Νίκου Κ. Σιακόλα ν. Τουρκικής Δημοκρατίας, Αγωγή αρ.: 823/11, 16.1.2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2012:A2 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: T. Θ. Οικονόμου, Π.Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 823/11 Μεταξύ: Νίκου Κ. Σιακόλα Ενάγοντα -και- Τουρκικής Δημοκρατίας Εναγομένων ----- Αίτηση ημερομηνίας 29.9.2011 Ημερομηνία: 16.1.2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Ενάγοντες/Αιτητές: Η κα Νάταλη Παρτασίδου για κ. Τριανταφυλλίδη. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας ζητά αναγνωριστική δήλωση ότι είναι ο μόνος νόμιμος ιδιοκτήτης συγκεκριμένων ακινήτων στην τοποθεσία Άγιος Νικόλαος - Άγιος Ιωάννης στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, εντός της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και δήλωση ότι η εναγόμενη δεν έχει οποιοδήποτε δικαίωμα ιδιοκτησίας ή άλλως πως αναφορικά με τα πιο πάνω κτήματα. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση αναφέρονται τα γεγονότα, τα οποία, εν πολλοίς, αποτελούν αντικείμενο δικαστικής γνώσης, αλλά και έχουν αναγνωριστεί από τη νομολογία του ΕΔΑΔ με αναφορά, ειδικότερα, την κατεχόμενη Αμμόχωστο. (Βλ. μεταξύ άλλων «υπόθεση Δημόπουλος»[1]). Το 1974 οι εναγόμενοι εισέβαλαν στρατιωτικώς στην Κύπρο και δια της στρατιωτικής επέμβασης συνέστησαν παράνομη διοίκηση υπό την επωνυμία «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» («ΤΔΒΚ» ή «TRNC») για το μέρος το οποίο κατέλαβαν, στο οποίο περιλαμβάνονται τα επίδικα κτήματα. Η διοίκηση που συνέστησαν είναι υποτελής στην Τουρκία και είναι η Τουρκία που έχει τη νομική ευθύνη για την κατάσταση. Όπως επαναλήφθηκε στην υπόθεση Δημόπουλος, ανωτέρω: «Turkey has been held responsible for the acts and omissions of the authorities within the "TRNC" entity in numerous cases.» Από το 1974 μέχρι σήμερα οι εναγόμενοι συνεχίζουν να επεμβαίνουν παράνομα στην περιουσία του ενάγοντα, τον οποίον εμποδίζουν να τη χρησιμοποιεί ή να έχει πρόσβαση σ΄ αυτήν. Όπως αναφέρεται στην ένορκη δήλωση, αμφισβητούν και απορρίπτουν το δικαίωμα ιδιοκτησίας του ενάγοντα και ισχυρίζονται ότι τα επίδικα κτήματα ανήκουν σε αυτούς. Όπως επαναλήφθηκε στη Δημόπουλος, ανωτέρω, για τέτοιες ενέργειες δια των οποίων παραβιάζονται δικαιώματα που προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ευθύνη έχει η Τουρκία εφόσον «the overall control exercised by Turkey over the territory of northern Cyprus entails her responsibility for the policies and actions of the "TRNC" and that those affected by such policies or actions come within the "jurisdiction" of Turkey for the purposes of Article 1 of the Convention with the consequence that Turkey is accountable for violations of Convention rights which take place within that territory and is bound to take positive steps to protect those rights.» Μάλιστα, όπως στην ίδια απόφαση σημειώνεται, «the Turkish Government no longer contested their responsibility under the Convention for the areas under the control of the "TRNC" and that they have, in substance, acknowledged the rights of Greek-Cypriot owners to remedies for breaches of their rights under Article 1 of Protocol No. 1.» Όταν ο ενάγοντας ζήτησε άδεια για να επιδώσει ειδοποίηση του κλητηρίου εντάλματος εκτός δικαιοδοσίας, το δικαστήριο θεώρησε ότι ήταν το κατάλληλο στάδιο να εξεταστεί τυχόν ζήτημα ετεροδικίας εφόσον η αγωγή στρέφεται εναντίον κράτους.[2] Η ευπαίδευτη δικηγόρος του ενάγοντα αγορεύοντας εισηγήθηκε, μεταξύ άλλων, ότι η Τουρκική Δημοκρατία δεν μπορεί να επικαλεστεί ασυλία ενόψει συγκεκριμένης εξαίρεσης του διεθνούς δικαίου, η οποία έχει κωδικοποιηθεί με τις πρόνοιες του άρθρου 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας (European Convention on State Immunity). Εν προκειμένω, υπέδειξε, ότι ο ενάγοντας ζητά δήλωση του δικαστηρίου ότι είναι νόμιμος ιδιοκτήτης της περιουσίας και ότι οι εναγόμενοι δεν έχουν οποιοδήποτε δικαίωμα ιδιοκτησίας. Τέτοια απαίτηση, είπε, καλύπτεται από την εξαίρεση και δεν προσκρούει στον κανόνα της ετεροδικίας. Το δημόσιο διεθνές δίκαιο καθιέρωσε την αρχή της ετεροδικίας των κρατών, σύμφωνα με την οποία ένα κράτος εξαιρείται από τη διεθνή δικαιοδοσία άλλου κράτους. Η αρχή αυτή έχει κωδικοποιηθεί και σε κανονιστικά κείμενα, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Σύμβαση περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας (European Convention on State Immunity), η οποία κυρώθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία με τον Ν.6/1976. Η Τουρκική Δημοκρατία δεν κατέστη μέχρι σήμερα μέρος της Σύμβασης. Δεν χρειάζεται να επεκταθώ στις εξαιρέσεις, γενικά, του κανόνα ούτε στη συζήτηση σε σχέση με την προσπάθεια περιορισμού του εύρους της ετεροδικίας όταν τίθενται ζητήματα σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σημειώνεται απλώς ότι, αν και αναγνωρίστηκε ως εμφανής η τάση του διεθνούς και του συγκριτικού δικαίου να περιοριστεί το προνόμιο της ετεροδικίας σε τέτοιες περιπτώσεις, η προσπάθεια αυτή δεν ευδοκίμησε σε τρεις υποθέσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων[3], του οποίου, αντίθετα, οι σχετικές αποφάσεις ευστόχως χαρακτηρίστηκαν ότι «they represent an emphatic endorsement of the doctrine of state immunity and a willingness to give it an expansive operation.»[4]. Εκείνο που έχει πρακτική σημασία για τις ανάγκες της παρούσας υπόθεσης, είναι η σαφής και αναντίλεκτη εξαίρεση που αναγνωρίζει το διεθνές δίκαιο σύμφωνα με την οποία αλλοδαπό κράτος δεν μπορεί να επικαλείται ετεροδικία αναφορικά με δικαιώματα σε σχέση με τη χρήση ή κατοχή ακίνητης ιδιοκτησίας που βρίσκεται εντός της δικαιοδοσίας του κράτους του forum, ή αναφορικά με υποχρεώσεις του αλλοδαπού κράτους που πηγάζουν από τέτοια δικαιώματα, χρήση ή κατοχή. Η εξαίρεση αυτή έχει κωδικοποιηθεί δια του άρθρου 9 της εν λόγω Ευρωπαϊκής Σύμβασης, σύμφωνα με το οποίο: «A Contracting State cannot claim immunity from the jurisdiction of a court of another Contracting State if the proceedings relate to: (
- a)its rights or interests in, or its use or possession of, immovable property; of (
- b)its obligations arising out of its rights or interests in, or use or possession of, immovable property and the property is situated in the territory of the State of the forum.» «Συμβαλλόμενον Κράτος δεν απολαύει του προνομίου ετεροδικίας έναντι της δικαιοδοσίας δικαστηρίου ετέρου Συμβαλλομένου Κράτους εάν η διαδικασία αφορά εις- (α) δικαιώματα ή συμφέροντα τούτου επί ακινήτου περιουσίας, ή εις την υπό τούτου χρήσιν ή κατοχήν τοιαύτης περιουσίας∙ ή (β) υποχρεώσεις τούτου πηγάζουσας εκ δικαιωμάτων ή συμφερόντων τούτου επί ακινήτου περιουσίας ή εκ της υπό τούτου χρήσεως ή κατοχής τοιαύτης περιουσίας, και εφ΄ όσον η περιουσία κείται εν τη εδαφική επικρατεία του Κράτους του forum.» Αντίστοιχες είναι οι πρόνοιες του άρθρου 6
(1)του Αγγλικού Νόμου State Immunity Act 1978: «A State is not immune as respects proceedings relating to (
- a)any interest of the State in, or its possession or use of, immovable property in the United Kingdom; or (
- b)any obligation of the State arising out of its interest in, or its possession or use of, any such property.» Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Hazel Fox CMG, Q.C "The Law Of State Immunity", Δεύτερη Έκδοση, στη σελ. 282 το άρθρο 6
(1)του Αγγλικού Νόμου «gives statutory form to the exceptions recognized at common law for proceedings relating to immovable property situate in the UK.». Στο ίδιο σύγγραμμα (σελ. 167) γίνεται αναφορά και στο άρθρο 13 (a) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για Δικαιοδοτικά Προνόμια Ετεροδικίας των Κρατών και της Περιουσίας τους (United Nations Convention on Jurisdictional Immunities of States and Their Property), το οποίο θεσπίζει την ίδια και πάλι εξαίρεση. Η Σύμβαση αυτή δεν έχει τεθεί σε ισχύ και εν πάση περιπτώσει η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος, αλλά όπως εξηγείται στο εν λόγω σύγγραμμα: «... the Convention represents a coherent statement of the current international law based on State practice in a text prepared by the International Law Commission and subsequently completed in discussions in the Sixth Legal Committee of the General Assembly and its working party» Συνεπώς, η εξαίρεση του άρθρου 9 αποτελεί στην πραγματικότητα κωδικοποίηση ρύθμισης του διεθνούς δικαίου όπως αυτή αναγνωρίστηκε και από το Κοινοδίκαιο. Μάλιστα, η Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου που συνέταξε το προσχέδιο των άρθρων (Draft Articles) της Σύμβασης σημείωσε για το άρθρο 13 ότι θεσπίζει μια σαφή και καλώς εδραιωμένη εξαίρεση στον κανόνα της κρατικής ασυλίας.[5] Αλλά και στο εν λόγω σύγγραμμα The Law State Immunity, σελ. 592, η εξαίρεση χαρακτηρίζεται ως "the earliest widely accepted exceptions to State Immunity, whether an absolute or restrictive rule was observed". Εν προκειμένω, η απαίτηση του ενάγοντα αφορά την αναγνώριση του δικαιώματός του ως ιδιοκτήτη ακίνητης περιουσίας εντός της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου και δήλωση ότι το εναγόμενο κράτος δεν έχει δικαίωμα ιδιοκτησίας ή άλλως πως σε σχέση με την περιουσία αυτή. Τέτοια απαίτηση εκφεύγει του κανόνα και εμπίπτει στην εν λόγω εξαίρεση. Σε τέτοιες περιπτώσεις ένα εναγόμενο κράτος διατηρεί το δικαίωμά του να ζητήσει από το αρμόδιο δικαστήριο παραμερισμό της επίδοσης. Στο βαθμό, όμως, που τώρα είναι αναγκαίο έχοντας υπόψη όσα έχει θέσει ενώπιον του δικαστηρίου ο ενάγοντας και τις παραπάνω αρχές κρίνεται ότι η Τουρκική Δημοκρατία δεν καλύπτεται έναντι του ενάγοντα από προνόμιο ετεροδικίας. Πέραν τούτου, βρίσκω ότι πληρούνται οι δικονομικές προϋποθέσεις και δίδεται άδεια για επίδοση εκτός δικαιοδοσίας και υποκατάστατο επίδοση εκτός δικαιοδοσίας της ειδοποίησης του κλητηρίου εντάλματος και όλων των σχετικών εγγράφων στην παρούσα αγωγή στους Εναγόμενους, στο Υπουργείο Εξωτερικών στην Άγκυρα δια συστημένης επιστολής στην Ελλάδα και/ή δια της παραδόσεως και/ή αφήσεως της ειδοποίησης του κλητηρίου εντάλματος και/ή των άλλων σχετικών εγγράφων, όπως αναφέρεται ανωτέρω. Δίδονται οδηγίες ότι η εναγόμενη μπορεί να καταχωρίσει εμφάνιση εντός εξήντα ημερών από της επίδοσης. Σε αντίθετη περίπτωση, οποιαδήποτε αίτηση στην αγωγή θα θεωρείται ως δεόντως επιδοθείσα αν αντίγραφο της αναρτηθεί για πέντε
(5)μέρες στον πίνακα ανακοινώσεων του δικαστηρίου. Τα έξοδα επιφυλάσσονται. (Υπ.) ........... Τ. Θ. Οικονόμου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Λ.Σ. [1] Βλ. Grand Chamber Decision as to the admissibility of Application nos 46113/99 and others. [2] Unitica Enterprises Ltd
(2001)ΑΔΔ 1196. [3] McElhinney v. Ireland (31253/96)
(2002)34 E.H.R.R. 13 (ECHR), Fogarty v. United Kingdom (37112/97) [2002] I.R.L.R. 148 (ECHR), Al-Adsani V. United Kingdom (35763/97)
(2002)34 E.H.R.R. 11 (ECHR). [4] Βλ. άρθρο του Richard Garnett, University of Melbourne, State immunity triumphs in the European Court of Human Rights, L.Q.R. 2002, 118(Jul), 367-373. [5] Βλ. Report of the International Law Commission on the work of its forty-third session, Yearbook of the International Law Commission, 1991, Vol. II, Part Two, p. 46 "According to most authorities, article 13 is a clear and well-established exception .". cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο