Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Χριστάκη Α. Νικήτα κ.α., Αρ. Αγωγής: 5285/12, 27/5/2013

(1997)1 ΑΑΔ 718 λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Τα δικόγραφα είναι ουσιώδη στον καθορισμό των επιδίκων θεμάτων και στον καθορισμό της βάσης επί της οποίας θα προχωρήσει η ακρόαση της υπόθεσης. Η σημασία τους τονίστηκε στην υπόθεση Christakis Loucaides ν. C. D. Hay and Sons Ltd

(1971)1 C.L.R. 134. Τα δικόγραφα δεν έχουν σκοπό μόνο τη διαφύλαξη της κανονικής διαδικασίας. Σκοπό έχουν να μην καταλαμβάνονται εξ απρόοπτου οι διάδικοι στους οποίους θα πρέπει να παρέχεται η δέουσα ευκαιρία να ετοιμάσουν την υπόθεσή τους για ακρόαση. Εκτός αν τα επίδικα θέματα καθοριστούν δεόντως η ακρόαση παραμένει χωρίς οριοθέτηση και οι σκοποί της δικαιοσύνης μπορεί να παρακωλυθούν λόγω της αβεβαιότητας (G.I.P. Constructions Ltd v. Panayiota Neophytou and Others

(1983)1 C.L.R. 669, 680). Σύμφωνα με τη Δ.19 θ.6, μπορεί να διαταχθεί η παροχή περαιτέρω και καλύτερων λεπτομερειών οιουδήποτε θέματος που αναφέρεται σε οιοδήποτε δικόγραφο, με τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή άλλως, όπως θα θεωρηθεί δίκαιο. Τα δικόγραφα πρέπει να περιέχουν όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες ώστε η άλλη πλευρά να μπορεί να σχηματίζει σαφή και πλήρη εικόνα για τη φύση και την έκταση της υπόθεσης που πρόκειται να αντιμετωπίσει στην ακρόαση και να μη βρίσκεται προ εκπλήξεως ή να καταλαμβάνεται εξ απήνης. Όταν ο κανόνας αυτός παραβιάζεται ο αντίδικος δικαιούται να αξιώνει και επιτυγχάνει την έκδοση διατάγματος που να διατάσσει τον αντίδικο να παράσχει τις απαιτούμενες κάτω από τις περιστάσεις λεπτομέρειες (Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ και Άλλοι ν. Credit Libanais S.A.L.

(1991)1 Α.Α.Δ. 649, 652). Στην υπόθεση National Supply Corporation of the Lybyan Arab Republic v. Achaia Shipping Ltd

(1975)1 C.L.R. 427,432, τονίστηκε η ανάγκη για ακρίβεια στα δικόγραφα ούτως ώστε ο αντίδικος να γνωρίζει με βεβαιότητα την πραγματική διαφορά και να ετοιμαστεί για τη δίκη». Στην υπόθεση Ηνωμένη Εκδοτική Εταιρεία Δίας Λτδ ν. Μηνά Χατζηκώστα

(1990)1 ΑΑΔ 244 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από το Ανώτατο Δικαστήριο στην σελίδα 249: «Περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες ισχυρισμών που αναφέρονται στα δικόγραφα και όχι μαρτυρία δίδονται για σκοπούς διασάσηφης των γενομένων ισχυρισμών. Μια τέτοια διασάφηση γεγονότων υπαγορεύεται από διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων είναι η πληρέστερη πληροφόρηση της άλλης πλευράς περί της φύσης της υπόθεσης που θα έχει να αντιμετωπίσει, η αποφυγή της έκπληξης κατά την ακρόαση, ο περιορισμός των επιδίκων θεμάτων και ισχυρισμών και η ένδειξη ως προς τη μαρτυρία που θα χρειαστεί η άλλη πλευρά» . Στην υπόθεση Χριστοδούλου Θεμιστοκλέους ν. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ

(2000)1 ΑΑΔ 157 λέχθηκε, ότι η Δ.19, Θ.6 θα πρέπει να αντικρυσθεί υπό το πρίσμα της Δ.19, Θ.4 στην οποία καθορίζεται ότι τα δικόγραφα περιέχουν γεγονότα και όχι μαρτυρία. Με αυτή την έννοια περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες μπορούν να δοθούν μόνο αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα στα οποία στηρίζεται το δικόγραφο και όχι αναφορικά με την μαρτυρία που θα προσκομισθεί προς απόδειξή τους. Επομένως, οι αιτούμενες λεπτομέρειες δεν επιτρέπεται να στοχεύουν στην εκμαίευση ή αποκάλυψη της μαρτυρίας με την οποία θα αποδειχθούν τα γεγονότα (Βλ. Θεμιστοκλέους ν. Χρ. Γεωργιάδη Λτδ

(2000)1 ΑΑΔ 157). Ούτε νομικά σημεία μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο λεπτομερειών. Η αρχή αυτή εφαρμόζεται όταν γίνονται νομικές εισηγήσεις όπως π.χ. η εγκυρότητα μιας συμφωνίας. Όπου όμως το ισχυριζόμενο νομικό αποτέλεσμα δημιουργήθηκε από την επενέργεια ορισμένου γεγονότος αυτό πρέπει να δικογραφείται (βλ. Μέμνια Τζιακούρα ν. Ευστράτιου Οικονομίδη

(1997)1 ΑΑΔ 669). Τέλος, στην υπόθεση Ευδόκιος Σάββα ν. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ (Αρ. 2)

(1992)1 ΑΑΔ 1146 λέχθηκε ότι αν οι αιτούμενες λεπτομέρειες αφορούν γεγονότα που είναι σε γνώση του αιτητή, τότε δεν εκδίδεται διάταγμα για παροχή λεπτομερειών. Στην παρούσα υπόθεση η υπό κρίση αίτηση υποβλήθηκε πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης. Οι αρχές που διέπουν το θέμα της χορήγησης λεπτομερειών πριν την καταχώρηση Υπεράσπισης διέπονται από την Διάταξη 19 Θ.8 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας ο οποίος διαλαμβάνει τα ακόλουθα (σε ελεύθερη μετάφραση: «Δεν θα διατάσσεται η παράδοση λεπτομερειών μιας απαίτησης δυνάμει του θεσμού 6 αυτής της Διάταξης πριν την Υπεράσπιση εκτός εάν το Δικαστήριο ή ο Δικαστής είναι της γνώμης ότι αυτές είναι αναγκαίες ή επιθυμητές για να μπορέσει ο εναγόμενος να συντάξει το δικόγραφό του ή ότι για κάποιο άλλο ειδικό λόγο αυτές θα πρέπει να παραδοθούν». Σχετικά είναι και τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Vector Onega A. G. v. Του Πλοίου M/V Girvas κ.α. (Αγ. Ναυτοδικείου 121/97)

(1999)1 ΑΑΔ 986, στη σελίδα 993: «Κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να εκδοθεί διάταγμα πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι η ύπαρξη ιδιαίτερων λόγων ή η αναγκαιότητα παροχής των λεπτομερειών στο στάδιο αυτό για να μπορέσει ο εναγόμενος να ετοιμάσει το δικό του δικόγραφο. Ο όρος "ιδιαίτερος λόγος" εξετάστηκε από τον Πική, Π.Ε.Δ., (όπως ήταν τότε) στην Alte Maritime Compania Naviera S.A. ν. Toubia Kmeid

(1982)2 J.S.C. 226, όπου στη σελ. 228 λέχθηκαν τα ακόλουθα: "However there is nothing restricting the discretion of the Court to direct particulars at this early stage in the light of special reasons. Special reasons may be found in the face of uncommon or extraordinary circumstances making it necessary, in the interests of justice, to order particulars before defence. (On the meaning of special circumstances see Clarks of Hove Ltd v. Bakers' Union 11979] 1 All E.R. 152)." Στην υπόθεση Cyprus Airways Ltd v. Savva (Αρ. 1)

(1992)1 (A) Α.Α.Δ. 1 λέχθηκαν τα ακόλουθα από το Στυλιανίδη, Δ., που εξέδωσε την απόφαση του Εφετείου, στη σελ.7: PARTICULARS BEFORE DEFENCE: In order to prevent a request for particulars of the statement of claim being used as an instrument of delay, an order for particulars will not be made before the service of the defence, unless in the opinion of the Court, the order is necessary or desirable to enable the defendant to plead or for some other special reason. Particulars before defence are necessary or desirable where otherwise the defendant would be prejudiced or embarrassed in his pleading, or to enable the defendant to decide how to plead. Thus, where the defendant genuinely desires to consider making a payment into court, particulars of special damage will ordinarily be ordered before defence, as, for example, in actions for wrongful dismissal. On the other hand, although the defendant may be entitled to the particulars requested, they will not be ordered before the defence if they are not necessary or desirable at that stage, as for example, where the defendant intends to contest the issue of whether he is an accounting party, particulars of the sums alleged to have been paid to him will not be ordered before the defence». Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης το Δικαστήριο θα εγκρίνει αίτηση για καλύτερες και περαιτέρω λεπτομέρειες μόνο αν (α) συντρέχουν ιδιαίτεροι ή ειδικοί λόγοι ή (β) όταν οι λεπτομέρειες αυτές είναι αναγκαίες για να μπορέσει ο εναγόμενος να ετοιμάσει την Έκθεση Υπεράσπισης του. Ιδιαίτεροι λόγοι, υπάρχουν όταν συντρέχουν περιστατικά τόσο ασυνήθιστα ή ιδιάζοντα ώστε η χορήγηση λεπτομερειών στο στάδιο αυτό να είναι αναγκαία για σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Επίσης, η χορήγηση λεπτομερειών πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης είναι αναγκαία ή επιθυμητή αν αυτές θα υποβοηθήσουν τον εναγόμενο να αποφασίσει πώς θα συντάξει την Έκθεση Υπεράσπισης του ή στην περίπτωση που αυτές δεν δοθούν, θα προκληθεί στον εναγόμενο αμηχανία ή θα τον επηρεάσουν δυσμενώς στην ετοιμασία της Υπεράσπισης του. Στην εξεταζόμενη περίπτωση οι αιτούμενες να δοθούν λεπτομέρειες ζητούνται από τον εναγόμενο 1 γιατί όπως προβάλλει, αυτές είναι αναγκαίες για να μπορέσει να ετοιμάσει την Υπεράσπιση του και δεν προβάλλεται ότι συντρέχουν οποιοιδήποτε ειδικοί λόγοι που να καθιστούν αναγκαία τη χορήγηση των λεπτομερειών, έτσι ώστε το ζήτημα να εξετασθεί μέσα και από αυτό το πρίσμα. Θα προχωρήσω λοιπόν στην εξέταση της αίτησης κρίνοντας κατά πόσο οι αιτούμενες να δοθούν λεπτομέρειες είναι αναγκαίες για ετοιμασία της Υπεράσπισης, ξεκινώντας πρώτα από τους ισχυρισμούς για τους οποίους ο εναγόμενος 1 αιτείται την χορήγηση λεπτομερειών και αφορούν τις παραγράφους 3 και 5 της Έκθεσης Απαίτησης, στις οποίες εκτίθενται οι όροι των δύο συμβάσεων στις οποίες οι ενάγοντες βασίζουν την απαίτηση τους αλλά και οι «Σημαντικές Πληροφορίες» που ήταν συνημμένες στις συμφωνίες αυτές. Αυτό που ζητά ο εναγόμενος 1 σε σχέση με τους ισχυρισμούς των παραγράφων αυτών, είναι να διευκρινίσουν οι ενάγοντες ποιοι από τους όρους που επικαλούνται και δικογραφούν στην Έκθεση Απαίτησης τους, εμπεριέχονται στις ίδιες τις συμβάσεις ή αποτελούν μέρος των «Σημαντικών Πληροφοριών». Όπως είναι σαφές από τη νομολογία, ο σκοπός της έκδοσης διατάγματος της φύσης αυτής, είναι κυρίως όπως ο διάδικος που ζητά τις λεπτομέρειες να μην καταληφθεί εξ' απήνης. Κάτι τέτοιο στην παρούσα περίπτωση και σε σχέση με τους ισχυρισμούς αυτούς, δεν είναι δυνατό να συμβεί. Και αυτό για δύο λόγους με κυριότερο ότι οι όροι που επικαλούνται οι ενάγοντες στις παραγράφους αυτές εκτίθενται και περιγράφονται επακριβώς χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε ανάγκη περαιτέρω λεπτομερειών. Δεύτερο στοιχείο που επίσης δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι ότι τα έγγραφα αυτά που επικαλούνται οι ενάγοντες είναι συμβάσεις με συνημμένες «Σημαντικές Πληροφορίες» που αποτελούν μέρος των εγγράφων αυτών και οι οποίες σύμφωνα βέβαια πάντα με τους ισχυρισμούς τους συνομολογήθηκαν μεταξύ των διαδίκων και είναι συνεπώς σε γνώση του εναγομένου 1. Το δεύτερο σημείο για το οποίο ο εναγόμενος 1 ζητά να του δοθούν λεπτομέρειες αφορά την παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης στην οποία οι ενάγοντες δικογραφούν ισχυρισμούς σε σχέση με την υποθήκη Υ12719/06 την οποία και σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς των εναγόντων, οι εναγόμενοι 1 και 2 εκτέλεσαν στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού και με την οποία υποθήκευσαν ολόκληρο το μερίδιο τους σε συγκεκριμένο ακίνητο και για συγκεκριμένο ποσό. Ζητείται λοιπόν σε σχέση με την παράγραφο αυτή να συγκεκριμενοποιηθεί από τους ενάγοντες ποιες υποχρεώσεις αυτή αφορά. Είναι όμως σαφές από τα όσα στην αρχή της παραγράφου αυτής αναφέρονται, τι υποχρεώσεις η υποθήκη αυτή εξασφαλίζει, σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς των εναγόντων, αφού αυτή ακολουθεί τις παραγράφους με τις οποίες οι ενάγοντες θέτουν ως βάση του αγώγιμου δικαιώματος τους δύο συμβάσεις, την Α και Β όπως τις αποκαλούν, με συνημμένες τις «Σημαντικές Πληροφορίες», ενώ στην παράγραφο αυτή, ρητά καταγράφεται ότι η υποθήκη έγινε «προς περαιτέρω εξασφάλιση των εναγόντων και/ή ως αντάλλαγμα των πιο πάνω πιστώσεων και/ή διευκολύνσεων και/ή προγενέστερων και/ή μεταγενέστερων αυτών και/ή ανανέωσης και/ή συνέχισης της και/ή λόγω της παροχής χρόνου αποπληρωμής από τους Ενάγοντες στον Εναγόμενο 1.....». Κρίνεται λοιπόν ότι ούτε και για το σημείο αυτό θα πρέπει να διαταχθεί η παροχή λεπτομερειών. Άλλο σημείο για το οποίο ο εναγόμενος 1 αιτείται λεπτομέρειες είναι για τα όσα εκτίθενται στην παράγραφο 9 της Έκθεσης Απαίτησης όπου οι ενάγοντες αναφέρονται σε επιστολές ημερομ. 24/2/12 τις οποίες απέστειλαν στον εναγόμενο 1 με κοινοποίηση στην εναγόμενη 2 και με τις οποίες καλούσαν τον πρώτο, όπως εντός 21 ημερών «εξοφλήσει τις ληξιπρόθεσμες δόσεις και/ή προβεί στην ομαλή λειτουργία του τρεχούμενου λογαριασμού». Αυτό που ζητείται σε σχέση με την παράγραφο αυτή είναι να διευκρινιστεί τι εννοείται από τους ενάγοντες όταν αναφέρονται «σε ομαλή λειτουργία του τρεχούμενου λογαριασμού». Εκτός του ότι ο ισχυρισμός αυτός τίθεται κατά τρόπο διαζευκτικό και αρκετά σαφή, το τι εννοούν οι ενάγοντες προβάλλοντας τον ισχυρισμό για ομαλή λειτουργία του λογαριασμού, δεν είναι ουσιώδες γεγονός το οποίο θα έπρεπε να δικογραφηθεί. Ζητά επίσης ο εναγόμενος 1 να του δοθούν λεπτομέρειες σε σχέση με ισχυρισμούς που εκτίθενται στην παράγραφο 11 της Έκθεσης Απαίτησης σχετικούς με οχλήσεις που σύμφωνα με ισχυρισμούς των εναγόντων έγιναν προς τους εναγομένους. Όμως ούτε και τα όσα στην παράγραφο αυτή εκτίθενται, αποτελούν σύμφωνα με την κρίση μου ουσιώδη γεγονότα που θα έπρεπε να δικογραφηθούν. Αυτό που τέλος αιτείται ο εναγόμενος 1 είναι να του δοθούν λεπτομέρειες πως υπολογίσθηκε το ποσό των €12,234,64 που αξιώνουν οι ενάγοντες, από τι αποτελείται και τι συμπεριλαμβάνει ακριβώς, να καθορίσει δηλαδή το ποσό του κεφαλαίου, των τόκων και χρεώσεων, εξόδων, κ.λ.π.. Ούτε και για το στοιχείο αυτό είναι δυνατό να διαταχθούν οποιεσδήποτε λεπτομέρειες, αφού αυτά που ζητείται να δοθούν αποτελούν μαρτυρία και όχι ουσιώδη γεγονότα. Όπως προκύπτει από τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγόντων, τα επίδικα θέματα είναι πλήρως αποκρυσταλλωμένα, με καθαρότητα και σαφήνεια. Η Έκθεση Απαίτησης περιέχει όλα τα ουσιώδη γεγονότα που είναι απαραίτητα για σαφή προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων με τρόπο που επιτρέπει στον εναγόμενο 1, να γνωρίζει με βεβαιότητα τι θα επικαλεστούν οι ενάγοντες κατά τη δίκη, να μην καταληφθεί εξ απίνης και να έχει ένδειξη ως προς την μαρτυρία που θα χρειαστεί σε αυτή. Είναι προφανές από όλα τα πιο πάνω ότι η αίτηση θα έχει απορριπτική κατάληξη. Θα πρέπει όμως να λεχθεί ότι η αίτηση δεν θα μπορούσε να πετύχει και για τον ακόλουθο πρόσθετο λόγο. Όπως και σε κάθε περίπτωση, έτσι και στην παρούσα, ο εναγόμενος 1 ο οποίος επιδιώκει όπως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκηθεί υπέρ του, όφειλε να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου, όλα εκείνα τα στοιχεία και δεδομένα που είναι απαραίτητα έτσι ώστε να το πετύχει, κάτι όμως που ο εναγόμενος 1 στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν το έπραξε. Αυτός και για την χορήγηση των λεπτομερειών προβάλλει στην παράγραφο 5 της ένορκης δήλωσης που στηρίζει την αίτηση ότι «οι λεπτομέρειες αυτές είναι απαραίτητες για τον καθορισμό του κάθε ποσού ξεχωριστά και για την σύνταξη και καταχώρηση της έκθεσης υπεράσπισης». Αυτά είναι όλα όσα αναφέρει. Όμως αυτά δεν είναι ούτε επαρκή, ούτε ικανοποιητικά και εν πάση περιπτώσει δεν είναι ικανά να στηρίξουν το αίτημα του εναγομένου 1 έτσι ώστε η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να ασκηθεί υπέρ του. Και αυτό γιατί δεν εξηγεί και δεν προσδιορίζει γιατί οι αιτούμενες να χορηγηθούν λεπτομέρειες είναι απαραίτητες, ενώ περαιτέρω θα πρέπει να λεχθεί ότι δεν είναι καθόλου σαφές τι εννοεί με την αναφορά του «για τον καθορισμό του κάθε ποσού». Δεν αναφέρει ο εναγόμενος 1 γιατί και πως, οι αιτούμενες λεπτομέρειες θα τον υποβοηθήσουν να συντάξει την Έκθεση Υπεράσπισης του ή ότι εάν δεν δοθούν θα τον δυσχεράνουν στην ετοιμασία της, επεξηγώντας βέβαια και προσδιορίζοντας τους λόγους, πως αυτό και γιατί θα συμβεί. Ο γενικός και αόριστος τρόπος με τον οποίο ο εναγόμενος 1 προωθεί το αίτημα του, είναι εντελώς ανεπαρκής αφού έχει αποτύχει να καταδείξει τέτοια στοιχεία και δεδομένα που να δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης του αιτήματος του, αφού αρκείται απλώς σε μια γενικόλογη και χωρίς ουσιαστική βάση αναφορά. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγόντων/καθ' ων η αίτηση και εναντίον του εναγομένου 1/αιτητή όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και τα οποία να είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.) ............ Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Aντίγραφο Πρωτοκολλητής civil/interim subject: leptomeries cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο