MARFIN POPULAR BANK PUBLIC CO LTD ν. MACINNES NEIL ANTHONY κ.α., Αρ. Αγωγής: 863/10, 25/6/2012

(2)του Συντάγματος. Ως συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης εξειδικεύονται οι ακόλουθοι: Η Αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη. Η Αίτηση είναι καταχρηστική και κακόπιστη. Η Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική και θα έπρεπε να γίνει διά κλήσεως και να επιδίδετο απευθείας στους Εναγόμενους 2 γιατί η τροποποίηση που ζητείται τους αφορά άμεσα. Οι Αιτητές δεν νομιμοποιούνται στις αιτούμενες θεραπείες. Η αιτούμενη τροποποίηση επηρεάζει τους Καθ' ων η Αίτηση δυσμενώς κατά τρόπο που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Η Αίτηση υποβάλλεται αδικαιολόγητα καθυστερημένα. Η Αίτηση επιδιώκει την αλλαγή της βάσης υπεράσπισης και θέτει την υπόθεση κάτω από νέο νομικό και πραγματικό πέπλο. Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Γεωργίας Σκέντερη, υπαλλήλου στο γραφείο των δικηγόρων των Καθ΄ων η Αίτηση 2 στην οποία, βασικά, αναφέρονται τα εξής: Καμία ουσιαστική εξήγηση δίδεται για το λόγο που η Αίτηση υποβάλλεται σε αυτό το στάδιο ενώ η αγωγή εκκρεμεί από το 2010, ενώ τα γεγονότα τα οποία οι Αιτητές επιδιώκουν να προσθέσουν έλαβαν χώρα ή αφορούν περίοδο πριν την καταχώρηση της αγωγής. Η δικαιολογία που δίδεται δεν επαρκεί για να αποσείσει το βάρος που έχουν οι Αιτητές, ούτε και αναφέρεται ο λόγος που οι επιδιωκώμενες τροποποίησεις είναι αναγκαίες. Οι αιτούμενες τροποποίησεις μεταβάλλουν την υπόθεση τόσον όσον αφορά το νομικό υπόβαθρο της όσο και από πλευράς γεγονότων, κάτι το οποίο πρέπει να αποφεύγεται και το οποίο προκαλεί καθυστέρηση στην υπόθεση ενώ καταστρατηγεί το συνταγματικό δικαίωμα των Εναγομένων 2 για εκδίκαση της υπόθεσης τους εντός ευλόγου χρόνου. Καμία ουσιαστική δικαιολογία δεν δόθηκε για το χρόνο υποβολής της Αίτησης, η δε μη έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας δεν αποτελεί πανάκεια ή λόγο για αυτόματη έγκριση κάθε Αίτησης για τροποποίηση. Καμία αναγκαιότητα υπάρχει για έγκριση της Αίτησης, η Αίτηση είναι αδικαιολόγητα καθυστερημένη ενώ επιδιώκεται εισαγωγή νέων γεγονότων που ήταν γνωστά πριν την καταχώρηση της αγωγής. Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική και πρέπει να αγνοηθεί γιατί η Ενόρκως Δηλούσα δεν αναφέρει από πού είναι εξουσιοδοτημένη. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ να εξετάσω τη νομική πτυχή της Αίτησης η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.25,θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: «Δ.25,θ.1 The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties.» Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα μπορούσαν, πιστεύω, να συνοψισθούν ως ακολούθως:

(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.[1]

(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα.[2] Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.

(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.

(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30

(2)του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.[3]

(5)Ο παράγοντας χρόνος στην υποβολή αίτησης τροποποίησης είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας.[4] Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Σχετική είναι η υπόθεση Φοινιώτης v. Greenmar Navigation

(1989)1 (E) AAΔ.33[5] .

(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης.[6]

(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης δικογράφου. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντίδικου.[7] Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά τη δίκη.

(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο.[8] Όσον αφορά το χρόνο που υποβάλλεται αίτημα τροποποίησης και τη σημασία της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης και στις επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου, σχετική είναι η υπόθεση Sait Electronic S.A v. Του Πλοίου "DOMINIQUE" κ.α. (αρ.1)

(1992)1(A) A.A.Δ 264. Παραπέμπω σχετικά στην ακόλουθη περικοπή στη σελ. 271 της απόφασης:- «Η σημασία της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης και οι επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου αποτιμούνται και στην Αγγλία ως παράγοντας μείζονος σημασίας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου να επιτρέψει ή όχι την τροποποίηση. Αυτό προκύπτει ευθέως από την πρόσφατη απόφαση της δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Katteman v. Hansel Properties Ltd

(1988)1 All E.R. 38. Το ακόλουθο απόσπασμα συνοψίζει το ανεπιθύμητο έγκρισης της τροποποίησης κατά το τέλος της δίκης:- «Furthermore, to allow an amendment before a trial begins is quite different from allowing it at the end of the trial to give an apparently unsuccessful defendant an opportunity to renew the fight on an entirely different defence." Σε ελεύθερη ελληνική μετάφραση:- «Περαιτέρω, η έγκριση τροποποίησης πριν την έναρξη της δίκης είναι εντελώς διαφορετικό πράγμα από την έγκριση της κατά το πέρας της δίκης για το σκοπό παροχής στον προφανώς ανεπιτυχή εναγόμενο (ο διάδικος που διεκδικούσε την τροποποίηση σε εκείνη την υπόθεση) ευκαιρίας να ανανεώσει τον αγώνα πάνω σε εντελώς διαφορετική υπεράσπιση.» Από τη νομολογία μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας είναι ευκολότερο να επιτραπεί, ενώ μετά την έναρξη της δίκης και ανάλογα με το στάδιο που αυτή συναντάται, το Δικαστήριο δεν παρέχει με ευκολία την τροποποίηση, ιδιαίτερα όταν η αναγκαιότητά της έχει διαφανεί από πριν, αλλά δεν είχε ζητηθεί έγκαιρα. Μπορεί να θεωρηθεί ότι ο αιτούμενος την τροποποίηση έχει να αποσείσει όλο και μεγαλύτερο βάρος όσο πιο καθυστερημένα υποβάλλει το αίτημά του.[9] Πάντοτε επίσης ο παράγων της καθυστέρησης συνεκτιμάται ως λογική απόρροια του Άρθρου 30

(2)του Συντάγματος για την ορθή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Έτσι στην υπόθεση Γραμμές Στρίντζη Αιγαίου Ναυτιλιακή Εταιρεία ν. Always Travel Holidays Ltd

(1995)1 A.A.Δ 607, δεν επετράπη τροποποίηση, η αναγκαιότητα της οποίας είχε διαπιστωθεί από μήνες προηγουμένως, αλλά δεν είχε έγκαιρα ζητηθεί. Παρομοίως, στην υπόθεση United Sea Transport Ltd v. Zakou

(1980)1 C.L.R 501, 510, η αίτηση απερρίφθη διότι το υλικό που θα εισαγόταν με την τροποποίηση βρισκόταν με τον Αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να έρθει στην επιφάνεια τουλάχιστον 16 μήνες πριν την υποβολή της αίτησης. Επίσης, στην υπόθεση Saba & Co (TMP) v. T.M.P. Agents

(1994)1 ΑΑΔ 426, λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί χωρίς άλλο σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Το Δικαστήριο όμως θα απορρίψει την αίτηση αν με την προτεινόμενη τροποποίηση επιφέρεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Αναφορικά με το τι αποτελεί νέα βάση αγωγής, παραπέμπω στο πιο κάτω απόσπασμα της Ετήσιας Πρακτικής του 1959 (Αnnual Practice), στη σελ. 627, το οποίο παρατέθηκε στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου v. Α. Αζά (πιο κάτω): «The Court will not refuse to allow an amendment simply because it introduces a new case (Budding v. Mardoch 1 Ch. D. 42, Habbuck v. Helm 56 LJ Ch. P. 539). But it will do so where the amendment would change the action into one of a substantially different character which would more conveniently be the subject of a fresh action (Raleigh v. Gosley

(1898)1 Ch. 81)". ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ Εν πρώτοις διαπιστώνω ότι οι Ενάγοντες/Αιτητές δεν αιτιολόγησαν καθόλου την ανάγκη τροποποίησης παρά μόνο περιορίστηκαν μέσω της ένορκης δήλωσης που καταχώρησαν προς υποστήριξη της Αίτησης στην αναφορά ότι «εκ παραδρομής δεν αναφέρθηκαν όλες οι θεραπείες τις οποίες ζητούν οι Ενάγοντες». Εφόσον δε δεν είχαν προσδιοριστεί - ούτε καν έχουν επεξηγηθεί - εκείνα τα γεγονότα και στοιχεία που καθιστούν αναγκαία τη συμπερίληψη των θεραπειών για τις οποίες υπεβλήθη η υπό κρίση Αίτηση τροποποίησης, το ζήτημα της αναγκαιότητας για τροποποίηση του κλητηρίου στην παρούσα αγωγή είναι αδύνατο να αποτελέσει αντικείμενο οποιασδήποτε εξέτασης Με λίγα λόγια εκείνο το οποίο διαπιστώνεται στην προκειμένη περίπτωση είναι παντελής απουσία αιτιολόγησης της ανάγκης τροποποίησης του υφιστάμενου δικόγραφου των Εναγόντων/Αιτητών. Λέω σε συμφωνία με τη δικηγόρο της Εναγομένης 2/Καθ΄ης η Αίτηση ότι μπορεί η σύγχρονη τάση να είναι πολύ πιο φιλελεύθερη στο θέμα της τροποποίησης κάποιου δικογράφου αλλά αυτό δεν αναιρεί την αρχή που υπαγορεύει την ανάγκη υποστήριξης και αιτιολόγησης μιας αίτησης τροποποίησης μέσω κάποιας στοιχειώδους μαρτυρίας και αναφοράς σε γεγονότα που να αποδεικνύουν την αναγκαιότητα της επιδιωκόμενης τροποποίησης. Κάτι τέτοιο, βεβαίως, γίνεται μέσω ισχυρισμών που προβάλλονται και καταγράφονται σε ένορκη δήλωση που υποστηρίζει αίτηση τροποποίησης και όχι μέσω της αγόρευσης της δικηγόρου των Αιτητών/Εναγόντων.[10] Ούτε είναι φυσικά αρκετό το ζήτημα της αναγκαιότητας για τροποποίηση του δικογράφου να αντιμετωπίζεται με τη γενικόλογη και αόριστη αναφορά που έγινε στην αγόρευση των Αιτητών ότι η τροποποίηση δικαιολογείται από τα γεγονότα ως αυτά εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω εξειδίκευση σε συγκεκριμένα γεγονότα και ισχυρισμούς που θα έπρεπε να είχε γίνει στην υποστηριχτική της Αίτησης τροποποίησης ένορκη δήλωση. Ενόψει λοιπόν της απουσίας της δικαιολογητικής βάσης για την αναγκαιότητα της επιδιωκόμενης τροποποίησης παρέλκει η εξέταση οποιουδήποτε άλλου θέματος έχει εγερθεί στα πλαίσια της εκδίκασης της υπό κρίση Αίτησης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Κατ' ακολουθίαν όλων των πιο πάνω είναι η κρίση μου ότι θα πρέπει να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια προς την κατεύθυνση απόρριψης της Αίτησης που υποβλήθηκε. Ως αποτέλεσμα η παρούσα Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης 2/Καθ' ης η Αίτηση και σε βάρος των Εναγόντων/Αιτητών όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, να καταβληθούν δε μετά το πέρας της αγωγής. (Υπ.) ................... Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ: Πρωτοκολλητής /ΛΗ [1] Σχετική είναι η αναφορά από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά

(1992)1 Α.Α.Δ 704, στη σελ. 707:- «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» [2] Δέστε Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα

(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44. [3] Δέστε Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation

(1989)1 (E) AAΔ 33. [4] Δέστε Astor Manu-facturing & Exporting Co κ.α. v. A&G Leventis &Company (Nigeria) Ltd κ.α.

(1993)1 Α.Α.Δ. 726. [5] «.... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρηση στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.» Δέστε επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc

(1997)1 Α.Α.Δ. 378. [6] Δέστε SABA & Co. (T.M.B) v. T.M.P. Agents

(1994)1 A.A.Δ. 426. [7] Δέστε Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης

(1995)1 Α.Α.Δ.607. [8] Δέστε Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου

(1995)1 Α.Α.Δ. 560. [9] Δέστε Skepi Ltd v. Kaitis

(1983)1 CLR 231, Ευριπίδου v. Καννάουρου

(1985)2 CLR 24. [10] Δέστε Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Κ. Σιακόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 223, 228. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο