Μάριος Δ. Γεωργίου ν. Γεώργιος Α. Κουτσόφτας κ.α., Αρ. Αγωγής: 338/09, 28/12/2012

Μάριος Δ. Γεωργίου ν. Γεώργιος Α. Κουτσόφτας κ.α., Αρ. Αγωγής: 338/09, 28/12/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2012:A51 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 338/09 Μεταξύ: Μάριος Δ. Γεωργίου Ενάγων και

1. Γεώργιος Α. Κουτσόφτας
2. Μαρία Γεωργίου Εναγόμενοι Ημερομηνία: 28 Δεκεμβρίου,
3. Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Ε. Σαμμούτας. Για Εναγόμενους: κ. Γ. Μιντής. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Ενάγων σε ηλικία 19 ετών και συγκεκριμένα το πρωί της 26-10-07 ενώ εργαζόταν σε στέγη ανεγειρόμενης οικίας εντός του τεμ. 191 στη Σωτήρα Αμμοχώστου ασχολούμενος με την τοποθέτηση κατρόχαρτου, γλίστρησε με αποτέλεσμα να πέσει στο έδαφος από ύψος 6.50 μ. και να τραυματιστεί. Με την αγωγή του ισχυρίζεται ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 ήταν συνιδιοκτήτες του ακινήτου και συγκύριοι της κατοικίας, καθώς και ότι το ατύχημα οφείλεται σε δική τους αμέλεια και ή παράβαση των εκ του νόμου και κανονισμών καθηκόντων τους. Ως εκ τούτου διεκδικεί εναντίον τους γενικές αποζημιώσεις στην κλίμακα €50.000 - 100.000 και ειδικές αποζημιώσεις ύψους €9.374,
4. Ισχυρίζεται ότι εργαζόταν ως υπάλληλος του εργολάβου και ή υπεργολάβου για την στέγη, χωρίς να τον κατονομάζει. Οι Εναγόμενοι παραδέχονται ότι ο Ενάγων εργαζόταν στη συγκεκριμένη στέγη ως υπάλληλος εργολάβου και ή υπεργολάβου, τον οποίον κατονομάζουν ως τον Γεώργιο Στυλιανού. Δέχονται επίσης ότι ήταν συνιδιοκτήτες της οικίας, πλην όμως αρνούνται ότι ήταν κύριοι του έργου, ισχυριζόμενοι ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχαν τον έλεγχο ή την κατοχή της οικίας ή του χώρου. Αρνούνται ότι είχαν οποιοδήποτε καθήκον έναντι του Ενάγοντος, καθότι δεν εργοδοτείτο από τους ίδιους και ισχυρίζονται ότι την αποκλειστική και ή τη σε μέγιστο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια επέδειξε ο Ενάγων και ή ο εργοδότης του και ή κύριος και ή υπεύθυνος του έργου κ. Γεώργιος Στυλιανού, ο οποίος είχε τον έλεγχο και ή την κατοχή της οικίας και του χώρου. Παραθέτουν λεπτομέρειες αμέλειας τόσο του Ενάγοντος, όσον και του εν λόγω Γεωργίου Στυλιανού και αιτούνται απόρριψη της αγωγής. Με την απάντηση του ο Ενάγων παραδέχεται ότι εργολάβος και ή υπεργολάβος ήταν ο κ. Γ. Στυλιανού. Μαρτυρία. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσαν 5 μάρτυρες υπέρ του Ενάγοντος και 2 υπέρ των Εναγομένων. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε ο Δρ Λευτέρης Καράπασιης, ο οποίος εξέτασε τον Ενάγοντα μετά την επανεισαγωγή του στην κλινική ΛΗΤΩ την 1-11-
5. Μεταξύ άλλων είπε πως ο Ενάγων επανεισήχθη λόγω ενδοκοιλιακής αιμορραγίας, οπότε εισήχθη επειγόντως στο χειρουργείο και τού έγινε σπληνεκτομή. Παρουσίασε και εξήγησε την ιατρική αναφορά του ημερ. 25-11-08 (Τεκμ. 1), στην οποίαν αναφέρεται επίσης πως ο Ενάγων έφερε πολλαπλά κατάγματα άνω άκρων και λεκάνης. Προφορικά επεξήγησε επίσης τις συνέπειες από την σπληνεκτομή στη ζωή του Ενάγοντος. Κατά την αντεξέταση του δέχθηκε πως υπάρχει πιθανότητα να σωθεί η σπλήνα αν και δύσκολα, στις περιπτώσεις που διαπιστωθεί εγκαίρως η αιμορραγία. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε ο π. Κωνσταντίνος Αθανασίου, ο οποίος κατά τον επίδικο χρόνο ήταν Επιθεωρητής Εργασίας. Στα πλαίσια των καθηκόντων του επισκέφθηκε τη σκηνή και ετοίμασε σχετική Έκθεση Διερεύνησης (Τεκμ. 2), το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε και επεξήγησε. Μεταξύ των παρατηρήσεων του ήταν ότι δεν υπήρχαν μέτρα προστασίας, σχέδιο ασφαλείας και υγείας, συντονιστής και ασφάλιση εργοδότη. Από τις πληροφορίες του διεπίστωσε ότι οι Εναγόμενοι ήταν οι ιδιοκτήτες της οικίας και ότι ο Εναγόμενος 1 ανέθετε τις οικοδομικές εργασίες σε διάφορους υπεργολάβους. Ο Μ.Ε.3 κ. Γιώργος Στυλιανού ήταν ο υπεργολάβος που ανέλαβε κατόπιν συμφωνίας με τον Εναγόμενο 1 την ξυλοκατασκευή στη στέγη και την τοποθέτηση κεραμιδιών. Στα πλαίσια αυτά εργοδοτούσε και τον Ενάγοντα ως κανονικό υπάλληλο. Αρνήθηκε υποβολή περί του αντιθέτου. Αντεξεταζόμενος είπε πως δεν γνώριζε για την υποχρέωση του να λάβει μέτρα ασφαλείας και πως αν γνώριζε θα το έκανε. Αργότερα όμως αγόρασε και σκαλωσιές και ιμάντες ασφαλείας. Ειδικά για το ατύχημα είπε πως αυτός, ο αδελφός του και ο Ενάγων ευρίσκοντο στη στέγη τοποθετώντας κατρόχαρτο, οπότε έπεσε ο Ενάγων που έστεκε σε 1 μ. απόσταση από την άκρη της στέγης, στη γωνία. Δεν φορούσε ειδικά παπούτσια, ούτε κράνος. Προσέθεσε πως δεν γνωρίζει για ποιο λόγο ο Ενάγων δεν ήγειρε αγωγή εναντίον του και αρνήθηκε ότι έκαναν συμφωνία για να έρθει ως μάρτυρας με αντάλλαγμα να μην είναι Εναγόμενος. Ο Μ.Ε.4 κ. Κώστας Κωνσταντίνου είναι ο ορθοπεδικός χειρουργός που εξέτασε πρώτος τον Ενάγοντα στις 26-10-
6. Σχετικά ετοίμασε δύο ιατρικά πιστοποιητικά ημερ. 22-11-07 και 15-12-08 (Τεκμ. 3 και 4). Ο Ενάγων παρουσίαζε άλγος στις πηχεοκαρπικές και στην λεκάνη. Ο υπέρηχος έδειξε ότι δεν υπήρχαν ευρήματα ενδοκοιλιακής ρήξης. Οι ακτινογραφίες έδειξαν διάφορα κατάγματα των οποίων έγινε ανάταξη και ο Ενάγων εξήλθε στις 29-10-
7. Επέστρεψε όμως την 1-11-07 με έντονο ενδοκοιλιακό άλγος, οπότε διαπιστώθηκε ενδοκοιλιακή ρήξη και κατέστη αναγκαία η σπληνεκτομή. Στο δεύτερο πιστοποιητικό καταγράφεται η κατάσταση του Ενάγοντος ένα χρόνο μετά το ατύχημα, αλλά και η πρόβλεψη του ιατρού για την μελλοντική κατάσταση του. Ως Μ.Ε.5 κατέθεσε ο ίδιος ο Ενάγων. Είπε πως εκείνη τη μέρα έβαζαν κατρόχαρτο για να τοποθετήσουν κεραμίδια στη στέγη. Κάποια στιγμή όμως ζαλίστηκε και έπεσε από ύψος 6 μέτρων. Προσέθεσε πως έπαιρνε μισθό Λ.Κ 327 και λόγω του τραυματισμού του δεν εργάστηκε για 4 μήνες, χάνοντας Λ.Κ 1308 (€2.220). Στην πολυκλινική Λητώ κατέβαλε €7.154 για την παραμονή και θεραπεία του (Τεκμήριο 5). Αντεξεταζόμενος αρνήθηκε ότι έκαμε συμπαιγνία με τον Γιώργο Στυλιανού ή ότι δεν εργαζόταν τη συγκεκριμένη μέρα κοντά του. Επανέλαβε ότι ζαλίστηκε, γλίστρησε, έγειρε πίσω και έπεσε κάτω. Αρνήθηκε ότι έπαιζαν και έκαναν επιπολαιότητες με τον άλλο υπάλληλο εκείνη την ώρα. Τον Εναγόμενο 1 τον είχε δει που ερχόταν εκεί 2-3 φορές εβδομαδιαίως. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο Εναγόμενος
8. Ανέφερε πως ο Στυλιανού είναι πρώτος εξάδελφος της συζύγου του και τού έδιδαν δουλειές μέσω της εταιρείας που είχε (ο Εναγόμενος 1). Εκείνος προθυμοποιήθηκε να τοποθετήσει και τα κεραμίδια της οικίας στην Αγία Θέκλα οπότε η Εναγόμενη 2 του είπε να προχωρήσει έναντι Λ.Κ 10 ανά τ.μ. Ξεκίνησε να εργάζεται εκεί με τον αδελφό του μόνο. Ο Εναγόμενος 1 είπε στον Στυλιανού να βάλει σκαλωσιές γύρω γύρω και να τις ασφαλίσει για να μην γέρνουν, πριν ξεκινήσει. Σε επισκέψεις του εκεί τον είδε ότι εργαζόταν με τον αδελφό του. Τον Ενάγοντα δεν τον είχε δει ποτέ εκεί. Άκουσε το όνομα του την ημέρα του ατυχήματος από τον εργολάβο του σπιτιού κ. Παναγιώτη Βαττή (Μ.Υ.2). Όταν μίλησε με τον Στυλιανού δύο ημέρες μετά το ατύχημα εκείνος τού είπε πως ήθελαν βοήθεια για το άπλωμα του κατρόχαρτου και ήρθε ο Ενάγων που ήταν φίλος με τον αδελφό του, τον Μάριο. Πολιτικός μηχανικός και επιβλέπων για την οικία και τα άλλα έργα ήταν ο κ. Γιώργος Χ'' Κωνσταντής, ενώ υπεύθυνος του έργου ήταν ο κ. Βαττής. Για τον Γιώργο Στυλιανού επέμενε πως έκλεισε μια συμφωνία ξεχωριστή και ανέλαβε την στέγη από μόνος του. Ο Μ.Υ.2 κ. Παναγιώτης Βαττής είναι επαγγελματίας οικοδόμος και είχε αναλάβει την ανέγερση της οικίας των Εναγομένων, δηλαδή το κτίσιμο, σουβάτισμα, κεραμικά και κάποιες εξωτερικές δουλειές. Την ημέρα του ατυχήματος είχε δει τον Ενάγοντα και τα δύο αδέλφια Στυλιανού. Εκείνη την ώρα ο ίδιος προσπαθούσε να βάλει τις σκαλωσιές του και έτυχε να δει τον Ενάγοντα που έπεσε κάτω. Προηγουμένως τον είχε δει να τραβά το κατρόχαρτο να το στερεώσει και αστειεύοντο μεταξύ τους. Κατά την αντεξέταση του δήλωσε πως δεν υπήρχε εργολάβος όλου του έργου. Δέχθηκε πως την στιγμή του ατυχήματος δεν έβλεπε προς τη στέγη διευκρινίζοντας ότι είχε δει τους εργαζόμενους εκεί προηγουμένως. Τον Ενάγοντα τον είχε δει να εργάζεται στην εν λόγω στέγη μόνο την συγκεκριμένη μέρα. Αξιολόγηση μαρτυρίας - Ευρήματα. Παρακολούθησα με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους. Πρέπει εξαρχής να παρατηρήσω πως δεν υπάρχει μεγάλη διάσταση στα γεγονότα τα οποία αφορούν το ίδιο το ατύχημα. Θεωρώ ορθότερο να ξεκινήσω πρώτα από τον Μ.Ε.2 π. Κωνσταντίνο Αθανασίου, καθότι είναι γεγονός πως με τη μαρτυρία του τίθεται κάποιο αναγκαίο υπόβαθρο ως προς τα γεγονότα. Ο Μ.Ε.2 στην πραγματικότητα έδωσε την εικόνα ενός ανεξάρτητου και αμερόληπτου επιθεωρητή, ο οποίος κατέγραψε τις διαπιστώσεις του στο Τεκμ.
9. Σχημάτισα την εικόνα πως υπήρξε ειλικρινής και αξιόπιστος. Δεν έδωσε σε καμία περίπτωση την εικόνα ότι επιθυμούσε να ευνοήσει την μία ή την άλλη πλευρά. Ο εν λόγω μάρτυρας ενημερώθηκε τηλεφωνικώς για το ατύχημα, στις 26-10-07 περί ώρα 10.00 π.μ, οπότε έφθασε στη σκηνή μετά από 30 λεπτά. Βρήκε εκεί τρεις αστυφύλακες, τον κ. Παναγιώτη Βαττή (Μ.Υ.2) και την καθαρίστρια κα Θεοδοσία Θεοδοσίου. Δεν έχει αμφισβητηθεί οτιδήποτε από την περιγραφή του χώρου όπως την έχει καταγράψει στο Τεκμ.
10. Όπως συνάγεται πρόκειται για εργοτάξιο κατασκευής οικίας. Η οικία αποτελείται από ισόγειο και όροφο. Η οροφή της οικίας ήταν κατασκευασμένη από οπλισμένο σκυρόδεμα. Πάνω στην οροφή κατασκευάστηκε, σχεδόν στην ολότητα της, ξύλινη κεκλιμένη στέγη πάνω στην οποία τοποθετήθηκε, σε μέρος της εξωτερικής επιφάνειας της, κατρόχαρτο. Περιμετρικά της οικίας υπήρχε αυλή. Το πίσω μέρος της οικίας είχε κατεύθυνση το νότο προς την θάλασσα. Στην πισινή αυλή της οικίας (που είχε κατεύθυνση προς την θάλασσα) υπήρχαν απλωμένα μπάζα. Εσωτερικά της οικοδομής είχαν τελειώσει οι εργασίες επιχρισμάτων σοβά τρίτο χέρι και ήταν σε προχωρημένο στάδιο οι εργασίες τοποθέτησης κεραμικών στο δάπεδο. Στην εξωτερική τοιχοποιία της οικοδομής οι εργασίες επιχρισμάτων σοβά δεύτερο χέρι είχαν τελειώσει. Από τη συνολική διερεύνηση στην οποία προέβη κατέληξε σε δώδεκα "Παρατηρήσεις - Διαπιστώσεις" τις οποίες συμπεριέλαβε στην έκθεση του ως εξής: 1) Στις 26-10-2007 στο εργοτάξιο δεν υπήρχαν μέτρα προστασίας από τον κίνδυνο πτώσης από ύψος, κατά την κατασκευή της ξύλινης στέγης της οικίας. 2) Το ύψος της οροφής της οικίας (από το οπλισμένο σκυρόδεμα) ήταν 6.5 m περίπου από το έδαφος της πίσω αυλής της οικίας. 3) Δεν υπήρχε Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας, για το έργο που να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων Γραπτή Εκτίμηση των Κινδύνων και λήψη προστατευτικών μέτρων για την ασφάλεια των εργαζομένων και τρίτων ατόμων. 4) Δεν υπήρχε Συντονιστής για θέματα ασφάλειας και υγείας από άγνωστη ημερομηνία μέχρι τις 28-01-2008 συμπεριλαμβανομένης της 26-10-
11. 5) Ιδιοκτήτες της οικίας ήταν ο κ. Γεώργιος Α. Κουτσόφτας και η σύζυγος του κα Μαρία Γεωργίου (Εναγόμενοι 1 και 2). 6) Ο κ. Γεώργιος Α. Κουτσόφτας ήταν διευθυντής της εταιρείας G. KOUTSOFTAS DEVELOPERS LTD. 7) Ο κ. Μάριος Γεωργίου (Ενάγων) ήταν εργοδοτούμενος του κ. Γιώργου Στυλιανού. 8) Ο κ. Γιώργος Στυλιανού έκανε προφορική συμφωνία με τον κ. Γεώργιο Κουτσόφτα για την κατασκευή της στέγης της οικίας. 9) Ο κ. Γεώργιος Κουτσόφτας ανέθετε τις οικοδομικές εργασίες σε διάφορους υπεργολάβους. 10) Ο κ. Γιώργος Στυλιανού δεν ήταν ασφαλισμένος έναντι της ευθύνης του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του για ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια. 11) Στην περίμετρο της οροφής της οικοδομής υπήρχε μέρος της το οποίο δεν καλυπτόταν από την υπό κατασκευή ξύλινη κεκλιμένη στέγη. 12) Μέχρι τις 26-10-2007 είχε κατασκευαστεί ο ξύλινος σκελετός της στέγης και άρχισε η τοποθέτηση κατρόχαρτου και ξύλινων μορίνων πάνω στην εξωτερική της επιφάνεια ώστε να μπορέσουν να τοποθετηθούν τα κεραμίδια. Είναι αξιοσημείωτο πως από τις πιο πάνω διαπιστώσεις αμφισβητήθηκαν κατά την αντεξέταση του ή έστω με άλλη μαρτυρία μόνον οι υπ' αρ. 5 και
12. Είναι προφανές όμως πως και για τα δύο αυτά θέματα ο μάρτυρας επιβεβαιώνεται μέσα από την υπεράσπιση των Εναγομένων, οι οποίοι παραδέχονται ότι ήταν συνιδιοκτήτες της οικίας, καθώς και ότι ο Ενάγων ήταν εργοδοτούμενος του Μ.Ε.3 Γιώργου Στυλιανού. Πέραν των παραδοχών όμως υπάρχει και άλλη μαρτυρία η οποία επιβεβαιώνει τις πιο πάνω διαπιστώσεις του Μ.Ε.2 και στην οποία θα γίνει αναφορά κατωτέρω. Από την προφορική μαρτυρία του μάρτυρα να σημειωθεί ότι στο μεγαλύτερο μέρος της κυρίως εξέτασης του παρέπεμψε σε διάφορες πρόνοιες της Κ.Δ.Π 172/02, της οποίας η ερμηνεία βεβαίως ανήκει στο δικαστήριο και θα ακολουθήσει επίσης στο κατάλληλο στάδιο. Από την αντεξέταση του προέκυψε πως ο Μ.Ε.3 είχε υποβάλει Γνωστοποίηση για το ατύχημα στο Γραφείο Επιθεώρησης Εργασίας και έχει δηλώσει σε αυτήν πως ο Ενάγων ήταν υπάλληλος του από τον Μάρτιο του
13. Όσον αφορά τον Ενάγοντα, αυτός στην πραγματικότητα ήταν ο μόνος που γνώριζε όλες τις λεπτομέρειες του ατυχήματος, δεδομένου ότι τόσον ο Μ.Ε.3, όσον και ο Μ.Υ.2 οι οποίοι ευρίσκοντο στην οικία παραδέχθηκαν ότι δεν είχαν αντιληφθεί αυτή καθαυτή την πτώση. Πρέπει να παρατηρήσω πως ο Ενάγων, με εξαίρεση το θέμα της μη συμπερίληψης του εργοδότη του στους Εναγόμενους, υπήρξε γενικά αξιόπιστος και ειλικρινής μάρτυρας. Οι απαντήσεις του ήταν άμεσες, σαφείς και πειστικές. Η μαρτυρία του συνάδει και με άλλη προφορική και έγγραφη μαρτυρία. Κρίνω ότι μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του. Ως προς την μη συμπερίληψη του Μ.Ε.3 στους Εναγομένους σημειώνω απλώς πως παρότι ερωτήθηκε σχετικά, εντούτοις δεν κατάφερε να δώσει κάποια πειστική εξήγηση. Η μαρτυρία του εργοδότη του, δηλαδή του Μ.Ε.3, προσεγγίζεται με κάθε δυνατή προσοχή διότι ακριβώς λόγω της ιδιότητας του ενδέχεται να είχε κάποιον αλλότριο σκοπό να εξυπηρετήσει. Όντως προκαλεί ερωτηματικά σε μια τέτοια υπόθεση η επιλογή του Ενάγοντος να μην τον συμπεριλάβει στους Εναγόμενους, πλην όμως δεν έχει προκύψει κάτι συγκεκριμένο, που να εξηγεί την απόφαση αυτή του Ενάγοντος. Ο Μ.Ε.3 δεν αρνήθηκε τη συγγενική του σχέση με τον Ενάγοντα (δεύτεροι εξάδελφοι), πλην όμως εξήγησε πως και ο Εναγόμενος 1 είναι συγγενής του. Δέχθηκε επίσης πως είναι και φίλοι με τον Ενάγοντα, ενώ στα αρχικά στάδια είχε συνεταιριστεί με τον αδερφό του (Ενάγοντος). Ανεξαρτήτως των πιο πάνω το παρόν δικαστήριο είναι υποχρεωμένο να εξετάσει την αγωγή μόνο εναντίον των Εναγομένων, αφού γενικά ήταν δικαίωμα του Ενάγοντος να επιλέξει εναντίον ποιού θα στρέφετο με την αγωγή αποδεχόμενος τις όποιες συνέπειες. Όσον αφορά λοιπόν τα γεγονότα τα οποία σχετίζονται με το ατύχημα κρίνω πως ο Μ.Ε.3 υπήρξε γενικά ειλικρινής κατά τη μαρτυρία του. Σημειώνω ειδικά πως δεν δίστασε να παραδεχθεί ευθαρσώς πως δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα ασφάλειας για τον Ενάγοντα. Προσπάθησε όμως να πείσει ότι αυτό οφείλετο στο ότι δεν υπήρχαν σχετικές πινακίδες και στο ότι ο ίδιος δεν γνώριζε τα καθήκοντα του. Έχει εντούτοις διαπιστωθεί από τα λεγόμενα του πως είχε γνώση για αναγκαία μέτρα ασφαλείας, όπως προκύπτει π.χ από την επιμονή του ότι ο Ενάγων φορούσε "τα παπούτσια της δουλειάς που εν ασφαλείας" και ότι δεν φορούσεν κράνος διότι ". δεν είσιεν κάποιον που πάνω μας να μας ρίξει κάτι". Θεωρώ ότι σε αντίθεση με το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του, κατέβαλε στο θέμα αυτό επιτηδευμένη προσπάθεια να πείσει ότι δεν είχε ιδέα για την ανάγκη λήψης μέτρων ασφαλείας. Παρά ταύτα δεν με έχει πείσει ότι δεν γνώριζε την ύπαρξη της ανάγκης αυτής και την υποχρέωση του. Άλλωστε γνώριζε πολύ καλά ότι η συγκεκριμένη ήταν μια πολύ δύσκολη και επικίνδυνη εργασία, όπως έχει δεχθεί. Εν πάση περιπτώσει η ουσία της μαρτυρίας του είναι πως δεν έλαβε ο ίδιος κάποια μέτρα ασφαλείας για τη συγκεκριμένη εργασία, κάτι που δέχομαι ως ανταποκρινόμενο στην πραγματικότητα. Ίσως δεν ενδιαφέρει στο παρόν στάδιο ο λόγος που δεν το έπραξε, δηλαδή αν είναι επειδή δεν γνώριζε ή επειδή δεν θέλησε, αλλά αν έχει οποιαδήποτε αξία κρίνω πως γνώριζε τους κινδύνους από τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης εργασίας και γνώριζε ότι υπήρχαν κάποια μέτρα ασφάλειας, τα οποία επέλεξε να μην λάβει. Θα επανέλθω στη μαρτυρία του κατωτέρω εάν χρειάζεται. Όσον αφορά τον Εναγόμενο 1 πρέπει ευθύς εξαρχής να παρατηρήσω ότι εκτός από ορισμένα βασικά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα, κατέβαλε έντονη προσπάθεια να ωραιοποιήσει κάποια άλλα γεγονότα. Για κάποια θέματα η μαρτυρία του ήταν εκτός δικογράφων ή αντιφατική και μη πειστική, ενώ κάποιοι άλλοι ισχυρισμοί του δεν τέθηκαν καθ' οιονδήποτε τρόπο στον Ενάγοντα ή στον Μ.Ε.3 ενόσω εκείνοι κατέθεταν. Δεν μπορώ να δεχθώ τη μαρτυρία του σε όποιο μέρος αυτή διαφέρει από άλλη αξιόπιστη μαρτυρία που παρουσίασε ο Ενάγων και οι μάρτυρες του. Τέτοια μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα οποία δέχομαι από τη μαρτυρία του Εναγομένου 1 ήταν αφενός το ότι η οικία ανήκε και στους δύο Εναγόμενους και αφετέρου ότι αυτοί στην πραγματικότητα ανέθεταν τις διάφορες οικοδομικές εργασίες σε διάφορους "υπεργολάβους". Αυτό το τελευταίο συμπέρασμα προέκυψε και από την έρευνα του Μ.Ε.
14. Έτσι ανέθεσαν σε "υπεργολάβο" τα καλούπια, δηλαδή την σκελέτωσαν όπως ανέφερε ο Εναγόμενος
15. Αργότερα ανέθεσαν στον Μ.Υ.2 το κτίσιμο των τούβλων, το σουβάτισμα, τα κεραμικά και την τοποθέτηση πέτρας εξωτερικά. Η μαρτυρία αυτή συνάδει και με αυτήν του Μ.Ε.3, ο οποίος ανέφερε πως ανέλαβε την ξυλοκατασκευή και την τοποθέτηση κεραμιδιών στη στέγη κατόπιν συνεννόησης απευθείας με τους Εναγόμενους. Δεν μπορώ όμως να δεχθώ την αναφορά του Εναγομένου 1 ότι κατά την ανάθεση στον Μ.Ε.3 ο πρώτος είχε πει στον δεύτερο να βάλει σκαλωσιές και "πόντια", να σφραγίσει το έργο και μετά να ξεκινήσει. Εν πρώτοις κάτι τέτοιο δεν υπεβλήθη στον Μ.Ε.3 κατά την αντεξέταση του και κατά δεύτερον εάν υπήρχε τέτοια οδηγία θα αναμένετο από τον Εναγόμενο 1 να έθετε αυτό το θέμα κατά τις επισκέψεις του επιτόπου, αφού ισχυρίζεται ότι "εβόλταρε" στην περιοχή και τον είδε ή ότι πήγαινε το απόγευμα και παρακολουθούσε ως πού έφθασαν για να ξέρει τι λεφτά θα έδιδαν ως αμοιβή. Η αλήθεια λοιπόν είναι πως δεν είχε αναφέρει κάτι για σκαλωσιές στον Εναγόμενο 1 και απλώς επικαλέστηκε στο δικαστήριο το αντίθετο στα πλαίσια εκ των υστέρων σκέψεων, για να αποποιηθεί τυχόν ευθύνη του. Η αναφορά του Εναγομένου 1 ότι ο Μ.Ε.3 εργαζόταν στη στέγη μόνον με τον αδελφό του (τον Στέλιο) είναι σαφώς αντίθετη με τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην έκθεση υπεράσπισης, καθώς και με πολλές υποβολές που έγιναν στον Μ.Ε.
16. Ως εκ τούτου δεν μπορώ να τη δεχθώ. Άλλωστε διαψεύδεται και από την αξιόπιστη μαρτυρία τόσον του Ενάγοντος, όσο και του Μ.Ε.
17. Εν πάση περιπτώσει δεν ήταν απαραίτητο να τον είχε δει εκεί ο Εναγόμενος 1 κατά τις επισκέψεις του. Ούτε δέχομαι τις αναφορές του Εναγομένου 1 ότι δύο ημέρες μετά το συμβάν συναντήθηκε με τον Μ.Ε.3 και ο τελευταίος τού παραδέχθηκε ότι μόνο την ημέρα του ατυχήματος πήρε μαζί του τον Ενάγοντα για βοήθεια και ότι δεν τον είχε δηλωμένο στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, αλλά θα τον δήλωνε πληρώνοντας αναδρομικά για να καταστεί υπάλληλος του. Επίσης δεν υπεβλήθη στον Μ.Ε.3 κάτι για ένα τέτοιο διάλογο ή για αναδρομική καταβολή κοινωνικών ασφαλίσεων (κάτι που θα μπορούσε πολύ εύκολα να αποδειχθεί). Το ίδιο ισχύει και για την αναφορά του ότι είδε τον Ενάγοντα να οδηγεί μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού. Δεν τέθηκε στον Ενάγοντα για να έχουμε την άποψη του και δεν μπορώ να τη δεχθώ. Αλλά ούτως ή άλλως δεν μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε για την κατάσταση του Ενάγοντος, αφού ο ίδιος δέχεται ότι εργοδοτήθηκε μετά από κάποιο διάστημα, δηλαδή η παραδεκτή κατάσταση του Ενάγοντος δεν είναι ασύμβατη με οδήγηση μοτοσυκλέτας. Δεν έχει αμφισβητηθεί από την μαρτυρία του Εναγομένου 1 πως αρχικός μελετητής για την οικία ήταν ο Πολιτικός Μηχανικός κ. Άκης Γεωργίου και ότι την επίβλεψη έκανε ο Αρχιτέκτονας κ. Γιώργος Χ'' Κωνσταντής, που ανέλαβε μετά τον κ. Γεωργίου. Ο Εναγόμενος 1 είπε πως ο κ. Χ'' Κωνσταντής ήταν και Συντονιστής για θέματα ασφάλειας, πλην όμως κάτι τέτοιο διαψεύδεται από τον Μ.Ε.2 ο οποίος σαφώς και πειστικά εξήγησε πως δεν είχε οριστεί τέτοιος Συντονιστής, χωρίς να αμφισβητηθεί περί τούτου. Το ίδιο ισχύει και για την ύπαρξη Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας που θα περιείχε και Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνων. Το θέμα καλύπτεται από την μαρτυρία του Μ.Ε.2 και πάλιν χωρίς να αμφισβητηθεί. Ο Εναγόμενος 1 επ' αυτού έδωσε δύο αντιφατικές εκδοχές ήτοι ότι νόμιζε πως καλύπτετο από την εταιρεία του και αργότερα ότι δεν ήταν ο ίδιος υπεύθυνος. Η ουσία είναι πως δεν υπήρξε τέτοιο σχέδιο. Το ποιος ήταν υπεύθυνος για κάτι τέτοιο είναι νομικό θέμα που θα απασχολήσει κατωτέρω. Όσον αφορά τον Μ.Υ.2 πρέπει να σημειωθεί πως επιβεβαίωσε αφενός ότι είχε αναλάβει το κτίσιμο, το σουβάτισμα, τα κεραμικά και με ξεχωριστή συμφωνία στο τέλος την τοποθέτηση πέτρας εξωτερικά και αφετέρου ότι τη συγκεκριμένη μέρα εργαζόταν στην στέγη και ο Ενάγων με τον Μ.Ε.3 και τον αδελφό του τελευταίου (τον Στέλιο). Η συγκεκριμένη μέρα ήταν μόλις ο Μ.Υ.2 είχε συμφωνήσει με τους Εναγόμενους να τοποθετήσει και πέτρα εξωτερικά της οικίας τους. Στις 26-10-07 ο Μ.Υ.3 ευρίσκετο έξω στην αυλή της οικίας και προσπαθούσε να τοποθετήσει σκαλωσιές για να ξεκινήσει πότισμα για την πέτρα. Δέχομαι ότι είχε αντιληφθεί τον Μ.Ε.3 με το συνεργείο του να τοποθετούν κατρόχαρτο στη στέγη. Επιβεβαιώνει και αυτός την υπόλοιπη μαρτυρία ότι εκεί εργάζετο και ο Ενάγων. Επίσης επιβεβαιώνει ότι αρχιτέκτονας του έργου ήταν κάποιος Χ'' Κωνσταντής και λόγω και της ιδιότητας του γνώριζε και εξήγησε ότι η κλίση της στέγης ήταν 25%, πράγμα που επιβεβαιώνει όλους τους μάρτυρες του Ενάγοντος και ιδιαίτερα τον Μ.Ε.2 περί του ότι η στέγη ήταν κεκλιμένη. Πρόκειται για έμπειρο οικοδόμο, με 30 έτη εμπειρία, ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά όλες τις οικοδομικές εργασίες, μεταξύ των οποίων και την τοποθέτηση κεραμιδιών, καθώς και το ότι η τελευταία είναι πολύ δύσκολη εργασία, εμπεριέχουσα πολλούς κινδύνους, αφού όπως εξήγησε "είσαι τελείως στον αέρα" και "εργάζεσαι στην άκρη της στέγης". Πρέπει να πω ότι γενικά τον θεωρώ αξιόπιστο και ειλικρινή, με εξαίρεση κάποια αρχική αναφορά του την οποίαν στο τέλος αναίρεσε και ο ίδιος. Ειδικότερα εκεί που δεν μπορώ να δεχθώ την μαρτυρία του Μ.Υ.2 είναι την αρχική θέση του ότι αφενός είδε τον Ενάγοντα και τον Στέλιο την ώρα της πτώσης και αφετέρου ότι εκείνη την ώρα αστειεύοντο και έκαναν πλάκες μεταξύ τους. Στην πραγματικότητα, όπως παραδέχθηκε στην αντεξέταση του, δεν έβλεπε προς το μέρος τους εκείνη τη στιγμή. Είμαι βέβαιος πως το ανέφερε θέλοντας να βοηθήσει τους Εναγόμενους από τους οποίους παίρνει αρκετές δουλειές και έχει μαζί τους μια μακρά συνεργασία. Δέχομαι ότι απλώς είδε τον Ενάγοντα και τον Στέλιο κάποια στιγμή στην οροφή πριν το ατύχημα όταν εκείνοι άνοιγαν το κατρόχαρτο για να το τεντώσουν, χωρίς τις υπόλοιπες λεπτομέρειες που ανέφερε. Ιατρική μαρτυρία. Όσον αφορά την μαρτυρία των δύο ιατρών, Μ.Ε.1 και Μ.Ε.4, οφείλω να παρατηρήσω ότι αυτοί αξιολογούνται ως ειδικοί επί των θεμάτων τα οποία κατέθεσαν και ότι είναι πολύ καλά γνωστές οι αρχές βάσει των οποίων αξιολογείται τέτοια μαρτυρία (βλ. υπ Πιττάλης κ.ά v. Ianira Enterprises Ltd κ.α