Αναφορικά με την Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Στροβόλου ν. Δήμητρα Πατουνά κ.α., Αρ.Αιτ. 459/11, 3/4/2013

(2): Στέλιος Νικολάου Παρών Α Π Ο Φ Α Σ Η (Εχ tempore) Στις 9.6.11 οι αιτητές, Συνεργατική Πιστωτική Στροβόλου, πέτυχαν ερήμην του καθ΄ου η αίτηση

(2)απόφαση-διάταγμα του Δικαστηρίου όπως η διαιτητική απόφαση ημερ. 8.12.08 για δάνειο γραμματίου με αριθμό 7265016-02 €16.390,13 πλέον τόκο 9% από 8.12.08 εγγραφεί ως απόφαση Δικαστηρίου. Ο καθ΄ου η αίτηση 2 ο οποίος είναι ενώπιον του Δικαστηρίου σήμερα στα πλαίσια αίτησης μηνιαίων δόσεων ημερ. 9.12.11 φαίνεται από τα έγγραφα που βρίσκονται στον φάκελο του Δικαστηρίου αλλά και των όσων έχει αναφέρει ο ίδιος προφορικά να είναι ένας εκ των εγγυητών του πρωτοφειλέτη του δανείου ο οποίος είναι ο Νίκος Ρώσσος. Όπως έχω αναφέρει η αίτηση για εγγραφή της απόφασης του Διαιτητή που αφορά το επίδικο δάνειο προωθήθηκε, τουλάχιστον σε ότι αφορά τον φάκελο που έχω ενώπιον μου, μόνο εναντίον τριών από τους εγγυητές και συγκεκριμένα της Δήμητρας Πατούνα, Στέλιου Α.Νικολάου και Σωτήρη Ανδρέου. Δεν φαίνεται από τον φάκελο του Δικαστηρίου τι έχει απογίνει με τους υπόλοιπους εγγυητές και/ή τον πρωτοφειλέτη. Στις 9.12.11 καταχωρήθηκε η υπό κρίση αίτηση με την οποία οι αιτητές ζητούσαν την έκδοση διαταγμάτων μηνιαίων δόσεων προς εξόφληση του δανείου σε σχέση με τους τρεις εγγυητές. Σε ότι αφορά την Δήμητρα Πατούνα η αίτηση αποσύρθηκε άνευ βλάβης δικαιωμάτων των αιτητών στις 26.3.

1. Σε ότι αφορά τον καθ΄ου η αίτηση 3, Σωτήρη Ανδρέου και πάλι η αίτηση αποσύρθηκε άνευ βλάβης εναντίον του στις 9.12.11 με έξοδα €350, πλέον ΦΠΑ, πλέον €18 έξοδα επίδοσης υπέρ των αιτητών και εναντίον του καθ΄ου η αίτηση
2. Συνεπώς, η αίτηση προχώρησε μόνο αναφορικά με τον καθ΄ου η αίτηση 2, Στέλιο Νικολάου. Από το ιστορικό του φακέλου προκύπτει ότι η αίτηση αναβλήθηκε πάρα πολλές φορές για οδηγίες με στόχο να αντιμετωπιστούν συναινετικά οι ισχυρισμοί του καθ΄ου η αίτηση 2, σε σχέση με την οικονομική του κατάσταση και την τυχόν ικανότητα του να πληρώνει το χρέος αυτό με μηνιαίες δόσεις. Ο καθ΄ου η αίτηση 2 είχε προβάλει πολλές φορές προφορικά στο Δικαστήριο την θέση ότι βρίσκεται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση και αδυνατεί να πληρώνει οποιοδήποτε ποσό για το χρέος αυτό. Καταχώρησε τελικά προσωπικά, υπό τύπο ένστασης, μια γραπτή δήλωση στην οποία επισυνάπτεται αριθμός τεκμηρίων που είναι ενώπιον του Δικαστηρίου αλλά και έχει εφοδιάσει τους αιτητές με διάφορα έγγραφα κάποια από τα οποία είναι σήμερα ενώπιον μου, μετά που μου τα έχει δώσει ο κ.Χαβιαράς, δεν είναι δεόντως καταχωρημένα στο Δικαστήριο. Η αίτηση οδηγήθηκε τελικά σε ακρόαση, ο καθ΄ου η αίτηση 2 αντεξετάστηκε από τον κ.Χαβιαρά σε σχέση και με τις προσωπικές του συνθήκες αλλά και τις συνθήκες διαβίωσης του, όπως επίσης και για την μισθοδοσία του και τον τρόπο διαμονής της. Σύμφωνα με τα όσα έχει αναφέρει ενόρκως ο καθ΄ου η αίτηση είναι μόνιμος δημόσιος υπάλληλος, υπηρετεί στον Στρατό εδώ και 25 χρόνια και ο μηνιαίος μισθός του όπως ο ίδιος έχει αναφέρει ήταν περισσότερα από €3600 ακάθαρτος μισθός από τον οποίο ένα ποσό γύρω στις €3000 αποτελούσε τον καθαρό μισθό που απολάμβανε, αλλά τώρα ενόψει της μείωσης που έχει γίνει στους μισθούς όλων των δημοσίων υπαλλήλων λόγω της οικονομικής κατάστασης, ο καθαρός μισθός του μειώθηκε στο ποσό των €
3. που μπορώ να έχω και δικαστική γνώση και αναφέρει ότι ο ακάθαρτος μισθός μειώθηκε σε €
4. Όπως ο ίδιος έχει αναφέρει είναι τοποθετημένος σήμερα στη κλίμακα Α
5. Ο καθ΄ου η αίτηση 2 έχει αναφέρει στο Δικαστήριο ότι εξαιτίας της δεινής οικονομικής του κατάστασης οι συνθήκες διαβίωσης του δεν είναι καλές. Διαμένει σε τροχόσπιτο στην οδό Κωνσταντινουπόλεως και τον εφοδιάζει ένας γείτονας του με νερό, χωρίς να πληρώνει. Όσον αφορά τις ανάγκες ηλεκτροδότησης διαθέτει ο ίδιος γεννήτρια για την οποία δεν πληρώνει σταθερό ποσό αλλά πληρώνει μόνο όταν έχει χρήματα να τοποθετήσει βενζίνη σ΄αυτή και υπολογίζει ο ίδιος ότι χρειάζεται περίπου €8 ημερησίως για να τροφοδοτεί την γεννήτρια. Η σίτιση του κάθε μέρα γίνεται στον Στρατό το μεσημέρι και ο ίδιος μεριμνά μόνο για το φαγητό του το βράδυ το οποίο υπολογίζει σε €4 ημερησίως, ένα ποσό δηλαδή περί τα €120 μηνιαίως. Λαμβάνοντας υπόψη μου ότι ο καθ΄ου η αίτηση 2 δεν πληρώνει χρήματα για σκοπούς αγοράς τροφίμων από υπεραγορές κλπ κρίνω ότι το ποσό αυτό είναι εύλογο υπό τις περιστάσεις και με τα σημερινά δεδομένα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί ο καθ΄ου η αίτηση 2 δεν πληρώνει λογαριασμούς ρεύματος και νερού. Έχει αναφέρει ότι για τις ανάγκες πλυσίματος των ρούχων του πληρώνει €12 την εβδομάδα, δηλαδή €48 τον μήνα, σε πλυντήριο δημόσιας χρήσης το οποίο τροφοδοτεί με κέρματα. Έχει αναφέρει ότι ο τελευταίος λογαριασμός που είχε για το τηλέφωνο του ήταν €50 και είναι απλήρωτος και δεν διαθέτει κινητό ή σταθερό τηλέφωνο σήμερα. Αναφερόμενος στα καθημερινά του έξοδα είπε ότι υπολογίζει ένα ποσό γύρω στα €20 την εβδομάδα για τσιγάρα, καφέ και αναψυκτικά για το οποίο ποσό λαμβάνει πίστωση από το καψιμί του Στρατού. Ειδικά για το κάπνισμα έχει αναφέρει ότι καπνίζει περίπου 1 πακέτο τσιγάρα εβδομαδιαίως. Έχει τρία παιδιά, συγκεκριμένα τρεις κόρες, δύο εκ των οποίων έχουν ενηλικιωθεί και για την τρίτη του κόρη η οποία είναι ηλικίας 17 ετών σήμερα υπάρχει εναντίον του διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου για πληρωμή διατροφής ύψους €200 μηνιαίως. Δήλωσε ότι δεν πληρώνει τα διατάγματα διατροφής λόγω αδυναμίας ενώ εκκρεμούν εναντίον του πολλά εντάλματα για τα οποία έχει λάβει και τηλεφωνήματα από την Αστυνομία. Ανέφερε επίσης ότι για την διακίνηση του χρησιμοποιεί μοτοσυκλέτα η οποία δεν είναι εγγεγραμμένη επ΄ονόματι του αλλά στην Τράπεζα (δική μου σημείωση προφανώς λόγω σύμβασης ενοικιαγοράς από ό,τι το Δικαστήριο μπόρεσε να καταλάβει) την οποία χρησιμοποιεί μόνο για σκοπούς διακίνησης προς και από την εργασία του. Δεν βγαίνει έξω για κοινωνικούς σκοπούς ή για να συναντά φίλους του για ποτό αλλά τυγχαίνει να δαπανεί χρήματα για κοινωνικούς σκοπούς χωρίς να προσδιορίσει ποσό κατά μήνα. Ο καθ΄ου η αίτηση ανέφερε ότι από τον μισθό του, δηλαδή από το ποσό των €2800 καθαρά όπως έχει αναφέρει, πληρώνει €2200 - €2300 για πληρωμή και αντιμετώπιση υποχρεώσεων του σε σχέση με διάφορα δάνεια. Αντίγραφα σχετικών καταστάσεων των δανείων του έχει δώσει στους δικηγόρους των αιτητών οι οποίοι τα έχουν θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου. Προκύπτει από αυτά ότι ο καθ΄ου η αίτηση 2 πληρώνει με βάση τα εμβάσματα της μισθοδοσίας του τουλάχιστον 6 δάνεια τον μήνα. Η μία δόση είναι για €400 μηνιαίως και φαίνεται να αφορά δάνειο το οποίο πληρώνεται τουλάχιστον από τον Μάρτιο του 2002, άλλη δόση είναι για ποσό €225 μηνιαίως το οποίο φαίνεται να πληρώνεται από τον Νοέμβριο του 2002, υπάρχει ένα άλλο δάνειο για το οποίο πληρώνει €200 τον μήνα όπως φαίνεται από τον Απρίλιο του 2006, άλλο δάνειο για €260 μηνιαίως το οποίο πληρώνεται από Απρίλιο του 2004, δάνειο για το οποίο πληρώνει €40 μηνιαίως από τον Οκτώβριο του 1998 και τέλος ένα άλλο δάνειο για το οποίο επίσης πληρώνει €40 μηνιαίως από Απρίλιο του
6. Υπάρχει στα έγγραφα επίσης ακόμα μια αναφορά για ένα ποσό ύψους €170 από τον Ιούνιο του
7. Ο καθ΄ου η αίτηση 2 δεν προσκόμισε στο Δικαστήριο έγγραφα που να δηλώνουν την ημερομηνία σύναψης των δανείων ούτε τα υπόλοιπα τους σήμερα. Οι καταστάσεις λογαριασμού που έχει εφοδιάσει ο καθ΄ου η αίτηση 2 τους δικηγόρους των αιτητών και αυτοί με την σειρά τους το Δικαστήριο, αφορούν μεμονωμένη χρονική περίοδο από το 2002-
8. Ήταν η θέση του καθ΄ου η αίτηση 2 ότι δεν διαθέτει κανένα περιουσιακό στοιχείο και ότι όχι μόνο αδυνατεί να πληρώνει οποιοδήποτε ποσό για το δάνειο υπό εξέταση αλλά αντίθετα αν επιδικαστεί εναντίον του οποιοδήποτε ποσό πέραν του ότι θα δυσχεράνει ιδιαίτερα την κατάσταση του το μόνο που θα μπορούσε να αποκόψει από τα ποσά που έχει αναφέρει είναι το ποσό που δαπανεί για τις ανάγκες πλύσης των ρούχων του. Οι αρχές που διέπουν το θέμα είναι πολύ καλά γνωστές στο Δικαστήριο και έχουν αποκρυσταλλωθεί στη νομολογία εδώ και καιρό. Υπάρχει πλούσια Νομολογία επί του προκειμένου η οποία έχει καθορίσει με σαφήνεια τις βασικές αρχές που θα πρέπει το Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψη σε τέτοιου είδους αιτήσεις. Ξεκινώ από την διαχρονική αρχή, η οποία σωστά επισημάνθηκε από τον κ.Λοϊζου, ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν θα πρέπει «να μένουν στα χαρτιά». Η αρχή αυτή εκφράζεται με τρόπο γλαφυρό στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα v. Κωνσταντίνου

(2000)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1598. Συγκεκριμένα αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου». Τούτου λεχθέντος, ουδέποτε εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντεπεξέλθει στις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του. Πρώτα και πάνω απ΄όλα τοποθετείται η αξιοπρεπής διαβίωση του ανθρώπου (βλ. Christoforou v. Athanasiou

(1981)1 C.L.R. 696 και Λαϊκή Τράπεζα v. Θεοχάρη Χαραλάμπους

(1989)1 ΑΑΔ 536). Στην υπόθεση Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686, αναφέρονται σχετικά στη σελ. 689 τα εξής: «Η ατομική ευχέρεια για την αποπληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις μετά τον προσδιορισμό των μέσων των χρεώστη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν την στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη». Αν από την έρευνα που θα διεξαχθεί προκύψει περίσσευμα, τότε ο χρεώστης μπορεί να διαταχθεί να το καταβάλλει έναντι του χρέους του (βλ. Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 A.A.Δ. 134, 141). Περίσσευμα θεωρούνται και τα ποσά που δαπανούνται για μη ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του. Παρομοίως περίσσευμα υπό την ευρύτερη έννοια αποτελεί και η δημιουργία περιττών χρεών και υποχρεώσεων (βλ. Αdamou v. Ioannides

(1963)2 C.L.R. 488 και ΣΠΕ Αραδίππου v. Ιακώβου

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2032). Το βάρος απόδειξης, θα πρέπει να λεχθεί, τίθεται στους ώμους του αιτητή να καταδείξει ότι δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος. Ωστόσο και το Δικαστήριο ενόψει της ανακριτικής φύσης της όλης διαδικασίας, δύναται να παρέμβει και να διερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη και αν προκύψει ότι υπάρχει περιθώριο να εκδώσει κατάλληλο διάταγμα. Από τα πιο πάνω καταδεικνύεται ότι το Δικαστήριο που καλείται να εξετάσει αιτήσεις φύσεως όπως η παρούσα καλείται ουσιαστικά να εξισορροπήσει δύο βασικούς παράγοντες. Ο ένας παράγοντας είναι η ανάγκη σεβασμού των δικαστικών αποφάσεων που μαζί της συνδέεται και το δικαίωμα του πιστωτή που έχει καταφύγει στο Δικαστήριο να εξασφαλίσει το λαβείν του από την άλλη πρέπει να διαπιστώνει ότι ο καθ΄ου η αίτηση θα διαβιώνει αξιοπρεπώς πάντα λαμβάνοντας υπόψη και τις ανάγκες όπως διαμορφώνονται καθημερινά και από το περίσσευμα του, αν υπάρχει, να εκδοθεί το κατάλληλο διάταγμα. Ερχόμενη στη παρούσα περίπτωση και έχοντας κατά νου και την νομολογία όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω αλλά και την νομολογία που το Δικαστήριο ακολουθεί όταν αξιολογεί μαρτυρία, αποδεχόμενη τα όσα έχει αναφέρει ο καθ΄ου η αίτηση 2 έχω την θέση ότι οι συνθήκες διαβίωσης του δεν μπορούν κάτω από κανένα πρίσμα να χαρακτηριστούν ως αξιοπρεπείς. Έχω την θέση ότι ένα άτομο της ηλικίας του καθ΄ου η αίτηση 2, μόνιμος δημόσιος υπάλληλος, ο οποίος διαμένει σε τροχόσπιτο το οποίο μάλιστα εφοδιάζεται με νερό από τους γείτονες του χαριστικά και στο οποίο υπάρχει ρεύμα μόνο όταν ο καθ΄ου η αίτηση 2 έχει χρήματα για να βάλει στην γεννήτρια και καταφεύγει για το πλύσιμο των ρούχων του σε πλυντήρια δημόσιας χρήσης με κέρματα και στηρίζεται για την σίτιση του στο φαγητό του Στρατού σίγουρα έχει υποπέσει των συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης. Σε ό,τι αφορά τον μισθό του όντως πολύ μεγάλο μέρος του καθαρού του μισθού, όπως φαίνεται από τις καταστάσεις λογαριασμούς που έχει καταθέσει διανέμεται σε αριθμό δανείων για τα οποία μεν δεν έχουν προσκομιστεί στοιχεία για την ημερομηνία σύναψης τους όπως από την ημερομηνία πληρωμής τους με δόσεις φαίνεται ότι είναι προγενέστερα από το συγκεκριμένο δάνειο το οποίο σύμφωνα με την προφορική θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου των αιτητών έχει γίνει το

1. Ο καθ΄ου η αίτηση 2 δεν πληρώνει καν, λόγω αδυναμίας, τα διατάγματα διατροφής του Οικογενειακού Δικαστηρίου που είναι προηγούμενα από το υπό εξέταση, κάτι το οποίο δεν έχει αμφισβητηθεί όπως επίσης και δεν έχει αμφισβητηθεί η θέση του ότι για τα διατάγματα αυτά που είναι απλήρωτα εκκρεμούν εντάλματα στην Αστυνομία. Δεν θεωρώ επίσης ότι υπάρχουν οποιαδήποτε ποσά που ο ενάγοντας πληρώνει αναιτιολόγητα και για τα οποία το Δικαστήριο θα μπορούσε να τα διαθέσει έναντι του συγκεκριμένου δανείου. Τα χρήματα για τους καφέδες και τα τσιγάρα που ο καθ΄ου η αίτηση 2 δήλωσε ότι δαπανεί την εβδομάδα και που ανέρχονται στο ποσό των €20 εβδομαδιαίως δεν θεωρώ ότι είναι τέτοιου ύψους που να δικαιολογείται η αποκοπή του ποσού αυτού και η αποστέρηση τους από τον καθ΄ου η αίτηση
2. Δεν θεωρώ ότι τα ποσά που δαπανεί για αυτά του τα έξοδα είναι εκτός των πλαισίων που θα μπορούσαν να κατανεμηθούν δίκαια και εύλογα σε ένα άνθρωπο την σημερινή εποχή. Ο κ.Χαβιαράς κάλεσε το Δικαστήριο να θεωρήσει ότι κάποια από τα δάνεια για τα οποία ο καθ΄ου η αίτηση 2 πληρώνει μηνιαίως δόσεις είναι μεταγενέστερα από το δάνειο υπό κρίση γι΄αυτό και θα έπρεπε το ποσό που πληρώνει γι΄αυτά να κατανεμηθεί έναντι του παρόντος δανείου το οποίο, πάντα τους ισχυρισμούς του, έχει γίνει το
3. Από τον φάκελο προκύπτει ότι για το δάνειο υπό κρίση έχει εκδοθεί διαιτητική απόφαση στις 8.12.
4. Δεν υπάρχει καμιά αναφορά για την ημερομηνία σύναψης του δανείου. Δεν θεωρώ ότι έχω ενώπιον μου στοιχεία που να δικαιολογούν την εισήγηση του κ.Χαβιαρά. Προτού καταλήξω στην απόφαση μου αναφέρω ότι έχω λάβει επίσης υπόψη μου τα γεγονότα που όπως φαίνεται από τον φάκελο της υπόθεσης αφορούν το υπό κρίση δάνειο. Αυτά είναι ότι ο καθ΄ου η αίτηση 2 είναι εγγυητής του πρωτοφειλέτη Νίκου Ρώσου και ότι η αίτηση για αναγνώριση και εγγραφή της απόφασης του διαιτητή ημερομηνίας 8.12.08 έχει γίνει μόνο σε σχέση με τον καθ΄ου η αίτηση 2 και άλλους δύο εγγυητές και συγκεκριμένα την κα Δήμητρα Πατουνά και τον κ.Σωτήρη Ανδρέου. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ότι η αίτηση μηνιαίων δόσεων ημερ. 9.12.11 η οποία είχε καταχωρηθεί εναντίον και των τριών εγγυητών έχει αποσυρθεί άνευ βλάβης δικαιωμάτων των αιτητών αναφορικά με τους άλλους δύο καθ΄ων η αίτηση. Είναι συναφώς η θέση μου, ενόψει όλων των ανωτέρω ότι δεν δικαιολογείται η αποκοπή οποιουδήποτε ποσού για πληρωμή του δανείου από τον καθ΄ου η αίτηση 2 για τον λόγο ότι δεν υπάρχει περίσσευμα ως η νομολογία ορίζει. Συνεπώς η αίτηση απορρίπτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. (Υπ) ................ Στ.Χριστοδουλίδου-Μέσσιου,Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο