Κατερίνας Χρυσάφη Γιαννάκη ν. Χρίστου Μισού, Αρ. Αγωγής: 817/07, 2 Μαρτίου, 2012

Κατερίνας Χρυσάφη Γιαννάκη ν. Χρίστου Μισού, Αρ. Αγωγής: 817/07, 2 Μαρτίου, 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2012:A9 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 817/07 Μεταξύ: Κατερίνας Χρυσάφη Γιαννάκη Ενάγουσας και Χρίστου Μισού Εναγομένου Ημερομηνία: 2 Μαρτίου,

1. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Α. Παπαλλής, για Αντώνης Α. Παπαλλής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους: Η κα Χρ. Ερωτοκρίτου, για Ανδρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σία. ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την παρούσα Αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και έξοδα που υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 16.6.2006 στον παλαιό δρόμο Πρωταρά - Κάβο Γκρέκο με κατεύθυνση από Πρωταρά προς το Κάβο Γκρέκο. Συγκεκριμένα, η υπόθεση αυτή αφορά τροχαίο δυστύχημα που επεσυνέβη παρά το χώρο στάθμευσης και μπροστά από την είσοδο του ξενοδοχείου Paramount στον Πρωταρά με εμπλεκόμενο το όχημα WE574 που οδηγούσε ο Εναγόμενος, ο οποίος κτύπησε την Ενάγουσα ενώ αυτή περπατούσε και/ή βρισκόταν στο χώρο μπροστά από την είσοδο του ξενοδοχείου. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η Ενάγουσα κάλεσε συνολικά οκτώ μάρτυρες για να αποδείξει την υπόθεση της. Αυτοί είναι οι ακόλουθοι: ® Αστ. 1176 Σέργιος Σεργίου (ΜΕ1) ® Αντώνης Κωνσταντίνου (ΜΕ2) ® Σπαρτιάτης Σπαρτιάτης (ΜΕ3) ® Α/Αστ. 1759 Πόλυς Μιχαήλ (ΜΕ4) ® Δρ. Χρίστος Κωνσταντινίδης (ΜΕ5) ® Κατερίνα Γιαννάκη/Ενάγουσα (ΜΕ6) ® Δρ. Μιχάλης Πρωτοπαπάς (ΜΕ7) ® Δρ. Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΕ8) Από πλευράς Εναγομένου κατέθεσαν δύο μάρτυρες ως ακολούθως: ® Χρίστος Μισός/Εναγόμενος (ΜΥ1) ® Δρ. Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ2) Προχωρώ να συνοψίσω την προσαχθείσα μαρτυρία. Μαρτυρία ΜΕ1 Ο ΜΕ1 ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης. Δεν επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος, είναι ο συνάδελφος του Πόλυς Μιχαήλ ο οποίος πήγε επί τόπου και έκαμε σχεδιάγραμμα το οποίο παρέδωσε στον ΜΕ
2. Κατέθεσε, συναφώς, ο ΜΕ1 ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 πρόχειρο σχεδιάγραμμα και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 συμμετρικό σχεδιάγραμμα όχι επί κλίμακας. Ο ΜΕ1 έλαβε καταθέσεις και από τους δύο εμπλεκόμενους στο δυστύχημα, δηλαδή την Ενάγουσα και τον Εναγόμενο. Η Ενάγουσα είχε αναφέρει ότι δεν θυμόταν τίποτε. Κατηγόρησε γραπτώς τον Εναγόμενο, ο οποίος έδωσε την απάντηση «ό,τι έχω να πω θα το πω στο Δικαστήριο». Μόλις ο ΜΕ1 παρέλαβε το σχεδιάγραμμα πήγε επί τόπου στη σκηνή για να πάρει μια ιδέα. Σ΄ ό,τι αφορά την ορατότητα στη σκηνή τόσο από τη θέση του οδηγού όσο και από τη θέση της Ενάγουσας ανέφερε ότι δεν υπήρχε οτιδήποτε που να εμποδίζει και να μην μπορεί κάποιος να δει τον άλλο. Στη σκηνή δεν εντόπισε μάρτυρα. Αντεξεταζόμενος και ερωτηθείς σε σχέση με την ορατότητα κάποιου που στέκεται στο σημείο Γ του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2, απάντησε ότι ένας βλέπει όλο το χώρο καθαρά, το ασφάλτινο παγκέτο ως τον δρόμο και υπάρχει πλήρης ορατότητα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δεν υπήρχε εμπόδιο να δει ο οδηγός την πεζή ενόσω ο οδηγός ήταν έτοιμος να στρίψει στο ξενοδοχείο. Κληθείς να καθορίσει την ορατότητα από το σημείο Γ μέχρι τον δρόμο, απάντησε ότι υπάρχει πλήρης ορατότητα και υπολόγισε περίπου σε μέτρα 20-30, προσθέτοντας ότι μπορεί να είναι και μεγαλύτερη απόσταση. Μαρτυρία ΜΕ2 Ο ΜΕ2 κλήθηκε στο χώρο του δυστυχήματος μετά που αυτό επεσυνέβη και επειδή αυτός βρισκόταν σε μεγάλη εκδήλωση όπου είχαν μαζί τους φυσιοθεραπευτή και γιατρό φώναξαν τον γιατρό και πήγαν επί τόπου. Εκεί βρήκαν έξω από το ξενοδοχείο ένα αυτοκίνητο και την Ενάγουσα να βρίσκεται στο έδαφος και ανέλαβε να βοηθήσει ο γιατρός. Αντεξεταζόμενος είπε ότι έμεινε στο χώρο δέκα λεπτά και νομίζει ότι ήρθε η Αστυνομία. Δεν θυμάται να έδωσε τα στοιχεία του στην Αστυνομία. Όταν έφυγε η Ενάγουσα εξακολουθούσε να είναι κάτω στο έδαφος. Μαρτυρία ΜΕ3 Ο ΜΕ3 την ημέρα του δυστυχήματος πήγαινε με το αυτοκίνητό του έχοντας τα δύο παιδιά του για να παρακολουθήσουν «beach volley» εκεί που ήταν το ξενοδοχείο Paramount. Ενώ οδηγούσε στα δεξιά του στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου είδε την Ενάγουσα που στεκόταν, που κρατούσε κάποιους φακέλους και κάτι έψαχνε. Τότε αντελήφθηκε, ο ΜΕ3, ένα αυτοκίνητο να μπαίνει στο χώρο στάθμευσης και να την κτυπά ενώ στεκόταν χωρίς να σταματήσει. Εκείνη τη στιγμή ο ΜΕ3 φώναξε «εσκότωσεν την». Η σύγκρουση ήταν σφοδρή και το αυτοκίνητο πέταξε την πεζή. Στη συνέχεια, ο ΜΕ3 στάθμευσε και είδε στο μέρος τον ΜΕ2 και δίπλα του ένα γιατρό, τους φώναξε ότι έγινε δυστύχημα για να πάνε επί τόπου και ο ίδιος άφησε το αυτοκίνητο του. Ερωτηθείς να προσδιορίσει την απόσταση από το σημείο που το αυτοκίνητο φεύγει από το δρόμο για να μπει στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου μέχρι το χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου, τον καθόρισε σε 4-5 μέτρα. Όσον αφορά την ορατότητα του οδηγού του αυτοκινήτου σε σχέση με την Ενάγουσα την προσδιόρισε σε πενήντα μέτρα. Ο ΜΕ3 δεν είδε το αυτοκίνητο να αλλάζει ταχύτητα, ο οδηγός ήταν αφηρημένος, δεν είδε καν την πεζή και ούτε ελιγμούς έκανε, ούτε πάτησε τα φρένα του. Δεν υπήρχε κάτι που εμπόδιζε την ορατότητα του μπροστά σύμφωνα με την πορεία Α. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ3 είπε ότι γνώριζε την Ενάγουσα πριν το δυστύχημα γιατί αυτή τους έκαμνε έλεγχο στο εστιατόριο. Μετά από τέσσερις - πέντε μήνες μετά το δυστύχημα της είχε πει ότι είχε δει τη σκηνή που έγινε το δυστύχημα. Δεν τον κάλεσε κανείς να μαρτυρήσει, ούτε ήλθε η Αστυνομία να του πάρει κατάθεση. Κανείς δεν του είπε ότι έχουν πληροφορία ότι είναι αυτόπτης μάρτυρας. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι είδε την Ενάγουσα που στεκόταν και κρατούσε φακέλους ψάχνοντας κάτι. Την είχε δει να στέκεται ακίνητη στη μέση του χώρου στάθμευσης. Ερωτηθείς για το πλάτος του στομίου του χώρου στάθμευσης, δηλαδή από τη μια πλευρά ως την άλλη, την προσδιόρισε σε πέντε μέτρα. Στην υποβολή ότι η απόσταση ήταν δέκα μέτρα, απάντησε «μπορεί» προσθέτοντας ότι μπορεί να ήταν και είκοσι μέτρα. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι η Ενάγουσα δεν ήταν στην είσοδο του ξενοδοχείου, αλλά στο χώρο στάθμευσης. Από την είσοδο του χώρου στάθμευσης μέχρι του σημείου που στεκόταν η Ενάγουσα υπελόγισε την απόσταση με το μάτι σε τέσσερα μέτρα και από τον τοίχο του ξενοδοχείου μέχρι το σημείο που στεκόταν γύρω στα τρία με τέσσερα μέτρα. Ο χώρος στάθμευσης του ξενοδοχείου ήταν άδειος. Μπορεί να είχε ένα σταθμευμένο αυτοκίνητο αλλά δεν είναι σίγουρος. Επανέλαβε ότι την Ενάγουσα την είδε τη στιγμή που στεκόταν και έβλεπε στη τσάντα της. Δεν γνωρίζει πώς βρέθηκε εκεί που την είδε. Το αυτοκίνητο την πέταξε δύο μέτρα, την Ενάγουσα, και προχώρησε ακόμη λίγο το αυτοκίνητο μετά που τη κτύπησε και μετά φρέναρε. Είδε την Ενάγουσα που έπεσε κάτω σε απόσταση δύο μέτρα μπροστά από το αυτοκίνητο. Ερωτηθείς αν είδε σε ποιο σημείο του αυτοκινήτου ήλθε σε επαφή με την Ενάγουσα, απάντησε ο προφυλακτήρας μπροστά, προσθέτοντας ότι λέει ότι ήταν στη μέση του αυτοκινήτου μπροστά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι το ατύχημα έγινε στην είσοδο του ξενοδοχείου και όχι στο χώρο στάθμευσης. Μαρτυρία ΜΕ4 Ο ΜΕ4 είναι αυτός που πήγε στο σημείο του ατυχήματος επί τόπου την ημέρα του δυστυχήματος και αυτός που ετοίμασε το πρόχειρο και συμμετρικό σχεδιάγραμμα που κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 και 2, αντίστοιχα, με βάση τα στοιχεία που συνέλεξε. Σ΄ ό,τι αφορά το σημείο Κ, που υποδηλεί κηλίδα αίματος, διευκρίνισε ότι την είχε δει προσωπικά και η απόσταση της κηλίδας αίματος από το σημείο σύγκρουσης που σημειώνεται με το γράμμα Χ είναι 2,70 μέτρα. Την πορεία της πεζής που υποδηλώνεται με το γράμμα Γ του την υπόδειξε ο οδηγός του αυτοκινήτου. Ο ΜΕ4 δεν βρήκε την Ενάγουσα στο χώρο. Ο ίδιος είχε πάει στη σκηνή του δυστυχήματος 20-30 λεπτά μετά που αυτό επεσυνέβη. Στη σκηνή του δυστυχήματος ήταν παρών ο οδηγός. Ο Εναγόμενος ήταν συγχυσμένος και οι μόνες υποδείξεις που του έκανε ήταν το πού βρισκόταν η πεζή και το σημείο σύγκρουσης. Εξηγώντας το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 περαιτέρω, ανέφερε ότι δεξιότερα από το σημείο Γ υπάρχει ένα τρίγωνο που ήταν ανθώνας με λίνιες σε χαμηλό επίπεδο και το οποίο δεν εμπόδιζε την ορατότητα και έτσι το ξενοδοχείο φαινόταν καθαρά. Δεν βρήκε στο χώρο σημάδια φρένων. Ερωτηθείς να προσδιορίσει την ορατότητα από το σημείο Α που υποδηλώνει την πορεία του αυτοκινήτου του Εναγόμενου προς την είσοδο του ξενοδοχείου την καθόρισε στα τριάντα μέτρα, ενώ την ορατότητα από το σημείο Α μέχρι το σημείο σύγκρουσης στα είκοσι μέτρα. Ανέφερε, επίσης, ότι από το σταθερό σημείο μηδέν, που ήταν η λίνια πεζοδρομίου, μέχρι το σημείο Χ δεν υπήρχε εμπόδιο στην ορατότητα, αλλά ούτε και ως την είσοδο του ξενοδοχείου. Αντεξεταζόμενος είπε ότι την πορεία Γ, δηλαδή την πορεία της πεζής, την ανέφερε ο Εναγόμενος. Δεν θυμόταν τι είπε για τον τρόπο που διασταύρωνε η Ενάγουσα. Ερωτηθείς για το πόσο μακριά βλέπει ένας που στεκόταν στο σημείο Γ προς το δρόμο, απάντησε ότι βλέπει καθαρά και ότι η απόσταση ήταν σίγουρα μεγαλύτερη από την αίθουσα του Δικαστηρίου, αν η αίθουσα είναι περίπου δέκα μέτρα. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι η ορατότητα από το όχημα προς το σημείο που ήταν η πορεία της πεζής και αντίστροφα είναι η ίδια. Μαρτυρία ΜΕ5 Ο ΜΕ5 είναι νευροχειρουργός. Κλήθηκε να εξετάσει την Ενάγουσα μετά από τροχαίο που υπέστη τον Ιούνιο του
3. Η Ενάγουσα είχε μεταφερθεί στην κλινική Λητώ για νοσηλεία. Μετά το δυστύχημα η Ενάγουσα είχε αναγούλα, ζάλη, ίλιγγο σε στροφή και κάμψη της αυχενικής μοίρας, πόνο στον αυχένα και πόνο στη δεξιά βρεγματοϊνιακή περιοχή του κρανίου. Η Ενάγουσα είχε υποστεί κλειστό κρανιοεγκεφαλικό τραύμα και, έμμεσα, πέφτοντας στο πάτωμα τραύμα του αυχένα. Τα συμπτώματα που είχε δικαιολογούνταν από τον τραυματισμό της και τη μορφή του τραύματος της. Η Ενάγουσα είχε διαταραχή μνήμης, υπήρξε μια απώλεια αισθήσεων και δεν θυμόταν τις λεπτομέρειες από τη στιγμή που επεσυνέβη το δυστύχημα μέχρι την είσοδο της στην κλινική. Η ανικανότητα εργασίας της Ενάγουσας από την ημέρα του δυστυχήματος μέχρι και τις 31.8.2006 ήταν δικαιολογημένη. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είδε συνολικά τρεις φορές την Ενάγουσα. Η τελευταία φορά που την είδε είναι στις 6.2.2007 και έκτοτε δεν την έχει ξαναδεί. Σ΄ ό,τι αφορά τη θεραπεία που της δόθηκε στην κλινική, αυτή ήταν φαρμακευτική για το κρανιακό τραύμα. Από δικής τους πλευράς η θεραπεία ήταν συντηρητική. Η Ενάγουσα εξήλθε της κλινικής στις 22.6.
4. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι τα κριτήρια της εγκεφαλικής διάσεισης εκπληρώνονται όταν υπάρχει τραυματισμός στο κρανίο και απώλεια αισθήσεων που δεν είναι πάντα απαραίτητη και μετατραυματικά συμπτώματα, όπως πονοκέφαλος, ζαλάδα, αδιαθεσία, ορθοστατικές διαταραχές της πίεσης. Ο έλεγχος αξονικής τομογραφίας και οι ακτινογραφίες δεν έδειξαν παθολογικά ευρήματα. Εξήγησε ότι για ένα τέτοιο κλειστό τραύμα δεν ήταν απαραίτητο ο έλεγχος αυτός να δείξει κάταγμα ή αιμάτωμα. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι εδώ υπήρχαν τα συμπτώματα της εγκεφαλικής διάσεισης, τα οποία αντιμετωπίστηκαν με συντηρητική θεραπεία και αγωγή. Σε άλλη ερώτηση, όταν του τέθηκε ότι τα δύο τεστ που είχε διενεργήσει ήταν αρνητικά και δεν είχαν εντοπιστεί νευρολογικά συμπτώματα, είπε ότι στα κρανιακά τραύματα πρώτου βαθμού, που είναι η ελαφρότερη μορφή, δεν υπάρχουν παγκοσμίως νευρολογικές απώλειες. Η διάσειση/κλειστό τραύμα συμπεριλαμβάνει εγκεφαλική διάσειση. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δικαιολογείτο η παραχώρηση στην Ενάγουσα αναρρωτικής άδειας για έξι εβδομάδες και πρόσθεσε ότι η ανικανότητα από το κρανιακό τραύμα ανέρχεται μέχρι έξι εβδομάδες. Το υπόλοιπο μέρος της άδειας της ήταν γιατί υπήρχε αυχενικό σύνδρομο και είχε ενοχλήσεις και συμπτώματα. Διευκρίνισε ότι αν δεν είχε το αυχενικό τραύμα και τα συμπτώματα του αυχένα θα την έστελλε στην εργασία της πιο νωρίς. Στην Ενάγουσα είχε γίνει ακτινολογικός έλεγχος της αυχενικής μοίρας σπονδύλου και δεν είχε παθολογικά ευρήματα. Δεν θυμάται αν στην Ενάγουσα έγινε μαγνητική τομογραφία. Μαρτυρία Ενάγουσας Η Ενάγουσα είναι επιθεωρήτρια και εργάζεται στον ΚΟΤ. Στις 16.6.2006 είχε τελειώσει επιθεώρηση στο ξενοδοχείο Paramount και βγαίνοντας από την κύρια είσοδο του ξενοδοχείου κατευθυνόταν δια μέσου του χώρου στάθμευσης προς το αυτοκίνητο της που βρισκόταν εντός του χώρου στάθμευσης του ξενοδοχείου. Είχε κατεβεί τα σκαλιά της κυρίας εισόδου και πλησίασε το χώρο στάθμευσης. Για το δυστύχημα δεν θυμάται οτιδήποτε. Μετά πληροφορήθηκε ότι διάφοροι έτρεξαν να τη βοηθήσουν. Για το δυστύχημα τυχαία ανοίχθηκε κουβέντα ενώ βρισκόταν υπό την ιδιότητα της ως επιθεωρητού στο εστιατόριο «Σπαρτιάτης» και ο ιδιοκτήτης του, ο κ. Σπαρτιάτης, της είχε πει ότι ήταν γνώστης του ατυχήματος. Αυτό έγινε ενάμισι χρόνο μετά το δυστύχημα. Σε σχέση με την περίθαλψη της είχε παραμείνει στην κλινική Λητώ έξι βράδια. Είχε τραυματιστεί στο δεξί πόδι, στο γόνατο, δεν μπορούσε να περπατά για πολύ καιρό και δεν μπορούσε να σηκωστεί από το κρεβάτι χωρίς να αισθανθεί ζάλη. Όταν ήθελε να αλλάξει θέση στο κρεβάτι αισθανόταν ζάλη σαν να έπεφτε σε κενό. Είχε στο κεφάλι τραύμα ανοικτό και πονούσε τρομερά. Για ενάμισι μήνα φορούσε κολάρο στον αυχένα. Ο αριστερός της καρπός είχε πάθει μικρό τραύμα και τον είχε τυλιγμένο για αρκετό καιρό. Για περίοδο δυόμισι μηνών είχε ακίνητο το πόδι της και μετά αφαιρέθηκε ο νάρθηκας και πήγε δουλειά. Στην αρχή την οδηγούσε ο γιος και ο άντρας της και τη βοηθούσαν να ανεβεί σκάλες για να μπει στο γραφείο και μετά για να κατεβεί. Μετά από περίοδο τεσσάρων - πέντε μηνών άρχισε να περπατεί μόνη της. Μέχρι σήμερα, όταν καθίσει για πολύ ώρα αισθάνεται σαν «να κλειδώνει» το γόνατό της και αρχίζει να περπατά σιγά σιγά κουτσαίνοντας και μετά περπατά φυσιολογικά βρίσκοντας το ρυθμό του ποδιού της. Η ζάλη συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Όταν ψηλώσει το κεφάλι προς τα πάνω και όταν γυρίζει στο κρεβάτι νιώθει ζάλη και γι΄ αυτό τον σκοπό παίρνει φάρμακα. Μετά την καταχώρηση της αγωγής επισκέφθηκε και άλλο γιατρό. Συγκεκριμένα εκτός από τον γιατρό Κωνσταντινίδη, που τον είδε μετά τις έξι μέρες στην κλινική Λητώ ακόμα τρεις φορές στο Παραλίμνι και μια φορά στο ιατρείο του στη Λάρνακα, είδε τον νευρολόγο γιατρό Πρωτοπαπά πολλές φορές. Για το πρόβλημα στο πόδι είχε δει το γιατρό Κωνσταντινίδη στο Λητώ και συνέχιζε μαζί του. Για το πρόβλημα της ζάλης πήγε σε τρεις ΩΡΛ. Συγκεκριμένα είδε τον ΩΡΛ της κλινικής Λητώ και τον κ. Κάκουρα στο Απολλώνειο και τον κ. Παπαμιχαλόπουλο στη Λάρνακα. Ο κ. Παπαμιχαλόπουλος με τα φάρμακα που της έδωσε τη βοήθησε και συνεχίζει να τα παίρνει. Η θεραπεία της για το πρόβλημα αυτό δεν τελείωσε. Για τον τραυματισμό στο πόδι ο γιατρός Κωνσταντίνου της εισηγήθηκε μετά τη θεραπεία που έκανε με νάρθηκα να γίνει μια επέμβαση για να διορθωθούν οι τένοντες. Για το πρόβλημα της στο κεφάλι προβληματίζεται πολύ και έχει δώσει περισσότερη έμφαση στις θεραπείες για αντιμετώπιση του προβλήματος της ζάλης παρά του ποδιού. Όσον αφορά τη σημερινή της κατάσταση σε σχέση με το πρόβλημα με το γόνατο ανέφερε ότι δεν της προκαλεί πόνους αλλά δυσκινησία και δεν μπορεί να κινηθεί εύκολα. Το κολύμπι και το περπάτημα που έκαμνε πριν το δυστύχημα το σταμάτησε. Έχει δυσκινησία και δεν μπορεί να φορέσει παπούτσια όπως θέλει, αλλά πρέπει να είναι χαμηλά με λαστιχένιο πάτο. Όσον αφορά το κεφάλι συνεχίζει η ζάλη όχι όμως σε τόσο μεγάλη ένταση, είναι όμως υπό θεραπεία. Αντεξεταζόμενη η Ενάγουσα ανέφερε ότι δεν αντελήφθηκε σε οποιοδήποτε στάδιο το αυτοκίνητο του Εναγόμενου, ούτε την παρουσία του. Θυμάται ότι κατέβηκε τα σκαλιά της εισόδου και ότι βρισκόταν στο χώρο στάθμευσης. Ερωτηθείσα αν είχε οπτική επαφή με το δρόμο, απάντησε ότι ο δρόμος ήταν στα αριστερά της όπως κατευθύνετουν προς το αυτοκίνητο της. Τον κ. Σπαρτιάτη (ΜΕ3) τον ήξερε πριν το συμβάν ως συγχωριανό και επίσης επαγγελματικά λόγω του ότι επιθεωρούσε το εστιατόριο του. Ερωτηθείσα αν η επόμενη επαφή μαζί του ήταν ενάμισι χρόνο μετά το δυστύχημα, ανέφερε ότι μπορεί να τον είχε δει επαγγελματικά αλλά η συζήτηση μαζί του κατά την οποία ανακάλυψε η ίδια ότι υπήρχε άτομο που είδε το δυστύχημα έγινε μετά το δυστύχημα. Έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία μέρες μετά το δυστύχημα και αφού είχε βγει από την κλινική. Ερωτηθείσα κατά πόσο είχε επικοινωνήσει με την Αστυνομία για να τους δώσει τα στοιχεία του αυτόπτη μάρτυρα, απάντησε ότι δεν της ζητήθηκε από την Αστυνομία. Ερωτηθείσα κατά πόσο είχε παρευρεθεί στο Παραλίμνι σε ποινική υπόθεση, απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείσα κατά πόσο εκεί ανέφερε ότι υπάρχει αυτόπτης μάρτυρας, απάντησε ότι το είχε πει στο Δικαστήριο. Ερωτηθείσα κατά πόσο το ανέφερε σε αστυνομικό, απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι ούτε την πλησίασε η Αστυνομία, ούτε την πήραν τηλέφωνο. Πρόσθεσε, ακόμη, ότι ο Δικαστής είχε ρωτήσει τον αστυνομικό αν υπάρχει αυτόπτης μάρτυρας και ο αστυνομικός είχε πει ότι δεν ήξερε ότι υπάρχει αυτόπτης μάρτυρας. Σ΄ ό,τι αφορά τη νοσηλεία της ανέφερε ότι έμεινε έξι βράδια στην κλινική Λητώ. Ανέφερε, ακόμη, ότι για πολύ καιρό δεν μπορούσε να περπατήσει, το αριστερό της πόδι είχε πρόβλημα. Διευκρίνισε ότι με το δεξί πόδι δεν έχει πρόβλημα. Ήταν κλινήρης για δυόμισι μήνες, όπως ήταν και η ιατρική σύσταση να παραμείνει κλινήρης γι΄ αυτό το χρονικό διάστημα. Το γόνατο ήταν στο γύψο και στη συνέχεια τοποθετήθηκε σιδερένιος νάρθηκας με άλλα τυλίγματα. Είχε αδυναμία βάδισης. Η σύσταση του γιατρού, Δρ. Κωνσταντίνου, ήταν να μείνει ακίνητη για σκοπούς θεραπείας. Στην υποβολή ότι ουδέποτε της τοποθετήθηκε στο πόδι γύψος, απάντησε ότι μπορεί να μην ήταν γύψος και να ήταν κάτι άλλο. Αρνήθηκε την υποβολή ότι κανένας γιατρός της είχε συστήσει να μείνει ακίνητη για δυόμισι μήνες και τόνισε ότι κάτι τέτοιο της είχε λεχθεί ξεκάθαρα. Ερωτηθείσα κατά πόσο είχε διενεργηθεί μαγνητική τομογραφία για τον αυχένα, απάντησε καταφατικά, όπως και σε ερώτηση και αξονική τομογραφία και για ακτινογραφίες του αυχένα. Σε σχέση με την άδεια ασθενείας της ανέφερε ότι αυτή ήταν μέχρι 31.8.2006 και 1.9.2006 πήγε πίσω δουλειά. Για τρεις με τέσσερις μήνες ακολουθούσε ωράριο γραφείου. Εξήγησε ότι η δουλειά της δεν είναι μόνο γραφειακή, έχουν και άλλα καθήκοντα. Σήμερα παίρνει φαρμακευτική αγωγή για τη ζάλη. Ερωτηθείσα κατά πόσο σήμερα εργάζεται, απάντησε καταφατικά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι κανένα τραυματισμό δεν είχε συνεπεία του ατυχήματος στο αριστερό γόνατο. Διαφώνησε, επίσης, με την υποβολή ότι η περιγραφή και η αναφορά της για αδυναμία βάδισης και τοποθέτηση γύψου έχει στοιχεία υπερβολής. Σε άλλη ερώτηση απάντησε ότι επέστρεψε στην εργασία της και ανέλαβε πλήρως τα καθήκοντά της σταδιακά. Εκτελούσε τα καθήκοντα του γραφείου και οι συνάδελφοί της× της κάλυπταν τις επιθεωρήσεις της μέχρι να μπορέσει η ίδια να κινηθεί πιο άνετα. Μπορούσε να περπατήσει μετά την 1.9.
5. Χρειαζόταν, ωστόσο, βοήθεια για τέσσερις-πέντε μήνες όταν ανέβαινε και κατέβαινε σκάλες ή για να την παίρνουν και να την φέρνουν με το αυτοκίνητο. Διευκρίνισε ξανά ότι μπορούσε μετά την 1.9.2006 να περπατά στο δωμάτιο της ή στο γραφείο της και τα λοιπά. Επανεξεταζόμενη διευκρίνισε ότι δεν είχε αντιληφθεί το αυτοκίνητο που την κτύπησε πριν να συμβεί το ατύχημα. Ανέφερε, περαιτέρω, ότι οι περιστάσεις ήταν τέτοιες, στην προκειμένη περίπτωση, που το αυτοκίνητο δεν ερχόταν από μακριά μπροστά της για να το δει και να πάει αριστερά. Είχε κατεβεί τα σκαλιά και μπήκε στο χώρο στάθμευσης και έψαχνε στη τσάντα της τα κλειδιά της. Δεν θυμάται, ούτε το αυτοκίνητο, ούτε το δυστύχημα. Μαρτυρία ΜΕ7 Ο ΜΕ7 είναι νευρολόγος. Διευκρίνισε από την αρχή ότι την Ενάγουσα την γνωρίζει από το 2004 όταν αυτή ήρθε για να τον δει για ένα πρόβλημα υγείας, ανεξάρτητο με το επίδικο δυστύχημα. Συγκεκριμένα, είχε μηνιγγύωμα στον εγκέφαλο που ήταν εμφανές σε αξονική και μαγνητική τομογραφία και είναι κάτι που το παρακολουθεί και δεν υπήρχε αύξηση. Αυτό θα συνεχίσει να το έχει, αλλά δεν θα την ενοχλήσει στη ζωή της. Στις 19.7.2006 εξέτασε την Ενάγουσα η οποία τον είχε πληροφορήσει ότι είχε εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα και ότι υπέφερε από τη μέρα του δυστυχήματος από ζάλη. Όπως του είχε αναφέρει, η κατάσταση αυτή επηρέαζε την καθημερινότητα της αφού κυκλοφορούσε με κολάρο, δεν μπορούσε να περπατήσει ελεύθερα, δεν μπορούσε να οδηγήσει αυτοκίνητο και γενικά ήταν, λόγω των συμπτωμάτων της, περιορισμένη στην καθημερινότητα της. Η διάγνωση του ΜΕ7 ήταν, κατόπιν κλινικής εξέτασης, ότι είχε τραυματισμό/κάκωση στους μικρούς αυχενικούς μυς, στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης οι οποίοι μυς στηρίζουν την κεφαλή και ενεργοποιούνται στις διάφορες κινήσεις της κεφαλής. Αυτός ο τραυματισμός προέκυψε από το δυστύχημα και είναι χαρακτηριστικός από τραυματισμό εις δίκην μαστιγίου. Η παθογένεση της κάκωσης οφείλεται σε μικροαιμορραγίες. Λόγω επιτάχυνσης και θλάσης μυών προκύπτει αυξημένος πιεστικός πόνος στην περιοχή με συνοδευτικούς πονοκεφάλους και αίσθημα ζάλης. Κατά την κλινική εξέταση υπήρχε αυτός ο χαρακτηριστικός πιεστικός πόνος. Τα ενοχλήματα της Ενάγουσας ταυτίζονταν με τον τραυματισμό που είχε στο δυστύχημα. Η διάγνωση του γιατρού ήταν ότι πρόκειται για χρόνιο μετατραυματικό σύνδρομο με κάκωση των μικρών αυχενικών μυών προσθέτοντας ότι, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία αλλά και την εμπειρία, ασθενείς που παρουσιάζουν συμπτωματολογία πάνω από τρεις μήνες τα προβλήματα μετατρέπονται σε χρόνια με κακή πρόγνωση πλήρους αποθεραπείας. Διευκρίνισε ότι μετά την πάροδο τριών-έξι μηνών είναι πιθανόν τα ενοχλήματα να περιοριστούν και μετά να εξαλειφθούν και τότε μιλούμε για την οξεία φάση της πάθησης. Αν δεν εξαλειφθούν οι ενοχλήσεις μετατρέπονται από προσωρινές ενοχλήσεις της οξείας φάσης σε μόνιμες ενοχλήσεις της χρόνιας φάσης. Όταν δε ο ασθενής περάσει σε χρόνια φάση κάποιες ενοχλήσεις παραμένουν και δεν πρόκειται να εξαλειφθούν. Τα συμπτώματα που είχε η Ενάγουσα προέκυψαν μετά το δυστύχημα. Την Ενάγουσα την είδε ξανά τον Ιούνιο του 2008, όπου τον πληροφόρησε ότι εξακολουθεί να έχει τις ίδιες ενοχλήσεις με ζαλάδα και πονοκεφάλους. Ερωτηθείς να εκφράσει τη γνώμη του σε σχέση με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α προς αναγνώριση που είναι το πιστοποιητικό του νευροχειρουργού Δρ. Περδίου ανέφερε ότι θεωρεί παράξενο το γεγονός ότι η αξονική τομογραφία που διενεργήθηκε στην Ενάγουσα στις 16.6.2006 δεν είχε παθολογικά ευρήματα, ενώ υπήρχε μηνιγγύωμα το οποίο κανονικά φαίνεται ως παθολογικό εύρημα. Διευκρίνισε, περαιτέρω, ότι δεν ήταν απαραίτητο να υπάρχουν παθολογικά ευρήματα σε σχέση με τα συμπτώματα της Ενάγουσας. Ο τραυματισμός μικρών αυχενικών μυών δεν φαίνεται. Υπήρχε, όμως, στην κλινική εξέταση πιεστικός πόνος στους μικρούς αυχενικούς μυς. Ερωτηθείς πόσες φορές είδε την Ενάγουσα μετά τις 19.7.2006, απάντησε πέντε φορές προσθέτοντας ότι ταυτόχρονα είναι σε τακτική τηλεφωνική επικοινωνία μαζί της. Σε άλλες ερωτήσεις σχετικά με τη θεραπεία της ανέφερε ότι είχε έρθει η Ενάγουσα με αυχενικό κολάρο και της συνέστησε μυοχαλαρωτική θεραπεία δίνοντας της μυοχαλαρωτικά φάρμακα, αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα και στη συνέχεια συμπτωματική θεραπεία για τη ζάλη δίδοντας της το φάρμακο «vertico vomex». Στη συνέχεια παραπέμφθει σε φυσικοθεραπεία. Στις 12.10.2006 επειδή οι πονοκέφαλοι ήταν οι ίδιοι της συνέστησε άλλου είδους θεραπεία χορηγώντας της φάρμακο τρικυκλικό, αντικαταθλιπτικό, που είναι χρόνια θεραπεία που λαμβάνεται τουλάχιστον τρεις μήνες και το οποίο εγκλωβίζει τους υποδοχείς στα γάγγλια του παρασυμπαθητικού νεύρου και δίδει την ευκαιρία στον ασθενή να μην πονεί και να μπορεί ο οργανισμός από μόνος του να επουλώσει τις πληγές εξηγώντας ότι επειδή ο πόνος προκαλεί μυϊκή σύσπαση και η μυϊκή σύσπαση προκαλεί πόνο, αυτός είναι ένας κύκλος που προσπαθείς να διακόψεις και ήταν αυτό που προσπάθησε ο γιατρός να καταφέρει με αυτού του είδους τη θεραπεία. Δεν υπήρξε, όμως, αποτέλεσμα. Ερωτηθείς γιατί δεν αναφέρεται σε αυτή τη θεραπεία στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7, απάντησε ότι δεν αναπτύσσει τη θεραπεία στα πιστοποιητικά του. Ερωτηθείς γιατί, όμως, αναφέρεται σε αυτή τη θεραπεία στο δεύτερο του πιστοποιητικό, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8, ανέφερε ότι στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 η κατάσταση ήταν πλέον μόνιμη, κάτι που δεν γράφει στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7 και θεώρησε ότι ο κύκλος θεραπείας είχε κλείσει. Εξήγησε, επίσης, ότι στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 αναφέρεται στο ότι έγινε μαγνητική τομογραφία και κάνει αναφορά στη θεραπευτική αγωγή εφόσον δεν έχει μείνει διαγνωστικό κενό. Εξήγησε ότι ο λόγος που αναφέρεται στη φαρμακευτική αγωγή στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 είναι για να καταδειχθεί ότι έγινε προσπάθεια για χρόνια θεραπεία. Ερωτηθείς κατά πόσο είχε παραπέμψει την Ενάγουσα σε φυσιοθεραπεία, απάντησε καταφατικά και δέχθηκε ότι αυτό δεν το αναφέρει στα πιστοποιητικά του ΤΕΚΜΗΡΙΑ 7 και
6. Πρόσθεσε ότι την παρέπεμψε και έκανε δεκαπέντε συνεδρίες. Διευκρίνισε ότι η Ενάγουσα δεν είχε σταλεί από ασφάλεια και ούτε ερχόταν στο ιατρείο του για να έρθει στη συνέχεια ο γιατρός να καταθέσει στο Δικαστήριο. Ερωτηθείς κατά πόσο τα συμπτώματα πονοκεφάλου και ζάλης διαπιστώνονται ή απεικονίζονται εργαστηριακά, απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι γι΄ αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν, ωστόσο, κριτήρια. Διευκρίνισε ότι δεν υπάρχουν εξετάσεις να μετρούν πονοκεφάλους και ζάλη και επανέλαβε ότι υπάρχει διεθνής εταιρεία κεφαλαλγίας/ζάλη όπου καθορίζονται κριτήρια και εξήγησε περαιτέρω. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι δεν είναι ο ίδιος που παραχώρησε άδεια ασθενείας στην Ενάγουσα, αλλά νομίζει ότι είχε άδεια ασθενείας από τον γιατρό που την είχε δει στο Παραλίμνι χωρίς να θυμάται για ποια χρονική περίοδο. Σε άλλη ερώτηση είπε ότι θεώρησε το πρόβλημα της Ενάγουσας μόνιμο αναφορικά με τις ζαλάδες και τους πονοκεφάλους και τόνισε ότι πρέπει να ζήσει με το πρόβλημά της το οποίο θα της επηρεάζει την ποιότητα της ζωής της. Σ΄ ό,τι αφορά το κολάρο ανέφερε ότι δεν συνίσταται ως μακροχρόνια θεραπεία γιατί στηρίζει το κεφάλι στον ώμο που είναι δουλειά που έχουν οι μυς με αποτέλεσμα να αδρανοποιούνται οι μυς. Ενώ επιφέρει ανακούφιση σε χρόνια χρήση μετά την αφαίρεση προκαλείται περισσότερη μυϊκή σύσπαση, πρέπει να δουλέψουν περισσότερο οι μυς να συγκρατήσουν το κεφάλι, με αποτέλεσμα να προκαλείται πόνος. Σε υποβολή ότι για να μην χρειαστεί άδεια ασθενείας και να συνεχίζει κανονικά η Ενάγουσα τη δουλειά της σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι υποφερτό και όχι συνεχές, ο ΜΕ7 διαφώνησε και διευκρίνισε ότι υποφερτή ζωή δεν σημαίνει και καλή ζωή. Πρόσθεσε ότι το πρόβλημα της Ενάγουσας είναι συνεχές με σκαμπανεβάσματα, δηλαδή με εξάρσεις και υφέσεις. Μαρτυρία ΜΕ8 Ο ΜΕ8 είναι ορθοπεδικός. Είναι αυτός που ανέλαβε την θεραπεία της Ενάγουσας. Ετοίμασε για την προκειμένη περίπτωση τέσσερα ιατρικά πιστοποιητικά, τα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 9, 10, 11 και 12, το περιεχόμενο των οποίων υιοθέτησε. Εξήγησε ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 καλύπτει όλα τα ιατρικά πιστοποιητικά. Σ΄ αυτά βασικά αναφέρει ότι η Ενάγουσα είχε προσέλθει στην κλινική ΛΗΤΩ στις 16.6.2006, μετά από τροχαίο δυστύχημα, με κρανιοεγκεφαλική κάκωση και θλαστικό τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής. Παρουσίαζε, επίσης, έντονο άλγος στο αριστερό γόνατο. Έγινε συρραφή τραύματος. Επίσης έγινε αξονικός τομογράφος εγκεφάλου χωρίς ευρήματα. Η Ενάγουσα παρουσίαζε έντονη ζαλάδα. Παρέμεινε στην κλινική για παρακολούθηση και έγινε επανέλεγχος από νευροχειρουργό όπου της έδωσε φαρμακευτική αγωγή. Έγινε ακτινολογικός έλεγχος του γόνατος χωρίς ευρήματα κατάγματος. Κατά την κλινική εξέταση του αριστερού γόνατος διαπιστώθηκε ρήξη έσω πλαγίου συνδέσμου και ρήξη προσθίου χιαστού (πλήρης έσω αστάθεια του γόνατος και πρόσθιο συρταροειδές +++). Ετέθη Robert Jones Bandage αριστερού γόνατος και εξήλθε στις 22.6.
7. Σε δέκα μέρες από την ημέρα του ατυχήματος έγινε αφαίρεση του Robert Jones Bandage και ετέθη νάρθηκας γόνατος με μεταλλικές πατέλλες στο πλάι. Η Ενάγουσα σε δεύτερο χρόνο χρήζει M.R.I αριστερού γόνατος και πιθανώς χειρουργική επέμβαση. Ο ΜΕ8 εξήγησε ότι η ρήξη του πρόσθιου χιαστού μόνο με χειρουργική επέμβαση θεραπεύεται. Αν η Ενάγουσα αποφασίσει να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση θα γίνει M.R.I. Για τη διάγνωση της ρήξης δεν χρειάζονται εξετάσεις όπως M.R.I. Αν υπάρχει αμφιβολία γίνεται M.R.I ή όταν πρόκειται να γίνει χειρουργική επέμβαση για να υπάρχει πλήρης εικόνα του ποδιού. Στην προκειμένη περίπτωση η πρόσθια αστάθεια του γόνατος ήταν στο maximum της κλίμακας. Η αστάθεια του γόνατος διαγιγνώσκεται κλινικά από έμπειρο γιατρό. Μετά τη διάγνωση του ΜΕ8 προχώρησε στην άμεση ακινητοποίηση για την αποθεραπεία του έσω πλαγίου συνδέσμου με ειδικό επίδεσμο και μετά με ακινητοποίηση με ειδικό καλτσάκι/νάρθηκα με μεταλλικές πατέλλες στο πλάι. Συνήθως ο έσω πλάγιος σύνδεσμος αποθεραπεύεται μετά από ένα μήνα με πέντε εβδομάδες αφού ακολουθηθεί η πιο πάνω θεραπεία. Όσον αφορά τις συνέπειες της ρήξης προσθίου χιαστού εξήγησε ότι δημιουργείται προοδευτικά ατροφία του τετρακέφαλου και το κυριότερο αστάθεια του γόνατος και λόγω της αστάθειας σε δεύτερο χρόνο επιδεινώνεται η αρθρίτιδα που είναι και ο κύριος λόγος που γίνεται η χειρουργική επέμβαση. Στην τελευταία εξέταση που διενήργησε στην Ενάγουσα διαπίστωσε ότι συνεχίζει να παρουσιάζει αστάθεια και ατροφία τετρακέφαλου, δυσκολία στο περπάτημα, στον κατήφορο, στις σκάλες, στη βάδιση. Χρήζει δε γυμναστικής για να δυναμώσει τον τετρακέφαλο. Ο ΜΕ8 ανέφερε ότι δεν έκανε ακτινογραφίες του γονάτου για να δει αν έχει προχωρήσει η αρθρίτιδα του γόνατος. Τόνισε ότι η χειρουργική επέμβαση αποτελεί απόλυτη ένδειξη σε νεαρή ηλικία για να προλάβει ένας την αρθρίτιδα. Πόδι που έχει αρθρίτιδα αποτελεί αντένδειξη για διενέργεια εγχείρησης χιαστού. Στην περίπτωση της Ενάγουσας λόγω του ότι αθλείτο, περπατούσε, της συνέστησε να χειρουργήσει τον πρόσθιο χιαστό. Το κόστος μιας τέτοιας εγχείρησης σήμερα ανέρχεται σε €4.500 - €5.
8. Μετά τη διενέργεια εγχείρησης θα πρέπει η ασθενής να χρησιμοποιεί για ένα μήνα βακτηρίες μασχάλης με ειδικό νάρθηκα, να κάνει έντονη φυσιοθεραπεία για περίοδο δύο μηνών και μετά πάροδο τριών-τεσσάρων μηνών θα μπορεί να κάνει τα πάντα εκτός από αθλητισμό. Μετά δε από πάροδο έξι μηνών θα υπάρξει πλήρης αποκατάσταση. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ8 είπε ότι ακτινολογικά η Ενάγουσα δεν είχε αρθρίτιδα. Ερωτηθείς κατά πόσο δεν έκρινε αναγκαίο να προβεί σε εξέταση για το θέμα της αρθρίτιδας, απάντησε ότι δεν είχε προβεί σε καμιά εξέταση γιατί η Ενάγουσα δεν είχε αποφασίσει να υποβληθεί σε εγχείρηση. Ο ίδιος της σύστησε αλλά είναι η Ενάγουσα που θα αποφασίσει. Η χειρουργική επέμβαση, πρόσθεσε, ήταν μια από τις συστάσεις του. Όμως, η Ενάγουσα δεν έχει απαντήσει θετικά μέχρι σήμερα. Ερωτηθείς κατά πόσο πριν καταλήξει στην άποψη του για την διενέργεια χειρουργικής επέμβασης θα έπρεπε να είχε την εικόνα της αρθρίτιδας, επανέλαβε ότι η Ενάγουσα δεν είχε αρθρίτιδα ακτινολογικά. Είχε κάνει ακτινογραφίες τη μέρα του ατυχήματος. Εξήγησε ότι μπορεί κάποιος να μην έχει ακτινολογικώς αρθρίτιδα και με το M.R.I να μην φαίνεται και όταν αρθροσκοπίσουν το γόνατο μπορεί να δουν κάποιας μορφής αρθρίτιδα. Επανέλαβε, ωστόσο, ότι δεν είχε ευρήματα αρθρίτιδας και ότι, συνεπώς, η Ενάγουσα δεν είχε αντένδειξη. Σε ερώτηση κατά πόσο το M.R.I είναι απαραίτητο προεγχειρητικά αλλά και διαγνωστικά για να δει κάποιος βλάβες στα μαλακά μόρια, ο ΜΕ8 απάντησε ότι πρώτα γίνεται η κλινική εξέταση και μετά το M.R.I. Ερωτηθείς κατά πόσο το M.R.I είναι μια απεικονιστική εξέταση που επιβεβαιώνει τα κλινικά ευρήματα, απάντησε καταφατικά. Ερωτηθείς γιατί ως θεράπων ιατρός δεν σύστησε στην Ενάγουσα τη διενέργεια M.R.I στο γόνατο, απάντησε ότι αν δεν θα χειρουργείτο δεν υπήρχε λόγος να δώσει €300 για M.R.I γόνατος. Ερωτηθείς κατά πόσο δεν ήθελε πλήρη επιβεβαίωση των ευρημάτων του περί πλήρους ρήξης, απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι αν δεν γινόταν εγχείριση δεν θα βοηθούσε το M.R.Ι. Εξήγησε ότι η ρήξη χιαστού έχει τρεις βαθμούς, πρώτου, δευτέρου και τρίτου και ο τρίτος βαθμός σημαίνει πλήρη αποκοπή, η οποία αποκαθίσταται μόνο με χειρουργική επέμβαση. Τα συμπτώματα της ρήξης χιαστού είναι η αστάθεια στο βάδισμα, ένας αισθάνεται ότι θα του φύγει το πόδι σε σκαλιά και σε κατηφόρα. Δημιουργείται, επίσης, ατροφία των μυών και με την πάροδο του χρόνου αρθρίτιδα. Όσον αφορά τη ρήξη του έσω πλαγίου συνδέσμου ανέφερε ότι αυτή αποθεραπεύεται πλήρως. Τα συμπτώματα της είναι έσω αστάθεια γόνατος, υπάρχει πόνος. Όσον αφορά τη θεραπεία, κατά 90% γίνεται συντηρητική αποθεραπεία, ένας μήνας με πέντε εβδομάδες ακινητοποίηση. Πολύ σπάνια χειρουργείται ο έσω πλάγιος σύνδεσμος. Σε σχέση με την ατροφία που ανέφερε, ότι δηλαδή διαπίστωσε ότι το αριστερό μηριαίο είναι ατροφικό λόγω της ρήξης του πρόσθιου χιαστού, τη μέτρησε συγκρίνοντας τα δύο πόδια. Η ατροφία μόνο με ασκήσεις αποκαθίσταται. Κληθείς να σχολιάσει τα ευρήματα του Δρα Ηλία Γεωργίου, που καταγράφονται στην έκθεση του, συμφώνησε με το εύρημα ότι η Ενάγουσα βαδίζει φυσιολογικά χωρίς χωλότητα. Όσον αφορά το εύρημα ότι διαπιστούται απουσία ενδοαρθρικού υγρού ή ευαισθησίας, ο ΜΕ8 τόνισε ότι όταν η Ενάγουσα ζορίσει το πόδι της θα υπάρξει υγρό. Διαφώνησε με το εύρημα για απουσία μυϊκής ατροφίας. Συμφώνησε, όμως, με το εύρημα περί φυσιολογικής λειτουργικότητας του νευροαγγειακού συστήματος του αριστερού κάτω άκρου. Ο ΜΕ8 διαφώνησε με την υποβολή ότι η Ενάγουσα δεν είχε οποιοδήποτε τραυματισμό στον έσω πλάγιο σύνδεσμο και στον πρόσθιο χιαστό. Συμφώνησε με την υποβολή ότι η ρήξη πρόσθιου χιαστού είναι κάτι που αντιμετωπίζεται με χειρουργική επέμβαση, η οποία αν δεν διενεργηθεί θα έχει ως συνέπεια να ακολουθήσουν αλυσιδωτά προβλήματα. Στην επανεξέταση κληθείς να διευκρινίσει την απάντηση που έδωσε σε σχέση με το εύρημα του Δρα Ηλία Γεωργίου ότι η συνδεσμική σταθερότητα τόσο των χιαστών όσο και των πλαγίων συνδέσμων είναι φυσιολογική, ανέφερε ότι συμφωνεί μόνο ότι ο έσω πλάγιος σύνδεσμος είχε επουλωθεί και δεν υπήρχε αστάθεια. Ωστόσο, σε σχέση με το χιαστό διαφώνησε λέγοντας ότι υπήρχε πρόσθια αστάθεια του γονάτου, δηλαδή ρήξη του χιαστού. Μαρτυρία ΜΥ1 (Εναγόμενος) Ο Εναγόμενος έχει εμπλακεί στις 16.6.2006 σε δυστύχημα με την Ενάγουσα ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητο WE574 στο ξενοδοχείο Paramount. Συγκεκριμένα, εκείνη την ημέρα οδηγούσε από Πρωταρά προς Κάβο Γκρέκο και προς το ξενοδοχείο Paramount. Εισήλθε στο χώρο στάθμευσης του ξενοδοχείου από τον κύριο δρόμο. Προσεγγίζοντας το ξενοδοχείο οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα γύρω στα 20-25 χιλιόμετρα την ώρα. Εντός του χώρου στάθμευσης στα αριστερά του στην είσοδο υπήρχε μεγάλη ταμπέλα και μπροστά δέντρα και μετά από την ταμπέλα άλλα δέντρα. Στην ίδια ευθεία αριστερά του υπήρχαν αυτοκίνητα. Στα δεξιά του υπήρχε τρίγωνη νησίδα και δίπλα από τη νησίδα αυτοκίνητα τόσο δεξιά του όσο και αριστερά του όπως ήταν να εισέλθει είχε αυτοκίνητα. Ερωτηθείς για το πλάτος του στομίου της εισόδου του ξενοδοχείου, ανέφερε ότι όλη η είσοδος ήταν το πολύ 8-10 μέτρα. Ενώ βρισκόταν έξω δεν ήταν καθαρή η ορατότητα μέσα στο χώρο στάθμευσης. Ερωτηθείς πόσο κοντά έπρεπε να φτάσει για να δει μέσα στο χώρο στάθμευσης, απάντησε ότι έπρεπε να προσεγγίσει στα 10-15 μέτρα στην είσοδο του χώρου στάθμευσης για να μπορέσει να δει μέσα. Πριν να εισέλθει ελάττωσε ταχύτητα λόγω του ότι υπήρχαν πολλά αυτοκίνητα σταθμευμένα και εισήλθε μέσα στο παρκινγκ 5-6 μέτρα και ξαφνικά βρέθηκε μια κυρία μπροστά του. Όπως χαρακτηριστικά το έθεσε ήταν «σαν να κατέβηκε από τον ουρανό» και δεν είχε τη δυνατότητα να την αποφύγει, να την δει από μακριά, οπόταν πάτησε απότομα τα φρένα του και την άγγιξε με το αυτοκίνητό του. Σταμάτησε εκεί που ήταν η επαφή, κατέβηκε από το αυτοκίνητο και φώναξε από τον ασύρματο και ήλθε ο διευθυντής του ξενοδοχείου μαζί με τον τεχνικό του ξενοδοχείου. Εκείνη τη στιγμή ο Εναγόμενος πήγαινε στο ξενοδοχείο για να αλλάξει βάρδια. Ο διευθυντής του ξενοδοχείου ειδοποίησε γιατρό από τα γήπεδα που βρίσκονταν εκεί. Στη σκηνή αφίχθησαν ο διευθυντής και μετά ήρθε ο τεχνικός. Ερωτηθείς κατά πόσο ο κ. Σπαρτιάτης ήταν με τα παιδιά του και ενώ οδηγούσε είδε τη σύγκρουση του Εναγόμενου με την Ενάγουσα, στάθμευσε και ειδοποίησε γιατρό, απάντησε αρνητικά. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι την ώρα της επαφής του αυτοκινήτου του με το σώμα της Ενάγουσας, η Ενάγουσα βρισκόταν σε κίνηση. Είτε έτρεχε, είτε περπατούσε γρήγορα και έγειρε προς τα δεξιά και την βρήκε μπροστά από το αυτοκίνητο σε απόσταση 1-2 πόδια. Αρνήθηκε ότι η σύγκρουση ήταν σφοδρή και ότι είχε πετάξει την Ενάγουσα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η βάρδια του εκείνη τη μέρα ξεκινούσε 4:00 μ.μ. Είχε σχολάσει από το ξενοδοχείο «Νάρκισσος» και πήγαινε στο Paramount για μπάνιο και η ώρα 4:45 μ.μ. να ξεκινήσει τη βάρδια του. Χρειαζόταν πέντε λεπτά να πάει από το ξενοδοχείο «Νάρκισσος» στο ξενοδοχείο Paramount. Στην υποβολή ότι το δυστύχημα έγινε στις 5:45 μ.μ., απάντησε ότι δεν κρατούσε ρολόι και ότι έχει χρόνια για να μπορεί να θυμάται την ώρα ακριβώς, ξέρει, όμως, το ωράριο και θυμάται ότι ήταν τις ώρες που άλλαζε βάρδιες. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι από το σημείο που φεύγει από τον κύριο δρόμο και στρίβει αριστερά μέχρι την είσοδο του χώρου στάθμευσης του Paramount υπολογίζει την απόσταση σε 100-150 μέτρα. Σε άλλη ερώτηση ανέφερε ότι στο χώρο στάθμευσης υπάρχει τοίχος που διαχωρίζει το χώρο με το διπλανό δρόμο. Δίπλα από τον τοίχο υπήρχαν δέντρα. Στα αριστερά του υπήρχαν δέντρα που εμπόδιζαν την ορατότητα του. Μόλις πέρασε τον τοίχο στα 2 ½-3 μέτρα πήγε αριστερά για να εισέλθει στο χώρο στάθμευσης και εισήλθε μέσα αριστερά. Υπήρχαν δίπλα από τον τοίχο σταθμευμένα αυτοκίνητα. Δεξιά και αριστερά στο χώρο στάθμευσης υπήρχαν αυτοκίνητα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι στο χώρο εκεί δεν υπήρχαν αυτοκίνητα. Όταν εισήλθε και έστριψε αριστερά είχε απόσταση τουλάχιστον τρία μέτρα από τη νησίδα, η οποία νησίδα είχε δίπλα σταθμευμένα αυτοκίνητα. Ερωτηθείς σε ποια απόσταση βρισκόταν η Ενάγουσα από την είσοδο του χώρου στάθμευσης μέχρι που την κτύπησε, απάντησε 5-6 μέτρα, προσθέτοντας ότι μόλις που μπήκε στο χώρο στάθμευσης δεν πρόλαβε να πάει μεγάλη απόσταση. Αρνήθηκε την υποβολή ότι από τον κύριο δρόμο μέχρι την είσοδο του χώρου στάθμευσης δεν υπήρχε τίποτε που να εμπόδιζε την ορατότητα και πρόσθεσε ότι υπήρχε τοίχος, ταμπέλα και δέντρα δίπλα από τον τοίχο και αυτοκίνητα σταθμευμένα στο χώρο στάθμευσης. Ερωτηθείς ποια απόσταση τους χώριζε όταν αντιλήφθηκε την Ενάγουσα για πρώτη φορά, απάντησε καμία και πρόσθεσε ότι την είδε ξαφνικά μπροστά από το αυτοκίνητο του. Δεν την αντιλήφθηκε προηγουμένως. Ο χώρος στάθμευσης ήταν γεμάτος με σταθμευμένα αυτοκίνητα. Σταθμευμένα αυτοκίνητα υπήρχαν και στα δεξιά του όπως έμπαινε στην είσοδο του χώρου στάθμευσης. Αρνήθηκε την υποβολή ότι δεν υπήρχαν αυτοκίνητα ούτε δεξιά ούτε αριστερά του ούτε πίσω από τη νησίδα και πρόσθεσε ότι μετά που ήρθε Αστυνομία μπορεί να έφυγαν κάποια αυτοκίνητα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι τα αυτοκίνητα δεν τον εμπόδιζαν να δει και πρόσθεσε ότι είναι γι΄ αυτό που εισήλθε με χαμηλή ταχύτητα. Σε άλλη ερώτηση αρνήθηκε ότι δεν πάτησε φρένα και ότι σταμάτησε μετά τη σύγκρουση και πρόσθεσε ότι αν έτρεχε θα περνούσε πάνω από την Ενάγουσα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η προσοχή του ήταν αλλού εισερχόμενος στο χώρο στάθμευσης. Αρνήθηκε την υποβολή ότι πήγαινε με τέτοια ταχύτητα που δεν μπορούσε να αντιδράσει και πρόσθεσε ότι δεν μπορούσε να τρέχει μπαίνοντας στο χώρο στάθμευσης. Στην υποβολή ότι η Ενάγουσα περπατούσε για να πάει να πάρει το αυτοκίνητο της και ότι ενώ έψαχνε τα κλειδιά της και στεκόταν στο χώρο στάθμευσης της κτύπησε, απάντησε ότι η Ενάγουσα όταν την αντελήφθηκε ήταν εν κινήσει, προσθέτοντας ότι αν στεκόταν στο χώρο στάθμευσης θα την αντιλαμβανόταν και δεν θα την κτυπούσε. Ανέφερε, επίσης, ότι η Ενάγουσα βρέθηκε απότομα μπροστά από το αυτοκίνητο του. Αρνήθηκε ότι την κτύπησε και την πέταξε σε αρκετή απόσταση. Μαρτυρία ΜΥ2 Ο ΜΥ2 είναι ο γιατρός Δρ. Ηλίας Γεωργίου, ορθοπεδικός χειρούργος και τραυματιολόγος. Εν πρώτοις, υιοθέτησε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 27.3.2008, που ετοίμασε για την παρούσα υπόθεση, ως μέρος της κύριας εξέτασης του (ΕΓΓΡΑΦΟ 1). Στο ΕΓΓΡΑΦΟ 1, αφού αναφέρεται στα ιατρικά πιστοποιητικά που τέθηκαν υπόψη του μέσα στα πλαίσια του σχετικού ιατρικού πιστοποιητικού της Ενάγουσας και στη θεραπεία που η Ενάγουσα έτυχε, προχωρεί στην καταγραφή των ευρημάτων του κατόπιν κλινικής εξέτασης που διενήργησε στην Ενάγουσα. Τα ευρήματα του έχουν ως ακολούθως: ü Η Ενάγουσα βαδίζει φυσιολογικά χωρίς χωλότητα. ü Κατά την κλινική εξέταση του αριστερού γόνατος διαπιστούται απουσία ενδοαρθρικού υγρού ή ευαισθησίας. ü Η συνδεσμική σταθερότητα τόσο των χιαστών όσο και των πλαγίων συνδέσμων είναι φυσιολογική και δεν διαπιστούται οποιαδήποτε διαφορά κατά την συγκριτική εξέταση με το μη τραυματισθέν δεξιό γόνατο. ü Απουσία μυϊκής ατροφίας. ü Φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος του αριστερού κάτω άκρου. ü Η κινητικότητα του αριστερού γόνατος ευρίσκεται σε φυσιολογικό εύρος. ü Κατά την κλινική εξέταση του αυχένα δεν διαπιστούται ελάττωση του εύρους κίνησης. ü Κατά την πλήρη έκταση διαπιστούται ήπιος ψηλαφητός κριγμός. ü Απουσία μυϊκού σπασμού ή ευαισθησίας των παρασπονδυλίων μυών. ü Η λειτουργικότητα των άνω άκρων τόσο αναφορικά με τον νευροαγγειακό όσο και με το μυοσκελετικό σύστημα ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια. ü Η ουλή, αποτέλεσμα του θλαστικού τραύματος, στο τριχωτό της κεφαλής καλύπτεται από το τριχωτό και δεν είναι ορατή. Καταλήγοντας στα συμπεράσματα του αναφέρει τα ακόλουθα: ® Κατά τη δική του κλινική εξέταση δεν παραμένει οποιαδήποτε κλινική αντικειμενική ιατρική μαρτυρία (21 μήνες μετά από το ατύχημα) που να σχετίζεται με τον αναφερόμενο τραυματισμό. ® Από το ιστορικό και μόνο εκτιμάται ότι υπέστη τραυματισμό στην κεφαλή με θλαστικό τραύμα το οποίο χρειάστηκε συρραφή, τραυματισμό μαλακών μορίων του αριστερού γόνατος και της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. ® Ο αρχικά διαγνωσθείς τραυματισμός συνδέσμων του αριστερού γόνατος στηρίχθηκε σε κλινική εξέταση και όχι σε επιβεβαιωτική εξέταση μαγνητικής τομογραφίας η οποία και ουδέποτε έγινε. ® Τα δικά του κλινικά ευρήματα στηρίζουν τη γνώμη για την απουσία οποιασδήποτε ένδειξης χειρουργικής επέμβασης. Η γνώμη αυτή στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην απουσία συνδεσμικής αστάθειας του γόνατος. ® Τα ίδια κλινικά ευρήματα στηρίζουν τη γνώμη για την πλήρως ικανοποιητική αποκατάσταση και την απουσία οποιασδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου. ® Τραυματισμοί μαλακών μορίων της μορφής που υπέστη κατά κανόνα υποχωρούν κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο σε περίοδο 6-8 εβδομάδων. Ο ΜΥ2 υπέδειξε ότι στο πιστοποιητικό του Δρ. Κωνσταντίνου ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 αναφέρεται «η ασθενής σε 2ο χρόνο χρήζει M.R.I αριστερού γόνατος και πιθανώς χειρουργική επέμβαση», ενώ στο άλλο πιστοποιητικό του ιδίου γιατρού ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11 αναφέρεται ότι «η ρήξη προσθίου χιαστού χρήζει χειρουργικής αποκατάστασης» τονίζοντας ότι στην τελευταία περίπτωση έχει αφαιρεθεί η λέξη «πιθανώς». Ερωτηθείς αν συμφωνεί με τα ευρήματα περί ρήξης έσω πλαγίου συνδέσμου και προσθίου χιαστού, απάντησε ότι τα ευρήματα αυτά ουδέποτε επιβεβαιώθηκαν μέσω της αναγκαίας επιβεβαιωτικής εξέτασης, δηλαδή μαγνητικής τομογραφίας. Πρόσθεσε, επίσης, ότι στα δικά του κλινικά ευρήματα διαπίστωσε απουσία συνδεσμικής αστάθειας του γόνατος οποιασδήποτε μορφής. Εξηγώντας, περαιτέρω, την κλινική εξέταση που γίνεται ανέφερε ότι σε σχέση με τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο η κλινική εξέταση συνίσταται στην τοποθέτηση, με τα ιατρικά χέρια, έλξης (τραβήγματος) στο άνω μέρος της κνήμης. Σε περίπτωση δε που υφίσταται αστάθεια τότε διαπιστούται μια φυσιολογική κίνηση που στην ιατρική λέγεται συρταροειδής κίνηση (abnormal draw movement). Αυτή ήταν η εξέταση στην οποία υπέβαλε την Ενάγουσα και δεν βρήκε ο ΜΥ2 το συρταροειδές σημείο. Όσον αφορά τον έσω πλάγιο σύνδεσμο εξήγησε ότι τα ιατρικά χέρια εξασκούν πίεση με σκοπό την πρόκληση προς τα έξω γωνίωσης του γόνατος που αποτελεί κλινικό εύρημα της ρήξης, δηλαδή αποκοπής του έσω πλαγίου συνδέσμου. Η κλινική του εξέταση δεν έδειξε θετικό το σημείο της προς τα έξω γωνίωσης του γόνατος. Η ρήξη έχει βαθμίδες πρώτου, δεύτερου, τρίτου βαθμού. Η αστάθεια είναι επακόλουθο της ρήξης και είναι ανάλογη του βαθμού της ρήξης. Σε τρίτου βαθμού ρήξη, που είναι ο σοβαρότερος βαθμός, υπάρχει πλήρης αποκοπή συνδέσμων. Ο σύνδεσμος διαχωρίζεται σε δύο τεμάχια. Όσον αφορά τα κλινικά συμπτώματα της απόλυτης ρήξης πρόσθιου χιαστού στο πρώτο μέρος έχεις την άμεση μετατραυματική εικόνα και στο δεύτερο μέρος έχεις τη μετατραυματική εικόνα σε μεταγενέστερο χρόνο. Η άμεση εικόνα συνίσταται στο ότι αυτή είναι πολύ θορυβώδης με πολύ έντονο πόνο στο γόνατο και υπάρχει παρουσία οιδήματος (πρηξίματος) και αιμάρθρου (αιμορραγικού υγρού) στο γόνατο με πολύ επώδυνες τις κινήσεις του γόνατος και, από πρακτικής πλευράς, ανικανότητα φόρτισης του βάρους του ανθρώπινου σώματος στο γόνατο του τραυματία, δηλαδή δεν μπορεί να περπατήσει. Στο απώτερο στάδιο με την πάροδο του χρόνου με την περίδεση και με τα αντιφλεγμονώδη αναλγητικά η πολύ θορυβώδης κλινική εικόνα βελτιώνεται τόσο αναφορικά με την ένταση πόνου όσο και από το γεγονός ότι μπορεί πλέον να φορτίζει το γόνατο και να βαδίζει ο τραυματίας. Ο τραυματίας παραπονείται για αστάθεια γόνατος χρησιμοποιώντας τη φράση «ενώ περπατώ μου φεύγει το γόνατο χωρίς να το ελέγχω» με κατά περιόδους παρουσία υδράρθρου (υγρού στο γόνατο), δυσκολία στο ανεβοκατέβασμα σκαλών και βάδιση σε ανώμαλο έδαφος. Αυτά είναι συμπτώματα στο μεταγενέστερο στάδιο. Αν κάποιος έχει πλήρη ρήξη τρίτου βαθμού για σκοπούς αποκατάστασης θα πρέπει να γίνει χειρουργική αποκατάσταση της ρήξης και η θεραπεία είναι με συνδεσμοπλαστική επέμβαση που αποκαθιστά την αστάθεια. Αν δεν γίνει ο τραυματίας θα έχει ενοχλήσεις υπό μορφή πόνου, αστάθειας, εύκολης κόπωσης κάτω άκρου, επαναλαμβανόμενης παρουσίας υδράρθρου και αυτά τα ενοχλήματα σταδιακά χειροτερεύουν, η αστάθεια επιτρέπει τριβή μεταξύ των χόνδρων της άρθρωσης του γόνατος, η οποία τριβή δημιουργεί φθορά των χόνδρων, η οποία φθορά ονομάζεται μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Το συρταροειδές σημείο αποτελεί το πρώτο κλινικό εύρημα για ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Ερωτηθείς σε σχέση με τις αναφορές του Δρ. Κωνσταντίνου στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 και ειδικότερα σε σχέση με την αναφορά για τρίτου βαθμού ρήξη, ο ΜΥ2, αφού διευκρίνισε ότι δεν του είχε κοινοποιηθεί το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12, απάντησε ότι τα όσα αναφέρονται έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το δικό του εύρημα και ότι περαιτέρω δεν συνάδουν με τα ενοχλήματα της τραυματίας/Ενάγουσας όπως του τα περιέγραψε και τα κατέγραψε και ούτε, επίσης, με το μέχρι σήμερα ιστορικό σύμφωνα με το οποίο η Ενάγουσα δεν υπεβλήθη σε θεραπεία, δηλαδή σε χειρουργική επέμβαση. Ερωτηθείς τι θα έκαμνε αν του παρουσιάζεται κλινικά τρίτου βαθμού πρόσθιο συρταροειδές, απάντησε ότι θα έπρεπε να γίνει άμεση εξέταση M.R.I προς επιβεβαίωση κατά πόσο τα κλινικά του ευρήματα συνάδουν με αυτά τα M.R.I και τότε θα ήταν πλήρως ασφαλής να πει ότι χρειαζόταν εγχείριση. Εξήγησε ότι το M.R.I είναι ο καθρέφτης των μαλακών μορίων τα οποία δεν ανιχνεύονται καθόλου στις απλές ακτινογραφίες. Πρόσθεσε ότι το M.R.I είναι για τα μαλακά μόρια ό,τι είναι η ακτινογραφία για τα οστά. Ερωτηθείς να σχολιάσει την αναφορά του Δρ. Κωνσταντίνου σε ατροφία του αριστερού μηρού λόγω ρήξης του πρόσθιου χιαστού, ενώ ο ΜΥ2 αναφέρεται σε απουσία μυϊκής ατροφίας και να εξηγήσει την εξέταση που έκαμε, απάντησε ότι μετρούν την περίμετρο μηρών του τραυματισθέντος μέλους και του υγιούς μη τραυματισθέντος μέλους. Εξήγησε, ακόμη, ότι βαθμός μυϊκής ατροφίας δικαιολογείται μετά από περίδεση μιας άρθρωσης ή τοποθέτηση γύψου. Κατά κανόνα, ο βαθμός αυτός ατροφίας αποκαθίσταται με τη χρήση του μέλους σε φυσιολογικές πλέον συνθήκες ή και με φυσιοθεραπεία και ασκήσεις. Ερωτηθείς να σχολιάσει την αναφορά του Δρ. Κωνσταντίνου ότι δεν είναι αναγκαίο να γίνει M.R.I αλλά μόνο όταν υπάρχει αμφισβήτηση ή πρόκειται να διενεργηθεί εγχείριση, απάντησε ότι απαιτείται η διενέργεια M.R.I για επιβεβαίωση μορφής τραυματισμού μαλακών μορίων. Ερωτηθείς να σχολιάσει την αναφορά του Δρ. Κωνσταντίνου ότι υπάρχει απόλυτη ένδειξη για διενέργεια χειρουργικής επέμβασης σε νεαρή ηλικία για αποφυγή αρθρίτιδας, απάντησε ότι η γνώμη αυτή είναι ορθή αν ο σκοπός της επέμβασης είναι ένας και μοναδικός, να προλάβεις την οστεοαρθρίτιδα. Πρόσθεσε ότι η Ενάγουσα δεν είχε αρθρίτιδα άρα στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε η ένδειξη. Πρόσθεσε, όμως, ότι δεν είναι ο μοναδικός σκοπός της εγχείρισης να προλάβει την αρθρίτιδα. Η εγχείριση αποκαθιστά και άλλα προβλήματα, την αστάθεια του γόνατος που δικαιολογεί πόνους, συχνές παρουσίες υδράρθρου (υγρού στο γόνατο), εύκολη κόπωση. Ακόμη, μειώνει και τον κίνδυνο επανειλημμένων πτώσεων του τραυματία διότι ένα γόνατο ασταθές που σε ορισμένες περιπτώσεις δεν το ελέγχεις εύκολα προκαλεί την πτώση του τραυματία. Αυτοί είναι επιπρόσθετοι λόγοι που επιβάλλουν τη χειρουργική θεραπεία. Ερωτηθείς να σχολιάσει την αναφορά του ΜΕ8 ότι η ρήξη πρόσθιου χιαστού δεν έχει πόνο, ανέφερε ότι σε πρώτο στάδιο η κλινική εικόνα είναι πού θορυβώδης και σε μεταγενέστερο στάδιο η αστάθεια του γόνατος λόγω της ρήξης συνδέσμου και η περιοδική παρουσία υγρού στο γόνατο αποτελούν αιτία όχι μόνο πόνου αλλά και περιοδικής χωλότητας. Συνεπώς, ο ΜΥ2 διαφώνησε με την αναφορά του ΜΕ
9. Κληθείς να σχολιάσει την αναφορά του ΜΕ8 ότι η πλήρης ρήξη έσω πλαγίου συνδέσμου θεραπεύεται συντηρητικά, ανέφερε ότι παλαιότερα η επικρατούσα θεωρία μιλούσε για ακινητοποίηση σε γύψο για έξι εβδομάδες. Διάφορες στατιστικές επιστημονικές μελέτες κατέδειξαν ότι μπορεί να υπάρξει βαθμός βελτίωσης με ακινητοποίηση σε γύψο όχι όμως πλήρους αποκατάστασης τελευταία. Η πλήρης αποκατάστασης επιτυγχάνεται με χειρουργική συρραφή του πλαγίου συνδέσμου και με αποτελεσματική αποκατάσταση της πλάγιας αστάθειας. Αναφερόμενος στα κλινικά συμπτώματα της ρήξης έσω πλαγίου συνδέσμου, ανέφερε ότι αυτή η κίνηση, η γωνίωση, απουσιάζει από τα κλινικά ευρήματα των ιατρικών πιστοποιητικών που κατατέθηκαν ως ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10, 11 και 12 του Δρ. Κωνσταντίνου. Εξήγησε ότι η πλήρης έσω αστάθεια του γόνατος είναι η γωνίωση και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Ένας που έχει πλήρη έσω αστάθεια, που είναι το αποτέλεσμα αποκοπής του έσω πλαγίου συνδέσμου, αν δεν προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση κάθε φορά που πατά το πόδι στο έδαφος το γόνατο θα παίρνει θέση σε έξω γωνίωση. Σαν αποτέλεσμα θα υπάρχει ένας συνεχής ερεθισμός που προκαλεί πόνο στην περιοχή του έσω πλαγίου συνδέσμου και ως απώτερο αποτέλεσμα, λόγω του ότι το βάρος του σώματος κατανέμεται υπό γωνία στο γόνατο, είναι η ανάπτυξη μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας αυτού του έσω διαμερίσματος του γόνατος, δηλαδή της περιοχής που υφίσταται τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Ερωτηθείς τι ενδείκνυται να κάνει ένας γιατρός σε περίπτωση ασθενούς με πλήρη αστάθεια πρόσθιου συρταροειδούς σημείου και γωνίωση, απάντησε ότι πρέπει να γίνει χειρουργική διόρθωση. Πρόσθεσε ότι αν η περίπτωση αφορούσε έναν υπερήλικα συνταξιούχο με μόνη δραστηριότητα να συναντά κάποιους φίλους, πιθανότατα να μην σύστηνε χειρουργική επέμβαση, αλλά μόνο στις εξαιρετικές αυτές περιπτώσεις. Ερωτηθείς αν θα ζητούσε τη διενέργεια M.R.I, απάντησε καταφατικά. Αναφερόμενος στην εγκεφαλική διάσειση και τα συμπτώματα αυτής, ανέφερε ότι στο πρώτο μετατραυματικό στάδιο έχουμε ζάλη, ίλιγγο, πονοκέφαλο και αναγούλα. Ο ΜΥ2 τόνισε ότι ο επίσημος ιατρικός ορισμός της εγκεφαλικής διάσεισης είναι «πλήρης ανατάξιμη απώλεια αισθήσεων που επέρχεται μετά από τραυματισμό κεφαλής». Με απλά λόγια, αυτό συμβαίνει όταν παραδείγματος χάριν ένας πέφτει στο έδαφος και χάνει τις αισθήσεις του μετά από κτύπημα και μετά από λίγα δευτερόλεπτα οι αισθήσεις του επανέρχονται. Ο όρος κλειστό κρανιακό τραύμα δεν χρησιμοποιείται από τον ΜΥ2, ούτε τον έχει δει. Εξήγησε δε ότι το κλειστό τραύμα σημαίνει απουσία πληγής και διακοπής της συνέχειας του δέρματος επισημαίνοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε πληγή στο τριχωτό της κεφαλής που χρειάστηκε και ραφές. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 ανέφερε ότι ασκεί το επάγγελμα του μέχρι και σήμερα. Δεν διενεργεί μεγάλες εγχειρίσεις και από το 2004/2005 ενοικίασε το μεγαλύτερο μέρος των θαλάμων της κλινικής του χρησιμοποιεί, όμως, εξεταστήριο/χειρουργείο για εγχειρήσεις της ημέρας όπου οι ασθενείς δεν διανυκτερεύουν. Την Ενάγουσα την είδε μια φορά στις 11.3.2008, 21 μήνες μετά το δυστύχημα. Δεν διέγνωσε ρήξη πλαγίου συνδέσμου. Εξήγησε ότι δεν διέγνωσε αστάθεια η οποία να οφείλεται στη ρήξη του έσω πλαγίου συνδέσμου. Εξήγησε, περαιτέρω, ότι όταν αποκοπούν οι σύνδεσμοι δεν επουλώνονται. Οι σύνδεσμοι δεν τροφοδοτούνται με αίμα όπως και η χόνδροι μιας άρθρωσης και η αστάθεια παραμένει μόνιμα εκτός εάν αποκατασταθεί χειρουργικά. Στην υποβολή ότι ο ΜΕ8 περιέδεσε το γόνατο και μετά από πέντε εβδομάδες αποκαταστάθηκε και δεν φαίνονταν πλέον τα συμπτώματα της ρήξης του έσω πλαγίου συνδέσμου, διαφώνησε. Στην υποβολή ότι δεν μπορούσε ο ΜΥ2 μετά από τόσο χρόνο να διαγνώσει κλινικά κατά τον ουσιώδη χρόνο την ρήξη έσω πλαγίου συνδέσμου και να διαγνώσει μετά από 21 μήνες ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος η Ενάγουσα δεν είχε πάθει ρήξη έσω πλαγίου, ο ΜΥ2 διαφωνώντας με την υποβολή επανέλαβε ότι οι σύνδεσμοι δεν επουλώνονται και, επιπλέον, κλινικά ο ίδιος δεν διαπίστωσε την προς τα έξω γωνίωση του γόνατος. Όταν του υπεβλήθη ξανά η θέση ότι μετά από πάροδο ενός μηνός - πέντε εβδομάδων δεν υπήρχαν συμπτώματα από τη ρήξη έσω πλαγίου συνδέσμου, ο ΜΥ2 απάντησε ότι θα απουσίαζε από την ορθοπεδική επιστήμη η εγχείριση αποκατάστασης έσω πλαγίου συνδέσμου σε περίπτωση ρήξης του. Επανέλαβε ότι δεν κολλά, ούτε επουλώνεται από μόνος του ούτε ο χιαστός, ούτε άλλος σύνδεσμος από τη στιγμή που αποκοπεί. Εξήγησε ότι ο έσω πλάγιος σύνδεσμος παρεμποδίζει την προς τα έξω γωνίωση και αν αποκοπεί επιτρέπει την προς τα έξω γωνίωση. Ερωτηθείς σε σχέση με την αναγκαιότητα διενέργειας M.R.I για επιβεβαίωση κλινικών ευρημάτων, ανέφερε ότι το M.R.I μπορεί να επιβεβαιώσει την ακεραιότητα των συνδέσμων. Ερωτηθείς γιατί δεν εισηγήθηκε ο ίδιος τη διενέργεια M.R.I για να αποκλείσει τη θέση του ΜΕ8 περί ρήξης του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου και να ενισχύσει τη δική του θέση ότι δεν υπήρχε το συρταροειδές, ο ΜΥ2 απάντησε ότι δεν ήταν ο θεράπων ιατρός και δεν είχε το δικαίωμα να ζητήσει από την Ενάγουσα να υποβληθεί σε μια ικανού βαθμού δόση ακτινοβολίας ενεργώντας ως θεράπων ιατρός. Πρόσθεσε ότι τη διενέργεια M.R.I εισηγείται ο θεράπων ιατρός στις περιπτώσεις που υποψιάζεται ότι υπάρχει ρήξη. Επανέλαβε ότι η ορθή διάγνωση απαιτεί πάντα την επιβεβαιωτική εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Στη θέση ότι είχε δει την Ενάγουσα για μερικά λεπτά και έπρεπε να κάμει μια έκθεση, σε αντίθεση με τον θεράποντα ιατρό που την είδε επανειλημμένα, ο ΜΥ2 τόνισε τα εξής: ¾ Πάντοτε προβαίνει σε ετοιμασία ιατρικών εκθέσεων με σχολαστικότητα για να απαντιούνται όσο το δυνατό περισσότερα ερωτηματικά και να βοηθούνται οι δύο πλευρές βρίσκοντας απαντήσεις στα ερωτήματα που έχουν. Ο ίδιος έχει εμπειρία ως μάρτυρας στην Αγγλία όπου είχε δώσει αρκετές μαρτυρίες. ¾ Διαφωνεί ότι είδε την Ενάγουσα για λίγα λεπτά. Το ολιγότερο που παίρνει η εξέταση του είναι μια ώρα, για να πάρει το ιστορικό και να προβεί στις εξετάσεις και στις σημειώσεις του. Σε άλλο σημείο ανέφερε ότι είχε λάβει το ιστορικό της Ενάγουσας από την ημέρα του ατυχήματος μέχρι την ημέρα της εξέτασης, από το οποίο προέκυπτε ότι η Ενάγουσα δεν είχε υποβληθεί σε εγχείριση και, επίσης, ότι απουσίαζε η κλινική εικόνα που επεξήγησε που κατά περιόδους αναμένει ο γιατρός, δηλαδή πρήξιμο, παρουσία υγρού στο γόνατο, πόνους συνοδευόμενους από χωλότητα και απουσία κατά περιόδους από την εργασία. Επεσήμανε ότι η Ενάγουσα εκτελεί το επάγγελμα της και δραστηριοποιείται σε βαθμό που από μόνη της να αντιλαμβάνεται ότι δεν έχει εκείνα τα ενοχλήματα ώστε να υποβάλει τον εαυτό της σε εγχείριση. Στην υποβολή ότι υπήρχαν προβλήματα στην κινητικότητα της Ενάγουσας λόγω συμπτωμάτων ρήξης πρόσθιου χιαστού, ο ΜΥ2 εξέφρασε τη γνώμη ότι δεν υφίστατο μομφή λειτουργικού καταλοίπου. Διαφώνησε με την υποβολή ότι υπήρξε εύρημα για το συρταροειδές που καταδεικνύει ρήξη πρόσθιου χιαστού και πρόσθεσε ότι κάτι τέτοιο δεν διαπίστωσε. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ο ΜΕ8 λόγω της αμεσότητας του προς την Ενάγουσα ως θεράπων ιατρός ο οποίος είδε μια βδομάδα μετά το δυστύχημα και την παρακολουθούσε, είναι σε καλύτερη θέση από τον ΜΥ2 να διαγνώσει και πρόσθεσε ότι τυχόν μόνιμα κατάλοιπα διαγιγνώσκονται όχι μόνο από τον θεράποντα γιατρό, αλλά ακόμα και μετά από παρέλευση χρόνου. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ως προς τη νομική πτυχή της εξέτασης και διακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και του καθορισμού ευθύνης μεταξύ των διαδίκων, ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δ. Στυλιανίδης (όπως ήταν τότε), ανάφερε τα ακόλουθα στην υπόθεση Μαυρίδης ν. Dharaghji