PICS (PANKO INDUSTRIAL CONSTRUCTION SERVICES) LTD ν. Θωμά Χρυσάφη, Αγωγή αρ.: 2687/2008, 14/1/2013

(2009)1 (A) A.A.Δ. 173, 177). Δικογραφείται η ακόλουθη βάση αγωγής: Οι ενάγοντες, μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, νομίμως εγγεγραμμένη στη Δημοκρατία και εδρεύουσα στη Λευκωσία, ασχολούνται με εκσκαφές, κατεδαφίσεις, μεταφορές και συναφείς εργασίες. Περί τις 12.1.2008 ο εναγόμενος ανέθεσε στους ενάγονες εργασίες εκσκαφής, φόρτωσης και μεταφοράς άχρηστων αντικειμένων από συγκεκριμένο εργοτάξιό του. Οι ενάγοντες εξετέλεσαν τις ανατεθείσες σε αυτούς εργασίες προς πλήρη ικανοποίηση του εναγομένου. Εξέδωσαν δε το τιμολόγιο απ' αριθμόν 1224, ημερ. 12.1.2008, για το ποσόν των €2.474,80 ως η εύλογη αμοιβή τους. Το τιμολόγιο αυτό παραμένει απλήρωτο παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις προς τον εναγόμενο. Ο εναγόμενος, ο οποίος αρχικώς εκπροσωπείτο από δικηγόρους, κατεχώρισε υπεράσπιση διά της οποίας απορρίπτει τις θέσεις και την αξίωση των εναγόντων. Διά της υπεράσπισης προβάλλεται η ακόλουθη εκδοχή γεγονότων: Έως και την επίδοση της αγωγής ο εναγόμενος αγνοούσε την ύπαρξη των εναγόντων και ουδεμία δοσοληψία είχε μαζί τους. Ο εναγόμενος είναι εξ αγχιστείας συγγενής με τον Πανίκο Κουλουπά και εγνώριζε πως αυτός ασχολείτο με τον καθαρισμό οικοπέδων και την μεταφορά άχρηστων αντικειμένων. Εξ ου και περί τα τέλη του έτους 2007 ή αρχές του έτους 2008 του ανέθεσε τον καθαρισμό οικοπέδου του από χόρτα. Επειδή εντός του οικοπέδου υπήρχαν και διάφορα άχρηστα σιδερένια αντικείμενα, συνεφωνήθηκε όπως ο Πανίκος Κουλουπάς πωλήσει αυτά και λάβει, ως αμοιβή για τις εργασίες καθαρισμού του οικοπέδου, το προϊόν αυτής της πώλησης. Ο Πανίκος Κουλουπάς εξετέλεσε τις ανατεθείσες σε αυτόν εργασίες και πώλησε τα προαναφερθέντα σιδερένια αντικείμενα. Η αμοιβή του για τις εκτελεσθείσες εργασίες ανέρχεται περίπου στο ποσόν των Λ.Κ.300 ή €512,58 και έχει εξοφληθεί εφ' όσον αυτό, ή τουλάχιστον αυτό, ήταν και το τίμημα πώλησης των άχρηστων σιδερένιων αντικειμένων. Ο εναγόμενος ουδέποτε εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις εκτελεσθείσες, από τον Παναγιώτη Κουλουπά, εργασίες εφ' όσον αυτός, κατά παράβασιν των οδηγιών που έλαβε, ξερίζωσε έξι

(6)ελιές αξίας Λ.Κ. 20 εκάστη. Η ακροαματική διαδικασία υπήρξε απλή. Για να αποδειχθεί η αγωγή κατέθεσαν ο Γεώργιος Κουλουπάς (Μ.Ε.1), διευθυντής και κύριος μέτοχος των εναγόντων, και ο Παναγιώτης Κουλουπάς (Μ.Ε.2), υπάλληλος αυτών κατά τον ουσιώδη χρόνο. Για να προωθηθεί η υπεράσπιση κατέθεσαν ο ίδιος ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφη (Μ.Υ.1), ο Δημητράκης Αργυρού (Μ.Υ.2) και ο Γεώργιος Ξενοφώντος (Μ.Υ.3). Επιπλέον της προφορικής μαρτυρίας κατετέθηκε έγγραφη και πραγματική. Μεταξύ άλλων, κατετέθηκε πιστοποιητικό σύστασης των εναγόντων (τεκμήριο 1) καθώς και το επίδικο τιμολόγιο (τεκμήριο 2). Ας σημειωθεί πως, διαρκούσης της ακροαματικής διαδικασίας και συγκεκριμένα όταν ο ίδιος ευρίσκετο στο εδώλιο του μάρτυρος, ο εναγόμενος έπαυσε τους δικηγόρους του εκφράζοντας τη διαφωνία του με τον τρόπο που αυτοί εχειρίζοντο την υπόθεσή του. Ανέλαβε δε ο ίδιος να χειρισθεί την υπόθεσή του και να παρουσιάσει την υπεράσπισή του. Ακολουθεί η σύνοψη και ο σχολιασμός της μαρτυρίας: Ο Γεώργιος Κουλουπάς (Μ.Ε.1), με λόγο σταθερό, άμεσο, συνεκτικό και κατατοπιστικό, επιβεβαίωσε τις δικογραφημένες θέσεις των εναγόντων. Προσέθεσε τα εξής: Οι ανατεθείσες από τον εναγόμενο εργασίες αφορούσαν στον καθορισμό μίας έκτασης περίπου 3.000 τ.μ. στην οποίαν λειτουργούσε πλαιότερα μονάδα κατασκευής υποδημάτων και η οποία ήταν πολύ ρυπαρή. Ήταν γεμάτη αγριόχορτα, χαρτοκιβώτια, σόλες και υπολείμματα υποδημάτων. Κατά τις διαπραγματεύσεις με τον εναγόμενο, τους ενάγοντες εκπροσώπησε ο πατέρας του Παναγιώτης Κουλουπάς (Μ.Ε.2), ο οποίος ήταν εξουσιοδοτημένος προς τούτο. Επειδή δεν ήταν δυνατή η εξ αρχής κοστολόγηση των εργασιών, οι οποίες επρόκειτο να εκτελεσθούν, συνεφωνήθηκε πως για κάθε φορτίο άχρηστων αντικειμένων θα υπήρχε χρέωση Λ.Κ.60. Επειδή οι εργασίες καθαρισμού του τεμαχίου απαιτούσαν και χειρονακτική εργασία οι ενάγοντες εργοδότησαν, επιπλέον, δύο εργάτες. Οι εργασίες καθαρισμού διήρκησαν τρεις

(3)ημέρες και χρησιμοποιήθηκαν δύο φορτηγά οχήματα και ένας εκσκαφέας. Συνολικά απομακρύνθηκαν, από το τεμάχιο, δέκα-εννέα

(19)φορτία άχρηστων αντικειμένων. Ο ίδιος επέβλεπε τις εργασίες, ο δε εναγόμενος ήταν ενήμερος. Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες καθαρισμού του τεμαχίου ο εναγόμενος φαινόταν ικανοποιημένος. Πάρα ταύτα αυτός αρνήθηκε να παραλάβει και να εξοφλήσει το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 1222 (τεκμήριο 2) το οποίο εξεδόθηκε σχετικώς. Κατά την αντεξέτασή του, ο Γιώργος Κουλουπάς (Μ.Ε.1) επέμεινε στις θέσεις του και απέρριψε όσα δικογραφούνται ως υπεράσπιση. Ιδίως, ο μάρτυρας απέρριψε τα περί συμφωνίας πώλησης των άχρηστων σιδερένιων αντικειμένων τα οποία, κατ' ισχυρισμόν, υπήρχαν στο τεμάχιο. Ανέφερε πως ο ίδιος δεν αντελήφθηκε να υπάρχουν στο τεμάχιο σιδερένια αντικείμενα αξίας. Διερωτήθηκε δε ποιός υπελόγισε την αξία των σιδερένιων αντικειμένων για να δύναται αυτή να αποτελέσει την αμοιβή των εναγόντων. Ο Παναγιώτης Κουλουπάς (Μ.Ε.2), με λόγο ομοίως κατατοπιστικό, σταθερό και συνεκτικό, επιβεβαίωσε την ουσία της μαρτυρίας του Γεώργιου Κουλουπά (Μ.Ε.1). Ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφη (Μ.Υ.1) υπήρξε αντιφατικός και επεχείρησε να συσκοτίσει τα γεγονότα. Κατ' αρχάς, επεχείρησε να παρουσιάσει τον εαυτό του αμέτοχο στην επίδικη δοσοληψία ισχυριζόμενος πως την ευθύνη για το τεμάχιο είχαν και άλλοι συγγενείς του και όχι μόνον ο ίδιος. Ισχυρίσθηκε, επίσης, πως ελάχιστα γνωρίζει τον Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2) και ουδόλως γνωρίζει τα παιδιά του. Ιδίως, δεν γνωρίζει τον Γεώργιο Κουλουπά (Μ.Ε.1). Όμως, στη συνέχεια, επιβεβαίωσε την αποκλειστική του ανάμειξη στο ζήτημα του καθαρισμού του τεμαχίου και ανεσκεύασε την αρχική του θέση σύμφωνα με την οποία οι σχέσεις του με τον Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2) ήσαν ελάχιστες και μόνο τυπικές. Δέχθηκε το γεγονός πως ο ίδιος προσήγγησε τον Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2), ο οποίος πράγματι, τυγχάνει εξ αγχιστείας συγγενής του, και του ανέθεσε τον καθαρισμό του τεμαχίου. Δέχθηκε, επίσης τα εξής γεγονότα: Ο Παναγιώτης Κουλουπάς (Μ.Ε.2) του ανέφερε πως για κάθε φορτίο άχρηστων αντικειμένων θα υπήρχε χρέωση Λ.Κ.60, για την εκτέλεση των επίδικων εργασιών εργοδοτήθηκαν δύο εργάτες και ο ίδιος ήταν ενήμερος για τις επίδικες εργασίες και τις επιθεωρούσε. Ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφη (Μ.Υ.1) πληροφόρησε για το γεγονός πως ο τελευταίος καθαρισμός του τεμαχίου πριν από τον επίδικο έγινε κατά το έτος 2000 ή 2001, πως απεφάσισε να αναθέσει τον καθορισμό του τεμαχίου στον Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2) όταν έλαβε σχετική ειδοποίηση από την αρμόδια τοπική αρχή και πως ο αδελφός του του συνέστησε να εκτελέσει τις εργασίες καθαρισμού τρίτο πρόσωπο έναντι αμοιβής Λ.Κ. 1.000. Ο ίδιος θεώρησε το ποσόν των Λ.Κ.1.000 ως υψηλό και, καθ' υπόδειξιν της συζύγου και της θυγατέρας του, προσήγγισε τον οικείο τους Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2) και του ανέθεσε τις επίδικες εργασίες. Τέλος, ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφη (Μ.Υ.1) επέμεινε πως ο χώρος ο οποίος καθαρίστηκε ήταν μικρής έκτασης και δεν ήταν ιδιαίτερα ρυπαρός. Ο Δημητράκης Αργυρού (Μ.Υ.2) δήλωσε πως, πριν από πολλά χρόνια, κατ' εντολήν του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1) ανέλαβε να καθαρίσει τον χώρο που περιέβαλλε το εργοστάσιό του. Δεν θυμάται πότε ακριβώς. Καθάρισε τον χώρο από τα χόρτα σε δύο

(2)ημέρες και έλαβε, ως αμοιβή, το ποσόν των Λ.Κ.80 περίπου. Ο Γεώργιος Ξενοφώντος (Μ.Υ.3) περιέγραψε το χώρο γύρω από την μονάδα κατασκευής υποδημάτων την οποίαν διατηρούσε παλαιότερα ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφης (Μ.Υ.1) και η οικογένειά του. Διευκρίνισε, όμως, πως δεν γνωρίζει κατά πόσον οι ενάγοντες ανέλαβαν να καθαρίσουν μόνον το χώρο αυτό ή έκταση μεγαλύτερη. Έχω μελετήσει τα ενώπιόν μου δεδομένα και έχω διεξέλθει τη μαρτυρία. Κατ΄ αρχάς, σημειώνω τη θετική εντύπωση που απεκόμισα για τους μάρτυρες Γεώργιο Κουλουπά (Μ.Ε.1) και Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2). Σημείωσα ήδη τα θετικά χαρακτηριστικά του λόγου τους. Προσθέτω πώς η εκδοχή των γεγονότων που αυτοί παρουσιάζουν είναι λογική και σύμφωνη με την ανθρώπινη εμπειρία. Δέχομαι, έτσι, ως αληθή, ακριβή και αξιόπιστα όσα ουσιώδη αυτοί ανέφεραν και συνοψίζονται πιο πάνω. Αντίθετη εντύπωση απεκόμισα για τον εναγόμενο Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1). Οι αντιφάσεις και η απουσία σταθερότητας στην εκδοχή του κλονίζουν την αξιοπιστία του. Επιπλέον, η εκδοχή του ότι προσήγγισε επαγγελματίες για τον καθαρισμό τεμαχίου και συμφώνησε μαζί τους πως, αντί αμοιβής, αυτοί θα ελάμβαναν το προϊόν πώλησης σιδερένιων αντικειμένων άγνωστης αξίας στερούνται λογικής και δεν συνάδουν με την ανθρώπινη εμπειρία. Χωρίς να χρειάζεται να επαναλάβω τα όσα ουσιώδη ανέφεραν οι Γεώργιος Κουλουπάς (Μ.Ε.1) και Παναγιώτης Κουλουπάς (Μ.Ε.2), τα οποία σκιαγραφούνται πιο πάνω και τα οποία κρίνονται ως αληθή, ακριβή και αξιόπιστα, καταλήγω πως, εν προκειμένω, θεμελιώνεται η αρχή της καταβολής εύλογης αμοιβής για εργασίες που εξετελέσθηκαν και υπηρεσίες που παρεσχέθηκαν. Το γεγονός ότι, κατά την πρώτη συνάντηση του Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2), εκ μέρους των εναγόντων, και του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1), δεν υπήρξε ρητή συμφωνία για συγκεκριμένη αμοιβή δεν αναιρεί το γεγονός ότι μεταξύ των δύο υπήρξε συμφωνία για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών και την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών έναντι αμοιβής. Ο εναγόμενος Θωμάς Χρυσάφη (Μ.Υ.1) ανέθεσε στους ενάγοντες, μέσω του Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2), τις εργασίες καθαρισμού ενός τεμαχίου έκτασης 3.000 τ.μ. περίπου, πολύ ρυπαρού. Οι ενάγοντες ανέλαβαν τις εργασίες αυτές και τις εξετέλεσαν προς ικανοποίηση του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1) (Βασιλαράς κ.α. ν. Α/φοι Θράσου και Συνεργάτες

(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1754). Εν πάση περιπτώσει, είναι αδιάφορη η υποκειμενική αντίληψη του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1) περί της σημασίας των ενεργειών του. Το γεγονός ότι αυτός ζήτησε συνάντηση με τον Παναγιώτη Κουλουπά (Μ.Ε.2), υπάλληλο των εναγόντων, και του ανέθεσε τις επίδικες εργασίες, δημιουργούν στον ανεξάρτητο τρίτο την εντύπωση της σύναψης συμφωνίας. Επί τούτου, παραθέτω το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Γεωργίου ν. Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ

(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1794, 1802: «Αν δύο πρόσωπα δημιουργούν με τις ενέργειες και την εν γένει συμπεριφορά τους την εντύπωση σε κάποιον ανεξάρτητο τρίτο ότι, με τις επαφές που είχαν, κατέληξαν σε μια άλφα σύμβαση, τότε η σύμβαση θεωρείται ως έγκυρη και δεσμευτική παρά τις τυχόν περί του αντιθέτου πραγματικές προθέσεις του ενός ή του άλλου (objective test of intention or agreement). Όπως παρατηρεί ο Δικαστής Blackburn στην κλασσική υπόθεση Smith v. Hughes

(1871)L.R. 6 Q.B. p. 597: «If, whatever a man's real intention may be, he so conducts himself that a reasonable man would believe that he was assenting to the terms proposed by the other party, and that other party upon that belief enters into the contract with him, the man thus conducting himself would be equally bound as if he had intended to agree to the other party's terms». Στην υπόθεση McCutcheon v. David Macbrayne Ltd

(1964)1 Lloyd's Rep. p. 16, o Λορδος Reid είπε σχετικά τα εξής: «. The judicial task is not to discover the actual intentions of each party; it is to decide what each was reasonably entitled to conclude from the attitude of the other»». Η αξιόπιστη προφορική μαρτυρία της πλευράς των εναγόντων ενισχύθηκε και από την κατάθεση του σχετικού τιμολογίου (τεκμήριο 2). Παρά το ότι το τιμολόγιο δεν έχει αυτόνομη αποδεικτική δύναμη, εν τούτοις, η ύπαρξή του συνεκτιμάται με την υπόλοιπη μαρτυρία την οποία και ενισχύει (Palatino Developments v. Telectronics Communication Limited

(2002)1 (B) A.A.Δ. 962 και Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας ν. Κώστα Α. Ζαχαρίου

(200)1 (Α) Α.Α.Δ. 705). Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην προκείμενη περίπτωση. Τέλος, η μαρτυρία του Γεώργιου Κουλουπά (Μ.Ε.1) κρίνεται ως αξιόπιστη και επαρκής και όσον αφορά στο ύψος της εύλογης αμοιβής για τις εργασίες που εξετελέσθηκαν και για τις υπηρεσίες που παρεσχέθηκαν στον εναγόμενο. Εν πάση περιπτώσει, δεν υπήρξε επί του σημείου τούτου αντίθετη μαρτυρία προσώπου ικανού να μαρτυρήσει περί του ύψους της αμοιβής για τον καθαρισμό ενός τεμαχίου έκτασης περίπου 3.000 τ.μ., πολύ ρυπαρού, κατά τον Ιανουάριο του έτους 2008. Η αξιοπιστία και η επάρκεια της μαρτυρίας την οποία προσεκόμισε η πλευρά των εναγόντων δεν επλήγηκε από την μαρτυρία την οποίαν προσεκόμισε η πλευρά του εναγομένου. Κατέγραψα ήδη τα μειονεκτήματα της μαρτυρίας του ιδίου του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1). Τα μειονεκτήματα αυτά καθιστούν τον μάρτυρα αναξιόπιστο και αφήνουν την υπεράσπιση ατεκμηρίωτη. Τα κενά της μαρτυρίας του εναγομένου Θωμά Χρυσάφη (Μ.Υ.1) δεν δύναται να καλύψει η μαρτυρία του Δημητράκη Αργυρού (Μ.Υ.2) και του Γεώργιου Ξενοφώντος (Μ.Υ.3). Πρόκειται για μάρτυρία αποσπασματική και ελλειπτική. Για τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον του εναγομένου για το ποσόν των €2.474,80, το οποίο θα φέρει τόκο με νόμιμο επιτόκιο από τις 16.5.2008, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής, έως την εξόφληση. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον του εναγομένου. (Υπ.)............. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο