Μάριος Ζάκος ν. Ν.Π.Π. ΜΠΕΤΟΜΙΞ ΛΤΔ κ.α., Αγωγή αρ.:210/2010, 22/11/2013

(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 225). Το αστικό αδίκημα της αμέλειας (άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια), συνίσταται στην ζημιογόνα παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον επιμέλειας περιλαμβάνει την επιμέλεια την οποία καθ΄ υπόθεσιν θα επεδείκνυε ο μέσος συνετός άνθρωπος για να αποφύγει να προκαλέσει ζημία στον πλησίον του υπό συνθήκες όμοιες με τις επίδικες. Τα όρια του καθήκοντος επιμέλειας διαγράφονται επί τη βάσει της έννοιας των όρων «μέσος συνετός άνθρωπος» και «πλησίον». Ειδικότερα, το καθήκον επιμέλειας οδηγού οχήματος «προσδιορίζεται αντικειμενικά, είναι απρόσωπο και καθολικό, οφειλόμενο σε κάθε τρίτο, που, κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του.» (Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου

(2004)1 (Α) Α.Α.Δ. 218, 222). Το καθήκον αυτό συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφ΄ όσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475, 484). Το κατά πόσον συγκεκριμένος οδηγός θα κριθεί υπεύθυνος για αμελή οδήγηση εξαρτάται πρωτίστως από τα γεγονότα. Και η δοκιμή που γίνεται για να διαπιστωθεί τέτοια ευθύνη είναι αντικειμενική. Ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, πως ο εναγόμενος έχει αποκλίνει από το επίπεδο φροντίδας και ικανότητας που θα μπορούσε να ασκήσει, υπό τις ίδιες συνθήκες, ένας λογικός, συνετός, ικανός και έμπειρος οδηγός (Wilkison´s Road Traffic Offences, tenth edition, σελ. 227 και 236, Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68). Με άλλα λόγια, το μέτρο δεν αποτελεί «ο τέλειος οδηγός» (Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 4). Περαιτέρω, η εκάστοτε αμελής ενέργεια πρέπει να συσχετίζεται προς συγκεκριμένο καθήκον επίδειξης φροντίδας και μέριμνας (duty of care) σε κάθε πρόσωπο το οποίον, κατά λογική πρόβλεψη, δυνατόν να επηρεασθεί από τις ενέργειες του οδηγού. «αμέλεια, γενικά και αόριστα... («negligence in the air») δεν υπάρχει.». (Αναστασίου ν. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 28). Η δυνατότητα πρόβλεψης, εκ μέρους του οδηγού, «συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». (Σωκράτους ν. Αστυνομίας (ανωτέρω), 5). Έτσι, η συγκεκριμενοποίηση του καθήκοντος φροντίδας και επιμέλειας γίνεται επί τη βάσει των γεγονότων της υπόθεσης. Αποφασίζεται, πρώτον, η φύση του καθήκοντος και, δεύτερον, όπου διαπιστώνεται η ύπαρξή του, κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει (Σωκράτους ν. Αστυνομίας (ανωτέρω), 4). Ο επιμερισμός της ευθύνης μεταξύ των εμπλεκομένων σε ένα τροχαίο δυστύχημα συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency). To ζήτημα του επιμερισμού της ευθύνης επιλύεται υπό ευρεία σκοπιά, με γνώμονα την κοινή λογική και την καθημερινή εμπειρία (Παναγιώτου ν. Αντωνίου κ.α.

(1998)1 (Α) Α.Α.Δ. 112). Εφ' όσον ο ενάγων αποδείξει την αμέλεια του εναγομένου θα δικαιούται αποζημίωση για τις ζημίες του οι οποίες προέκυψαν εξ αιτίας της αμέλειας αυτής. Κάθε ζημία πρέπει να συνδέεται με σχέση αιτιώδους συνάφειας με την αμέλεια του εναγομένου. Οι ειδικές ζημίες θα πρέπει να δικογραφούνται με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Πίριλλος ν. Κονναρή

(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1153, Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν. Medcon Constructions Ltd

(2000)1 (B) A.A.Δ. 945). Για να αποδείξει την υπόθεσή του κατέθεσε ο ίδιος ενάγων Μάριος Ζάκος (Μ.Ε.2), ο αστυφύλακας 512 Ευγένιος Κυριακίδης (Μ.Ε.1), ο Σπύρος Κωνσταντίνου (Μ.Ε.3), ο Α. Αγαθαγγέλου (Μ.Ε.4), εκτιμητής ζημιών σε οχήματα, και ο Κωνσταντίνος Χαραλάμπους (Μ.Ε.5), υπάλληλος σε εταιρεία παροχής οδικής βοήθειας. Για να προωθηθεί η υπεράσπιση κατέθεσαν ο εναγόμενος αρ. 2 Μάριος Ξενοφώντος (Μ.Υ.2) και ο Άλκης Οικονομίδης (Μ.Υ.1), εκτιμητής οχημάτων. Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν και έγγραφη μαρτυρία καθώς και φωτογραφίες. Ας σημειωθεί πώς για τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα κρίσιμα είναι μόνον τα όσα κατέθεσαν αφ΄ ενός ο ενάγων Μάριος Ζάκος (Μ.Ε.2) και ο μάρτυράς του Ευγένιος Κυριακίδης (Μ.Ε.1) και αφ΄ ετέρου ο εναγόμενος αρ. 2 Μάριος Ξενοφώντος (Μ.Υ.2). Δεν παρουσιάσθηκαν μάρτυρες εμπειρογνώμονες, οι οποίοι, επί τη βάσει των ζημιών που υπέστηκαν τα δύο οχήματα, θα μπορούσαν να δώσουν μαρτυρία για τις συνθήκες αυτές. Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη μαρτυρία καθώς και οι φωτογραφίες είναι καταχωρισμένες ως τεκμήρια. Ακολουθεί η σκιαγράφηση και ο σχολιασμός της: Ο ενάγων Μάριος Ζάκος (Μ.Ε.2), με λόγο απλό, σαφή και συνεκτικό, επεβεβαίωσε τις δικογραφημένες θέσεις του. Αντεξετασθής, παρέμεινε σταθερός όσον αφορά στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα. Όταν του υπεβλήθηκε πώς η αξία του αυτοκινήτου μετά το δυστύχημα ανήρχετο στο ποσόν των €430 και όχι στο ποσόν των €340 και, ότι η ζημία του περιορίζεται στα €1620 αντί στα €1710, ο ενάγων Μάριος Ζάκος (Μ.Ε.2) απήντησε με ευθύτητα πώς, επιθυμώντας να περιορίσει την ζημία του, απευθύνθηκε αμέσως σε επαγγελματίες και δέχθηκε να πωλήσει το κατεστραμμένο αυτοκίνητο στον Σπύρο Κωνσταντίνου (Μ.Ε.3) για το ποσόν των €340 (τεκμήριο 2), ως η εκτίμηση του Α. Αγαθαγγέλου (Μ.Ε.4) (τεκμήριο 3). Την δικογραφημένη εκδοχή του ενάγοντος Μάριου Ζάκου (Μ.Ε.2), όσον αφορά στις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα, επεβεβαίωσε ο Ευγένιος Κυριακίδης (Μ.Ε.1). Πρόκειται για αστυνομικό ο οποίος έτυχε να βρίσκεται στην σκηνή κατά τον ουσιώδη χρόνο. Δεν είχε ως καθήκον την διερεύνηση του δυστυχήματος και δεν προέβηκε σε εξέταση. Όμως, παρουσιάσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, ως αυτόπτης μάρτυρας, επιθυμώντας, να πληροφορήσει το Δικαστήριο για τα όσα ο ίδιος είδε και αντελήφθηκε κατά τον ουσιώδη χρόνο για να αποδοθεί, ως ανέφερε, δικαιοσύνη. Η αυτόκλητη παρουσία του Ευγένιου Κυριακίδη (Μ.Ε.1) ενώπιον του Δικαστηρίου έδωσε αφορμή στην πλευρά των εναγομένων να αμφισβητήσουν έντονα την γνησιότητα των κινήτρων και της αξιοπιστίας τους. Η αμφισβήτηση αυτή είναι αβάσιμη: Ο Ευγένιος Κυριακίδης (Μ.Ε.1) εδήλωσε πώς ουδείς δεσμός, συγγενικός, φιλικός ή άλλος, τον συνδέει με τον ενάγοντα Μάριο Ζάκο (Μ.Ε.2). Η αλήθεια της δήλωσης αυτής δεν αντεκρούσθηκε με μαρτυρία. Επιπλέον, η εικόνα που παρουσίασε ο Ευγένιος Κυριακίδης (Μ.Ε.1) ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αυτή ενός ειλικρινούς ανθρώπου. Η πρωτοβουλία ενός ανεξάρτητου τρίτου να προσέλθει στο Δικαστήριο, χωρίς να έχει νομική υποχρέωση, για να μαρτυρήσει υπέρ ενός συνανθρώπου του ο οποίος έχει δίκαιο αλλά δεν διαθέτει άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία, δεν πρέπει να προκαλεί απορία και ούτε πρέπει να αντιμετωπίζεται με καχυποψία. Τέτοια πρωτοβουλία, μάλλον, πρέπει να επαινείται. Την εντύπωση ειλικρινούς και αξιόπιστου μάρτυρος προεκάλεσε και ο Α. Αγαθαγγέλου (Μ.Ε.4). Άλλωστε, η εκτίμησή του όσον αφορά στη ζημιά την οποία υπέστηκε το αυτοκίνητο, συνεπεία του δυστυχήματος, διαφέρει μόνον κατά €90 από την αντίστοιχη της μάρτυρος των εναγομένων Άλκη Οικονομίδη (Μ.Υ.1). Πρόκειται για ελάχιστη διαφορά, ανίκανη να δημιουργήσει αμφιβολίες. Παρηκολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες της πλευράς του ενάγοντος ενόσω κατέθεταν ενώπιον του Δικαστηρίου και έλεγξα τα όσα αυτοί εδήλωσαν σε συνάρτηση και με την έγγραφη και πραγματική μαρτυρία. Κρίνω την μαρτυρία που προσεκόμισε η πλευρά του ενάγοντος ως μαρτυρία συνεκτική, πλήρη, τεκμηριωμένη και αξιόπιστη. Η αξιοπιστία της μαρτυρίας αυτής δεν επλήγηκε από την μαρτυρία που προσεκόμισε η πλευρά του εναγομένου. Ας σημειωθεί πώς, περιγράφοντας τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβηκε το δυστύχημα, ο εναγόμενος αρ. 2 Μάριος Ξενοφώντος (Μ.Υ.2) περιέπεσε σε αντιφάσεις και, εν τέλει, σε παραδοχές. Αντεξετασθείς, ο εναγόμενος αρ. 2 Μάριος Ξενοφώντος (Μ.Υ.2) ανέφερε πώς λόγω του ύψους της θέσης του οδηγού της μπετονιέρας, είδε για πρώτη φορά το αυτοκίνητο όταν αυτό προσέκρουσε στον πάσσαλο και ότι κατά την ώρα της σύγκρουσης τα δύο οχήματα ευρίσκοντο σε θέσεις κάθετες μεταξύ τους. Οι δηλώσεις αυτές ενισχύουν την εκδοχή του ενάγοντος Μάριου Ζάκου (Μ.Ε.2) και του Ευγένιου Κυριακίδη (Μ.Ε.1) περί τα γεγονότα: Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο εναγόμενος Μάριος Ξενοφώντος (Μ.Υ.2) παρέλειψε να αντιληφθεί εγκαίρως το αυτοκίνητο, τα δε δύο οχήματα δεν επορεύοντο επί της ίδιας ευθείας. Επί τη βάσει της αξιόπιστης μαρτυρίας κρίνεται πως τα ουσιώδη γεγονότα συνέβηκαν ως ο ενάγων τα δικογραφεί. Αυτά τα πραγματικά δεδομένα καταδεικνύουν την αποκλειστική ευθύνη του εναγομένου αρ. 2 για την πρόκληση του δυστυχήματος. Αυτός υπήρξε αμελής εφ' όσον, οδηγώντας την μπετονιέρα, εισήλθε στη συμβολή της Λεωφόρου Γρίβα Διγενή με την οδό Αντωνίου και Ευγενίας Θεοδότου ενώ το φως για την πορεία ήταν κόκκινο. Ο εναγόμενος αρ. 2 δεν αντελήφθηκε εγκαίρως τον ενάγοντα ο οποίος διήρχετο τη συμβολή ευρισκόμενος στην κανονική, για την πορεία του, λωρίδα κυκλοφορίας και καθ΄ ων χρόνο το φως για την πορεία του ήταν πράσινο και ούτε του παρέσχε προτεραιότητα. Ο εναγόμενος αρ. 2 όφειλε να παρατηρεί την κυκλοφορία στη συμβολή, όφειλε να αναμένει το πράσινο φως, ως η πορεία του, και όφειλε να αναμένει να εισέλθει στη συμβολή αφού βεβαιωθεί ο ίδιος ότι αυτό θα ήταν ασφαλές. Ο κίνδυνος πρόκλησης δυστυχήματος, συνεπεία της οδικής συμπεριφοράς του εναγομένου αρ. 2, ήταν προβλεπτός και θα μπορούσε να αποφευχθεί. Για τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων αρ. 1 και 2, προσωπικώς και ή αλληλεγγύως, για το ποσόν των €1710, το οποίο θα φέρει τόκο με νόμιμο επιτόκιο από τις 31.01.2010, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων αρ. 1 και 2, προσωπικώς και ή αλληλεγγύως. (Υπ.) ............................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο