Ανδρέας Λαγός ν. S K AFANTITES BROTHERS CONSTRUCTIONS LTD, Αγωγή αρ.: 6037/2009, 19/2/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:A74 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 6037/2009 Μεταξύ: Ανδρέας Λαγός Ενάγων -και- S. K. AFANTITES BROTHERS CONSTRUCTIONS LTD Εναγομένων 19 Φεβρουαρίου, 2013 Για τον ενάγοντα, εμφανίζεται η κα Α. Κατσούρη για τους κ.κ. Ζήνων Χρ. Κατσούρης και Συνεργάτες. Για τους εναγομένους, εμφανίζεται ο κ. Γ. Λιβέρας για τον κ. Α. Δημητρίου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγων διεκδικεί το ποσόν των €2.317,25 για εργασίες τις οποίες εξετέλεσε και υπηρεσίες τις οποίες παρέσχε κατ' εντολήν των εναγομένων. Διεκδικεί, επίσης, νόμιμο τόκο και έξοδα. Προβάλλει, ως αιτία αγωγής, και την αρχή της καταβολής εύλογης αμοιβής (quantum meruit). Ας σημειωθεί πως εφ΄ όσον ορισμένο πρόσωπο παρέσχε υπηρεσίες σε άλλον υπό συνθήκες που δείχνουν ότι αυτά πράττοντας ανέμενε αμοιβή, ακόμη και εάν δεν προηγήθηκε συμφωνία για συγκεκριμένη αμοιβή, τεκμαίρεται ότι υπήρξε υπόσχεση καταβολής εύλογης αμοιβής (quantum meruit). Σε τέτοια περίπτωση η αμοιβή καθορίζεται από το Δικαστήριο επί τη βάσει μαρτυρίας και θα πρέπει, λαμβανομένων υπ' όψιν των περιστάσεων, να είναι δικαιολογημένη και λογική (εύλογη) και για τις δύο πλευρές. Κατά τον καθορισμό της αμοιβής για παρασχεθείσες υπηρεσίες δύνανται να ληφθούν υπ' όψιν προηγούμενες συνεννοήσεις των μερών (Χ' Παναγιώτου ν. Cyprus Airways (Duty Free Shops) Ltd
(2009)1 (A) A.A.Δ. 173, 177). Δικογραφείται η ακόλουθη βάση αγωγής: Ο ενάγων, επαγγελματίας μεταφορέας υλικών και εμπορευμάτων με τη χρήση ανυψωτικού μηχανήματος (fork-lift), συνήψε προφορική συμφωνία με τους εναγομένους περί τον Απρίλιο του έτους
- Δυνάμει της συμφωνίας αυτής οι εναγόμενοι έδωσαν εντολή στον ενάγοντα όπως μεταφέρει, ανυψώσει και τοποθετήσει, με την χρήση του ανυψωτικού μηχανήματος, υλικά και εμπορεύματα σε εργοτάξιό τους στο Δάλι. Ο ενάγων εξετέλεσε τις ανατεθείσες σε αυτόν εργασίες κατά την περίοδο μεταξύ Νοεμβρίου του έτους 2008 και Απριλίου του έτους 2009, οι δε εναγόμενοι τις παρέλαβαν. Ο ενάγων εξέδοσε σχετικώς τα τιμολόγια υπ' αριθμόν 0137, για το ποσόν των €1.316,75, το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 0154, για το ποσόν των €540,50, και το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 0195, για το ποσόν των €460, ως η εύλογη αμοιβή του. Τα τιμολόγια αυτά παραμένουν απλήρωτα παρά τις επανειλλημμένες οχλήσεις προς τους εναγομένους. Διά της υπεράσπισής τους οι εναγόμενοι απορρίπτουν τις αξιώσεις του ενάγοντος. Παραδέχονται, όμως, ότι, σε συνάντηση με τον ενάγοντα στο εργοτάξιό τους, συνεβλήθηκαν με αυτόν για την εκτέλεση εργασιών κατά την περίοδο από τις 11.11.2008 έως και τις 22.12.
- Παραδέχονται, επίσης, πως, εν σχέσει με τις εκτελεσθείσες εργασίες, ο ενάγων εξέδωσε το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 0136, για το ποσόν των €2.900, το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 0137, για το ποσόν των €1.316,75 και το τιμολόγιο υπ' αριθμόν 0154, για το ποσόν των €540,
- Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται πως εξόφλησαν τα τιμολόγια αυτά και πως δεν οφείλουν στον ενάγοντα οιονδήποτε άλλο ποσόν. Περαιτέρω, ισχυριζόνται πως περί τον Δεκέμβριο του έτους 2008 ανέθεσαν την ολοκλήρωση της υπό ανέγερσιν οικοδομής σε υπεργολάβους οι οποίοι ήσαν πλέον υπεύθυνοι για την πληρωμή οιασδήποτε σχετικής εργασίας και ή υπηρεσίας. Συνεπώς, από τον Δεκέμβριο του έτους 2008 και εντεύθεν ουδεμία συμβατική σχέση τους συνέδεε με τον ενάγοντα. Και προσθέτουν πως συμφωνίες μεταγενέστερες του Δεκεμβρίου του έτους 2008 συνήφθησαν μεταξύ του ενάγοντος και των υπεργολάβων τους. Η ακροαματική διαδικασία υπήρξε απλή. Για να αποδειχθεί η αγωγή κατέθεσε ο ίδιος ο ενάγων Ανδρέας Λαγός (Μ.Ε.1). Για να προωθηθεί η υπεράσπιση κατέθεσε ο Κυριάκος Κυριάκου (Μ.Υ.1), εκ των διευθυντών των εναγομένων. Επιπλέον της προφορικής μαρτυρίας κατετέθηκε και έγγραφη. Μεταξύ άλλων, κατετέθηκαν τα επίδικα τιμολόγια (τεκμήρια 2 και 3). Ακολουθεί η σύνοψη και ο σχολιασμός της μαρτυρίας: Ο ενάγων Ανδρέας Λαγός (Μ.Ε.1), επιβεβαίωσε τις δικογραφημένες θέσεις του. Προσέθεσε πως η εντολή την οποίαν έλαβε από τους εκπροσώπους των εναγομένων, τους αδελφούς Σωτήρη Κυριάκου και Κυριάκο Κυριάκου (Μ.Υ.1), να μεταφέρει, να ανυψώνει και να τοποθετεί υλικά οικοδομής στο εργοτάξιό τους στο Δάλι, αφορούσε τόσον την περίοδο κατά την οποίαν εκτελούσαν οικοδομικές εργασίες οι ίδιοι οι εναγόμενοι, ως οι ιδιοκτήτες του έργου, όσον και κατά την περίοδο κατά την οποίαν εκτελούσαν τέτοιες εργασίες οι υπεργολάβοι τους. Ο Κυριάκος Κυριάκου (Μ.Υ.1) ρητώς τον διαβεβαίωσε πως οι εναγόμενοι θα του κατέβαλλαν την αμοιβή για όλες αυτές τις εργασίες. Μάλιστα, όταν μετά την έκδοση των επίδικων τιμολογίων, επεκοινώνησε με τον Κυριάκο Κυριάκου (Μ.Υ.1), αυτός δεν αρνήθηκε την οφειλή των εναγομένων και υπεσχέθηκε εξόφληση. Ο ίδιος δεν συνεβλήθηκε με τους υπεργολάβους των εναγομένων και ούτε τους γνώριζε αρχικώς. Όμως, όταν αυτοί ανέλαβαν τις εργασίες ολοκλήρωσης της οικοδομής συνεννοείτο μαζί τους για την πορεία των εργασιών επειδή του τηλεφωνούσαν καθ' υπόδειξιν των εναγομένων. Ακολούθησε την πρακτική έκδοσης τιμολογίων για κάθε συγκεκριμένη εργασία επειδή αυτό του ζητήσαν οι εναγόμενοι οι οποίοι, μάλιστα, του ζήτησαν όπως τα τιμολόγια υπογράφονται από τον εκάστοτε υπεύθυνο του εργοταξίου. Πράγματι, μετά το πέρας κάθε εργασίας ο ίδιος κατέγραφε σε τιμολόγιο τις εκ μέρους του εκτελεσθείσες εργασίες καθώς και τις επιμέρους χρεώσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, και επειδή οι επίδικες εργασίες ήσαν εργασίες ρουτίνας και εκτελούνταν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, οι χρεώσεις ήσαν χαμηλές. Σημειώνω πως παρηκολούθησα με προσοχή των ενάγοντα ενόσω κατέθετε ενώπιον του Δικαστηρίου και απεκόμισα θετική εντύπωση. Πρόκειται για άνδρα ώριμης ηλικίας ο οποίος περιέγραψε τα γεγονότα με λόγο απλό και σταθερό. Οι κάποιοι πλατειασμοί του οφείλονται στην προσπάθεια και την αγωνία του να γίνει πλήρως αντιληπτός. Δεν οφείλονται σε προσπάθεια υπεκφυγής. Ο Κυριάκος Κυριάκου (Μ.Υ.1), καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου, μετέβαλε θέσεις του και αναίρεσε ουσιώδη δικογραφημένη υπεράσπιση. Ισχυρίσθηκε αρχικώς πως παρέλειψε να προσκομίσει τις αποδείξεις εξόφλησης των τιμολογίων υπ' αριθμόν 0137 και
- Ακολούθως, ισχυρίσθηκε πως οι υποχρεώσεις των εναγομένων περιορίζονται μόνον στο ποσόν των €2.900 ως παρουσιάζει το τιμολόγιο υπ' αριθμόν
- Αρνήθηκε ότι οι εναγόμενοι ευθύνονται και για τιμολόγια υπ' αριθμόν 0137 και
- Όταν του υπεβλήθηκε πως δια της υπεράσπισης αναγνωρίζεται ευθύνη των εναγομένων και για τιμολόγια αυτά, ο Κυριάκος Κυριάκου (Μ.Υ.1) ισχυρίσθηκε πως πρόκειται για «παρατυπία» στο δικόγραφο αυτό. Αυτή η αντίφαση και η απουσία σταθερότητας στην εκδοχή της πλευράς των εναγομένων κλονίζει την αξιοπιστία του μάρτυρος τους Κυριάκου Κυριάκου (Μ.Υ.1). Έχω μελετήσει τα ενώπιόν μου δεδομένα και έχω διεξέλθει την μαρτυρία. Η θετική εντύπωση που απεκόμισα για τον ενάγοντα Ανδρέα Λαγό (Μ.Ε.1) με οδηγεί στο να δεχθώ, ως αληθή, ακριβή και αξιόπιστα όσα ουσιώδη αυτός ανέφερε και συνοψίζονται πιο πάνω. Χωρίς να χρειάζεται να επαναλάβω τα όσα ουσιώδη ανέφερε ο ενάγων Ανδρέας Λαγός (Μ.Ε.1), τα οποία σκιαγραφούνται πιο πάνω και τα οποία κρίνονται ως αληθή, ακριβή και αξιόπιστα, καταλήγω πως, εν προκειμένω, θεμελιώνεται η αρχή της καταβολής εύλογης αμοιβής για εργασίες που εξετελέσθηκαν και υπηρεσίες που παρεσχέθηκαν. Το γεγονός ότι, μεταξύ του ενάγοντος Ανδρέα Λαγού (Μ.Ε.1) και των αντιπροσώπων των εναγομένων Σωτήρη Κυριάκου και Κυριάκου Κυριάκου (Μ.Υ.1) δεν υπήρξε ρητή συμφωνία για συγκεκριμένη αμοιβή δεν αναιρεί το γεγονός ότι μεταξύ αυτών υπήρξε συμφωνία για την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών και την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών έναντι αμοιβής. Οι εναγόμενοι, διά των αντιπροσώπων τους, συνάντησαν τον ενάγοντα στο χώρο του εργοταξίου τους και του ανέθεσαν τις επίδικες εργασίες. Ο ενάγων ανέλαβε τις εργασίες αυτές και τις εξετέλεσε προς ικανοποίηση των εναγομένων (Βασιλαράς κ.α. ν. Α/φοι Θράσου και Συνεργάτες
(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1754). Εν πάση περιπτώσει, είναι αδιάφορη η υποκειμενική αντίληψη των αντιπροσώπων των εναγομένων περί της σημασίας των ενεργειών τους. Το γεγονός ότι αυτοί ανέθεσαν στον ενάγοντα τις επίδικες εργασίες, δημιουργεί στον ανεξάρτητο τρίτο την εντύπωση της σύναψης συμφωνίας. Επί τούτου, παραθέτω το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Γεωργίου ν. Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1794, 1802: «Αν δύο πρόσωπα δημιουργούν με τις ενέργειες και την εν γένει συμπεριφορά τους την εντύπωση σε κάποιον ανεξάρτητο τρίτο ότι, με τις επαφές που είχαν, κατέληξαν σε μια άλφα σύμβαση, τότε η σύμβαση θεωρείται ως έγκυρη και δεσμευτική παρά τις τυχόν περί του αντιθέτου πραγματικές προθέσεις του ενός ή του άλλου (objective test of intention or agreement). Όπως παρατηρεί ο Δικαστής Blackburn στην κλασσική υπόθεση Smith v. Hughes
(1871)L.R. 6 Q.B. p. 597: «If, whatever a man's real intention may be, he so conducts himself that a reasonable man would believe that he was assenting to the terms proposed by the other party, and that other party upon that belief enters into the contract with him, the man thus conducting himself would be equally bound as if he had intended to agree to the other party's terms». Στην υπόθεση McCutcheon v. David Macbrayne Ltd
(1964)1 Lloyd's Rep. p. 16, o Λορδος Reid είπε σχετικά τα εξής: «. The judicial task is not to discover the actual intentions of each party; it is to decide what each was reasonably entitled to conclude from the attitude of the other»». Η αξιόπιστη προφορική μαρτυρία του Ανδρέα Λαγού (Μ.Ε.1) ενισχύθηκε και από την κατάθεση των επίδικων τιμολογίων (τεκμήρια 2 και 3). Παρά το ότι τα τιμολόγια δεν έχουν αυτόνομη αποδεικτική δύναμη, εν τούτοις, η ύπαρξή τους συνεκτιμάται με την υπόλοιπη μαρτυρία την οποία και ενισχύουν(Palatino Developments v. Telectronics Communication Limited
(2002)1 (B) A.A.Δ. 962 και Οργανισμός Κυπριακής Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας ν. Κώστα Α. Ζαχαρίου
(200)1 (Α) Α.Α.Δ. 705). Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην προκείμενη περίπτωση. Τέλος, η μαρτυρία του ενάγοντος Ανδρέα Λαγού (Μ.Ε.1) κρίνεται ως αξιόπιστη και επαρκής και όσον αφορά στο ύψος της εύλογης αμοιβής για τις εργασίες που εξετέλεσε και για τις υπηρεσίες που παρέσχε στους εναγομένους. Εν πάση περιπτώσει, δεν υπήρξε επί του σημείου τούτου αντίθετη μαρτυρία προσώπου ικανού να μαρτυρήσει περί του ύψους της αμοιβής για την μεταφορά, την ανύψωση και την τοποθέτηση υλικών και εμπορευμάτων σε εργοτάξιο κατά την περίοδο μεταξύ Νοεμβρίου του έτους 2008 και Απριλίου του έτους 2009. Η αξιοπιστία και η επάρκεια της μαρτυρίας την οποία προσεκόμισε η πλευρά του ενάγοντος δεν επλήγηκε από την μαρτυρία την οποίαν προσεκόμισε η πλευρά των εναγομένων. Κατέγραψα ήδη τα μειονεκτήματα της μαρτυρίας του Κυριάκου Κυριάκου (Μ.Υ.1). Τα μειονεκτήματα αυτά καθιστούν τον μάρτυρα αναξιόπιστο και αφήνουν την υπεράσπιση ατεκμηρίωτη. Για τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων για το ποσόν των €2.317,25, το οποίο θα φέρει τόκο με νόμιμο επιτόκιο από τις 14.10.2009, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής, έως την εξόφληση. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του εναγόντος και εναντίον των εναγομένων. (Υπ.)............. Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο