Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου ν. Δημήτρη Χαραλαμπίδη σαν διαχειριστή Pendente Lite της περιουσίας του Σολωμού Χαραλαμπίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 2864/05, 14/1

Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου ν. Δημήτρη Χαραλαμπίδη σαν διαχειριστή Pendente Lite της περιουσίας του Σολωμού Χαραλαμπίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 2864/05, 14/1/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:A18 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2864/05 Μεταξύ: Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου Ενάγουσας -και-

1. Σολωμού Χαραλαμπίδη
2. Σουσάννας Χαραλαμπίδου
3. Δημήτρη Χαραλαμπίδη Εναγομένων Και ως ετροποποιήθη δυνάμει διαταγής του Δικαστηρίου ημερ. 12/3/2009 Μεταξύ: Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου Ενάγουσας -και-
4. Δημήτρη Χαραλαμπίδη σαν διαχειριστή Pendente Lite της περιουσίας του Σολωμού Χαραλαμπίδη, αποβιώσαντα, που διορίστηκε για την συνέχιση της άνω Αγωγής με διάταγμα του Δικαστηρίου στην Αιτ. 392/07 ημερ. 21/1/09
5. Σουσάννας Χαραλαμπίδου
6. Δημήτρη Χαραλαμπίδη Εναγομένων Ημερομηνία: 14.1.2013 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Χ. Βελάρης Για τους Εναγόμενους: κ. Μ. Γεωργίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι ενάγοντες ήταν καθ΄ όλους τους ουσιώδεις χρόνους ιδιοκτήτες πέντε τεμαχίων, 120, 132, 133, 134 και 135 Φ/Σχ 39/12 στο χωριό Αναλυόντα. Η συνολική έκταση των κτημάτων ήταν περίπου 158 δεκάρια και 496 τ.μ. Είναι η θέση των εναγόντων, ως αυτή διαγράφεται στην Έκθεση Απαίτησης ότι, αφ΄ ότου οι ενάγοντες απέκτησαν τα κτήματα οι εναγόμενοι που είναι συγγενείς μεταξύ τους, οι εναγόμενοι 1 και 2 είναι σύζυγοι και ο εναγόμενος 3 γιος τους, επεμβαίνουν σε αυτά και τα καλλιεργούν χωρίς τη θέληση των εναγόντων και χωρίς οποιαδήποτε άδεια, αποκομίζοντας απ΄ αυτά οφέλη. Οι ενάγοντες εκάλεσαν επανειλημμένα τους εναγόμενους να παύσουν να επεμβαίνουν στα κτήματα τους αυτοί όμως αρνήθηκαν και ή παρέλειψαν να συμμορφωθούν με αποτέλεσμα να συνεχίζουν μέχρι σήμερα να τα κατέχουν. Με την υπό κρίση αγωγή οι ενάγοντες ζητούν διάταγμα με το οποίο να απαγορεύεται στους εναγόμενους και σ΄ οποιοδήποτε πρόσωπο δυνατό να έλκει οποιοδήποτε δικαίωμα ή συμφέρον από αυτούς να εισέρχονται με οποιοδήποτε τρόπο σ΄ αυτά, ως επίσης και διάταγμα διατάσσον τους εναγομένους να δώσουν λογαριασμό για οποιαδήποτε κέρδη ή οφέλη τυχόν απεκόμισαν από την καλλιέργεια των κτημάτων. Ζητούν επίσης αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση και ή οχληρία. Οι εναγόμενοι 2 και 3 κατεχώρησαν Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση. Στο δικόγραφο τους αναφέρουν, μεταξύ άλλων, ότι ο εναγόμενος 1 απεβίωσε την 7.9.
7. Τόσο ο εναγόμενος 1 όσο και ο εναγόμενος 3 καμία σχέση είχαν με τα επίδικα κτήματα και ως εκ τούτου οι ενάγοντες καμία θεραπεία δικαιούνται εναντίον τους. Τα κτήματα τα κατέχει, τα διαχειρίζεται και τα εκμεταλλεύεται η εναγομένη 2 δυνάμει προφορικής συμφωνίας που είχε με το Μακαριότατο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου, κύριο Χρυσόστομο ως εκπρόσωπο και ή αντιπρόσωπο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου. Η συμφωνία σε σχέση με το τεμάχιο 120 έγινε κατά ή περί το έτος 1993, όταν η Ιερά Αρχιεπισκοπή αγόρασε το ρηθέν τεμάχιο, ενώ η συμφωνία σε σχέση με τα τεμάχια 132, 133 και 134, έγινε λίγα χρόνια αργότερα, το
8. Η εναγομένη 2 ισχυρίζεται περαιτέρω ότι οι πιο πάνω συμφωνίες ήταν σε γνώση και «.των αρμοδίων και ή υπευθύνων υπαλλήλων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου και κανένας από αυτούς δεν έχει διαμαρτυρηθεί και/ή δεν έχει κάμει παραστάσεις και/ή δεν έχει ζητήσει ποτέ από την εναγομένη 2 να εγκαταλείψει τα επίδικα τεμάχια και ή να παραδώσει την κατοχή και/ή εκμετάλλευση τούτων στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου». Τα επίδικα τεμάχια όταν παραχωρήθηκαν στην εναγομένη 2, δυνάμει των πιο πάνω προφορικών συμφωνιών, ήταν «εγκαταλελειμμένα» και ή χέρσα και μεγάλο μέρος αυτών χρειαζόταν «εκχέρσωση, ισοπέδωση, ξεπέτρισμα και επιχωμάτωση» για να καταστεί δυνατή η δεντροφύτευση τους. Ο Αρχιεπίσκοπος εζήτησε από την εναγομένη 2 να αναλάβει τη διαχείριση τους και σ΄ αντάλλαγμα θα μπορούσε να τα εκμεταλλευόταν η ίδια, χωρίς να καταβάλει οποιοδήποτε ενοίκιο, για είκοσι πέντε έτη. Μετά τη λήξη της πιο πάνω περιόδου, εάν η εναγομένη επιθυμούσε να συνέχιζε να τα καλλιεργεί και να τα εκμεταλλεύεται, τότε θα εσυμφωνείτο μεταξύ τους η καταβολή ευλόγου ενοικίου, αλλιώς θα παρέδιδε την κατοχή τους στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου. Η εναγομένη 2 προέβη σε όλες τις απαραίτητες εργασίες για να καταστήσει τα κτήματα κατάλληλα για δενδροφύτευση και καλλιέργεια λαχανικών και φθαρτών. Για το σκοπό αυτό δαπάνησε διάφορα ποσά τα οποία συμποσούνται στο ποσό των ΛΚ77.250, το οποίο ανταπαιτεί. Ανταπαιτεί επίσης το ποσό των Λ.Κ.6.000 ετησίως δυνάμει παράβασης συμφωνίας και ή αδικαιολόγητου πλουτισμού. Το ποσό των Λ.Κ.6.000 αντιστοιχεί στο καθαρό εισόδημα που είχε η εναγομένη 2 ετησίως, κατά μέσο όρο, από την καλλιέργεια των φθαρτών και των λαχανικών. Σε σχέση με τα οπωροφόρα δέντρα είναι η θέση της ότι «τώρα άρχισαν να έχουν κανονική καρποφορία» και από το 2006 προβλέπεται να αποδίδουν κέρδος. Υπολογίζει ότι από το 2006 μέχρι το 2018 το καθαρό ετήσιο εισόδημα της από τους καρπούς των δέντρων των τεσσάρων τεμαχίων θα είναι Λ.Κ.7.000, ενώ για την περίοδο 2018 μέχρι και το 2022 το ετήσιο καθαρό εισόδημα από την καλλιέργεια των τριών εκ των τεσσάρων τεμαχίων, ήτοι των τεμαχίων 132, 133 και 134, θα μειωθεί στο ποσό των Λ.Κ.1.500 ετησίως. Στο δικόγραφο της διαβάζουμε επίσης τα πιο κάτω, τα οποία θεωρώ σκόπιμο όμως παραθέσω αυτούσια: «Σε περίπτωση που οι Ενάγοντες επιμένουν να αναλάβουν κατοχή των επίδικων κτημάτων και το Δικαστήριο εκδώσει Διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται η Εναγομένη 2 να παραδώσει στους Ενάγοντες την κατοχή, την διαχείριση και την εκμετάλλευση των επιδίκων κτημάτων, τότε η Εναγομένη 2 αιτείται ανταπαιτητικώς από τους Ενάγοντες το πιο πάνω συνολικό ποσό των Λ.Κ.97,000=(ενενήντα επτά χιλιάδων) λιρών που θα απωλέσει από τα επίδικα κτήματα και/ή διαζευκτικά η Εναγομένη 2 αιτείται ανταπαιτητικώς από τους Ενάγοντες το ποσό και/ή εισόδημα που θα απωλέσει από τα επίδικα κτήματα για τα χρόνια που θα στερηθεί την κατοχή, την διαχείριση και/ή εκμετάλλευση των επιδίκων κτημάτων μέχρι που να συμπληρωθούν τα 25 (είκοσι πέντε) χρόνια που η Εναγομένη 2 έχει δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τα επίδικα κτήματα των Εναγόντων». Μετά από σχετική διαταγή του Δικαστηρίου η Έκθεση Απαίτησης τροποποιήθηκε και σ΄ αυτή συμπεριλήφθηκε ο ισχυρισμός ότι το τεμάχιο 120 είχε αγοραστεί τη 14.5.93 από την Γεωργοκτηνοτροφική Εταιρεία Κοκκινομούττες Λτδ, στην οποία ο Σολωμός Χαραλαμπίδης, αποβιώσας, ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο μέτοχος και αξιωματούχος αυτής. Τα υπόλοιπα κτήματα αγοράσθηκαν την 22.4.
9. Οι ενάγοντες κατεχώρησαν Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση. Στο δικόγραφο τους αναφέρουν, μεταξύ άλλων, ότι όλοι οι εναγόμενοι, που είναι στενοί συγγενείς μεταξύ τους, ενεργούσαν πάντα από κοινού και ο καθένας από αυτούς ήταν γνώστης των ενεργειών του άλλου, «.καθ΄ όσον αφορούσε τις σχέσεις τους με τους ενάγοντες». Η εναγομένη 2 ήταν στενής συγγενής του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Α΄. Κατ΄ επανάληψη, σύμφωνα πάντα με τους ενάγοντες, αυτή εκμεταλλευόταν τη συγγένεια της με τον Αρχιεπίσκοπο, κυρίως όταν η κατάσταση του τελευταίου είχε επιδεινωθεί, για να αποκτήσει κέρδη ή οφέλη σε βάρος των εναγόντων. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι καμία συμφωνία είχε συναφθεί μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων σε σχέση με τα κτήματα αυτά και καμία τέτοια συμφωνία δεν θα μπορούσε να συναφθεί και να καταστεί δεσμευτική για τους ενάγοντες από τον Αρχιεπίσκοπο «.ακόμη και αν τα όσα αναφέρονται ήσαν αληθή, πράγμα που οι ενάγοντες εν πάση περιπτώσει αρνούνται». Εκ μέρους των εναγόντων κατέθεσαν ο Παναγιώτης Χ¨Παντελή, οικονομικός διευθυντής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, ο πατήρ Μάριος Δημητρίου και ο Χαρίλαος Νικολάου, υπεύθυνος για τη διαχείριση ακινήτων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου. Εκ μέρους της υπεράσπισης κατέθεσαν ο Καίσαρας Πιριπίτσης, ο Ιωάννης Χ¨Συμεού, ο γεωπόνος Γεώργιος Παρούτης και οι εναγόμενοι 2 και
10. Συνοψίζω την μαρτυρία τους. Ο Παναγιώτης Χ¨Παντελή ανέλαβε καθήκοντα αναπληρωτή οικονομικού διευθυντή της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, τη 15.9.
11. Αρχές του 2004 του ανατέθηκαν τα καθήκοντα του οικονομικού διευθυντή τα οποία εκτελεί μέχρι σήμερα. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι το τεμάχιο 120 αγοράστηκε από τους ενάγοντες τη 14.5.1993, από τη Γεωργοκτηνοτροφική Εταιρεία Κοκκινομούττες. Ένας εκ των ιδιοκτητών της πιο πάνω εταιρείας ήταν ο πρώην εναγόμενος 1, Σολωμός Χαραλαμπίδης. Τα υπόλοιπα τεμάχια, 132, 133, 134 και 135 αγοράστηκαν από τους ενάγοντες την 22.4.
12. Η συνολική έκταση των πέντε τεμαχίων ήταν 158 δεκάρια και 496 τ.μ. Η εναγομένη 2 είναι ανηψιά του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Α΄, θυγατέρα του Δημήτρη Αριστοδήμου, αδελφού του Αρχιεπισκόπου. Η εναγομένη 2 και οι υπόλοιποι εναγόμενοι πήγαιναν συχνά στην Αρχιεπισκοπή, ενώ ζούσε ο Αρχιεπίσκοπος και «εκμεταλλεύονταν συστηματικά τη συγγένεια τους για να αποκτούν οφέλη από την εκκλησιαστική περιουσία». Αυτό, σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα, κορυφώθηκε την εποχή που ο Αρχιεπίσκοπος, «.αντιμετώπισε τα γνωστά προβλήματα με την υγεία του». Αντεξεταζόμενος σε σχέση με την τελευταία δήλωση του, διευκρίνισε ότι ο Αρχιεπίσκοπος έπασχε από ασθένεια που αφορούσε τη μνήμη του και την ικανότητα του να διαχειρισθεί κάποια θέματα. Ενόψει της κατάστασης του, η Ιερά Σύνοδος έκρινε σκόπιμο να τοποθετήσει Τοποτηρητή της Εκκλησίας της Κύπρου, το
13. Οι εναγόμενοι, σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα, μετά την αγορά των επιδίκων τεμαχίων, «τα οικειοποιήθηκαν» και φύτεψαν σ΄ αυτά φθαρτά, δέντρα και άλλου είδους καλλιέργειες, τους καρπούς των οποίων εκμεταλλεύονται μέχρι σήμερα οι ίδιοι. Ουδέποτε κατέβαλαν οποιοδήποτε αντίτιμο στους ενάγοντες. Οι τελευταίοι εζήτησαν επανειλημμένα, τόσο προφορικά όσο και γραπτώς από τους εναγομένους να παύσουν να επεμβαίνουν στα κτήματα τους. Προς το σκοπό αυτό οι ενάγοντες απέστειλαν επιστολή την 1.2.2005, αντίγραφο της οποίας καταχωρήθηκε. Ο μάρτυρας απέρριψε τον ισχυρισμό ότι υπήρξε προφορική συμφωνία μεταξύ του Αρχιεπισκόπου και της εναγομένης 2 σε σχέση με τα επίδικα κτήματα. Υποστήριξε ότι «δεν θα ήταν δυνατό μια τέτοια συμφωνία μακροχρόνιας μίσθωσης γης, αν υπήρχε, να μην είχε καταγραφεί πουθενά». Οποιαδήποτε συμφωνία που αφορούσε εκμίσθωση γης πέραν των τεσσάρων χρόνων, θα έπρεπε να είχε εγκριθεί από την Ιερά Σύνοδο. Αυτή είναι η πάγια πρακτική που ακολουθείται από την Ιερά Σύνοδο. Στα πρακτικά της Ιεράς Συνόδου ως επίσης και στα επίσημα λογιστικά βιβλία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, καμία αναφορά γίνεται σε τέτοια συμφωνία, ούτε υπάρχει οποιοδήποτε μαρτυρικό υλικό που να αποδεικνύει τέτοια συμφωνία. Κανένας δεν μπορούσε, ούτε ακόμη ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος να παραχωρήσει κτηματική περιουσία της Εκκλησίας, για περίοδο πέραν των τεσσάρων χρόνων, είτε υπό την μορφή χρήσης ή ενοικίασης εφόσον δεν έχει εξασφαλιστεί η έγκριση της Ιεράς Συνόδου, όπως ρητά προνοείται στο Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε επίσης στις εργασίες της ερευνητικής επιτροπής που συστάθηκε για να διερευνήσει οικονομικές ατασθαλίες «της προηγουμένης περιόδου». Προφανώς αναφερόταν σε ατασθαλίες που έγιναν σε σχέση με περιουσία της Εκκλησίας κατά την περίοδο που Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ήταν ο Χρυσόστομος Α΄. Κατέθεσε αντίγραφο του Κεφαλαίου 19 του πορίσματος που καλύπτει τη δράση της Γεωργοκτηνοτροφικής Εταιρείας Κοκκινομούττες και των μετόχων αυτής, Ιωσήφ Δημητρίου και Σολωμού Χαραλαμπίδη, πρώην εναγομένου 1, τεκμήριο
14. Το πόρισμα δεν αφορά άμεσα τα υπό εκδίκαση θέματα. Ο Σολωμός Χαραλαμπίδης έχει αποβιώσει και συνεπώς δεν μπορεί να προβάλει τη δική του θέση σε σχέση με τα θέματα που καλύπτονται στο πόρισμα και ως εκ τούτου δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ περαιτέρω στο έγγραφο αυτό. Ο ίδιος μάρτυρας κατέθεσε και την απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας στην υπόθεση 21/2004, μεταξύ της Δημοκρατίας και
15. Ιωσήφ Δημητρίου Αριστοδήμου
16. Χρυσόστομου Φιλίππου. Τα δύο πιο πάνω πρόσωπα κατηγορήθηκαν ότι σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις ιδιοποιήθηκαν μεγάλα χρηματικά ποσά, τα οποία τους είχε εμπιστευθεί η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, με σκοπό την αγορά κτημάτων. Μεταξύ των κτημάτων αυτών περιλαμβάνονταν και τέσσερα από τα πέντε επίδικα κτήματα, ήτοι τα τεμάχια 132, 133, 134 και
17. Στην απόφαση γίνεται αναφορά στην εμπλοκή του Σολωμού Χαραλαμπίδη στην αγορά των κτημάτων, ο οποίος όμως, ως αναφέρω και ανωτέρω, απεβίωσε και δεν μπορεί να προβάλει τις δικές του θέσεις. Δεν κρίνω ορθό και ή σκόπιμο να βασισθώ επί της πιο πάνω απόφασης, η οποία εν πάση περιπτώσει δεν ρίχνει φως στην επίδικη διαφορά. Ο πατήρ Μάριος Δημητρίου ήταν κατά τον επίδικο χρόνο γραμματέας της Ιεράς Συνόδου. Ο μάρτυρας είπε, μεταξύ άλλων, ότι σε περίπτωση που προέκυπτε θέμα παραχώρησης εκκλησιαστικής γης σε τρίτο πρόσωπο, το θέμα αυτό θα έπρεπε να τεθεί ενώπιον της Ιεράς Συνόδου, να εγκρίνετο και από τα μέλη της Ιεράς Συνόδου και να εκδιδόταν σχετική βεβαίωση από το Γραμματέα αυτής. Ο μάρτυρας έλεγξε τα πρακτικά της Ιεράς Συνόδου για την περίοδο 1992-1998 και δεν εντόπισε οποιαδήποτε αναφορά σε συμφωνία με τη Σουσάννα Χαραλαμπίδου. Όλα τα πρακτικά καταγράφονταν με μελάνι στην αρχαϊζουσα γλώσσα στον «Κώδικα», πρόκειται για ένα μεγάλο δερματόδετο βιβλίο. Καταθέτοντας σε σχέση με τη κατάσταση της μνήμης του Αρχιεπισκόπου ο μάρτυρας είπε ότι αυτή χειροτέρευε με την πάροδο του χρόνου. Ανέφερε δε χαρακτηριστικά ότι το 2000 που βρισκόταν στη Μόσχα ενόμιζε ότι ήταν στην Κύπρο. Τελευταίος μάρτυρας, εκ μέρους των εναγόντων, ήταν ο Χαρίλαος Νικολάου, υπεύθυνος για τη διαχείριση των ακινήτων των εναγόντων. Ο μάρτυρας κατέθεσε σε σχέση με την αγορά των επιδίκων τεμαχίων και είπε μεταξύ άλλων ότι το τεμάχιο 120 αγοράσθηκε από τον Δημητρίου Ιωσήφ και Χαραλαμπίδη Σολωμό, ήτοι τον πρώην εναγόμενο
18. Ο Καίσαρας Πιριπίτσης, ΜΥ1, είναι γεωργοκτηνοτρόφος, κατάγεται από τον Κορμακίτη διαμένει όμως στο Μαρκί. Ο μάρτυρας είχε κτήματα τα οποία γειτνίαζαν με τα κτήματα της Σουσάννας Χαραλαμπίδου. Ανέφερε δε χαρακτηριστικά ότι καλλιεργούσε τα κτήματα «πουμισιάρικα» με τη Σουσάννα. Πριν τη Σουσάννα τα κτήματα ανήκαν στον Χ¨Συμεού. Ερωτηθείς για τη σημερινή κατάσταση των κτημάτων είπε σχετικά τα πιο κάτω: «Α. Είναι φυτεμένα, έσιει συτζιές, ελιές, αθασιές. Το περβόλι που είσιεν ο ίδιος είναι πουμισάρικο τζιαι ήταν δεντροφυτεμένο πολλά. Κινείτο ποδά αριστερά η Σουσάννα. Είσιε που ούλλα μέσα. Έσπερνα τους πατάτες και έσπερνα τους το. Έχω και μηχανήματα εγώ. Ε. Τούτο το περιβόλι, τούτα τα δέντρα επεκτείνονταν και σε άλλα χωράφια; Α. Εμάχουντο τζιαι εβάλλαν ποά, εβάλαν τζιαι ποτζεί». Ο μάρτυρας έβλεπε τον Αρχιεπίσκοπο, το θείο της Σουσάννας, που «έρεσσε» από εκεί, σε μια περίπτωση δε του συστήθηκε. Τον Αρχιεπίσκοπο τον είχε δει στην περιοχή και ο ΜΥ2 Ιωάννης Χ¨Συμεού. Ο τελευταίος είχε κάποιο κτήμα στο Μαρκί-Αναλυόντα το οποίο επώλησε στο Σολωμό Χαραλαμπίδη, τη 12.10.
19. Συνέχισε να επισκέπτεται το κτήμα και μετά την πώληση του, σε κάποια δε επίσκεψη του εκεί είχε συναντήσει και τον Αρχιεπίσκοπο. Ο Γεώργιος Παρούτης είναι γεωπόνος, εκτιμητής φυτικού κεφαλαίου. Κατέχει πτυχίο γεωπονίας, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και master of Science Agricultural Economics του Πανεπιστημίου του Newcastle. Ο μάρτυρας ετοίμασε έκθεση, τεκμήριο 14, στην οποία περιγράφει την κατάσταση των πέντε επιδίκων τεμαχίων. Στην έκθεση γίνεται λεπτομερής αναφορά στα διάφορα είδη των οπωροφόρων δέντρων που καλλιεργούνταν στα πιο πάνω κτήματα, στον αριθμό και στην ηλικία τους που κυμαινόταν από 8 μέχρι 18 έτη. Ο συνολικός αριθμός των δένδρων ήταν 3.124, των σταφυλιών 142 και των παπουτσοσυκιών
20. Ο μάρτυρας υπολόγισε την αξία της φυτείας χρησιμοποιώντας τη μέθοδο «της κεφαλαιοποίησης αναμενόμενης καθαρής προσόδου». Η μέθοδος στηρίζεται στην πρόσοδο της φυτείας την εποχή που γίνεται η εκτίμηση και στις μελλοντικές προσόδους δια τα υπολειπόμενα έτη παραγωγικής ζωής των δένδρων. Για τον υπολογισμό της προσόδου έλαβε υπόψιν μεταξύ άλλων τα υπολειπόμενα χρόνια παραγωγικής ζωής της φυτείας, το είδος και την ποικιλία των δένδρων, τα χαρακτηριστικά της περιοχής, τη ποιότητα του εδάφους και τις παρεχόμενες από τον παραγωγό καλλιεργητικές φροντίδες. Ως μέση τιμή των προϊόντων έλαβε υπόψιν το μέσο όρο των τιμών που έλαβε ο παραγωγός τα τρία τελευταία έτη. Ο μάρτυρας κατέληξε ότι η συνολική αξία των δένδρων και των φυτών, στα υπό εξέταση αγροτεμάχια, υπολογίζεται στο ποσό των €1.400.
21. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι επισκέφθηκε το κτήμα το Μάρτιο του
22. Συγκεκριμένα, τη 3.3.2012, του είχε ζητηθεί από τον εναγόμενο 3, να επισκεφθεί τα αγροτεμάχια και να υπολογίσει τις ζημίες που είχαν προκληθεί από αιγοπρόβατα. Ο μάρτυρας κατά την επίσκεψη του περπάτησε τα αγροτεμάχια, ως ανέφερε χαρακτηριστικά, ανέγραψε το συνολικό αριθμό των δένδρων, είδε τη φυσική τους κατάσταση και παρατήρησε το μικροκλίμα της περιοχής και τη γονιμότητα του εδάφους. Με βάση τα πιο πάνω στοιχεία συνέταξε την εκτίμηση του. Στη συνέχεια ανέφερε ότι τα στοιχεία σε σχέση με τον αριθμό των δένδρων, το είδος και την ποικιλία αυτών του είχαν δοθεί από τον εναγόμενο
23. Η εναγομένη 2, που είναι 73 ετών σήμερα, αναφέρθηκε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε κατοχή του κτήματος. Η ίδια ήταν ιδιοκτήτρια κτημάτων πλησίον των επιδίκων. «Τα δικά του», ως ανέφερε χαρακτηριστικά η εναγομένη, εννοώντας προφανώς τον Αρχιεπίσκοπο, ήταν χερσαία και της εζήτησε «να τα κάνει όπως τα δικά της». Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα καθότι είναι αυτή τη μαρτυρία που η υπεράσπιση επικαλείται για απόδειξη της ύπαρξης συμφωνίας. «Ε. Τι σας ζήτησε να κάνετε; Α. Μου ζήτησε να τα κάμω όπως τα δικά μου και είναι 25 χρόνια για να βγάλω τα έξοδα μου. 25 χρόνια και μετά αν τα θέλω να δώσω κάτι στην Αρχιεπισκοπή. Ε. Πότε έγινε αυτό; Α. Το ΄
24. Ε. Για όλα τα χωράφια; Α. Όχι. Το πρώτο το
25. Ε. Για το άλλο; Α. Το ΄97 που τα πήρε. Ε. Έγινε η ίδια συμφωνία; Α. Μάλιστα. Ε. Στηριζόμενη σε αυτή τη συμφωνία την προφορική που μου είπατε τώρα εσύ τι έκαμες; Α. Άρχισα και τα διόρθωνα διότι τον αγαπούσα εγώ πολύ το θείο μου. Δεν έπιασα τα λεφτά. Το λέω πραγματικά». Η εναγομένη ανέλαβε τα κτήματα γιατί αγαπούσε πολύ το θείο της. Καλλιέργησε τη γη, έβαλε λάστιχα, τουρμπίνες, έκανε δρόμους και τα φύτεψε. Για το σκοπό αυτό, σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία της, εξόδευσε πολλά χρήματα, περισσότερα από εκείνα «που ανέφερε ο μάρτυρας», προφανώς εννοούσε το μάρτυρα Γεώργιο Παρούτη. Ο σύζυγος της αρρώστησε το 2003 και απεβίωσε το
26. Κατά τη διάρκεια της ασθένειας του βρισκόταν συνέχεια δίπλα του γι΄ αυτό τη φροντίδα των κτημάτων την ανέλαβε ο γιος της, εναγόμενος 3, στον οποίον έδιδε οδηγίες. Αυτός ήταν και ο λόγος που στην αίτηση εκταρικών επιδοτήσεων για το έτος 2012, τεκμήριο 16, που υποβλήθηκε σε σχέση με τα επίδικα κτήματα, αναγράφεται το όνομα αυτού. Αντεξεταζόμενη είπε ότι δεν έβγαλε ακόμη τα έξοδα που επλήρωσε για τα επίδικα τεμάχια, καθότι οι καρποί δεν πωλούνται. Ερωτηθείσα για τους λόγους είπε ότι «ήρτεν πόλεμος, ήρτεν ανεργία». Όταν της ζητήθηκε να διευκρινίσει σε ποιο πόλεμο αναφερόταν, αναφέρθηκε σε κάποιο πόλεμο που έγινε το
27. Τελευταίος κατέθεσε ο γιος της εναγομένης 2, ο εναγόμενος
28. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε στα έξοδα που έγιναν στα επίδικα τεμάχια, τα οποία ανέρχονται στο ποσό των €97.
29. Τις αποδείξεις των εξόδων αυτών δεν τις κατέθεσε στο Δικαστήριο, εδήλωσε όμως ότι τις κατείχε ο λογιστής τους. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε και μεγάλος αριθμός τεκμηρίων πέραν των τεκμηρίων που έχουν ήδη αναφερθεί. Κατατέθηκαν μεταξύ άλλων τα πιστοποιητικά εγγραφής των πέντε επιδίκων τεμαχίων, τεκμήρια 1 μέχρι 5, πιστοποιητικό έρευνας σε σχέση με τα τεμάχια 132 μέχρι 135, τεκμήριο 7 και σε σχέση με το τεμάχιο 120, τεκμήριο 19, όπως επίσης και αεροφωτογραφίες της περιοχής όπου βρίσκονται τα επίδικα κτήματα, τεκμήρια 17(α) και (β). Σύμφωνα με τα πιστοποιητικά που κατατέθηκαν, τα τεμάχια 132 μέχρι 135 μεταβιβάστηκαν στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου τη 17.9.2001, ενώ το τεκμήριο 120, την 27.1.
30. Παρουσιάστηκε επίσης η αλληλογραφία που είχε ανταλλαγεί μεταξύ των εναγόντων και του Σολωμού Χαραλαμπίδη. Οι ενάγοντες με επιστολή τους ημερομηνίας 1.2.2005, τεκμήριο 12, που υπογράφεται από τον Παναγιώτη Χ¨Παντελή, Διευθυντή Οικονομικών Υπηρεσιών τους, του εζήτησαν όπως παύσει να επεμβαίνει στο κτήμα και να το εγκαταλείψει πάραυτα. Του εζήτησαν περαιτέρω όπως πληρώσει αποζημίωση για την περίοδο κατοχής, την οποία θα συμφωνούσαν μεταξύ τους. Ο Σολωμός Χαραλαμπίδης και η εναγομένη 2 απάντησαν με επιστολή μέσω δικηγόρου, τεκμήριο
31. Ο Σολωμός Χαραλαμπίδης στην επιστολή του αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι ο ίδιος καμία σχέση είχε με τα τεμάχια 120, 132, 133 και
32. Τα ρηθέντα τεμάχια τα κατείχε και τα διαχειριζόταν η Σουσάννα Χαραλαμπίδου νόμιμα, δυνάμει προφορικών συμφωνιών που είχε κάμει με τον Μακαριότατο Αρχιεπίσκοπο Κύπρου. Στην παράγραφο 5 της επιστολής αναφέρονται τα πιο κάτω, τα οποία θεωρώ σκόπιμο όπως παραθέσω αυτούσια. «Από διάφορες πληροφορίες που περιήλθαν σε γνώση της πιο πάνω πελάτισσας μου Σουζάννας Χαραλαμπίδη η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου προτίθεται και/ή ετοιμάζεται να προκηρύξει προσφορές για να αναθέσει σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα την διαχείριση και/ή την εκμετάλλευση των πιο πάνω Τεμαχίων, γι΄ αυτό με την παρούσα επιστολή πληροφορείσθε ότι η πιο πάνω πελάτισσα μου ενίσταται στις πιο πάνω προθέσεις και/ή στις πιο πάνω τυχόν ενέργειες και/ή πράξεις εκ μέρους της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου και περαιτέρω επιφυλάσσει όλα τα δικαιώματα της εναντίον της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου και ότι σε περίπτωση που η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου προχωρήσει σε ενέργειες και/ή πράξεις ως ανωτέρω, τότε η ρηθείσα πελάτισσα μου θα λάβει όλα τα δέοντα δικαστικά μέτρα εναντίον της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου για την κατοχύρωση και/ή εξασφάλιση των δικαιωμάτων της και/ή των συμφερόντων της και θα αξιώσει μεταξύ άλλων δεκάδες χιλιάδες λίρες ως αποζημιώσεις και/ή άλλως πως». Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Το πρώτο θέμα που θα με απασχολήσει είναι το θέμα της κατοχής. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η εναγομένη 2 καλλιεργούσε τα επίδικα τεμάχια και συνεπώς τα κατείχε και ως εκ τούτου παραμένει να αποφασισθεί κατά πόσο τα άλλα δύο πρόσωπα, ο σύζυγος της Σολωμός Χαραλαμπίδης και ο γιος της Δημήτρης Χαραλαμπίδης, εναγόμενοι 1 και 3 αντίστοιχα κατείχαν καθ΄ οιονδήποτε χρόνο τα κτήματα αυτά. Αρχίζοντας από τον τελευταίον, τον εναγόμενο 3, επισημαίνω ότι σύμφωνα με τη μαρτυρία των ιδίων των εναγομένων τουλάχιστον από το 2003, την καλλιέργεια των κτημάτων την ανέλαβε εκείνος. Υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με τη μαρτυρία της εναγομένης 2, την οποία αποδέχομαι επί του συγκεκριμένου σημείου, το 2003, όταν αρρώστησε ο σύζυγος της, τη φροντίδα των κτημάτων την ανέλαβε ο γιος της, κάτω από τη δική της καθοδήγηση. Η εμπλοκή του γιου στη καλλιέργεια των κτημάτων ακόμη και σήμερα διαφαίνεται και από το τεκμήριο 16, την Αίτηση Εκταρικών Επιδοτήσεων για το
33. Επισημαίνω ότι η αίτηση που αφορούσε το έτος 2012 υποβλήθηκε από τον ίδιο παρά το γεγονός ότι η εναγομένη 2 δεν χρειαζόταν πλέον να φροντίζει το σύζυγο της, εναγόμενο 1, καθότι αυτός απεβίωσε προ πολλών ετών το
34. Ο εναγόμενος 3 ήταν επίσης το πρόσωπο που μερίμνησε να εκτιμηθεί η αξία που είχαν υποστεί τα επίδικα κτήματα από τη βοσκή των αιγοπροβάτων. Σε σχέση με τον Σολωμό Χαραλαμπίδη, παρατηρώ ότι με βάση τη μαρτυρία της εναγομένης 2, ο σύζυγος της συνέβαλε ενεργά στη βελτίωση τους, συγκεκριμένα ήταν αυτός που κατασκεύασε άσφαλτο στα επίδικα κτήματα. Πέραν τούτου η εναγομένη 2 αναφερομένη στο θείο της, τον Αρχιεπίσκοπο, και τους λόγους που «ήθελε» τα συγκεκριμένα χωράφια είπε μεταξύ άλλων ότι «.Πήγε και είδε ότι υπήρχε νερό και είχε ορισμένες ελιές μέσα και ήθελε να τα δημιουργήσουμε εμείς. Δηλαδή για να το δημιουργήσει ο ίδιος, έβαλεν μας εμάς να το δημιουργήσουμε». Χρησιμοποιεί το πρώτο πρόσωπο του πληθυντικού «να τα δημιουργήσουμε, έβαλε μας», εννοώντας προφανώς και το σύζυγο της. Σε συνέχεια των πιο πάνω, επισημαίνω επίσης ότι ο μάρτυρας Καίσαρας Πιριπίτσης τον οποίον κάλεσε η ίδια η υπεράσπιση, κατέθεσε ότι έβλεπε τον Σολωμό Χαραλαμπίδη να εργάζεται μέσα στα κτήματα μαζί με τη Σουσάννα και άλλους εργάτες. Από τα πιο πάνω διαφαίνεται και αποτελεί και κατάληξη του Δικαστηρίου ότι η εναγομένη 2 δεν ήταν μόνη της που ανέλαβε τη φροντίδα των κτημάτων αλλά μαζί με το σύζυγο της εναγόμενο
35. Το 2003 όταν ο εναγόμενος 1 αρρώστησε, τη φροντίδα των επιδίκων κτημάτων την ανέλαβαν οι εναγόμενοι 2 και
36. Αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι εναγόμενοι 2 και 3 συνεχίζουν να κατέχουν και να εκμεταλλεύονται τα επίδικα κτήματα μέχρι και σήμερα. Ήταν η θέση της υπεράσπισης ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄ παραχώρησε τα επίδικα τεμάχια στην εναγομένη
37. Εν πρώτοις θα ήθελα να παρατηρήσω ότι τα επίδικα τεμάχια δεν ανήκαν στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο αλλά στην Εκκλησία της Κύπρου. Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Καταστατικού Χάρτη της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Κύπρου[1], «.Την ανώτατη εξουσίαν εν τη Εκκλησία της Κύπρου ασκεί γενικών μεν ή συμφώνως προς την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοσιν εκφραζομένη συνείδησις του πληρώματος αυτής, κλήρου τε και λαού, ειδικώς δε η Ιερά Σύνοδος». Η Ιερά Σύνοδος, η οποία απαρτίζεται από τον Αρχιεπίσκοπο, τους Μητροπολίτες και Χωρεπισκόπους, διασκέπτεται και αποφασίζει «.περί πασών των εκκλησιαστικών υποθέσεων συμφώνως προς τας διατάξεις των Αποστολικών και Συνοδικών κανόνων .»[2]. Η καταγραφή των πρακτικών των συνεδριών της Ιεράς Συνόδου σύμφωνα με τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και η οποία είναι αποδεκτή γίνεται από το Γραμματέα αυτής και τα πρακτικά καταχωρούνται σε ειδικό βιβλίο. Τα πρακτικά και οι αποφάσεις κάθε συνεδρίας τίθενται ενώπιον της Ιεράς Συνόδου για έγκριση και στη συνέχεια αφού καταχωρηθούν στο ειδικό βιβλίο, τον Κώδικα, υπογράφονται από τον Πρόεδρο και τους Αρχιερείς που μετείχαν στη συνεδρία[3]. Σύμφωνα με το γραμματέα της Ιεράς Συνόδου, πατήρ Μάριο Δημητρίου, ο οποίος έλεγξε τα πρακτικά της Ιεράς Συνόδου για την περίοδο 1992-1998, στον κώδικα δεν είναι καταχωρημένη οποιαδήποτε απόφαση της Ιεράς Συνόδου για παραχώρηση των επίδικων τεμαχίων στην εναγομένη
38. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παρατηρήσω ότι ο πατήρ Μάριος Δημητρίου μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του ήταν θετική, με συνοχή και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Τη μαρτυρία του την αποδέχομαι στο σύνολο της. Πολύ καλή εντύπωση μου έκανε και ο οικονομικός διευθυντής της Αρχιεπισκοπής, Παναγιώτης Χ¨Παντελή. Ο μάρτυρας ήταν καλός γνώστης των θεμάτων για τα οποία κατέθεσε και παρά τη μακρά αντεξέταση του η μαρτυρία του δεν έχει κλονισθεί σε οποιονδήποτε σημείο. Τη μαρτυρία του στην έκταση που αφορά τα επίδικα θέματα τη δέχομαι, δεν κρίνω όμως σκόπιμο να ασχοληθώ και να σχολιάσω το μέρος της μαρτυρίας του που αφορούσε την εκμετάλλευση που ετύγχανε ο πρώην Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ο Α΄ από τους συγγενείς του γενικά. Η μαρτυρία του ΜΕ3 Χαρίλαου Νικολάου ήταν τελείως τυπική και δεν έχει αμφισβητηθεί. Η μαρτυρία της εναγομένης 2 επί του συγκεκριμένου θέματος, ήτοι σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε κατοχή του κτήματος η οποία φέρει και το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών, ήταν νεφελώδης. Αναφέρθηκε σε κάποιες συμφωνίες που είχε με το θείο της γενικά και αόριστα χωρίς να διευκρινίσει τη φύση και το περιεχόμενο των συμφωνιών αυτών κατά πόσο επρόκειτο για άδεια χρήσεως ή για ενοικίαση. Πέραν τούτου παρέλειψε να αναφέρει πότε ακριβώς έγιναν οι δύο αυτές συμφωνίες. Εκείνο δε που μου έκανε εντύπωση ήταν το γεγονός ότι η μνήμη της ήταν επιλεκτική. Αγνοούσε ποιοι ήταν οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 120, παρά το γεγονός ότι η προηγούμενη ιδιοκτήτρια ήταν εταιρεία συμφερόντων του συζύγου της, εδήλωσε ότι δεν εγνώριζε καν έναντι ποιου ποσού είχε αγορασθεί το κτήμα. Η εικόνα που μου έδωσε η εναγομένη 2 ήταν ότι ήταν πρόθυμη να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση για προώθηση των συμφερόντων της. Προσπάθησε να παρουσιάσει το όλο θέμα, ήτοι την εκμετάλλευση των επιδίκων κτημάτων από εκείνη και την οικογένεια της ως μια πράξη αγαθοεργίας της ιδίας και της οικογένειας της προς τον Αρχιεπίσκοπο. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα. «Ε. Εσείς γιατί δεχθήκατε να κάμετε αυτή την πράξη; Α. Για χάρη του θείου μου ήθελα να τον βοηθήσω. Να τον βοηθήσω και όχι να με βοηθήσει διότι τον αγαπούσα τόσο πολύ». Είναι όμως δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι αυτή ανέλαβε να μεταμορφώσει άγονα βοσκοτόπια σε μικρές οάσεις, αφιλοκερδώς, με μοναδικό σκοπό να ευχαριστήσει το θείο της. Εξίσου δύσκολο είναι να πιστέψει κάποιος ότι παρά το γεγονός ότι κατείχαν τα κτήματα για πολλά έτη και ξόδεψαν σύμφωνα με τους ιδίους δεκάδες χιλιάδες λίρες, δεν κατάφεραν να έχουν κάποιο εισόδημα. Μεγάλη εντύπωση μου προκάλεσε και η αναφορά της σε σχέση με όσα προσέφερε ο σύζυγος της προς την Αρχιεπισκοπή. Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα, πρόκειται για θέμα που άπτεται της αξιοπιστίας της. Ε. Κα Σουσάννα εσείς και η οικογένεια σας κάνατε και άλλες αγοραπωλησίες με χωράφια με την Αρχιεπισκοπή; Α. Έκαμα εγώ, βοήθησα αν ρωτάς για μένα. Έπρεπε να κάμουν αντριάντα του άντρα μου διότι βοήθησε πολλά την Αρχιεπισκοπή. Είχε έξι εκατομμύρια χρέη τον καιρό που τα έπιασε και εβοήθαν τον. Ε. Και ανέλαβε ο σύζυγος σας το χρέος της Αρχιεπισκοπής; Α. Όχι, τον εβοήθαν. Ε. Πώς; Α. Με τον τρόπο του. Ε. Δηλαδή; Α. Με τον τρόπο του μπόρεσε και τον βοήθησε. Δεν είχα εγώ να σκεφτώ για να μου δώσει σημασία εμένα ο άντρας μου. Ε. Τι δουλειά έκανε ο σύζυγος σας; Α. Ήταν στο Υπουργείο Οικονομικών. Ε. Εξηγήστε μας σας παρακαλώ πώς ήταν αυτός ο τρόπος με τον οποίον βοήθησε. Α. Δεν ξέρω. Ε. Αφού δεν ξέρεις γιατί να του κάνουν ανδριάντα; Α. Ξέρω ότι βοήθησε πολλά και οι υπάλληλοι ούλλοι τζειμέσα ξέρουσιν. Άλλον τίποτε». Η εναγομένη 2 δεν δίστασε να αποδώσει την ισχυριζομένη αποτυχία της να εισπράξει κάποιο εισόδημα από τα κτήματα στην ανεργία σε κάποιο πόλεμο που έγινε το
39. Θα ήθελα να παρατηρήσω ότι, το Δικαστήριο έχει δικαστική γνώση ότι το 1973 δεν έγινε οποιοσδήποτε πόλεμος στη χώρα μας, η τουρκική εισβολή, αν αυτή εννοούσε η εναγομένη 2, έγινε το
40. Εν πάση περιπτώσει παρατηρώ ότι τα κτήματα περιήλθαν στην κατοχή της εναγομένης πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο που επικαλείται. Η εναγομένη 2 προσπάθησε στην ουσία να πείσει το Δικαστήριο ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄, που δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή και δεν θα μπορούσε να αντικρούσει τις θέσεις της, παρουσιάσθηκε στην εναγομένη 2 ως εκπρόσωπος των εναγόντων και σύναψε σύμβαση μαζί της για μίσθωση γης ιδιοκτησία των εναγόντων, για εικοσιπέντε ολόκληρα χρόνια εν αγνοία και χωρίς τη συγκατάθεση της Ιεράς Συνόδου, ενέργεια εντελώς παράτυπη, η οποία παραβίαζε βασικά άρθρα του Καταστατικού της Εκκλησίας. Τέτοιος ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Προς υποστήριξη των θέσεων της εναγομένης 2, η υπεράσπιση εκάλεσε τους μάρτυρες Καίσαρα Πιριπίτση και Ιωάννη Χ¨Συμεού, οι οποίοι όμως δεν ενίσχυσαν με οποιονδήποτε τρόπο τις θέσεις της. Το γεγονός ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α΄ θεάθηκε στο χωριό Αναλυόντα, «να ρέσσει», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο πρώτος μάρτυρας, μαρτυρία την οποία αποδέχομαι, δεν αποδεικνύει από μόνο του ο,τιδήποτε. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου καταλήγω ότι μόνο η Ιερά Σύνοδος είχε εξουσία να παραχωρήσει γη που αποτελεί ιδιοκτησία της Εκκλησίας της Κύπρου σε τρίτα πρόσωπα. Η Ιερά Σύνοδος ουδέποτε έλαβε απόφαση για παραχώρηση των επιδίκων τεμαχίων στην εναγομένη 2 και ουδέποτε συμφώνησε προφορικά, ως είναι η θέση της εναγομένης 2 ότι αυτή θα τα εκμεταλλευόταν για εικοσιπέντε έτη. Εξάλλου τέτοια συμφωνία εκμίσθωσης γης θα έπρεπε πέραν των όσων προνοούνται στο άρθρο 205 του Καταστατικού να ήταν γραπτή. Επισημαίνω ότι σύμφωνα με το άρθρο 77 του περί Συμβάσεων Νόμου, σύμβαση που αφορά τη μίσθωση ακίνητης ιδιοκτησίας για περίοδο που υπερβαίνει το ένα έτος, δεν είναι έγκυρη και εκτελεστή εκτός αν είναι γραπτή και δεόντως υπογεγραμμένη. Απορρίπτω την θέση της ενάγουσας ότι ο Αρχιεπίσκοπος προέβη στη σύναψη συμφωνιών με την εναγομένη 2 σε σχέση με τα επίδικα κτήματα, ως εκπρόσωπος των εναγόντων. Οι ενάγοντες αξιώνουν αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση και ή οχληρία. Καμία μαρτυρία έχει προσκομισθεί εκ μέρους των εναγόντων για τη ζημιά που έχουν υποστεί, στην ουσία το θέμα αυτό δεν έχει προωθηθεί και ως εκ τούτου κρίνω ότι οι ενάγοντες δικαιούνται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις. Επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον όλων των εναγομένων αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα ονομαστικές αποζημιώσεις ύψους €200 για τη παράνομη επέμβαση. Σε σχέση με το διάταγμα που αρχικά ζητούσαν οι ενάγοντες, για να δώσουν οι εναγόμενοι λογαριασμό για οποιαδήποτε κέρδη ή οφέλη τυχόν απεκόμισαν, παρατηρώ ότι η θεραπεία αυτή δεν προωθήθηκε στη συνέχεια από τους ενάγοντες και ως εκ τούτου θεωρώ ότι έχει εγκαταλειφθεί. Η Ανταπαίτηση της εναγομένης 2 βασίζεται στη διάρρηξη συμφωνίας και σε αδικαιολόγητο πλουτισμό. Ως αναφέρω και ανωτέρω δεν έχω ικανοποιηθεί ότι υπήρξε οποιαδήποτε έγκυρη συμφωνία μεταξύ των εναγόντων και της εναγομένης 2 και ως εκ τούτου η ανταπαίτηση της δεν μπορεί να πετύχει. Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κατάληξης μου θα προχωρήσω να εξετάσω το θέμα των αποζημιώσεων σε περίπτωση που η απόφαση εφεσιβληθεί και η έφεση πετύχει. Το μεγαλύτερο μέρος της ανταπαίτησης αφορά τα ποσά που κατέβαλε η εναγομένη για τον εξωραϊσμό και την καλλιέργεια των επιδίκων κτημάτων. Παραθέτω αναλυτικά τα ποσά που ανταπαιτεί: Α. Λ.Κ.6.000, για εκχέρσωση, ισοπέδωση, ξεπέτρισμα και επιχωμάτωση. Β. Λ.Κ.3.000 για αγορά 1.000 δενδρυλλίων, χώματος και άνοιγμα λάκκων για φύτευση τους. Γ. Λ.Κ.6.000 για αγορά λάστιχων και άλλων υλικών για εγκατάσταση συστήματος άρδευσης. Δ. Λ.Κ.9.200 για αγορά και εγκατάσταση τουρμπινών. Ε. Λ.Κ.2.650 για ανέγερση αναγκαίων υποστατικών. ΣΤ. Λ.Κ.12.600 εργατικά για καλλιέργεια κτημάτων, φυτοφάρμακα και λιπάσματα για περίοδο 1993-
41. Ζ. Λ.Κ.37.800 εργατικά και άλλα έξοδα για καλλιέργεια κτημάτων για περίοδο 1997-
42. Καμία μαρτυρία έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προς υποστήριξη των πιο πάνω, πλην της γενικής αναφοράς του εναγομένου 3 ότι το συνολικό ποσό για «λάστιχα, ισοπεδώσεις, τράκτορ, καθαρισμό χωραφιών από πέτρες, τουρμπίνες, σκέπαστρα, αποθήκες και δενδρύλλια», ήταν Λ.Κ.97.
43. Παρά το γεγονός ότι υπήρχαν αποδείξεις για τα έξοδα αυτά, τα κατείχε ο λογιστής, σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς του εναγομένου 3, αυτός δεν τα παρουσίασε στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του επί του συγκεκριμένου σημείου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Οι ειδικές ζημίες δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα, πρέπει και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία.[4] Η πιο πάνω δήλωση του εναγομένου 3, δεν είναι αρκετή για να αποσείσει το βάρος αυτό. Η εναγομένη 2 ανταπαιτεί επίσης το ποσό των Λ.Κ.6.000 ετησίως για την απώλεια εισοδήματος από την καλλιέργεια φθαρτών στα τεμάχια 132, 133 και 13 «.για όσα χρόνια οι ενάγοντες στερήσουν και ή αφαιρέσουν από την εναγομένη 2 την κατοχή και ή διαχείριση και ή εκμετάλλευση των επιδίκων τεμαχίων πριν από τη συμπλήρωση των εικοσιπέντε ετών». Σε σχέση με τα ίδια τεμάχια ανταπαιτεί το ποσό των Λ.Κ.7.000 ετησίως, ως απώλεια εισοδήματος από την καλλιέργεια των οπωροφόρων δένδρων που βρίσκονται επί των επιδίκων κτημάτων για τα έτη 2006 μέχρι και το έτος 2018 και Λ.Κ.1.500 ετησίως σε σχέση με τα τρία κτήματα 132, 133 και
44. Ο γεωπόνος Γεώργιος Παρούτης υπολόγισε την αξία των υφισταμένων δένδρων στα επίδικα αγροτεμάχια. Ένα από τα στοιχεία που έλαβε υπόψη ήταν ο «μέσος όρος των τιμών που πήρε ο παραγωγός τα τρία τελευταία έτη», επί της οποίας βασίζεται και η ανταπαίτηση της εναγομένης
45. Στην έκθεση που ο μάρτυρας ετοίμασε για το σκοπό αυτό, γίνεται ανάλυση της μεθόδου που υιοθέτησε, δεν γίνεται όμως οποιαδήποτε αναφορά σε σχέση με τα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψιν για τον υπολογισμό της μέσης τιμής παραγωγού. Για παράδειγμα σε σχέση με τα ελαιόδεντρα καταγράφει ως μέση τιμή παραγωγού €0.60 το κιλό, για τις δαμασκηνιές €1.27 το κιλό, κανένα στοιχείο όμως έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου που να αποδεικνύει ότι όντως τα εισοδήματα της εναγομένης 2 τα τελευταία 3 έτη από τα ελαιόδεντρα ήταν €0.60 το κιλό και από τις δαμασκηνιές €1.27 τα κιλό. Παρατηρώ δε ότι επί του σημείου αυτού ότι η μαρτυρία του Γεώργιου Παρούτη δεν συνάδει με τη μαρτυρία της εναγομένης
46. Ο Γεώργιος Παρούτης κατέγραψε στην έκθεση του ότι όλα τα δένδρα, πλην 167 αμυγδαλιών, απέφεραν εισοδήματα στην παραγωγό, με βάση τα στοιχεία που του έδωσαν οι εναγόμενοι, η ίδια όμως η παραγωγός, ήτοι η εναγομένη 2, κατέθεσε εμφαντικά ότι οι καρποί δεν πωλούνται. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα από τη μαρτυρία της: «Ε. .Μαζεύετε τους καρπούς από τα δέντρα; Α. Όταν κάνουν ναι. Ε. Τους τρώτε, τους πουλάτε; Α. Τους τρώμε αλλά δυστυχώς αυτοί που πουλούν τους ίδιους στην Κύπρο φέρνουν πόξω και τα κυπριακά απορρίπτονται. Ε. Τα πετάσσετε δηλαδή; Α. Τα περίτου μας τα πετάσσουμε εκεί που τα παίρνουμε. Δεν έβγαλα τα έξοδα μου ακόμα». Σε σχέση με τη μαρτυρία του Γεώργιου Παρούτη παρατηρώ πέραν των πιο πάνω ότι μεγάλο μέρος αυτής βασίστηκε σε στοιχεία που του έδωσαν τρίτοι. Για παράδειγμα ο αριθμός των δένδρων και το είδος αυτών. Ενώ αρχικά εδήλωσε ότι ο ίδιος κατέγραψε τον αριθμό των δένδρων στη συνέχεια παραδέχθηκε ότι τα στοιχεία αυτά του τα έδωσε ο εναγόμενος
47. Για όλους τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι η εναγομένη 2 απέτυχε να αποδείξει τις ζημιές που καταγράφονται στην ανταπαίτηση της. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Εκδίδεται διάταγμα υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 2 και 3 με το οποίο απαγορεύεται στους εναγομένους ή οποιοδήποτε απ΄ αυτούς καθώς και σ΄ οποιοδήποτε πρόσωπο δυνατό να έλκει οποιοδήποτε δικαίωμα ή συμφέρον απ΄ αυτούς να εισέρχονται μ΄ οποιοδήποτε τρόπο στα επίδικα κτήματα ή οποιοδήποτε μέρος τους ή να επεμβαίνουν μ΄ οποιοδήποτε τρόπο σ΄ αυτά. Εκδίδεται επίσης απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον όλων των εναγομένων αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα για το ποσό των €200, ως ονομαστικές αποζημιώσεις. Τα έξοδα τόσο της αγωγής όσο και της ανταπαίτησης, ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον όλων των εναγομένων αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα. (Υπ.) Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ [1] Τεκμήριο
48. [2] Άρθρο 18(α) του Καταστατικού. [3] Άρθρο 16 του Καταστατικού. [4] Βλέπετε σχετικά Αντωνιάδη v Σταύρου