Ανδρέα Στυλιανού Παπαϊωάννου κ.α. ν. Ελένης Γεωργίου Γιωργαλλίδου, Αρ. Αγωγής: 7530/05, 9/4/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2013:A138 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7530/05 Μεταξύ: Ανδρέα Στυλιανού Παπαϊωάννου Ενάγοντα -και- Ελένης Γεωργίου Γιωργαλλίδου Εναγομένης ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΚΛΗΤΗΡΙΟ ΕΝΤΑΛΜΑ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΗΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 19/11/2010 Μεταξύ: 1. Ανδρέα Στυλιανού Παπαϊωάννου 2. Στυλιανού Παπαϊωάννου Εναγόντων -και- Ελένης Γεωργίου Γιωργαλλίδου Εναγομένης Ημερομηνία: 9.4.2013 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Ε. Π. Θωμά Για την Εναγομένη: κ. Κρ. Α. Παπαλοϊζου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγοντας 1 ήταν ιδιοκτήτης κατοικίας, τεμάχιο 389, στην τοποθεσία Αργάκι στο χωριό Κάμπος-Τσακκίστρας, στη Λευκωσία, μέχρι τη 13.1.2010 που την μεταβίβασε στον ενάγοντα 2. Ο τελευταίος είναι ιδιοκτήτης της πιο πάνω κατοικίας μέχρι σήμερα. Το ακίνητο συνορεύει με το τεμάχιο 390, ιδιοκτησία καθ΄ όλους τους ουσιώδεις χρόνους μέχρι σήμερα, της εναγομένης. Το Σεπτέμβριο του 2003 η εναγομένη προέβηκε σε εκσκαφή βάθους 10μ. επί των συνόρων των ως άνω τεμαχίων με αποτέλεσμα να επηρεαστεί η ως άνω κατοικία. Η αξίωση των εναγόντων με βάση την Έκθεση Απαίτησης τους ήταν για το ποσό των €17.000, για την επανακατασκευή της αποθήκης και την επιδιόρθωση βοηθητικών χώρων, του μπάνιου και του αποχωρητηρίου και €205.100 για την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης. Αιτούνται επίσης την έκδοση διατάγματος διατάττον την εναγομένη όπως προβεί στην ανέγερση τοίχου επί του ακινήτου της, «κατά τέτοιο τρόπο ώστε το ύψος αυτού να είναι υψηλότερο του τεμαχίου 390». Η εναγομένη στην υπεράσπιση της ισχυρίζεται ότι η διαφορά μεταξύ των διαδίκων είναι συνοριακή. Οποιαδήποτε έργα εκσκαφών έγιναν εντός του κτήματος της και όχι εντός του κτήματος του ενάγοντα. Διαζευκτικά αναφέρει ότι αν ήθελε αποδειχθεί ότι έγιναν έργα εκσκαφής εντός του κτήματος του ενάγοντα, αυτά έγιναν από ανεξάρτητο εργολάβο με δική του ευθύνη και ως εκ τούτου αυτή ουδεμία ευθύνη έχει. Απορρίπτει δε τα ποσά που απαιτούν οι ενάγοντες ως αποζημιώσεις. Είναι η θέση της ότι τα ποσά αυτά είναι «εξογκωμένα, μη εξειδικευμένα και ή υπερβολικά». Εκ μέρους του ενάγοντα κατέθεσαν η Έλενα Σοφοκλέους, ο Παναγιώτης Θεοφάνους, η Ιωάννα Αναστασιάδου και οι ενάγοντες. Η υπεράσπιση δεν κάλεσε οποιοδήποτε μάρτυρα. Συνοψίζω τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο ενάγοντας 1 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ιδιοκτήτης και κάτοχος της επίδικης κατοικίας, η οποία ήταν το πατρικό του σπίτι. Το 2000, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, προέβη σε ανακαίνιση της οικίας που στοίχισε Λ.Κ.27.000. Τη 13.1.2010 μεταβίβασε το εν λόγω ακίνητο, δυνάμει δωρεάς στο γιο του, εναγόμενο 2, διατήρησε όμως το δικαίωμα να κατέχει και χρησιμοποιεί την εν λόγω οικία, εφ΄ όρου ζωής. Διαμένει στην πιο πάνω οικία, μαζί με την οικογένεια του, κατά τα Σαββατοκυρίακα, τις γιορτές και τις διακοπές του. Μετά την εκσκαφή του γειτονικού κτήματος η επίδικη οικία δεν είναι κατοικήσιμη. Ο ενάγοντας 1 παρουσίασε επιστολή του Υπουργείου Εσωτερικών, ημερομηνίας 10.1.2007, τεκμήριο 6, η οποία υπογράφεται από τον Έπαρχο και απευθύνεται προς τον ίδιον με την οποίαν τον εκάλεσε να τερματίσει άμεσα τη χρήση της επίδικης κατοικίας καθότι αυτή «.είχε καταστεί επικίνδυνη τόσο για τους διαμένοντες σε αυτή όσο και για πιθανούς διερχομένους που θα διέρχονται μέσω μέρους του τεμαχίου 390 του ιδίου Φύλλου/Σχεδίου». Είναι η θέση του ενάγοντα 1 ότι η εναγομένη προέβη σε εκσκαφή του τεμαχίου παράνομα, με τρόπο πλημμελή και αμελή. Παραθέτει δε τις λεπτομέρειες αμέλειας τις οποίες κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες: «(α) Προέβηκε σε βαθιά εκσκαφή επί του συνόρου των ως άνω τεμαχίων χωρίς να προβεί εις οποιαδήποτε μέτρα προστασίας και/ή προφύλαξης της κατοικίας μας. (β) Προέβηκε εις βαθιά εκσκαφή δώδεκα περίπου μέτρων στο κοινό σύνορο, αλλά προέβηκε και σε επέμβαση ένα περίπου μέτρο επί του τεμαχίου μας ενώ γνώριζε και/ή όφειλε να γνωρίζει ότι τούτο ήτο επικίνδυνο και/ή ανασφαλές. (γ) Παρέλειψε να προβεί εις την εκσκαφή με επιδεξιότητα και/ή με την δέουσα υπό τας περιστάσεις δεξιότητα και/ή χρησιμοποίησε λανθασμένο τρόπο και/ή τακτική και/ή μέθοδο εκσκαφής. (δ) Παρέλειψε να προβεί εις την λήψη οποιωνδήποτε μέτρων προστασίας της κατοικίας μας από κατολισθήσεις και/ή μετατοπίσεις χωμάτων. (ε) Παρέλειψε να προβεί εις την κατασκευή τοίχου αντιστήριξης εις το σημείο της εκσκαφής ώστε να εμποδίσει την κατολίσθηση χωμάτων από το ακίνητο μας». Τον Οκτώβριο του 2003 με τις πρώτες ραγδαίες φθινοπωρινές βροχές, η κατοικία των εναγόντων κατολίσθησε προς το ακίνητο της εναγομένης με αποτέλεσμα την κατάρρευση τμήματος της, συγκεκριμένα κατέρρευσε ο ανατολικός τοίχος της αποθήκης ο οποίος βρίσκεται 2 ½ μέτρα πιο πέρα από τον τοίχο του σπιτιού, δημιουργήθηκαν ρωγμές και το υπόλοιπο μέρος της κατοικίας, το μπάνιο και το αποχωρητήριο «επήραν επικίνδυνη κλίση». Ο ενάγοντας 1 ζήτησε από την εναγομένη να κατασκευάσει τοίχο αντιστήριξης και να λάβει τα δέοντα προστατευτικά μέτρα, η εναγομένη αγνόησε όμως τις εκκλήσεις του και συνεχίζει να τις αγνοεί μέχρι σήμερα. Την 26.4.2010, μετά την υποβολή αίτησης για διευθέτηση διαφοράς συνόρων, εκδόθηκε αιτιολογημένη απόφαση του διευθυντή του κτηματολογίου, ο οποίος αποφάσισε ότι το διαφιλονικούμενο μέρος αποτελεί τμήμα του τεμαχίου 389 και είναι μέρος της εγγραφής στο όνομα του ενάγοντα 2, πρόκειται για το τεκμήριο 9. Ο ενάγοντας 1 παρουσίασε μεγάλο αριθμό φωτογραφιών οι οποίες απεικονίζουν το σημείο που έγινε η εκσκαφή, την οικία των εναγόντων, τις ζημιές που είχε υποστεί αυτή με ιδιαίτερη έμφαση στις ρωγμές στους χώρους του μπάνιου και του αποχωρητηρίου. Παρουσίασε επίσης αντίγραφα των επιστολών που απέστειλε στις αρμόδιες αρχές σε σχέση με το θέμα της εκσκαφής όπως επίσης και την απάντηση που έλαβε από το Υπουργείο Εσωτερικών, ημερομηνίας 14.12.2006, τεκμήριο 8. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της τελευταίας επιστολής, η Πολεοδομική Αρχή διαπίστωσε ότι η εκσκαφή του κτήματος ήταν σε μεγάλο βαθμό αυθαίρετη και αυτό είχε ως αποτέλεσμα την «αλλοίωση των φυσικών χαρακτηριστικών του τεμαχίου και την πρόκληση κινδύνων όσο αφορά την ασφάλεια της γειτονικής κατοικίας, περιοίκων και διερχομένων». Η αίτηση της εναγομένης για πολεοδομική άδεια απορρίφθηκε και ζητήθηκε από αυτήν να επαναφέρει το κτήμα στην αρχική του θέση. Στη συνέχεια η υπόθεση στάληκε στο Γενικό Εισαγγελέα για λήψιν δικαστικών μέτρων. Κατά την αντεξέταση αμφισβητήθηκε η μαρτυρία του ενάγοντα 1 σε σχέση με την ισχυριζομένη ανακαίνιση της κατοικίας το 2000 ως επίσης και με τα αίτια των ρωγμών. Ήταν η θέση της υπεράσπισης ότι οι ρωγμές προκλήθηκαν λόγω φυσικής φθοράς. Ο ενάγοντας απέρριψε την πιο πάνω θέση και αντέκρουσε λέγοντας ότι στο κυρίως σπίτι, που είναι ηλικίας 60-65 ετών, δεν υπήρχε ούτε μια ρωγμή, οι ρωγμές στους βοηθητικούς χώρους και η κατολίσθηση της αποθήκης έγιναν μετά από την παράνομη εκσκαφή. Ο ενάγοντας 1 μου έκανε καλή εντύπωση, η μαρτυρία του ήταν θετική, χωρίς υπερβολές και αντιφάσεις και γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Οι εκθέσεις που παρουσίασε ο συγκεκριμένος μάρτυρας και αφορούν τα κόστος επιδιόρθωσης των ζημιών και οι οποίες είχαν ετοιμασθεί από τρίτο πρόσωπο τον ενάγοντα 2 θα εξετασθούν και θα αξιολογηθούν σε κατοπινό στάδιο. Ο ενάγοντας 2 είναι, ως αναφέρω και ανωτέρω, γιος του ενάγοντα 1 και ιδιοκτήτης του επιδίκου τεμαχίου. Ο ενάγοντας που είναι πολιτικός μηχανικός ετοίμασε έκθεση σε σχέση με τις εργασίες που θα έπρεπε να εκτελεσθούν για επιδιόρθωση των ζημιών. Με βάση την πιο πάνω έκθεση, το ποσό που χρειαζόταν να δαπανηθεί για την επισκευή των βοηθητικών χώρων ανερχόταν στο ποσό των Λ.Κ.7.750. Στην έκθεση γίνεται λεπτομερής αναφορά στις εργασίες που θα πρέπει να εκτελεσθούν και στα υλικά που θα πρέπει να αγορασθούν. Η κάθε εργασία κοστολογείται ξεχωριστά. Η αντεξέταση σε σχέση με την έκθεση περιορίστηκε σε ένα μόνο σημείο, ήτοι ότι στην εκτίμηση θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι θα τοποθετούνταν νέα υλικά, για παράδειγμα αποχωρητήριο, είδη οικοδομής, υδραυλικά και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και να γινόταν η ανάλογη προσαρμογή των τιμών. Ο ίδιος ετοίμασε και έκθεση σε σχέση με το κόστος κατασκευής τοίχου αντιστήριξης. Σύμφωνα με την πιο πάνω έκθεση το κόστος, κατά το χρόνο ετοιμασίας της, ανερχόταν σε Λ.Κ.36.354. Στην έκθεση περιγράφονται οι εργασίες που θα έπρεπε να γίνουν, τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν και οι ποσότητες και το κόστος αυτών. Η έκθεση ετοιμάστηκε με τιμές του 2003. Η Έλενα Σοφοκλέους είναι εκτελεστικός μηχανικός στον κλάδο γεφυρών και ειδικών μελετών, στο Τμήμα Δημοσίων Έργων. Είναι πολιτικός μηχανικός, απόφοιτος του Imperial College του Λονδίνου, με μεταπτυχιακό στην εδαφομηχανική. Η μάρτυρας έλαβε οδηγίες από τον προϊστάμενο της να βρει λύση στο πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την εκσκαφή μεγάλου όγκου χώματος από το τεμάχιο της εναγομένης. Κατά την επιτόπια έρευνα η μάρτυρας διαπίστωσε ότι η εκσκαφή έγινε σε όλο το τεμάχιο της εναγομένης με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μεγάλη υψομετρική διαφορά μεταξύ του τεμαχίου της εναγομένης και των εναγόντων, που κυμαινόταν μεταξύ 10-12μ. Στο σημείο του συνόρου πλησίον του δρόμου η υψομετρική αυτή διαφορά μειωνόταν στα 2 μ. Από την εκσκαφή, η οποία ήταν κάθετη, επηρεάσθηκε η μορφολογία του εδάφους. Στο τεμάχιο των εναγόντων παρατηρείται μεγάλη αστάθεια του εδάφους με εμφανή τον κίνδυνο κατολίσθησης του τεμαχίου και της οικοδομής. Η μια πλευρά της οικοδομής βρίσκεται στα όρια της εκσκαφής Σε πολύ δε μικρή απόσταση από αυτήν παρατηρήθηκε διάβρωση του εδάφους. Η υψομετρική διαφορά που υπάρχει σήμερα έχει μέγιστο ύψος 12μ, στο σημείο όμως πλησίον του δρόμου η υψομετρική διαφορά μειώνεται σε 2μ. Η μάρτυρας επρότεινε ως λύση την κατασκευή τοίχου αντιστήριξης στο τεμάχιο της εναγομένης και την εκτέλεση εκτενών χωματουργικών εργασιών. Ετοίμασε πέντε σχέδια σε σχέση με την εργασία που της ανατέθηκε, τα οποία κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τεκμήριο 1. Το πρώτο αποτυπώνει την υφισταμένη κατάσταση, το δεύτερο την προτεινομένη λύση, ήτοι την κατασκευή τοίχου αντιστήριξης και την εκτέλεση χωματουργικών εργασιών. Σύμφωνα με την εισήγηση της μάρτυρας, ο προτεινόμενος τοίχος αντιστήριξης δεν θα έπρεπε να ανεγερθεί στα σύνορα των δύο τεμαχίων αλλά στο μέσο περίπου του εκσκαφέντος τεμαχίου της εναγομένης. Στα υπόλοιπα σχέδια αποτυπώνονται οι λεπτομέρειες και οι οπλισμοί των τοίχων αντιστήριξης. Η μάρτυρας υπολόγισε το κόστος κατασκευής του έργου που αποτυπώνεται στα κατασκευαστικά σχέδια που ετοίμασε, ήτοι το τεκμήριο 1. Για να υπολογίσει το κόστος χρησιμοποίησε τιμές μονάδος που χρησιμοποιούν στο Τμήμα Δημοσίων Έργων, με βάση τις προσφορές. Ως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Α. .Οι τιμές αυτές είναι από τη βάση δεδομένων που τηρείται στο τμήμα δημοσίων έργων με βάση τις προσφορές που λαμβάνουμε συνέχεια. Είναι μέσοι όροι τιμής μονάδας από προσφορές που λαμβάνουμε στο Τμήμα». Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα ετοιμάστηκε αναλυτική εκτίμηση, τεκμήριο 2, στην οποία περιγράφεται η κάθε εργασία ξεχωριστά, οι μονάδες, οι τιμές μονάδας και το κόστος κάθε εργασίας. Το ολικό ποσό ανερχόταν σε €140.300. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας διευκρίνισε ότι το τεκμήριο 2 ετοιμάσθηκε από το προσωπικό του γραφείου της, κάτω από τη δική της επίβλεψη και ελέχθηκε από την ίδια. Πρόσθεσε δε ότι ως πολιτικός μηχανικός έχει γνώσεις επιμέτρησης. Το τεκμήριο 2 αποτελεί μια απλή επιμέτρηση και αυτού του είδους τις επιμετρήσεις μπορούν να τις κάνουν και οι πολιτικοί μηχανικοί. Υποβλήθηκε στη μάρτυρα ότι οι τιμές που υιοθέτησε και η μέθοδος που εφάρμοσε ήταν «ουτοπικές» και ότι οι ποσότητες που έλαβε υπόψιν ήταν πολύ μεγαλύτερες απ΄ ό,τι χρειαζόταν, θέσεις τις οποίες αυτή απέρριψε. Ο Παναγιώτης Θεοφάνους εργαζόταν ως Ανώτερος Τεχνικός στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως. Ο μάρτυρας επισκέφθηκε το τεμάχιο της εναγομένης στα πλαίσια εξέτασης της αίτησης που υπέβαλε η τελευταία για έκδοση άδειας οικοδομής. Επί τόπου διαπίστωσε ότι έγινε μεγάλη εκσκαφή στο σύνορο του γειτονικού τεμαχίου, σε βάθος 10μ περίπου, χωρίς να είχε προηγηθεί η χορήγηση πολεοδομικής άδειας. Η Πολεοδομική Αρχή απέστειλε επιστολή προς την εναγομένη, τεκμήριο 14, με την οποία της εζήτησε όπως εντός ενός μηνός προβεί στην ανέγερση τοίχου αντιστήριξης και επαναφέρει το τεμάχιο στην αρχική του μορφή. Η εναγομένη δεν συμμορφώθηκε και ως εκ τούτου η αρμόδια αρχή εζήτησε από την Εισαγγελία να προβεί στη λήψη μέτρων εναντίον της. Τον επίδικο χώρο τον εξέτασε και η Ιωάννα Αναστασιάδου, η οποία εργάζεται στην Επαρχιακή Διοίκηση και ασκεί έλεγχο και εποπτεία στις τοπικές αρχές. Και η μάρτυρας αυτή διαπίστωσε την παράνομη εκσκαφή η οποία είχε ως αποτέλεσμα η διπλανή κατοικία, εννοώντας την κατοικία των εναγόντων, «να γκρέμεται από ένα βάραθρο». Το αποχωρητήριο είχε «αποκολληθεί», ως ανέφερε χαρακτηριστικά από την κυρίως οικοδομή, ενώ η αποθήκη είχε καταρρεύσει. Η μάρτυρας περιέγραψε τα μέτρα που ελήφθησαν εναντίον της εναγομένης, η υλοποίηση των οποίων όμως ήταν αδύνατη γιατί η εναγομένη δεν εντοπιζόταν. Με βάση τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και δεν έχει αμφισβητηθεί προκύπτει ότι η εναγομένη προέβηκε σε εκσκαφή του κτήματος της, τεμάχιο 390, που γειτνιάζει με το τεμάχιο των εναγόντων, τεμάχιο 389. Η εκσκαφή έγινε κάθετα σε σχέση με το σύνορο του τεμαχίου των εναγόντων χωρίς να ληφθούν οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί υψομετρική διαφορά που φτάνει σε κάποια σημεία 12μ περίπου. Μετά την εκσκαφή υπήρξε κατολίσθηση του εδάφους του τεμαχίου 389, η αποθήκη γκρεμίστηκε, ενώ στο μπάνιο και στο αποχωρητήριο παρουσιάστηκαν ρωγμές στους τοίχους. Ο ανατολικός και ο δυτικός τοίχος αποκολλήθηκαν από τους τοίχους της οικίας σχηματίζοντας μεγάλες ρωγμές μεταξύ τους. Το ακίνητο κηρύχθηκε από τις αρμόδιες αρχές επικίνδυνο για κατοίκηση. Επισημαίνω ότι τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου μεταξύ διαφόρων αρχών και των διαδίκων και στα οποία διαφαίνεται ότι η εναγομένη προέβη σε παράνομη εκσκαφή στο τεμάχιο της με αποτέλεσμα να προκληθούν μεγάλα προβλήματα στο τεμάχιο των εναγόντων, δεν έχουν αμφισβητηθεί. Εκείνο που αμφισβητήθηκε έντονα ήταν το ύψος των αποζημιώσεων. Η πρόκληση ζημιάς στο επίδικο τεμάχιο, από τις ενέργειες της εναγομένης ήταν, με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, εύλογα προβλεπτή και ήταν το αποτέλεσμα της αμέλειας της εναγομένης. Η τελευταία εκτέλεσε τις χωματουργικές εργασίες παράνομα, χωρίς να εξασφαλίσει άδεια από την αρμόδια αρχή. Με τον τρόπο που έγινε η εκσκαφή, ήτοι κάθετα στο σύνορο του τεμαχίου 389, σε ύψος 10-12μ περίπου, πολύ κοντά στην κατοικία των εναγόντων και χωρίς να ληφθούν οποιαδήποτε μέτρα ασφαλείας, ήταν πρόδηλο ότι θα προκαλούνταν μεγάλα προβλήματα στο επίδικο τεμάχιο. Με τις πρώτες βροχές άρχισαν οι κατολισθήσεις με αποτέλεσμα η χρήση της επίδικης οικίας και του τεμαχίου 389 γενικά, ιδιαίτερα στο σημείο που συνορεύει με το τεμάχιο της εναγομένης, να έχει καταστεί επικίνδυνο. Κίνδυνο όμως διατρέχουν και οι διερχόμενοι από το ακίνητο της εναγομένης, τεμάχιο 390, λόγω των κατολισθήσεων, σχετικό είναι το τεκμήριο 6. Η αγωγή είναι θεμελιωμένη και στο αδίκημα της οχληρίας, παρόλον ότι δεν αναφέρεται ρητά στα δικόγραφα προκύπτει από τα γεγονότα που εκτίθονται σ΄ αυτή. Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση Nausika Stylianou v Kyriacos Papacleovoulou[1] από την οποία παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «.In Drane v Evangelou [1978] 2 All E.R. 437, it was held that the trial court could raise the issue of trespass notwithstanding the fact that it had not been pleaded so long as the pleaded facts justified a claim for trespass. In another case, Lord Denning pointed out that so long as the material facts giving rise to a claim are pleaded, a party may obtain any remedy warranted thereby, the rule being that he is not precluded from departing from his pleading with regard to the remedies warranted, as a legal consequence of pleaded facts (see Re Vandervell's Trusts (No 2) [1974] 3 All E.R. 205). Η ιδιωτική οχληρία συνίσταται σε παράνομη επέμβαση στην χρήση ή απόλαυση ακίνητης ιδιοκτησίας κάποιου προσώπου ή κάποιου δικαιώματος επί ή σε σχέση με αυτή. Το άρθρο 46 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 προνοεί ότι: «Ιδιωτική οχληρία συνίσταται στο ότι πρόσωπο επιδεικνύει συμπεριφορά ή διεξάγει τις εργασίες του ή χρησιμοποιεί ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε αυτό κατά κυριότητα ή κατέχεται από αυτό, με τρόπο ώστε κατά συνήθεια να παρεμβαίνει στην εύλογη χρήση και απόλαυση, αφού ληφθούν υπόψη η θέση και η φύση αυτής, της ακίνητης ιδιοκτησίας οποιουδήποτε άλλου προσώπου: Νοείται ότι ο ενάγοντας δεν τυγχάνει αποζημίωσης σε σχέση με ιδιωτική οχληρία εκτός αν εξαιτίας αυτής υπέστη ζημιά: Νοείται περαιτέρω ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού δεν εφαρμόζονται καθόσον αφορά παρέμβαση στο φως». Ο νόμος προσπαθεί να θέσει σε ισοζύγιο δύο συγκρουόμενα συμφέροντα, το δικαίωμα του κατόχου γης να χρησιμοποιεί αυτή ως εκείνος κρίνει σκόπιμο και το δικαίωμα του γείτονα του να απολαμβάνει ήσυχα τη δική του γη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η εναγομένη παραγνωρίζοντας πλήρως τα δικαιώματα των γειτόνων της επιδεικνύοντας αμέλεια που αγγίζει τα όρια εγκληματικής αμέλειας προέβη σε εκσκαφή στο ακίνητο της, τόσο μεγάλης έκτασης που κατέστησε τη γειτονική οικία επικίνδυνη για κατοίκηση. Οι εργασίες αυτές έγιναν χωρίς να εξασφαλίσει προηγουμένως τις αναγκαίες άδειες από τις αρμόδιες αρχές και χωρίς να λάβει οποιαδήποτε προστατευτικά μέτρα σε σχέση με το γειτονικό τεμάχιο. Σχετική επί του θέματος αυτού είναι η μαρτυρία του Παναγιώτη Θεοφάνους και της Ιωάννας Αναστασιάδου, δύο ανεξαρτήτων μαρτύρων, η μαρτυρία των οποίων δεν αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε σημείο από την υπεράσπιση και γίνεται δεκτή στο σύνολο της. Νόμιμο δικαίωμα για έγερση αγωγής έχει τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και ο κάτοχος της περιουσίας η οποία επηρεάζεται από την οχληρία. Το δικαίωμα του ενάγοντα 1 δεν έχει αμφισβητηθεί από την εναγομένη, δεν έχει στοιχειοθετηθεί ως επίδικο με την Υπεράσπιση της, κρίνω σκόπιμο όμως να το θίξω ακροθιγώς καθότι ο ενάγοντας 1 αντεξετάσθηκε σε σχέση με τα δικαιώματα του επί του ακινήτου. Συγκεκριμένα αντεξετάσθηκε κατά πόσο είχε εγγράψει στο Κτηματολόγιο το δικαίωμα του να κατέχει εφ όρου ζωής την επίδικη οικία. Παρόμοιο θέμα απασχόλησε το Εφετείο στην απόφαση Στέλλα Γιαβρή κ.α v Σταύρου Πάσιου[2]. Το Εφετείο κατέληξε ότι εφόσον το δικαίωμα κατοχής του διαμερίσματος δεν αποτελούσε επίδικο θέμα το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα αποφάσισε ότι η εφεσείουσα 2 δεν είχε νόμιμο δικαίωμα έγερσης της αγωγής[3]. «.Το Πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι η εφεσείουσα 2, μη ούσα ιδιοκτήτρια ή ενοικιάστρια του διαμερίσματος, δεν είχε δικαίωμα αγωγής για οχληρία κατά του εφεσίβλητου. Το δικαίωμα κατοχής και χρήσης του διαμερίσματος στο οποίο διέμενε η εφεσείουσα 2, δεν στοιχειοθετήθηκε ως επίδικο στη δικογραφία. Αντίθετα έγινε δεκτό από τον εφεσίβλητο ότι η εφεσείουσα 2 διαμένει στο διαμέρισμα της και, ως η μαρτυρία αποκάλυψε, αυτή ήταν πάντοτε κάτοχος του διαμερίσματος πριν και μετά τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας του στη θυγατέρα της. Δεν αμφισβητήθηκε με την υπεράσπιση ότι το διαμέρισμα συνιστά τον τόπο διαμονής της εφεσείουσας 2. Τοιουτοτρόπως το δικαίωμα κατοχής του διαμερίσματος δεν ήταν επίδικο θέμα∙ ούτε τέθηκε υπό αμφισβήτηση το παραδεκτό της απαίτησης της με αναφορά στους όρους διαμονής της στο ακίνητο». Καταλήγω ότι το νόμιμο δικαίωμα του ενάγοντα 1 δεν έχει καταστεί επίδικο και ως εκ τούτου δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις η αποζημίωση που καταβάλλεται υπολογίζεται είτε με βάση την μείωση της αξίας του ακινήτου που υπέστη τη ζημιά είτε με βάση το ποσό που χρειάζεται για αποκατάσταση της ζημιάς αυτής[4] ή και τα δύο[5]. Σε κάποιες περιπτώσεις εφόσον οι περιστάσεις το απαιτούν, το Δικαστήριο δύναται να επιδικάσει αποζημιώσεις ίσες με το κόστος αγοράς ενός νέου ακινήτου. Στην Dominion Mosaics and Tile Co v Trafalgar Trucking Co[6] Αγγλικό Δικαστήριο επιδίκασε ποσό ίσο με την αξία του ακινήτου που αγόρασε ο ενάγοντας για να στεγάσει την επιχείρηση του εφόσον ο χώρος όπου διεξήγαγε την επιχείρηση του είχε καταστραφεί από πυρκαγιά. Το Δικαστήριο κατέληξε στην πιο πάνω απόφαση αφού έλαβε υπόψη ότι το κόστος αποκατάστασης του προηγουμένου κτιρίου υπερέβαινε κατά πολύ το κόστος αντικατάστασης του με κάποιο άλλο ακίνητο. Κατά πόσο θα επιδικασθούν αποζημιώσεις με βάση τη μείωση της αξίας του ακινήτου ή την αποκατάσταση του ακινήτου εξετάζεται με γνώμονα τι θα ήταν λογικό έχοντας υπόψιν τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Ως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σύγγραμμα Mc Gregor on Damages[7]: «.The difficulty in deciding between diminution in value and cost of reinstatement arises from the fact that the claimant may want his property in the same state as before the commission of the tort but the amount required to effect this may be substantially greater that the amount by which the value of the property has been diminished. The test which appears to be the appropriate one is the reasonableness of the claimant's desire to reinstate the property; this will be judged in part by the advantages to him of reinstatement in relation to the extra cost to the defendant in having to pay damages for reinstatement rather than damages calcutated by the diminution in value of the land». Βοηθητική ανάλυση του θέματος αυτού γίνεται και στις Αγγλικές αποφάσεις Dodd Properties (Kent) v Canterbury City Council[8] και Lodge Holes Colliery Co v Wednesbury Corp[9]. Στην περίπτωση που επιδικάζεται ποσό για αποκατάσταση της ζημιάς, δεν αφαιρείται από το ποσό αυτό τυχόν υπεραξία του ακινήτου που δυνατόν να επήλθε λόγω της αποκατάστασης, ως ήταν η θέση του ευπαιδεύτου συνηγόρου υπεράσπισης. Ως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σύγγραμμα Mc Gregor On Damages[10]: «.The second variety stems from the frequent impossibility of repairing damaged property without putting it into a better condition than it was before the damage had been inflicted, since repairing with old and worn materials is not a practical possibility. In these circumstances the question arises whether there should be a deduction from the cost of repair of the amount by which the property, after repair is more valuable than before-hand. The first cases tended to hold that there should indeed be such a deduction, this solution appearing both in cases where land was tortuously damaged and in cases where lessees were in breach of covenants to repair. But, at a comparatively early date, the cases concerning damage to ships rejected the argument that there must be a deduction on account of "new for old" since, as well expressed by Dr. Lushington, if the plaintiff derives incidentally a greater benefit than mere indemnification, it arises only from the impossibility of otherwise effecting such indemnification without exposing him to some loss or burden, which the law will not place on him». Σε τέτοιας φύσης υποθέσεις το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει και προστακτικό διάταγμα, με το οποίο να διατάσσεται ο εναγόμενος να διορθώσει τη ζημία που προκάλεσε. Σχετικό είναι το απόσπασμα από το σύγγραμμα Winfield & Jolowicz on Tort[11]: «Normally injunctions are prohibitory, they forbid the defendant from persisting in his wrongful conduct, but the court has power also to grant a mandatory injunction by virtue of which the defendant is actually ordered to take positive action to rectify the consequences of what he has already done». Κατά πόσο θα εκδοθεί ή όχι προστακτικό διάταγμα εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η κάθε περίπτωση εξετάζεται με βάση τα δικά της γεγονότα. Η αξίωση των εναγόντων είναι μεταξύ άλλων για ειδικές ζημίες και αυτές πρέπει, σύμφωνα με την κυπριακή νομολογία, να αποδεικνύονται με αυστηρότητα και σαφήνεια[12]. Στις περιπτώσεις όμως που ο υπολογισμός των ζημιών είναι δύσκολος λόγω της φύσης της ζημιάς αυτό δεν αποτελεί λόγο για απόρριψη της αξίωσης ή επιδίκασης ονομαστικών αποζημιώσεων. Το γεγονός ότι οι ζημιές δεν μπορούν να υπολογιστούν με πλήριν ακρίβεια δεν απαλλάσσει τον εναγόμενο από την υποχρέωση να αποζημιώσει τον ενάγοντα. Ως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο Mc Gregor on Damages[13]: «.The fact that damages cannot be assessed with certainty does not relieve the wrongdoer of the necessity of paying damages. Indeed if absolute certainty were required as to the precise amount of loss that the plaintiff had suffered, no damages would be recovered at all in the great number of cases .Of course, as Devlin J. said in Biggin v Permanite[14] "Where precise evidence is obtainable, the court naturally expects to have it, [but] where it is not, the court must do the best it can". Generally therefore, although it remains true to say that "difficulty of proof, the standard demanded can seldom be that of certainty. Even if it is said that the damage must be proved with reasonable certainty, the word "reasonable" is really the controlling one, and the standard of proof only demands evidence from which the existence of damage can be reasonably inferred and which provides adequate data for calculating its amount». Ο βαθμός βεβαιότητας που απαιτείται σε κάθε περίπτωση εξαρτάται από το χαρακτήρα των πράξεων που προκάλεσαν τη ζημιά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες είχαν τελεσθεί οι πράξεις αυτές. Καθοδηγητικό επί του θέματος είναι το απόσπασμα του Bowne L.J στην Αγγλική απόφαση Ratcliffe v Evans[15]: «.In all actions accordingly on the case where the damage actually done is the gist of the action, the character of the acts themselves which produce the damage, and the circumstances under which these acts are done, must regulate the degree of certainty and particularity with which the damage ought to be stated and proved. As much certainty and particularity must be insisted on, both in pleading and proof of damage, as is reasonable, having regard to the circumstances and to the nature of the acts themselves by which the damage is done. To insist upon less would be to relax old and intelligible principles. To insist upon more would be the vainest pedantry». Ήταν η θέση της υπεράσπισης ότι τόσο οι ζημιές που αφορούν την επισκευή των βοηθητικών χώρων της οικίας όσο και αυτές που αφορούν την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης και επιχωμάτωσης δεν έχουν αποδειχθεί στο βαθμό που απαιτείται. Για το πρώτο θέμα κατέθεσε ο ενάγοντας 2 ενώ για το τελευταίο κατέθεσαν τόσο η Έλενα Σοφοκλέους όσο και ο ενάγοντας 2. Και οι δύο μάρτυρες ήταν πολιτικοί μηχανικοί. Σε σχέση με την Έλενα Σοφοκλέους παρατηρώ ότι αυτή απέκτησε το πτυχίο της πολιτικής μηχανικής από το παγκοσμίως αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο, Imperial College του Λονδίνου. Πέραν τούτου όμως έχει ειδικευθεί στην εδαφομηχανική, κατέχει μεταπτυχιακό δίπλωμα του ιδίου πανεπιστημίου και έχει μεγάλη πείρα, ως εκ της εργασίας της, στον ιδιωτικό και στη συνέχεια στο δημόσιο τομέα, στον κλάδο αυτό. Η Έλενα Σοφοκλέους μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Επρόκειτο για ανεξάρτητη μάρτυρα στην οποία ανατέθηκε η εκπόνηση μελέτης για το συγκεκριμένο θέμα, από το τμήμα της. Η μαρτυρία της ήταν θετική και εμπεριστατωμένη χωρίς υπερβολές και αντιφάσεις. Η μάρτυρας παρουσίασε στο Δικαστήριο και εξήγησε με τρόπο απλό και κατανοητό τη μελέτη που ετοίμασε. Η μελέτη της δεν έχει ουσιαστικά αμφισβητηθεί, εκείνο που αμφισβητήθηκε ήταν η κοστολόγηση της εργασίας. Υπενθυμίζω ότι η κοστολόγηση έγινε χρησιμοποιώντας τη βάση δεδομένων που διατηρούν στο Τμήμα Δημοσίων Έργων, πρόκειται για «το μέσο όρο τιμής μονάδας από προσφορές που λαμβάνουν στο τμήμα». Έχοντας υπόψη τις αρχές που παραθέτω ανωτέρω σε σχέση με τον υπολογισμό των ειδικών ζημιών ουδέν μεμπτό υπάρχει, κατά τη κρίση μου, στη μέθοδο που εφαρμόσθηκε. Αντίθετα οι τιμές που χρησιμοποιήθηκαν είναι αντιπροσωπευτικές των τιμών που ίσχυαν στην ελεύθερη αγορά κατά το συγκεκριμένο χρόνο εφόσον αποτελούν το μέσο όρο που υπολογίσθηκε με βάση ένα πολύ μεγάλο αριθμό προσφορών που υποβλήθηκαν στο συγκεκριμένο τμήμα. Για το ίδιο θέμα είχε ετοιμάσει έκθεση και ο ενάγοντας 2. Παρατηρώ όμως ότι αυτός δεν κατέθεσε οποιαδήποτε σχέδια σε σχέση με το έργο που είχε υπόψη όταν ετοίμαζε τη συγκεκριμένη έκθεση. Κατατέθηκε η κοστολόγηση κάποιου έργου χωρίς να δοθούν οποιαδήποτε για το έργο αυτό. Η μαρτυρία του επί του σημείου αυτού ήταν ημιτελής και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου κρίνω ότι οι ζημιές που απαιτούνται για την επανακατασκευή της αποθήκης και την επιδιόρθωση των βοηθητικών χώρων, Λ.Κ.7750, έχουν αποδειχθεί στο βαθμό που απαιτείται. Αποδείχθηκε επίσης και το κόστος κατασκευής του τοίχου αντιστήριξης και εκτέλεσης χωματουργικών εργασιών. Ως ανέφερα και ανωτέρω η Έλενα Σοφοκλέους μου έκανε πολύ καλή εντύπωση και η μαρτυρία της, συμπεριλαμβανομένης και της έκθεσης που ετοίμασε, γίνεται αποδεκτή. Καταλήγω ότι το κόστος για την εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών είναι €140.300. Οι ενάγοντες με την έκθεση απαίτησης που κατεχώρησαν ζητούν διάταγμα με το οποίοι να διατάττεται η εναγομένη να κατασκευάσει τοίχο αντιστήριξης. Το κόστος κατασκευής του τοίχου το αξιώνουν «.εις περίπτωση κατά την οποία η εναγομένη αρνηθεί και ή παραλείψει να πράξει τούτο», ήτοι να κατασκευάσει το τοίχο. Η έκδοση ενός διατάγματος εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Διάταγμα προστακτικής (mandatory) μορφής, ως αυτό που αξιώνουν οι ενάγοντες πρέπει να εκδίδεται σε αραιές περιπτώσεις. Το Δικαστήριο κατά την άσκηση της εξουσίας του πρέπει να λάβει υπόψη τις πιο κάτω αρχές, οι οποίες συνοψίζονται στην απόφαση Α. Σοφοκλέους κ.α v Παύλου Ηλία Παύλου[16]: «(i).Ο ενάγων δείχνει ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να του προκληθεί σοβαρή ζημιά στο μέλλον αν δεν δοθεί το διάταγμα. (
- ii)Όταν η ζημία που θα προκύψει λόγω άρνησης έκδοσης του διατάγματος δεν θα μπορεί να θεραπευθεί με την επιδίκαση αποζημιώσεων. (iii) Θα υπάρξει άρνηση έκδοσης του διατάγματος όπου η συμμόρφωση από τον εναγόμενο θα είναι παράνομη. Επομένως σε αντίθεση με τα απαγορευτικά διατάγματα στην περίπτωση διαταγμάτων διατακτικής μορφής θα πρέπει να λαμβάνεται το κόστος του εναγομένου για συμμόρφωση». Στην ίδια υπόθεση τονίζεται ότι τα πιο πάνω κριτήρια δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση που ο εναγόμενος «ενήργησε σκόπιμα». Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να εκδοθεί το διάταγμα έστω κι αν η δαπάνη που θα υποστεί ο εναγόμενος είναι μεγάλη. Σχετική επί του θέματος είναι η Αγγλική απόφαση Redland Bricks Ltd v Morris[17] τα γεγονότα της οποίας είναι παρόμοια με την υπό κρίση. Η εκσκαφή του τεμαχίου των εναγομένων προκάλεσε την καθίζηση του γειτονικού τεμαχίου και την πρόκληση ζημιών σε αυτό. Η Βουλή των Λόρδων καθόρισε τις γενικές αρχές κάτω από τις οποίες μπορεί να εκδοθεί προστατικό διάταγμα. Τις συνοψίζω. 1. Οι ζημιές δεν αποτελούν επαρκή θεραπεία για τη ζημία που υπέστη ο ενάγοντας. 2. Αν ο εναγόμενος συμπεριφέρθηκε προκλητικά ή προσπάθησε να αποκτήσει κάποιο πλεονέκτημα σε βάρος του ενάγοντα τότε τα έξοδα που δυνατόν να επιβαρυνθεί ο εναγόμενος λόγω του προστακτικού διατάγματος δεν αποτελούν παράγοντα που λαμβάνεται υπόψη. Όταν όμως ο εναγόμενος συμπεριφερθεί λογικά αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση λανθασμένα (wrongly), τότε το ποσό που θα χρειασθεί να καταβάλει ο εναγόμενος για διόρθωση της ζημίας αποτελούν σημαντικό παράγοντα που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Στην υπό κρίση περίπτωση η εναγομένη ενήργησε σκόπιμα αδιαφορώντας πλήρως για τις συνέπειες των πράξεων της, τα καταστροφικά αποτελέσματα των οποίων ήταν εύλογα προβλεπτά. Προέβη σε εκσκαφή τεραστίων διαστάσεων που είχε ως αποτέλεσμα να καταστήσει την γειτονική οικία επικίνδυνη για κατοίκηση. Ακόμη και η διέλευση από το δικό της τεμάχιο εγκυμονεί κινδύνους λόγω της διάβρωσης του εδάφους του γειτονικού τεμαχίου. Ενόψει τούτου κρίνω ότι είναι αναγκαία η έκδοση προστακτικού διατάγματος για να εξαλειφθεί ο κίνδυνος περαιτέρω διάβρωσης και κατολίσθησης του εδάφους. Οι ενάγοντες ζητούν παράλληλα, ως αναφέρω και ανωτέρω και την επιδίκαση αποζημιώσεων που θα αντιστοιχούν με το κόστος ανέγερσης του τοίχου σε περίπτωση που η εναγομένη παραλείψει να συμμορφωθεί με το διάταγμα. Σε τέτοια περίπτωση οι ενάγοντες θα μπορούν να λάβουν μέτρα για να την εξαναγκάσουν να το πράξει. Αποζημιώσεις θα μπορούσαν να επιδικασθούν στη περίπτωση που οι ενάγοντες θα ήταν σε θέση να προβούν από μόνοι τους στην κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης. Ο τοίχος όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση σύμφωνα με τη μάρτυρα Έλενα Σοφοκλέους δεν θα πρέπει να κτιστεί στο τεμάχιο των εναγόντων, ούτε καν στο σύνορο των δύο τεμαχίων αλλά εντός του τεμαχίου της εναγομένης, στο μέσο περίπου αυτού. Ενόψει τούτου, κρίνω ότι θα παρουσιάζονταν πολλές πρακτικές δυσκολίες αν την εκτέλεση του έργου αναλάμβαναν οι ενάγοντες. Οι ενάγοντες δεν θα ήταν σε θέση να εξασφαλίσουν οι ίδιοι προσωπικά τις αναγκαίες άδειες από τις αρμόδιες αρχές, εφόσον το έργο θα ανεγερθεί εντός του τεμαχίου τρίτου προσώπου και πέραν τούτου πιθανόν να εγείρονταν και διάφορα ζητήματα μεταξύ τους εφόσον οι ενάγοντες θα ήταν αναγκασμένοι να εισέρχονται εντός του τεμαχίου της εναγομένης για την εκτέλεση του έργου. Ενόψει τούτου η πιο πάνω αξίωση τους δεν μπορεί αν γίνει αποδεκτή. Εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον της εναγομένης για το ποσό των ΛΚ7.750, που αντιστοιχεί σε €13.241,66, για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθησαν στην επίδικη οικία, με τόκο από την ημέρα καταχώρησης της αγωγής, 5.10.2005 μέχρι εξοφλήσεως. Εκδίδεται επίσης διάταγμα υπέρ των εναγόντων και εναντίον της εναγομένης με το οποίο η τελευταία διατάττεται όπως εντός ενός έτους από την ημέρα επίδοσης του διατάγματος ανεγείρει τοίχο αντιστήριξης εντός του τεμαχίου 390 τοποθεσία Αργάκι, στο χωριό Κάμπος της Τσακκίστρας, προς εξάλειψη όλων των κινδύνων που δημιουργήθηκαν από την εκσκαφή του εν λόγω τεμαχίου μεταξύ των οποίων είναι η διάβρωση και η κατολίσθηση του εδάφους του γειτονικού ακινήτου, τεμάχιο 389. Δίδεται μεγάλο χρονικό περιθώριο για υλοποίηση του έργου καθότι λήφθηκε υπόψη από το Δικαστήριο ότι η εναγομένη θα πρέπει να εξασφαλίσει, προτού αρχίσει την εκτέλεση των εργασιών, όλες τις αναγκαίες άδειες από τις αρμόδιες αρχές. Τα έξοδα ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον της εναγομένης. (Υπ.) Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ [1]
(1982)1 C.L.R. 542, 552. [2]
(2004)1 Α Α.Α.Δ. 125, 130. [3] Βλέπετε Hunter v Canary Wharf Ltd [1997] 2 All ER 426, 427 και Χρίστος Αγαθοκλέους Λτδ και Φωτεινή Σοφοκλέους
(2000)1 Γ Α.Α.Δ.
- [4] Mc Gregor on Damages, 18η έκδοση 34-003 -34-009 Ward v Cannock Chase District Council [1986] Ch.
- [5] Bunclark v Herlfordshire CC
(1977)243 E.G 381 and
- [6] [1990] 2 All E.R. 246 CA. [7] 19η έκδοση παρ. 34-
- [8]
(1980)1 W.L.R.
- [9] [1908] A.C
- [10] 14η έκδοση παρ.
- [11] Έκδοση 1979, σελ.
- [12] Πίριλλου και Κονναρή, Κουμπαρή και Φούτρη. [13] 14η έκδοση παρ.
- [14] [1951] 1 K.B. 422,
- [15] [1892] 2 QB 524, 532-
- [16] Πολ. Εφ. 159/09, ημερ. 20.9.2012, σελ.
- [17] [1970] AC
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο