίνω ότι η ενάγουσα δεν ήταν ειλικρινής και συναφώς η μαρτυρία της δεν γίνεται δεκτή. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε η Κυριακή Κουρούσιη, διευθύντρια και υπεύθυνη προσλήψεων των εναγομένων το 2005 και μέχρι σήμερα. Κατά τη μαρτυρία της ανέφερε ότι: Κατά την ηµεροµηνία που ισχυρίζεται η ενάγουσα ότι τραυµατίστηκε δεν έπρεπε να εργάζεται διότι δεν ήταν στο πρόγραµµα εργασίας της ηµέρας εκείνης. Καµιά διευθέτηση δεν έγινε µε οποιοδήποτε αξιωµατούχο ή υπεύθυνο των εναγοµένων για να αναλάβει εργασία η ενάγουσα εκείνη την ηµέρα. Όπως πληροφορήθηκε η μάρτυρας εκ των υστέρων, η ενάγουσα συνεννοήθηκε µε µια άλλη καθαρίστρια, υπάλληλο των εναγοµένων, για να εργαστεί εκείνη την ηµέρα µαζί της για να µοιράσουν τις ώρες εργασίας και τον όγκο εργασίας και για να το επαναλάβουν όταν θα ήταν η ηµέρα εργασίας της ενάγουσας. Η πιο πάνω διευθέτηση δεν ήταν σε γνώση ούτε της house keeper ούτε των εναγομένων και ούτε έτυχε της έγκρισης αυτών. Η μάρτυρας εκείνη την ηµέρα απουσίαζε και έµαθε µετά από κάποιες µέρες ότι η ενάγουσα εκείνη την ηµέρα είχε έλθει να εργαστεί και ότι την πήραν στο σπίτι της µετά που ένοιωσε πόνο λόγω πτώσης της και ότι τελικά υποβλήθηκε σε εγχείρηση. Καµιά αναφορά δεν έγινε περί πτώσεως της ενάγουσας λόγω κάποιας ενέργειας ή παράλειψης των εναγοµένων και σε καµία περίπτωση δεν αναφέρθηκε οτιδήποτε περί λαστίχου. Οι εναγόμενοι συνέχισαν να πληρώνουν την ενάγουσα για περίοδο 1-1,5 µήνα διότι ανέμεναν ότι θα επέστρεφε στην εργασία της. Όταν η μάρτυρας πληροφορήθηκε ότι η ενάγουσα εργαζόταν σε κατάστηµα της κόρης της, έδωσε οδηγίες να σταµατήσει η πληρωµή. Πλην της επίδοσης της παρούσας αγωγής, καµιά άλλη ειδοποίηση δεν στάληκε προς τους εναγόμενους ούτε και υποβλήθηκε προηγουµένως οποιαδήποτε αξίωση. Τα λάστιχα τα οποία υπήρχαν στο χώρο όπου η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι τραυµατίστηκε ήταν λεπτά, ήταν τυλιγµένα σε ειδικά ρολά και µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν µε απλό τράβηγµα το οποίο δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη δύναµη. Η παροχή νερού σε αυτά τα λάστιχα ήταν επαρκής και συνεχής εκτός όταν είχε διακοπή από τη Χλώρακα γιατί είναι νερό της κοινότητας. Δεν υπήρχε στο χώρο χοντρό ή βαρύ λάστιχο και σε καµία περίπτωση αυτό δεν ήταν τοποθετηµένο ως σωρός. Η πρώτη φάση του συγκροτήµατος όπου και τοποθετεί η ενάγουσα τον τραυµατισµό της ήταν συµπληρωµένη και λειτουργούσε από το 2004 και εκεί δεν διεξαγόταν καµιά οικοδοµική εργασία και δεν υπήρχε οποιοδήποτε χοντρό λάστιχο για οικοδοµικούς σκοπούς. Η δεύτερη φάση του συγκροτήµατος ήταν σχεδόν συµπληρωµένη κατά την ηµεροµηνία του ισχυριζόµενου ατυχήµατος αλλά δεν είχε παραδοθεί, βρίσκεται σε µεγάλη απόσταση από την πρώτη και µεταξύ των δύο φάσεων παρεµβάλλεται δρόµος. Ήταν αδύνατο να υπήρχε χοντρό λάστιχο για σκοπούς ολοκλήρωσης της δεύτερης φάσης στο µέρος όπου η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι τραυµατίστηκε. Η Μ.Υ.1 γενικά μου έκανε καλή εντύπωση. Απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις, δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις, οι θέσεις της χαρακτηρίζονταν από σταθερότητα και συνέπεια, στηρίζονταν στη λογική και δεν κλονίσθηκαν κατά την αντεξέταση της. Ως εκ των άνω η μαρτυρία της γίνεται δεκτή. Νομική Πτυχή Όσον αφορά τις υποχρεώσεις του εργοδότη έναντι των εργοδοτουμένων του σε σχέση με την ασφάλεια αυτών κατά την εργασία τους πρέπει να λεχθεί ότι δεν υπάρχει ειδική πρόνοια στον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, Κεφ.
- Οι υποχρεώσεις όμως αυτές πηγάζουν από το άρθρο 51 του πιο πάνω Νόμου, το οποίο και κωδικοποίησε τις αρχές του κοινοδικαίου σε σχέση με την αμέλεια. Στη Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1 Α.Α.Δ. 453 αφού εξηγείται τι συνιστά αμέλεια κατά το πιο πάνω άρθρο αναφέρεται ότι το καθήκον της προσήκουσας προσοχής, η έλλειψη της οποίας είναι βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας περιλαμβάνει και την υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους υπαλλήλους του ασφαλές ή κατάλληλο σύστημα και τόπο εργασίας και να μην τους εκθέτει σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους. Λέχθηκε δε περαιτέρω ότι συστατικός όρος της έννοιας του μη αναγκαίου ή περιττού κινδύνου είναι η έλλειψη πρόβλεψης ή ακόμα σωστής πρόβλεψης για το ζημιογόνο αποτέλεσμα που όφειλε ή μπορούσε ο εργοδότης με τη χρήση σωστών μέσων που είχε στη διάθεσή του, να αποφύγει, χωρίς να παραγνωρίζει κανείς ότι ο υπάλληλος δεν έχει ουσιαστικό λόγο στις διευθετήσεις του εργοδότη στο υπό συζήτηση θέμα. Στην Αναγνού ν. Alco Filters (Cyprus) Ltd
(2002)1 Α.Α.Δ. 918 λέχθηκε ότι κριτήριο για τον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας δεν εντοπίζεται στις πιθανότητες εκδήλωσης του κινδύνου αλλά στο προβλεπτό του και στη δυνατότητα αποτροπής του με λογικά προσιτά μέσα. Αποτελεί καθήκον του εργοδότη να μην εκθέτει τον εργοδοτούμενο του σε «περιττούς» κινδύνους στην εργασία του. Αχρείαστος (unnecessary) είναι ο κίνδυνος, ο οποίος είναι, αφενός, προβλεπτός και, αφετέρου, αποφευκτός, με τη λήψη των κατάλληλων προφυλακτικών μέτρων. Στην ίδια απόφαση, τονίζεται ότι, με την πρόοδο της τεχνολογίας και με την ανάπτυξη των μέσων για την αποτροπή κινδύνων, ευκολότερη καθίσταται τόσο η πρόβλεψη των κινδύνων όσο και η εξουδετέρωσή τους. Στην Αλεξάνδρου ν. Κυριάκου & Υιών Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 506 με αναφορά στην υπόθεση General Cleaning Contractors Ltd ν. Christmas [1952] 2 All E.R. 1110 λέχθηκε ότι είναι καλά γνωστό στους εργοδότες ότι οι εργάτες πολύ συχνά, αν όχι συστηματικά, δεν λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους τους οποίους συνεπάγεται η εργασία τους. Είναι δε γι' αυτό το λόγο που το κοινοδίκαιο απαιτεί ότι οι εργοδότες πρέπει να καταβάλλουν λογική φροντίδα να καθορίζουν ένα λογικά ασφαλές σύστημα εργασίας. Οι εργοδότες δεν εξαιρούνται από αυτό το καθήκον από το γεγονός ότι οι εργάτες τους είναι έμπειροι και θα μπορούσαν, αν ήταν στη θέση των εργοδοτών, να εφαρμόσουν οι ίδιοι ένα λογικά ασφαλές σύστημα εργασίας. Οι εργάτες δεν βρίσκονται στη θέση των εργοδοτών. Τα καθήκοντα τους δεν εκτελούνται μέσα στην ήρεμη ατμόσφαιρα του γραφείου με τις συμβουλές των ειδικών. Στην ίδια υπόθεση με αναφορά στο σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence (8η έκδοση) δίδεται η έννοια του συστήματος εργασίας και επεξηγείται το καθήκον υπόδειξης αυτού. H υποχρέωση εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας δεν είναι απόλυτη άλλα σχετική δηλ. ποικίλει ανάλογα με τις περιστάσεις. Δεν είναι υπόχρεος να παρέχει το πιο ασφαλές δυνατόν σύστημα αλλά ένα λογικά ασφαλισμένο σύστημα και οι προφυλάξεις που λαμβάνονται πρέπει να είναι ανάλογες με τον κίνδυνο (βλ. Elia v. Progress Shipping & Others
(1978)1 J.S.C.327, Pericleous v. Comarine Ltd and another
(1977)9-10 J.S.C. 1452). Στην L.P.Transbeton Ltd v. Σταύρου κ.α.
(2009)1Α Α.Α.Δ. 304 λέχθηκε ότι: «Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας στους εργοδοτούμενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται, ο αριθμός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται, είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούμενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων μέτρων παροχής συστήματος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαμβανομένων υπόψιν των κινδύνων που είναι κατ΄ ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρημα (Δέστε: General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas
(1953)A.C. 180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και μόνον παρέχοντας ασφαλές σύστημα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστημα επιτηρείται και εφαρμόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούμενους και επίσης κάποιας μορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήματος εργασίας». Στην Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους
(1989)1E Α.Α.Δ.423 αναφέρεται ότι στην υποχρέωση του εργοδότη για επίδειξη εύλογης φροντίδας περιλαμβάνεται και η υποχρέωση να παράσχει και να διατηρεί το χώρο της εργασίας ασφαλή. Στην Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd
(2005)1 Α.Α.Δ. 556 λέχθηκε επίσης ότι κάθε εργοδότης έχει ευθύνη να παράσχει ασφαλή μέθοδο εργασίας και ορθή επιτήρηση του χώρου όπου διεξάγονται οι εργασίες. Στην Metalco (Heaters) Ltd v. Νεοφύτου κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 211 με αναφορά τόσο σε Αγγλική όσο και σε Κυπριακή νομολογία αναφέρθηκε ότι το καθήκον του εργοδότη να λαμβάνει κάθε εύλογη φροντίδα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων του περιλαμβάνει και την εξασφάλιση και συντήρηση ικανοποιητικού εξοπλισμού. Ερχόμενος τώρα στην παρούσα, για τους λόγους που εξηγήθηκαν ανωτέρω, η μαρτυρία της ενάγουσας ως προς εάν και πως επισυνέβη το επίδικο ατύχημα δεν έγινε δεκτή. Συνεπώς δεν υπάρχει πραγματικό υπόβαθρο αναφορικά με το κατά πόσο και πως έγινε το ατύχημα ώστε να κριθεί εάν οι εναγόμενοι εργοδότες αυτής υπείχαν οποιαδήποτε ευθύνη. Θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι ακόμη και αν γινόταν δεκτό ότι έγινε το ατύχημα και ότι έγινε με τον τρόπο που ισχυρίστηκε η ενάγουσα και πάλι δεν θα στοιχειοθετείτο η απαίτηση αυτής για τους εξής λόγους: Η ενάγουσα εργαζόταν με βάση συγκεκριμένο πρόγραμμα εργασίας, όπου αναγραφόταν και η ημέρα εργασίας και το οποίο σύντασσαν οι εναγόμενοι και, ως η ενάγουσα είπε, το αναρτούσαν σε χώρο όπου το έβλεπε και η ίδια. Δεν έγινε δεκτό ότι η διευθέτηση, που ισχυρίσθηκε η ενάγουσα ότι έκανε με τις συναδέλφους της ώστε να δουλέψει κατά τον επίδικο χρόνο, παρά το ότι δεν περιλαμβανόταν στο πρόγραμμα εργασίας, τουλάχιστον ήταν ή όφειλε υπό τις περιστάσεις να ήταν σε γνώση των τελευταίων. Συνεπώς εάν έγινε αυτό που ισχυρίστηκε η ενάγουσα έγινε όχι στα πλαίσια του καθορισμένου από τους εναγόμενους χρόνου εργασίας και έγινε χωρίς αυτοί να το γνωρίζουν αλλά με πρωτοβουλία της ενάγουσας, ανεξάρτητα εάν έγινε για λογαριασμό τους. Κρίνω λοιπόν ότι εφόσον οι εναγόμενοι δεν το γνώριζαν ή δεν όφειλαν να το γνωρίζουν αυτό, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είχαν ή όφειλαν να έχουν τον έλεγχο των συνθηκών εργασίας της ενάγουσας και κατ' επέκταση οποιαδήποτε σχετική ευθύνη. Με άλλα λόγια δεν έχει αποδειχθεί ότι αυτό έγινε κατά τη διάρκεια και στα πλαίσια της εργοδότησης της ενάγουσας από τους εναγόμενους και συνεπώς δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι τελευταίοι είχαν απέναντι στην ενάγουσα τις προαναφερόμενες, κατά την έκθεση της νομικής πτυχής του θέματος, υποχρεώσεις. Εν κατακλείδι κρίνω ότι η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την απαίτηση της. Ως εκ τούτου η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον της ενάγουσας, ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............ Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Αστικό - Τελική - Εργατικό ατύχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο