PG SHOPRIGHT DISCOUNT STORE LTD ν. CATERTEC CATERING EQUIPMENT SERVICES LTD, Αρ. Αγωγής: 761/2009, 3 Απριλίου, 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2012:A22 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 761/2009 Μεταξύ: P.G. SHOPRIGHT DISCOUNT STORE LTD Ενάγουσας και CATERTEC CATERING EQUIPMENT SERVICES LTD Εναγομένης Αίτηση ημερομηνίας 20/12/2011 για τροποποίηση της Υπεράσπισης ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 3 Απριλίου, 2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία: κα Δημοσθένους για Ι. Φράγκο και Συνεργάτες ΔΕΠΕ Για Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία: κ. Φούλιας για Ανδρέα Π. Ποιητή & Σία Α Π Ο Φ Α Σ Η (μόνο σε σχέση με τα έξοδα) Η υπό κρίση αγωγή αφορά μια συμφωνία πώλησης ψυκτικού ψυγείου, το οποίο αγόρασε η Ενάγουσα Εταιρεία από την Εναγόμενη Εταιρεία, έναντι του ποσού των €16.445- και το οποίο, κατά τον ισχυρισμό της Ενάγουσας Εταιρείας, ήταν ελαττωματικό. Η Εναγόμενη Εταιρεία, εκπροσωπούμενη από διαφορετικό συνήγορο από το σημερινό συνήγορό της, καταχώρησε στις 14/12/2009 Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση. Στις 08/02/2011 αποσύρθηκε ο δικηγόρος της Εναγομένης Εταιρείας και διορίστηκε νέος δικηγόρος στις 18/04/2011, ο οποίος ευθύς εξ αρχής είχε αναφερθεί στην πρόθεση που υπήρχε εκ μέρους της Εναγομένης Εταιρείας να καταχωρίσει Αίτηση Τροποποίησης της Υπεράσπισης. Πολύ σύντομα, μετά το διορισμό του νέου δικηγόρου της Εναγόμενης Εταιρείας, καταχωρίστηκε Αίτηση για Τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης, στις 18/05/
- Ακολούθησε η καταχώριση Ένστασης εκ μέρους της Ενάγουσας Εταιρείας, στις 16/06/
- Ακολούθησε Αίτηση για παραχώρηση άδειας καταχώρισης συμπληρωματικής Ένορκης Δήλωσης εκ μέρους της Αιτήτριας-Εναγόμενης Εταιρείας, η οποία και πάλι αντιμετωπίστηκε με ένσταση από την πλευρά της Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας, για να γίνει τελικά αποδεκτή στις 13/10/
- Στις 03/11/2011, που η Αίτηση ήταν ορισμένη για ακρόαση, η Ενάγουσα Εταιρεία αποδέχθηκε την Αίτηση Τροποποίησης και εκδόθηκε διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης με τα σπαταληθέντα έξοδα να επιδικάζονται υπέρ της Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας. Δεν επιδικάσθηκαν στην Καθ' ης η Αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία τα έξοδα της ακρόασης, πρώτον, γιατί δεν έγινε η ακρόαση στις 03/11/2011 και δεύτερον, λόγω του ότι η Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία τα είχε προκαλέσει αχρείαστα, λόγω του ότι δεν είχε ειδοποιήσει την πλευρά της Αιτήτριας-Εναγόμενης Εταιρείας ότι θα δεχόταν την τροποποίηση. Στις 20/12/2011 καταχωρίστηκε από την Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία νέα Αίτηση Τροποποίησης πανομοιότυπη με την Αίτηση ημερομηνίας 18/05/2011, λόγω του ότι είχε παρέλθει ο χρόνος που είχε παραχωρηθεί από το Δικαστήριο για την επίτευξη της τροποποίησης. Είχαν παραχωρηθεί 20 ημέρες από τη σύνταξη του διατάγματος για συμμόρφωση και το διάταγμα είχε συνταχθεί στις 22/11/
- Λόγω ασθένειας της δικηγορικής υπαλλήλου, δεν κατέστη δυνατή η καταχώρηση της τροποποιημένης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, στις 12/12/
- Η συγκεκριμένη Αίτηση Τροποποίησης αντιμετωπίστηκε εκ νέου με Ένσταση από την Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία με ίδιους λόγους Ένστασης όπως η Ένστασή της ημερομηνίας 16/06/
- Εκδόθηκαν εκατέρωθεν διατάγματα αντεξέτασης των Ενόρκως Δηλούντων και των δύο πλευρών και η Αίτηση Τροποποίησης ορίστηκε για ακρόαση στις 14/02/
- Στις 14/02/2012 η πλευρά της Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας αποδέχθηκε την Αίτηση και ζήτησε τα έξοδά της. Όμως, ήταν η θέση της Αιτήτριας-Εναγόμενης Εταιρείας ότι η πλευρά της Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας δεν δικαιούτο τα έξοδά της γιατί η Ένστασή της ήταν «εντελώς παράλογη». Λόγω της εξέλιξης αυτής, το Δικαστήριο όρισε την Αίτηση για αγορεύσεις σε σχέση μόνο με τα έξοδα και οι δύο πλευρές κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις. Ήταν η θέση του κ. Φούλια, εκ μέρους της Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας, ότι «κάθε επόμενη τροποποίηση περιέχει εναντίον του Αιτητή ένα πρόσθετο επιβαρυντικό στοιχείο», το οποίο προκαλεί αδίκως τη δημιουργία εξόδων. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι η αμέλεια του Αιτητή να συμμορφωθεί με το προηγούμενο διάταγμα τροποποίησης, αποτελεί πρόσθετο λόγο για να καταδικαστεί σε όλα τα έξοδα της Αίτησης, καθώς και τα σπαταληθέντα (thrown away). Η κα Δημοσθένους, εκ μέρους της Αιτήτριας-Εναγόμενης Εταιρείας, είχε την αντίθετη άποψη. Αναγνώρισε ότι τα έξοδα ανάγονται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, αλλά εισηγήθηκε ότι η Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία δικαιώθηκε στο αίτημά της για τροποποίηση, αφού η Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία δεν είχε προωθήσει την Έντασή της, ενώ δεν είχε προετοιμαστεί για την ακρόαση της Αίτησης, αφού σκόπευε να αποδεχθεί την τροποποίηση, ενώ η Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία προετοιμάστηκε για την ακρόαση της Αίτησης. Καταλήγει, ότι για τη διόγκωση των εξόδων ευθύνεται η Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία και όχι η Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία. Υποστήριξε τη θέση ότι η Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία δεν δικαιούται στην επιδίκαση εξόδων με αναφορά σε αγγλική νομολογία. Η καθιερωμένη αρχή, όπως αυτή διατυπώθηκε σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, είναι ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για την απονομή εξόδων ασκείται με γνώμονα το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Στην απόφαση Μιχαήλ Χάσικος κ.α. v. Ανδρέα Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ. 389, στη σελίδα 393 καταγράφηκαν τα ακόλουθα: Η απονομή των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η ευχέρεια ασκείται δικαστικά με γνώμονα, ως κύριο μέτρο, το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο βαθειά θεμελιωμένη είναι η αρχή αυτή στην αστική διαδικασία, τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, ώστε να μη δίδονται κατά κανόνα λόγοι (εξυπακούονται) για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου όταν η διαταγή για τα έξοδα συνάδει με την αρχή αυτή. Οι λόγοι για τους οποίους τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα (στην αστική διαδικασία) είναι ευνόητοι: Η δικαίωση δε συνεπάγεται δαπάνη. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση οι λόγοι για τους οποίους το Δικαστήριο παρέκλινε από την καθιερωμένη αρχή δεν ευσταθούν. Η επιμέλεια των δικηγόρων του διαδίκου που επιτυγχάνει δεν αποτελεί προϋπόθεση για την απονομή των εξόδων. Αφετέρου, εξέταση των πρακτικών δε φανερώνει οποιαδήποτε διόγκωση των εξόδων λόγω παραλείψεων του δικηγόρου του εφεσείοντα. Στην υπόθεση Μάρω Ζαβρού v. Ελενίτσας Μιχαηλίδου
(1996)1 Α.Α.Δ. 477, στη σελίδα 481 λέχθηκαν τα ακόλουθα: Η έκδοση διαταγής για έξοδα εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του εκδικάζοντος δικαστηρίου. Στην άσκηση αυτής της εξουσίας προέχει ο κανόνας λογικής σύμφωνα με τον οποίο τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο μάλιστα είναι ισχυρός που από μόνος του παρέχει την αιτιολόγηση στην κάθε αντίστοιχη εξέλιξη χωρίς να παρίσταται ανάγκη εξειδίκευσης. Παρέκκλιση δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχει άλλη επαρκής περίσταση που πρέπει βέβαια να εκτίθεται. Χρήσιμη υπόμνηση περί τούτου γίνεται στην Χάσικος Μιχαήλ ν. Ανδρέα Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ. 389. Σχετική επί του θέματος είναι και η ακόλουθη περικοπή από την απόφαση Αναφορικά με τη Δ.35 θ.20 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και το άρθρο 43 του περί Δικαστηρίου Νόμου
(1999)1 (Β) Α.Α.Δ.809, όπου στη σελίδα 814 κ.ε., καταγράφονται τα ακόλουθα: «Η υπάρχουσα δυνατότητα τροποποίησης οποιουδήποτε δικογράφου, προσφέρεται σε ένα διάδικο (Βλέπε Δ.25 Θ.1). Η άσκηση της όμως αναμφίβολα προκαλεί εκτροπή που συνεπάγεται δαπάνη. Αυτή θα την επωμισθεί ως θέμα αρχής, ο επιζητών την τροποποίηση με άλλα λόγια ο προκαλέσας την εκτροπή. Η άσκηση αυτής της ευχέρειας από το Δικαστήριο, εδράζεται όχι μόνο στη φύση της ίδιας της διαδικασίας τροποποίησης και των συνακόλουθων αποτελεσμάτων, αλλά προσδιορίζεται με σαφήνεια και στη Δ.25 Θ.1 όπου επιβάλλεται η αναγκαιότητα έκδοσης από το Δικαστήριο τέτοιων οδηγιών, που θεωρούνται δίκαιες υπό τις περιστάσεις. Είναι δίκαιο και ταυτόχρονα αδιαμφισβήτητο ότι τα έξοδα που θα προκληθούν ως συνέπεια της τροποποίησης θα πρέπει να τα υποστεί ο αιτητής. Το ερώτημα που χρήζει απάντηση είναι, αν καλύπτονται στη γενική αρχή που ανέλυσα πιο πάνω, τα έξοδα της ιδίας της αίτησης από τη μια και τα προκληθέντα έξοδα από τη συμπεριφορά των διαδίκων από την άλλη. Είναι γεγονός ότι στις πρόνοιες της Δ.25 δεν υπάρχει αναφορά ως προς τα έξοδα. Συνεπώς για την αντίκρυση του θέματος προσφεύγουμε στις γενικές αρχές που διέπουν το θέμα των εξόδων όπως προσδιορίζονται στη Δ.54 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η Δ.59 θ. 13 προσφέρει τη δυνατότητα και καθορίζει τις ευρύτατες παραμέτρους άσκησης της δικαστικής ευχέρειας ως προς την επιβολή ή επιδίκαση εξόδων, ιδιαίτερα σε αχρείαστες, κακόβουλες ή υπέρμετρα χρονοβόρες διαδικασίες. Η διαταγή αυτή έχει ως βάση τους παλαιούς αγγλικούς θεσμούς και συγκεκριμένα το Order 65 r. 27 που απαντάται στην Αγγλική Ετήσια Δικονομική Πρακτική (Annual Practice) του 1955 όπου κάτω από τον τίτλο "Έξοδα Τροποποιήσεων" (Costs of Amendment) διαβάζουμε σε ελεύθερη μετάφραση: "Όπου απαιτείται άδεια του Δικαστηρίου για τροποποίηση το διάταγμα που επιτρέπει την τροποποίηση μπορεί να προσδιορίζει το θέμα των εξόδων με βάση την αρχή ότι ο αντίδικος πρέπει να αποζημιώνεται ή να αποκαθίστανται με έξοδα, αλλά το Δικαστήριο είναι ελεύθερο ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε προηγούμενες διαταγές, να επιβάλει οποιοδήποτε όρο θεωρεί σκόπιμο σε συνάρτηση με τα έξοδα ή να επιφυλάξει το θέμα των εξόδων αφήνοντας να αποφασισθεί στην ακρόαση η να μην επιβάλει κανένα." Οι πιο πάνω αναφερθείσες αρχές εφαρμόστηκαν με ευλάβεια από το εκδικάζον Δικαστήριο όταν καταχωρίστηκε η πρώτη Αίτηση Τροποποίησης, ημερομηνίας 18/05/2011 και αποδόθηκαν στην Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία όλα τα έξοδα της Αίτησης και τα σπαταληθέντα, πλην αυτά της ακρόασης λόγω του ότι δεν είχε γίνει. Η υπό κρίση Αίτηση ήταν ακριβώς η ίδια σε περιεχόμενο με την πρώτη Αίτηση Τροποποίησης, η οποία είχε γίνει αποδεχτή από την Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία. Ο μόνος λόγος που είχε καταχωριστεί, αυτή η δεύτερη Αίτηση Τροποποίησης, ήταν γιατί η Αιτήτρια-Εναγόμενη Εταιρεία δεν είχε μπορέσει να ανταποκριθεί στην προθεσμία που είχε καθοριστεί από το Δικαστήριο για λόγους υγείας που αφορούσαν τη δικηγορική υπάλληλο που θα καταχωρούσε την τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Σίγουρα, η λογική εξέλιξη θα ήταν να υπάρξει συγκατάθεση στην τροποποίηση άμεσα, αφού είχε γίνει από προηγουμένως αποδεκτή, χωρίς την καταχώριση Ένστασης εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση-Ενάγουσας Εταιρείας. Αντί αυτού καταχωρίστηκε Ένσταση και ορίστηκε η δεύτερη Αίτηση Τροποποίησης για ακρόαση. Αυτή η εξέλιξη συνέβαλε στην αύξηση των εξόδων της δίκης. Σε τέτοιου είδους περιπτώσεις, δικαιολογείται, σύμφωνα με τη νομολογία, ο μετριασμός της εφαρμογής του Κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα. Στην υπόθεση Νίτσα Θρασυβούλου v. ARTO ESTATES LIMITED
(1993)1 Α.Α.Δ. 12, στη σελίδα 15 καταγράφηκαν τα ακόλουθα: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του στην αύξηση των εξόδων της δίκης· σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο.» Σχετικά με τη διακριτική αυτή εξουσία στο Annual Practice του 1960 καταγράφονται τα πιο κάτω, στις σημειώσεις κάτω από το Order 65, r.1, στη σελ.1822-1824 (ύστερα από σχετική αναφορά σε σειρά αποφάσεων): "Where there are no materials on which the Judge can exercise his discretion, he is not justified in depriving a successful party of his costs ... If, however, there are any grounds, their sufficiency is a matter for the Judge's discretion, which will not be interfered with ... A successful party may be deprived of his costs if he presents a false case or false evidence, or acts oppressively in the action ... In many classes of cases the Courts award costs on settled principles, but it is always in the discretion of the Court to depart from the rule where the circumstances of the particular case require it. The distinction between costs awarded according to a general rule and costs awarded in the exercise of a discretion on particular facts is important, because an appeal lies from an order awarding costs on a wrong principle; but no appeal lies from the erroneous exercise of a discretion on particular facts ... This discretion must be exercised judicially, and the Judge ought not to exercise his discretion against a successful party on grounds wholly unconnected with the cause of action. In such a case, semble, the Court of Appeal might be compelled to intervene. But when the Judge, intending to exercise his discretion, has acted on facts connected with or leading up to the litigation, the Court of Appeal is prohibited by statute from entertaining an appeal from his decision." Η πλούσια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου επί του θέματος της τροποποίησης δικογράφων, η οποία έχει πλέον αποσαφηνίσει ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα καθυστέρησης ή αμέλειας (βλ. Clive Preece Ann Marie Precce v. Νάσω Θεοφίλου Ρωσσίδου, Πολ. Έφ. Αρ.271/2008, ημερ.16/12/2011, Jamal Y Khan, Deena Y. Khan v. Δημοκρατίας του Πακιστάν και Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Έφ. Αρ.295/2010, ημερ.11/07/2011, Νίκος Σιακόλας v. Federal Bank of Lebanon (S.A.L.)
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1338), οδηγεί στην κατάληξη ότι από τη στιγμή που η δεύτερη Αίτηση Τροποποίησης είχε ταυτόσημο περιεχόμενο με την πρώτη Αίτηση, την οποία η Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία είχε αποδεχθεί, η καταχώριση της Ένστασης ήταν αχρείαστη και οδήγησε στην αύξηση των εξόδων. Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία, θεωρώ ορθό και δίκαιο όπως αποδώσω στην Καθ' ης η αίτηση-Ενάγουσα Εταιρεία μόνο τα αρχικά έξοδα της Αίτησης Τροποποίησης ημερομηνίας 20/12/2011 για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω. (Υπ.) .............. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο