Γιώργος Γρηγορίου ν. Κωνσταντίνου Καπνού, Αγωγή αρ.: 316/2009, 18/7/2013

(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 225). Το αστικό αδίκημα της αμέλειας (άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148), συνίσταται στην ζημιογόνα παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον επιμέλειας περιλαμβάνει την επιμέλεια την οποία καθ΄ υπόθεσιν θα επεδείκνυε ο μέσος συνετός άνθρωπος για να αποφύγει να προκαλέσει ζημία στον πλησίον του υπό συνθήκες όμοιες με τις επίδικες. Τα όρια του καθήκοντος επιμέλειας διαγράφονται επί τη βάσει της έννοιας των όρων «μέσος συνετός άνθρωπος» και «πλησίον». Ειδικότερα, το καθήκον επιμέλειας οδηγού οχήματος «προσδιορίζεται αντικειμενικά, είναι απρόσωπο και καθολικό, οφειλόμενο σε κάθε τρίτο, που, κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του». (Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου

(2004)1 (Α) Α.Α.Δ. 218, 222). Το καθήκον αυτό συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφ΄ όσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475, 484). Το κατά πόσον συγκεκριμένος οδηγός θα κριθεί υπεύθυνος για αμελή οδήγηση εξαρτάται πρωτίστως από τα γεγονότα. Και η δοκιμή που γίνεται για να διαπιστωθεί τέτοια ευθύνη είναι αντικειμενική. Ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, πως ο εναγόμενος έχει αποκλίνει από το επίπεδο φροντίδας και ικανότητας που θα μπορούσε να ασκήσει, υπό τις ίδιες συνθήκες, ένας λογικός, συνετός, ικανός και έμπειρος οδηγός (Wilkison´s Road Traffic Offences, tenth edition, σελ. 227 και 236, Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68). Με άλλα λόγια, το μέτρο δεν αποτελεί «ο τέλειος οδηγός» (Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 4). Περαιτέρω, η εκάστοτε αμελής ενέργεια πρέπει να συσχετίζεται προς συγκεκριμένο καθήκον επίδειξης φροντίδας και μέριμνας (duty of care) σε κάθε πρόσωπο το οποίον, κατά λογική πρόβλεψη, δυνατόν να επηρεασθεί από τις ενέργειες του οδηγού. «. αμέλεια, γενικά και αόριστα... («negligence in the air») δεν υπάρχει.». (Αναστασίου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 28). Η δυνατότητα πρόβλεψης, εκ μέρους του οδηγού, «συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια» (Σωκράτους ν. Αστυνομίας (ανωτέρω), 5). Έτσι, η συγκεκριμενοποίηση του καθήκοντος φροντίδας και επιμέλειας γίνεται επί τη βάσει των γεγονότων της υπόθεσης. Αποφασίζεται, πρώτον, η φύση του καθήκοντος και, δεύτερον, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξή του, κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει (Σωκράτους ν. Αστυνομίας (ανωτέρω), 4). Ο επιμερισμός της ευθύνης μεταξύ των εμπλεκομένων σε ένα τροχαίο δυστύχημα συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency). To ζήτημα του επιμερισμού της ευθύνης επιλύεται υπό ευρεία σκοπιά, με γνώμονα την κοινή λογική και την καθημερινή εμπειρία (Παναγιώτου ν. Αντωνίου κ.α.

(1998)1 (Α) Α.Α.Δ. 112). Εφ' όσον ο ενάγων αποδείξει την αμέλεια του εναγομένου θα δικαιούται αποζημίωση για τις ζημίες του οι οποίες προέκυψαν εξ αιτίας της αμέλειας αυτής. Κάθε ζημία πρέπει να συνδέεται με σχέση αιτιώδους συνάφειας με την αμέλεια του εναγομένου. Οι ειδικές ζημίες θα πρέπει να δικογραφούνται με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Πίριλλος ν. Κονναρή

(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1153 και Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν. Medcon Constructions Ltd

(2000)1 (B) A.A.Δ. 945). Τέλος, όσον αφορά στον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων στις περιπτώσεις όπου αποδεικνύονται σωματικές βλάβες, αυτές «πρέπει να είναι δίκαιες, εύλογες και κοινωνικά αποδεκτές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά του τραυματισθέντος χωρίς να τίθεται υπερβολικό βάρος επί του αδικοπραγήσαντος. Ο ανθρώπινος πόνος και δυσχέρεια πρέπει να αποτιμούνται με φιλελεύθερο πνεύμα, λόγω των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας και η γενική τάση είναι να αυξάνεται το ποσό των αποζημιώσεων, σε μία προσπάθεια πιο δίκαιης αποτίμησης του πόνου, λαμβανομένης υπόψη της συνεχούς μείωσης της αξίας του χρήματος. Όσον αφορά προηγούμενες αποφάσεις, αυτές μόνο καθοδήγηση παρέχουν, γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (βλ. Αντωνιάδης ν. Μακρίδης

(1969)1 Α.Α.Δ. 245, Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 Α.Α.Δ. 789, Νοεφύτου ν. Χ'Δημητρίου

(1982)1 Α.Α.Δ. 430, Παναγής ν. Θεοδώρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Σπύρου ν. Χ' Χαραλάμπους

(1989)1 Α.Α.Δ. 298, Miller v. Peter,

(1999)1 Α.Α.Δ. 2091), (Ειρήνη Ανδρέου ν. Αντώνης Θεμιστοκλέους,

(2004)1 (Α) Α.Α.Δ. 355, 362). «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (βλ. Μεταξύ άλλων Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R. 789, Polykarpou v. Adamou

(1988)1 A.A.Δ. 475, Παναγή ν. Θεοδώρου

(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου

(1993)1 Α.Α.Δ. 669). «Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσο για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων». (Κυριάκος Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74-5). Για να αποδείξει την υπόθεσή του κατέθεσε ο ίδιος ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) και κάλεσε, ως μάρτυρες, την μητέρα του Σκεύη Γρηγορίου (Μ.Ε.2), τον Κυριάκο Πηλείδη (Μ.Ε.3), τον συνεπιβάτη του Ανδρέα Ανδρέου (Μ.Ε.4) και τον θεράποντα ιατρό του Δρ. Γεώργιο Σιάμισιη (Μ.Ε.5), ορθοπεδικό χειρουργό. Για να προωθηθεί η υπεράσπιση κατέθεσαν ο εξεταστής της υπόθεσης αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1), ο εναγόμενος Κωνσταντίνος Καπνός (Μ.Υ.2), ο Ανδρέας Φότσιος (Μ.Υ.3) και ο αρχιαστυφύλακας 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4). Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν και έγγραφη: ιατρικές βεβαιώσεις και πιστοποιητικά των θεραπόντων ιατρών του ενάγοντος (τεκμήρια 1 έως και 6, 9 και 14), έγγραφα που αφορούν στη νοσηλεία του ενάγοντος σε ιατρικό κέντρο στη Βέρνη της Ελβετίας (τεκμήριο 7), αποδεικτικά των εξόδων για το ταξίδι του ενάγοντος και των γονέων του στην Ελβετία και την διαμονή των δευτέρων σε εκεί ξενοδοχείο (τεκμήρια 7Α και 8), βεβαίωση εκδοθείσα από φυσιοθεραπευτή (τεκμήριο 10), βεβαίωση εκδοθείσα από εκπαιδευτικό ίδρυμα (τεκμήριο 11), πρόχειρο και συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (τεκμήρια 15 και 12, αντιστοίχως), ψηφιακός δίσκος (τεκμήριο 13) και καταθέσεις στην Αστυνομία του αρχιαστυφύλακα 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4), του Ανδρέα Φότσιου (Μ.Υ.3) και του αστυφύλακα 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1) (τεκμήρια 16, 17 και 18, αντιστοίχως). Ακολουθεί η παρουσίαση και ο σχολιασμός του ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας: Το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (τεκμήριο 12) ετοιμάστηκε από τον εξεταστή της υπόθεσης αστυφύλακα 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1) επί τη βάσει των μετρήσεών του, ως αυτές καταγράφονται στο πρόχειρο σχεδιαγράφημα (τεκμήριο 15). Εκ προοιμίου αναφέρεται πως το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής δυστυχήματος, ως μαρτυρία προερχομένη από τον εξεταστή της υπόθεσης, έναν, κατ' αρχήν, ανεξάρτητο μάρτυρα, ο οποίος γνωρίζει ουσιώδη γεγονότα ένεκα της ανάμειξής του στην υπόθεση εκ καθήκοντος, αποτελεί μαρτυρία μεγάλης σημασίας και μαρτυρία κατά τεκμήριον αξιόπιστη. Πρόκειται, βεβαίως, για τεκμήριο μαχητό το οποίο θα μπορούσε να ανατραπεί υπό τις κατάλληλες συνθήκες. Εν προκειμένω, το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (τεκμήριο 12) παρουσιάζει την ακόλουθη εικόνα: Η οδός Γρηγόρη Αυξεντίου, στο χωριό Πέρα Ορεινής, είναι διπλής κατεύθυνσης με μία λωρίδα κυκλοφορίας για κάθε κατεύθυνση. Στην εξωτερική πλευρά της λωρίδας κυκλοφορίας, ως η πορεία του αυτοκινήτου, υπάρχει πεζοδρόμιο ενώ στην εξωτερική πλευρά της λωρίδας κυκλοφορίας, ως η πορεία του φορτηγού, υπάρχει χαντάκι ύψους 0.30μ. Στο σημείο σύγκρουσης η οδός παρουσιάζει ελαφρά κάμψη και το πλάτος της είναι 7,80μ. Το σημείο σύγκρουσης, ως αυτό υπεδείχθηκε από τον οδηγό του φορτηγού, ευρίσκεται εντός της λωρίδας κυκλοφορίας αυτού, σε απόσταση 2,30μ. από το χαντάκι. Το φορτηγό παρουσιάζεται να κινείται εντός της κανονικής, για την πορεία του, λωρίδας κυκλοφορίας. Κατά τη σύγκρουση, το φορτηγό παρουσιάζει κλήση του μπροστινού μέρους προς τα αριστερά (προς το χαντάκι). Το αυτοκίνητο παρουσιάζεται να παρεκκλίνει της πορείας του, να εισέρχεται στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας, να φρενάρει για απόσταση 30,50μ. και να συγκρούεται με το φορτηγό. Ο αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1), με λόγο σταθερό, συνεκτικό και κατατοπιστικό, εξήγησε το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (τεκμήριο 12), το οποίο κατήρτισε ο ίδιος, και επέμεινε πως αυτό παρουσιάζει επακριβώς την εικόνα της σκηνής όταν ο ίδιος ανέλαβε να εξετάσει την υπόθεση. Προσέθεσε πως το υποδειχθέν από τον εναγόμενο, ως σημείο σύγκρουσης, συμφωνεί με τα επί τόπου ευρήματά του. Προσέθεσε, επίσης, πως το δυστύχημα συνέβηκε κατά τη διάρκεια της νύκτας και ενώ ο καιρός ήταν αίθριος και η άσφαλτος ξηρή, πως στην οδό Γρηγόρη Αυξεντίου υπήρχε αραιός οδικός φωτισμός υψηλής τάσης, πως η ορατότητα ήταν, και από τις δύο κατευθύνσεις, πέραν των 100μ., πως το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι 50 χ.α.ω. και πως στο άκρο της εξωτερικής πλευράς της οδού, ως η πορεία του φορτηγού, υπήρχε σιδερένιο κιγκλίδωμα και αμέσως μετά χαντάκι. Ο αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1) πληροφόρησε για το κρίσιμο γεγονός πως, μετά τη διερεύνηση του δυστυχήματος, προσήψε στον ενάγοντα τις εξής κατηγορίες: 1) πρόκληση τροχαίου δυστυχήματος λόγω αμελούς οδήγησης, 2) οδήγηση με την υπερβολική ταχύτητα των 74.51 χ.α.ω αντί του επιτρεπόμενου ανώτατου ορίου των 50 χ.α.ω., 3) οδήγηση χωρίς κατοχή άδειας οδηγού, 4) οδήγηση χωρίς κάλυψη από ασφάλεια και 5) οδήγηση χωρίς την συγκατάθεση του ιδιοκτήτη του οχήματος. Περαιτέρω, ο μάρτυρας διευκρίνισε πως, παρά την εκτέλεση οδικών έργων στην αριστερή πλευρά της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου, ως η πορεία του φορτηγού, εντούτοις, η οδός ήταν ανοικτή στην κυκλοφορία και προς τις δύο κατευθύνσεις εφ' όσον το προς χρήσιν μέρος της είχε πλάτος 7,80μ. Το πλάτος αυτό επέτρεπε την ασφαλή διακίνηση οχημάτων πορευόμενων εξ αντιθέτου εφ' όσον κάθε λωρίδα κυκλοφορίας είχε πλάτος 3,90μ. Ο αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1) εξήγησε, ακόμη, πως ένεκα του μεγάλου μήκους των ιχνών τροχοπέδησης του αυτοκινήτου κάλεσε το συνάδελφό του αρχιαστυφύλακα 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4) να προβεί σε δοκιμή ταχύτητας. Η δοκιμή αυτή κατέδειξε πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ο ενάγων οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα και συγκεκριμένα με ταχύτητα 74,51 χ.α.ω. (τεκμήριο 16). Τέλος, ο μάρτυρας εδήλωσε πως επί τόπου διεπίστωσε πως το αυτοκίνητο κατεστράφηκε ολοσχερώς, με ζημιές κυρίως στο μπροστινό μέρος. Το φορτηγό είχε ζημιές μόνον στον προφυλακτήρα στο μέρος μπροστά. Ο αρχιαστυφύλακας 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4) ανεγνώρισε, υιοθέτησε και εξήγησε τα ευρήματά του περί της ταχύτητας με την οποίαν οδηγούσε ο ενάγων κατά τον ουσιώδη χρόνο, ως αυτά καταγράφονται στο τεκμήριο 16. Ενώπιον του Δικαστηρίου ο αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1) και ο αρχιαστυφύλακας 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4) υπήρξαν κατατοπιστικοί και αναλυτικοί και έπεισαν για την κανονικότητα της διαδικασίας που ακολούθησαν και για την ορθότητα της μεθόδου που εφήρμοσαν κατά την εξέταση της υπόθεσης [ο αστυφύλακας 1596 Μ. Δαμιανού (Μ.Υ.1)] και για την εξεύρεση της τιμής της ταχύτητας με την οποίαν οδηγούσε ο ενάγων κατά τον ουσιώδη χρόνο [ο αρχιαστυφύλακας 716 Α. Αριστείδου (Μ.Υ.4)]. Πεποίθησή μου είναι πως πρόκειται για δύο αστυνομικούς οι οποίοι εκτελούν με επάρκεια και αντικειμενικότητα τα καθήκοντά τους και πως προσήλθαν στο Δικαστηρίου για να πουν την αλήθεια. Την εικόνα αξιόπιστου μάρτυρος παρουσίασε και ο εναγόμενος Κωνσταντίνος Καπνός (Μ.Υ.2), άνδρας ώριμης ηλικίας. Αυτός εδήλωσε πως το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής (τεκμήριο 12) παρουσιάζει την ακριβή εικόνα και προσέθεσε πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, η οδός Γρηγόρη Αυξεντίου ήταν ανοικτή στην κυκλοφορία και για τις δύο κατευθύνσεις παρά το ότι στην αριστερή πλευρά της οδού, ως η πορεία του, ευρίσκοντο σε εξέλιξη οδικά έργα. Τα έργα αυτά ουδόλως επηρέαζαν την ασφαλή διέλευση οχημάτων, τα οποία εκινούντο εξ αντιθέτου, εφ' όσον το πλάτος κάθε λωρίδας κυκλοφορίας ήταν 3,90μ. και ήταν επαρκές. Ο εναγόμενος Κωνσταντίνος Καπνός (Μ.Υ.2) εδήλωσε επαγγελματίας οδηγός οχημάτων βαρέου τύπου και διεβεβαίωσε πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, οδηγούσε το φορτηγό εντός της κανονικής, για την πορεία του, λωρίδας κυκλοφορίας με ταχύτητα 30 έως και 40 χ.α.ω. Αντελήφθηκε το εξ αντιθέτου αυτοκίνητο, το οποίο οδηγούσε ο ενάγων, σε μικρή απόσταση, να εισέρχεται στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας με μεγάλη ταχύτητα. Επεχείρησε να αποφύγει τη σύγκρουση οδηγώντας το φορτηγό προς τα αριστερά. Όμως, η σύγκρουση δεν απεφεύχθηκε. Ο εναγόμενος Κωνσταντίνος Καπνός (Μ.Υ.2) απέρριψε την υποβολή πως μετά τη σύγκρουση μετεκίνησε το φορτηγό και απέρριψε την υποβολή πως στην αριστερή πλευρά της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου, ως η πορεία του αυτοκινήτου, υπήρχε σταθμευμένο όχημα. Προσέθεσε πως στην αριστερή πλευρά της οδού, ως η πορεία του αυτοκινήτου, υπήρχε σταθμευμένο όχημα επί του πεζοδρομίου. Όμως, συνέχισε ο μάρτυρας, επειδή το πεζοδρόμιο είναι υπερυψωμένο, το σταθμευμένο όχημα ουδόλως εμπόδιζε την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο ενάγων. Το μέρος της μαρτυρίας του εναγομένου Κωνσταντίνου Καπνού (Μ.Υ.2), το οποίο αφορά στο σταθμευμένο όχημα στην αριστερή πλευρά της οδού, ως η πορεία του αυτοκινήτου, ενίσχυσε η μαρτυρία του Ανδρέα Φότσιου (Μ.Υ.3). Πρόκειται, επίσης, για άνδρα ώριμης ηλικίας ο οποίος απήντησε με λόγο σαφή και σταθερό. Η αξιοπιστία του μάρτυρος δεν μειώνεται από το γεγονός πως αυτός γνωρίζει τον εναγόμενο Κωνσταντίνο Καπνό (Μ.Υ.2) γιατί είναι συγχωριανοί. Εκ διαμέτρου αντίθετη εκδοχή, όσον αφορά στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα, παρουσίασε ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1). Η κυρίως εξέτασή του διεξήχθηκε με την ανάγνωση και κατάθεση γραπτής δήλωσης, ως το άρθρο 25 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9 ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια), επιτρέπει (έγγραφο αρ. 1). Διά της δήλωσής του αυτής ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) ισχυρίσθηκε τα εξής: «... κατά το χρόνο που έγινε το δυστύχημα δηλαδή το Νοέμβριο του 2006 ήμουν ηλικίας 17 ετών και ήμουν ένα υγιές και δραστήριο άτομο χωρίς κανένα πρόβλημα υγείας.Την 17/11/2006 κατά ή περί ώρας 11:05 μ.μ. οδηγούσα το όχημα του πατέρα μου με αριθμό εγγραφής ΑΑΥ038 κατά μήκος της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου, στα Πέρα Ορεινής της επαρχίας Λευκωσίας με κατεύθυνση προς Ψημολόφου. Στο αυτοκίνητο ήταν μαζί μου συνεπιβάτες ακόμα 4 άτομα...εκείνη τη μέρα την ίδια ώρα περίπου ο Εναγόμενος οδηγούσε το φορτηγό με αρ. Εγγραφής RW 057 στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου στα Πέρα Ορεινής της επαρχίας Λευκωσίας με κατεύθυνση προς Καπέδες. Ο Εναγόμενος οδηγούσε αμελώς και κατά παράβαση των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων του. Ως αποτέλεσμα συγκρούστηκε με το όχημα μου κάπου στη μέση του δρόμου και συγκεκριμένα στο μέρος της δικής μου πλευράς προκαλώντας σε μένα σωματικές βλάβες, γενικές και ειδικές ζημιές.Πιο συγκεκριμένα ο Εναγόμενος οδηγούσε με υπερβολική υπό τις περιστάσεις ταχύτητα αφού εκείνο το χρονικό διάστημα στην περιοχή διεξάγονταν οδικά έργα στο δρόμο και το μισό μέρος του δρόμου της κατεύθυνσης που ακολουθούσε ο Εναγόμενος ήταν κλειστό με κιγκλιδώματα και αναγκαστικά έπρεπε να περάσει από την πλευρά του δρόμου που ακολουθούσα εγώ. Επίσης ήταν νύκτα και χαμηλός ο φωτισμός στο δρόμο.Ο Εναγόμενος γνωρίζοντας ότι ο δρόμος ήταν κλειστός και χωρίς να επιδείξει οποιαδήποτε προσοχή αδιαφορώντας για τα οδικά έργα και για τη στενότητα του δρόμου αφού στο μέρος του δρόμου που ήταν κλειστό δεν μπορούσαν να μπουν ταυτόχρονα δύο αυτοκίνητα εισήλθε στο δρόμο της δικής μου κατεύθυνσης χωρίς να δώσει οποιαδήποτε προειδοποίηση σε μένα που εκείνη την ώρα κατευθυνόμουνα κι εγώ στον ίδιο δρόμο. Με είχε δει έγκαιρα αφού είχα τα φώτα μου αναμμένα αλλά ο ίδιος συνέχισε την πορεία του.Επίσης παρέλειψε να δώσει προτεραιότητα σε μένα λόγω του ότι στην άκρη του δρόμου στην πλευρά μου υπήρχε και σταθμευμένο όχημα και ήμουν υποχρεωμένος να το παρακάμψω. Με είδε που προσπερνούσα το σταματημένο όχημα, ήξερε πως είχα προτεραιότητα αλλά συνέχισε την πορεία του αντί να ακινητοποιήσει το όχημα του. Από ότι φαίνεται δεν είχε στραμμένη την προσοχή του στο δρόμο με αποτέλεσμα να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή μου και των υπόλοιπων συνεπιβατών μου. Παρέλειψε να λάβει τα κατάλληλα και οποιαδήποτε αποτελεσματικά μέτρα, ενέργειες, προφυλάξεις για να αποφύγει το δυστύχημα και όπως φαίνεται δε χρησιμοποίησε καθόλου τα φρένα του αυτοκινήτου του με αποτέλεσμα να συγκρουστούν τα αυτοκίνητα μας. Η σύγκρουση έγινε στη δική μου πλευρά του δρόμου και συγκεκριμένα συγκρούστηκε η δεξιά γωνία του αυτοκινήτου μου με την μπροστινή γωνιά του φορτηγού.» Κατά την αντεξέτασή του ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) απεκάλυψε πως, εν σχέσει με το δυστύχημα, διώχθηκε ποινικώς. Ισχυρίσθηκε, όμως, πως δεν θυμάται τις κατηγορίες που αντιμετώπισε και ούτε θυμάται την έκβαση της ποινικής υπόθεσης. Επίσης, ισχυρίσθηκε πως το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος (τεκμήριο 12) περιέχει ανακρίβειες. Υπεστήριξε πως ούτε το σημείο σύγκρουσης, ούτε οι τελικές θέσεις του αυτοκινήτου και του φορτηγού, ούτε το μήκος των ιχνών τροχοπέδησης του αυτοκινήτου ούτε το πλάτος του δρόμου είναι ως αυτό τα παρουσιάζει. Όσον αφορά στο σημείο σύγκρουσης, ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) επέμεινε πως αυτό ευρίσκετο στο μέσο της λωρίδας κυκλοφορίας της δικής του πορείας. Κατά την αντεξέταση αυτός απεκάλυψε πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, οδηγούσε επί της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου για πρώτη φορά και πώς δεν είχε δει οδική σήμανση για κλειστή οδό. Επέμεινε, όμως, πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, η οδός Γρηγόρη Αυξεντίου ήταν κλειστή για την λωρίδα κυκλοφορίας ως η πορεία του φορτηγού γιατί αυτό παρουσιάζει το video που ετοίμασε η μητέρα του Σκεύη Γρηγορίου (Μ.Ε.2) την επομένη (τεκμήριο 13). Τέλος, ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) και ισχυρίσθηκε πως δεν θυμάται την ταχύτητα με την οποίαν οδηγούσε. Απέρριψε όμως, την υποβολή πως το δυστύχημα προέκληθηκε όταν, λόγω της απειρίας του και λόγω της μεγάλης ταχύτητας με την οποίαν οδηγούσε, έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου και προσέκρουσε στο φορτηγό. Παρακολούθησα τον ενάγοντα Γιώργο Γρηγορίου (Μ.Ε.1) να καταθέτει και διέκρινα την συστηματική προσπάθειά του να αποκρύβει την αλήθεια και να επιμένει να προωθεί μία βοηθητική, για την υπόθεσή του, εκδοχή γεγονότων: Κατ' αρχάς, αυτός επέμεινε πως, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν δεκαεπτά

(17)ετών ενώ στην πραγματικότητα αυτός, γεννηθείς στις 20.12.1990, δεν ήταν καν δεκαέξι

(16). Συναφώς αναφέρεται πως η ημερομηνία γέννησης του ενάγοντος Γιώργου Γρηγορίου (Μ.Ε.1) αναγράφεται στα ιατρικά πιστοποιητικά τεκμήρια 2 και 5, τα οποία ο ίδιος παρουσίασε ως αποδεικτικά των θέσεών του. Δεύτερον, αυτός απεκάλυψε τα σχετικά με την ποινική του δίωξη μόνον κατά την αντεξέτασή του και μόνον αφού ερωτήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του εναγομένου. Τρίτον, αυτός επανέλαβε πεισματικά την εκδοχή του αρνούμενος να σχολιάσει το γεγονός πως οι αρμόδιοι για την εξέταση της υπόθεσης αστυνομικοί προέβηκαν σε αντίθετες διαπιστώσεις. Όσον αφορά στις συνέπειες του δυστυχήματος ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) εδήλωσε τα εξής: «..έχω υποστεί (δυσμορφία), κατάθλιψη και ψυχική αναστάτωση ..έχω υποστεί σοβαρό πρόβλημα στο ισχύο του δεξιού μου ποδιού από εξάρθρωση..και έχασα ένα μεγάλο μέρος από την κεφαλή του ισχύος...μετά το δυστύχημα νοσηλεύθηκα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας μέχρι τις 16/12/2006..(τεκμήριο 1). Όταν πλέον πήγα στο στρατό είχα ενοχλήσεις στο πόδι μου και με παράπεμψαν για εξετάσεις. Έκανα ένα MRI στο Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο Άγιος Θέρισσος στις 06/08/2008 όπου διαπιστώθηκε ότι υπήρξε ρήξη του ισχύος μου στο δεξιό μέρος. Επίσης με έστειλαν να εξεταστώ και από την Επιτροπή Εξετάσεως Σωματικής Ικανότητας Εθνικής Φρουράς όπου διαπιστώθηκε ότι πάσχω από μετατραυματική αρθρίτιδα ισχύου-Αρχόμενη οστεονέκρωση Κοτύλης και Κεφαλής Μηριαίου. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης χρειάστηκα επέμβαση η οποία κρίθηκε ότι ήταν λογική να γίνει στο εξωτερικό λόγω της σοβαρότητας και πολυπλοκότητας της. Επίσης κρίθηκε αναγκαίο να μεταφερθώ σε Νοσοκομείο στην Ελβετία και να υποβληθώ σε χειρουργική επέμβαση με ολική αναισθησία στις 23/08/2008..(τεκμήριο 2)...Κατά τον κλινικό και ακτινολογικό έλεγχο διαπιστώθηκε ότι έχει προκληθεί σε μένα (

1. i)Δευτεροβάθμια μετατραυματική αρθροπάθεια στον δεξιό γοφό (
2. ii)Κάταγμα δεξιού γοφού (iii) Επίφυση μηριαίας κεφαλής στο δεξιό γοφό (
3. iv)Μείωση του οπίσθιου εξαρθρώματος του δεξιού γοφού..(τεκμήρια 3 έως και 6)..η ανικανότητα του δεξιού γοφού μου είναι μόνιμη..Κατά τη βάδιση χωλαίνω δεν μπορώ να βγαίνω σκαλιά παρά με δυσκολία, κουράζομαι εύκολα και αδυνατώ να παραμείνω όρθιος επι μακρόν. Αδυνατώ να χορεύω και να ασχολούμαι με σπόρτς γιατί απαραιτήτως χρειάζεται να χρησιμοποιώ βακτηρίες. Σήμερα είμαι 21 ετών και δεν μπορώ μόνος μου να αντιμετωπίσω κάποιες καταστάσεις με αποτέλεσμα να με φροντίζουν οι γονείς μου και αναγκαστικά εξαρτώμαι από αυτούς..Συνέπεια και ως αποτέλεσμα των τραυμάτων μου η παραγωγικότητα και αποδοτικότητα μου ως μαθητή τότε και τώρα ως φοιτητή στο Πανεπιστήμιο Frederic στο κλάδο Πολιτικής Μηχανικής έχει μειωθεί λόγω της αδυναμίας μου πλέον να χρησιμοποιήσω επαρκώς το δεξί μου πόδι.(τεκμήριο 11)... Σύμφωνα με τους γιατρούς θα πρέπει να καθυστερήσω στην εξάσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος..» Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) ανέλυσε τις πραγματικές ζημιές που υπέστηκε συνεπεία του δυστυχήματος και παρέπεμψε στο περιεχόμενο των τεκμηρίων 7 έως και 10. Η Σκεύη Γρηγορίου (Μ.Ε.2) δεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας. Εδήλωσε, κατά την κυρίως εξέτασή της, πως η ίδια βιντεογράφησε τη σκηνή του δυστυχήματος την επομένη (τεκμήριο 13) και επέμεινε πως η λωρίδα κυκλοφορίας, ως η πορεία του φορτηγού, ήταν στενότερη της κανονικής λόγω των οδικών έργων που εκτελούντο εκεί και λόγω της ύπαρξης κιγκλιδωμάτων. Κατά την αντεξέτασή της η Σκεύη Γρηγορίου (Μ.Ε.2) πληροφόρησε για το γεγονός πως στην οδό Γρηγόρη Αυξεντίου δεν υπήρχε σήμανση για κλειστή οδό. Κληθείσα να σχολιάσει το γεγονός ότι στο video, το οποίο η ίδια ετοίμασε (τεκμήριο 13) και το οποίο προεβλήθηκε εντός της αιθούσης του Δικαστηρίου, παρουσιάζονται δύο οχήματα, εκ των οποίων το ένα εκσκαφέας, να κινούνται εξ αντιθέτου επί της οδού Γρηγόρη Αυξεντίου, να διέρχονται από το σημείο σύγκρουσης με ασφάλεια και χωρίς να συγκρούονται, η Σκεύη Γρηγορίου (Μ.Ε.2) δέχθηκε, πως, πράγματι τέτοια ασφαλής διέλευση ήταν δυνατή. Δέχθηκε, επίσης, πως η περιοχή είναι κατοικημένη με ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας τα 50 χ.α.ω. Την εκδοχή του ενάγοντος Γιώργου Γρηγορίου (Μ.Ε.1), όσον αφορά στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα, επανέλαβε και ο εκ των συνεπιβάτων του Ανδρέας Ανδρέου (Μ.Ε.4). Ο Δρ. Γεώργιος Σιάμισιης (Μ.Ε.5) ανεφέρθηκε στις σωματικές βλάβες τις οποίες υπέστηκε ο ενάγων και επιβεβαίωσε ότι αυτός υπέστηκε όσα δικογραφεί (τεκμήριο 14). Προσέθεσε πως το έτος 2008 η εγχείριση στην οποία υπεβλήθηκε ο ενάγων στην Ελβετία (αρθροσκόπηση ισχίου) «ήταν στα αρχικά (της) στάδια» στην Κύπρο. Ο δε Ελβετός ιατρός, ο οποίος χειρούργησε τον ενάγοντα στην Ελβετία το έτος 2008, επεσκέπτετο την Κύπρο και διενεργούσε τέτοιες εγχειρίσεις. Η αξιολόγηση της προσκομισθείσας μαρτυρίας αρχίζει, ως η λογική του πράγματος επιβάλλει, από το μέρος της που αφορά στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα. Και αυτό για να διαπιστωθεί κατά πόσον υπήρχε, εξ αντικειμένου, η δυνατότητα να αντιληφθεί ο εναγόμενος τον ενάγοντα ενωρίτερα και να δράσει διαφορετικά. Μόνον υπό τις προϋποθέσεις αυτές συγκεκριμενοποιείται καθήκον φροντίδας και επιμέλειας του εναγομένου έναντι του ενάγοντος. Επί του ζητήματος τούτου ως αξιόπιστα κρίνονται όλα όσα σχετικά εδήλωσαν ο εναγόμενος Κωνσταντίνος Καπνός (Μ.Υ.2) και οι μάρτυρές του. Έγινε ήδη αναφορά στα θετικά γνωρίσματα της μαρτυρίας αυτής. Προστίθεται πως η μαρτυρία αυτή παρουσιάζει συνοχή και είναι σύμφωνη με την ανθρώπινη εμπειρία και την κοινή λογική. Όσα οι μάρτυρες της πλευράς του εναγομένου εδώλησαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία παρουσιάζονται πιο πάνω και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου περί των συνθηκών που ίσχυαν όταν συνέβηκε το δυστύχημα καταδεικνύουν πως ο εναγόμενος ουδεμία αμέλεια επέδειξε και ουδεμία ευθύνη φέρει για το δυστύχημα. Υπενθυμίζω πώς το μέτρο αξιολόγησης της οδικής συμπεριφοράς του εκάστοτε εναγομένου δεν είναι ο «τέλειος οδηγός», πώς η αδυναμία αποφυγής σύγκρουσης μεταξύ οχημάτων δεν σημαίνει πάντοτε αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου και πως το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη μέτρων προς αποφυγή κινδύνου μη ευλόγως προβλεπτού (Ξυπτερά ν. Κυπριανού

(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1996, 1705). Η διαπίστωσή μου περί της απουσίας οιασδήποτε αμελούς συμπεριφοράς εκ μέρους του εναγομένου οδηγεί την αγωγή σε αποτυχία. Παρά ταύτα, θα προχωρήσω να εξετάσω τη μαρτυρία που προσεκόμισε η πλευρά του ενάγοντος προς το σκοπό απόδειξης των αξιώσεων για αποζημιώσεις: Τα όσα ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) κατέθεσε περί των δικογραφημένων σωματικών βλαβών τις οποίες υπέστηκε συνεπεία του δυστυχήματος («(Ι) Δευτεροβάθμια μετατραυματική αρθροπάθεια στο δεξιό γοφό. (ΙΙ) Κάταγμα δεξιού γοφού. (ΙΙΙ) Επίφυση μηριαίας κεφαλής στο δεξιό γοφό. (ΙV) Μείωση του οπίσθιου εξαρθρώματος του δεξιού γοφού»), τα οποία επιβεβαιώθηκαν από τον Δρ. Γεώργιο Σιάμισιη (Μ.Ε.2) καθώς και από το περιεχόμενο των τεκμηρίων 1 έως και 6, 9 και 14 και τα οποία κρίνονται ως αξιόπιστα, θα εδικαιολογούσαν την επιδίκαση του ποσού των €40.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Επιπλέον τα όσα εδήλωσε ο ενάγων Γιώργος Γρηγορίου (Μ.Ε.1) περί των ειδικών ζημιών του, με εξαίρεση τα όσα αφορούν στα έξοδα μεταφοράς του, τα οποία επιβεβαιώθηκαν από το περιεχόμενο των τεκμηρίων 7, 7Α, 8 και 10, τα οποία, επίσης κρίνονται ως αξιόπιστα θα εδικαιολογούσαν την επιδίκαση του ποσού των €30.259,02 ως ειδικές αποζημιώσεις. Κατά συνέπειαν, εάν ήθελε κριθεί πως ο εναγόμενος ευθύνεται για το δυστύχημα και επί πλήρους ευθύνης, θα επεδίκαζα υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγομένου το ποσόν των €40.000, ως γενικές αποζημιώσεις, και το συνολικό ποσόν των €30.259,02, ως ειδικές αποζημιώσεις. Το ποσόν των €40.000 θα έφερε τόκο με νόμιμο επιτόκιο από τις 17.11.2006, ημερομηνία κατά την οποίαν συνέβηκε το δυστύχημα, μέχρι να εξοφληθεί. Το ποσόν των €30.259,02 θα έφερε τόκο με επιτόκιο νόμιμο από τις 20.1.2009, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής, μέχρι να εξοφληθεί. Όμως, η προκριτική διαπίστωση πώς ο εναγόμενος ουδεμία αμέλεια επέδειξε και ουδεμίαν ευθύνη φέρει για το δυστύχημα οδηγεί την αγωγή σε αποτυχία. Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του εναγομένου και εναντίον του ενάγοντος. (Υπ.)........................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο