Σωτήρη (Άκη) Παπασάββα ν. Ο Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λτδ, Αρ. Αγωγής: 9493/10, 27/3/2013

(2)της Οδηγίας 98/34/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 98/48/ΕΚ, καλύπτει υπηρεσίες πληροφόρησης μέσω διαδικτύου για τις οποίες η αμοιβή για την υπηρεσία δεν παρέχεται απευθείας από τον αποδέκτη, αλλά επιτυγχάνεται έμμεσα μέσω των εμπορικών διαφημίσεων που αναρτούνται στην ιστοσελίδα; 5. Λαμβάνοντας υπόψη τον ορισμό του «φορέα παροχής υπηρεσιών πληροφόρησης», ο οποίος καθορίζεται στο Άρθρο 2 της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ και στο Άρθρο 1

(2)της Οδηγίας 98/34/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 98/48/ΕΚ, κατά πόσο τα ακόλουθα ή οποιοδήποτε από αυτά, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «απλή μετάδοση» ή «Αποθήκευση σε κρυφή μνήμη» ή «Φιλοξενία» για τους σκοπούς των άρθρων 12, 13 και 14 της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ: α) Μια Εφημερίδα που λειτουργεί δωρεάν ιστοσελίδα στην οποία αναρτάται η ηλεκτρονική έκδοση της έντυπης εφημερίδας με όλα τα δημοσιεύματα και διαφημίσεις της, σε μορφή PDF ή άλλη παρόμοια ηλεκτρονική μορφή. β) Μια ηλεκτρονική εφημερίδα στην οποία η πρόσβαση είναι ελεύθερη, αλλά ο παροχέας λαμβάνει χρήματα από τις εμπορικές διαφημίσεις που αναρτούνται στην ιστοσελίδα. Οι πληροφορίες που περιέχονται στην ηλεκτρονική εφημερίδα προέρχονται από τους υπαλλήλους της εφημερίδας και/ή ανεξάρτητους δημοσιογράφους. γ) Ιστοσελίδα με συνδρομή στην οποία παρέχεται το α) ή β) ανωτέρω.

1. Επίσης, οι Εναγόμενοι 1, ζήτησαν την αναστολή της διαδικασίας, μέχρι να εκδοθεί απόφαση από το ΔΕΕ επί της πιο πάνω προδικαστικής παραπομπής.
2. Ο Ενάγοντας έφερε ένσταση στην παραπομπή των πιο πάνω ερωτημάτων και το αιτούν Δικαστήριο αποφάσισε, κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας, όπως παραπέμψει αυτά στο ΔΕΕ για έκδοση Προδικαστικής Απόφασης. Προς τούτο, έκδοσε ανάλογο Διάταγμα ως και Διάταγμα αναστολής της διαδικασίας μέχρι την έκδοση της απόφασης του ΔΕΕ επί της προδικαστικής παραπομπής. Β. Τα πραγματικά περιστατικά και η Δικαστική Διαδικασία
3. Ο Ενάγοντας καταχώρησε στις 11.11.10 την αγωγή αρ. 9493/10 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας με την οποία αξιώνει γενικές αποζημιώσεις για δυσφήμιση και/ή επιζήμια ψευδολογία και/ή λίβελλο σε βάρος του, που κατ' ισχυρισμό του, προκλήθηκαν από δημοσιεύματα που οι Εναγόμενοι δημοσίευσαν στην ημερήσια παγκύπριας κυκλοφορίας εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» ημερ. 7.11.10, ως και στο διαδίκτυο και/ή στην ιστοσελίδα http://www.phιlenews.com και/ή στην ιστοσελίδα www.phileleftheros.com. Περαιτέρω ζητά την έκδοση Διατάγματος του Δικαστηρίου που να εμποδίζει, απαγορεύει στους Εναγόμενους και/ή υπαλλήλους και/ή υπηρέτες και/ή αντιπροσώπους τους, να εκτυπώνουν, επαναλαμβάνουν, μεταδίδουν, κυκλοφορούν, διανέμουν ή με οποιοδήποτε τρόπο δημοσιεύουν τα εν λόγω δημοσιεύματα και/ή να επαναλαμβάνουν τα γραφέντα και/ή δυσφημίζουν τον Ενάγοντα και/ή περαιτέρω δημοσιεύουν τις πιο πάνω δυσφημίσεις και/ή επιζήμιες ψευδολογίες ή άλλες παρόμοιες σε βάρος του Ενάγοντα.
4. Στα πλαίσια της εν λόγω αγωγής, οι Εναγόμενοι 1 καταχώρησαν στις 8.11.11 ενδιάμεση αίτηση με την οποία ζητούν Διάταγμα του Δικαστηρίου που να παραμερίζει και/ή απορρίπτει την αγωγή, στο βαθμό και έκταση που αυτή βασίζεται επί διαδικτυακής δυσφήμισης και/ή διαδικτυακής επιζήμιας ψευδολογίας και/ή διαδικτυακού λιβέλλου (internet defamation and/or internet injurious falsehood and/or internet libel) ως βάση αγωγής άγνωστη στο Κυπριακό Δίκαιο (the Court has not jurisdiction to entertain this action).
5. Εκκρεμούσης της πιο πάνω ενδιάμεσης αίτησης, οι Εναγόμενοι 1 καταχώρησαν στις 24.10.12 αίτηση με την οποία ζήτησαν την παραπομπή των πιο πάνω πέντε

(5)ερωτημάτων στο ΔΕΕ για έκδοση προδικαστικής Απόφασης επ' αυτών. Ο Ενάγοντας έφερε ένσταση στην παραπομπή και το Δικαστήριο κατόπιν ακροαματικής διαδικασίας με απόφαση του ημερ. 27.3.13 αποφάσισε την παραπομπή των εν λόγω ερωτημάτων στο ΔΕΕ. Γ. Η Εθνική Νομοθεσία Το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης ρυθμίζεται, στην Κύπρο, από τα άρθρα 17-25 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 (αντίγραφο επισυνάπτεται). Δ. Το Κοινοτικό Δίκαιο Την 30.4.04 για σκοπούς εναρμόνισης με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2000/31/ΕΚ ημερ. 8.6.00 [Directive 2000/31/EE of the European Parliament and of the Council, of 8 June 2000, on certain legal aspects of information society services, in particular electronic commerce, in the Internal Market (Directive on electronic commerce)], ψηφίστηκε ο περί Ορισμένων Πτυχών των Υπηρεσιών της Κοινωνίας της Πληροφορίας και Ειδικά του Ηλεκτρονικού Εμπορίου καθώς και γα Συναφή Θέματα Νόμος του 2004 (Ν.156(Ι)/2004) (αντίγραφα επισυνάπτονται). Ε. Οι ισχυρισμοί των Διαδίκων

1. Οι Εναγόμενοι 1 ισχυρίζονται ότι, το επίδικο θέμα της αίτησης διαγραφής είναι το κατά πόσο το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης όπως προνοείται στο Κεφ. 148, ανταποκρίνεται στο νομοθετικό πνεύμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο. Το επίδικο αυτό θέμα της αίτησης διαγραφής, μπορεί να απαντηθεί μόνο κατόπιν ορθής ερμηνείας της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ αναφορικά με την εμβέλεια και εφαρμογή της και το μόνο αρμόδιο Δικαστήριο για να το πράξει, είναι το ΔΕΕ. Εάν από την ορθή ερμηνεία της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ προκύπτει ότι η εμβέλεια και εφαρμογή της εκτείνεται στο αστικό αδίκημα της δυσφήμισης και επηρεάζει τις συνθήκες διάπραξης του εν λόγω αδικήματος ως και την αστική ευθύνη του αδικοπραγήσαντος, τότε η αίτηση πετυχαίνει. Και τούτο γιατί, το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης με βάση τα αρ. 17-25 του Κεφ. 148 δεν καλύπτει τις διαδικτυακές δημοσιεύσεις και το Κεφ. 148 δεν θα συνάδει με το Ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο. Εισηγείται περαιτέρω ότι, στην απουσία νομοθετικής ρύθμισης και συνακόλουθης εναρμόνισης με το σχετικό Ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που υπάρχει αναφορικά με τη διαδικτυακή δυσφήμιση (α) είναι αδύνατη η έκδοση τελικής απόφασης στην ουσία της αγωγής εφόσον δεν θα συμβαδίζει με το εφαρμοστέο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και (β) τυχόν έκδοση απαγορευτικού διατάγματος θα προκαλέσει δυσανάλογα αποτελέσματα της ελευθερίας και έκφρασης όπως αναγνωρίζεται και προστατεύεται μεταξύ των Κρατών-Μελών.
2. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για παραπομπή των πέντε

(5)επίδικων ερωτημάτων στο ΔΕΕ. Ειδικώτερα εισηγείται ότι οι αιτητές δεν καταχώρησαν Υπεράσπιση και κατά συνέπεια το Δικαστήριο δεν έχει γνώση της διαφοράς μεταξύ των μερών, γεγονός που καθιστά τα ερωτήματα υποθετικά με ακαδημαϊκή μόνο σημασία, ως και την αίτηση πρόωρη. Περαιτέρω, σε περίπτωση επιτυχίας των αιτητών στην αίτηση διαγραφής, η παραπομπή των προδικαστικών ερωτημάτων θα καταστεί μη αναγκαία και αχρείαστη. Τα ερωτήματα δεν είναι σαφή ούτε και ξεκάθαρα ως προς το ποίες διατάξεις της Κοινοτικής νομοθεσίας ζητείται να ερμηνευθούν από το ΔΕΕ. Προβλήθηκε περαιτέρω η θέση ότι η δημοσίευση μέσω διαδικτύου καλύπτεται από τις διατάξεις του αρ. 17 του Κεφ. 148 και επομένως αποκλειστική αρμοδιότητα έχει το Εθνικό Δικαστήριο για να ερμηνεύσει το Εθνικό νομοθέτημα και να το εφαρμόσει στην παρούσα υπόθεση. Εξάλλου, η τελική έκβαση της υπόθεσης υπόκειται σε έφεση στο Ανώτατο Δικαστήριο. Στ. Η Άσκηση της Διακριτικής Ευχέρειας του Δικαστηρίου Οι λόγοι που οδήγησαν το αιτούν Δικαστήριο να υποβάλει τα πιο πάνω ερωτήματα, τα οποία αφορούν την ερμηνεία και εφαρμογή της Οδηγίας 2000/31/ΕΚ είναι οι ακόλουθοι: Α. Είναι αμφίβολο κατά πόσο η Οδηγία 2000/31/ΕΚ επεκτείνεται στο αστικό αδίκημα της δυσφήμισης όταν η Οδηγία φαίνεται εκ πρώτης όψεως να αποσκοπεί στη φιλελευθεροποίηση του ηλεκτρονικού εμπορίου και στην άρση των εγχώριων νομοθετικών περιορισμών επ' αυτού. Β. Ταυτόχρονα, είναι αμφίβολο κατά πόσο το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης μπορεί με ασφάλεια να ερμηνευτεί ως τέτοιος περιορισμός στην ελευθερία παροχής πληροφοριών στο κοινό ακόμα και όταν αυτή γίνεται στα πλαίσια εμπορικής δραστηριότητας π.χ. λειτουργία εφημερίδας. Γ. Είναι άγνωστο κατά πόσο η αναφορά σε «αμοιβή» στην έννοια του όρου «υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφόρησης» περιλαμβάνει και υπηρεσίες για τις οποίες δεν παρέχεται απ' ευθείας αμοιβή αλλά τέτοια αμοιβή λαμβάνεται έμμεσα λόγω των διαφημίσεων που αναρτούνται κατά την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών. Δ. Εάν η Οδηγία ερμηνεύεται ως επεκτείνουσα και στο αστικό αδίκημα της δυσφήμισης είναι άγνωστο κατά πόσο το πεδίο εφαρμογής των Άρθρων 12, 13 και 14, που αφορούν την αστική ευθύνη στο διαδίκτυο, επεκτείνεται και σε ιδιωτικές αστικές υποθέσεις, όπως η αστική ευθύνη για δυσφήμιση ή περιορίζεται στην αστική ευθύνη σε υποθέσεις εμπορικών/καταναλωτικών συναλλαγών (π.χ. παραπλανητική διαφήμιση κλπ). Ε. Τα Άρθρα 12-14 της Οδηγίας προνοούν για την εξαίρεση από οποιαδήποτε ευθύνη αστική ή ποινική ενός διαδικτυακού παροχέα πληροφοριών. Περαιτέρω επιτρέπουν την έκδοση ενδιάμεσων απαγορευτικών διαταγμάτων που παραμένουν σε ισχύ μέχρι την πλήρη ολοκλήρωση της δίκης, ανεξαρτήτως του αν ο παροχέας διαδικτυακών πληροφοριών δεν υπέχει οποιασδήποτε ευθύνης. Έχοντας υπόψη ότι η Κυπριακή Νομοθεσία προϋποθέτει την ύπαρξη καλής συζητήσιμης υπόθεσης αγωγής για σκοπούς έκδοσης τέτοιων διαταγμάτων, δημιουργείται το ερώτημα κατά πόσο τα αρ. 12-14 της Οδηγίας ερμηνεύονται απλά ως νέες ξεχωριστές θέσμιες υπερασπίσεις στη δυσφήμιση ή εξ υπαρχής κωλύματα στην έγερση τέτοιων αγωγών. Στ. Είναι άγνωστο ποια η εμβέλεια και πεδίο εφαρμογής των όρων «απλή μετάδοση» ή «Αποθήκευση σε κρυφή μνήμη» ή «Φιλοξενία» των άρθρων 12, 13 και 14 της Οδηγίας εφόσον αφ' ενός τέτοιες έννοιες προϋποθέτουν ενδελεχή τεχνολογική εξειδίκευση και αφ' ετέρου δεν φαίνεται να συνδέονται με τα πρόσωπα που αναφέρονται στο υφιστάμενο αστικό αδίκημα της Δυσφήμισης. Το αιτούν Δικαστήριο, με την Ενδιάμεση Απόφαση του ημερ. 27.3.13, έγκρινε το αίτημα για αναστολή της διαδικασίας μέχρι να εκδοθεί η απόφαση του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) επί των προδικαστικών ερωτημάτων. [Υπ.] ....................................... Στ. Χατζηγιάννη, Α.Ε.Δ. Συν. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής. /νχ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο