Μάριου Κληρίδη ως διαχειριστή της περιουσίας του Ρένου Κληρίδη τέως εκ Λευκωσίας κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής 3536/08, 29/8/

(1)(γ) του Κεφ.224 και κατά της απόφασης του Διευθυντή ότι αυτή μπορεί να εγγραφεί σύμφωνα με το άρθρο 65

(1)(Ε) του Κεφ.

1. Η απόφαση αυτή του Διευθυντή, αναφέρεται, μπορεί να προσβληθεί μόνο με αίτηση έφεση δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
2. Περαιτέρω σε περίπτωση που το θέμα αυτό αποφασιστεί υπέρ του εναγομένου, τότε η απόφαση θα διεκπεραιώσει ολόκληρη την αγωγή και θα θέσει την αγωγή εκτός συζήτησης. Οι ενάγοντες καταχώρησαν ένσταση η οποία στηρίζεται στους ακόλουθους λόγους: «
3. Τα νομικά σημεία και ή προδικαστικές ενστάσεις που εγείρονται στις παραγράφους 1 Α και Β για να εκδικαστούν προϋποθέτουν την αποδοχή κοινά αποδεκτών γεγονότων κάτι το ποίο δεν μπορεί να γίνει στο στάδιο αυτό παρά μόνο στο πλαίσιο εκδίκασης της υπόθεσης. Συγκεκριμένα όπως προκύπτει από τα δικόγραφα Έκθεση Απαίτησης, Υπεράσπιση και Απάντηση υπάρχει πλειάδα γεγονότων τα οποία τελούν υπό αμφισβήτηση απόφαση επί των οποίων είναι καθοριστική δια την διάγνωση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των διαδίκων και ιδιαίτερα σε σχέση με τις προδικαστικές ενστάσεις.
4. Με βάση το άρθρο 80 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου στο οποίο στηρίζεται η προδικαστική ένσταση του Κεφ.224 η απόφαση πρέπει να έχει ληφθεί με βάση τις διατάξεις του Νόμου ενώ στη προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει απόφαση όπως θα διαφανεί κατά την ακρόαση η οποία λήφθηκε δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αλλά υπάρχει miss-feasance και ή non-feasance και ή αδικοπραξία για την οποία μετά την έκδοση δηλωτικής απόφασης οι Ενάγοντες επιφύλαξαν το δικαίωμα να επανέλθουν με αποκρυστάλλωση της ζημίας τους.
5. Το παράπονο των αιτητών στρέφεται κατά της άρνησης του Διευθυντή του Κτηματολογίου κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου να αναγνωριστεί η απόφαση του αρμοδίου Δικαστηρίου και τα δικαιώματα των όπως απορρέουν από αυτή. Το άρθρο 11 του περί Δικαστηρίου Νόμου δεν παρέχει οποιαδήποτε εξουσία ή δικαίωμα στον Διευθυντή του Κτηματολογίου να λάβει οποιαδήποτε απόφαση η οποία να είναι προσβλητέα δυνάμει του άρθρου 80 του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου. Το άρθρο 11 δια Νόμου αναγνωρίζει δικαίωμα δουλεία πλεονέκτημα επί της ακίνητης ιδιοκτησίας εφόσον αναγνωρίστηκε με απόφαση Δικαστηρίου.
6. Δυνάμει του άρθρου 12 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου δικαίωμα αποκτηθέν σύμφωνα με τις διατάξεις το άρθρου 11 θεωρείται ότι είναι προσαρτημένο στην ιδιοκτησία δια Νόμου και περιλαμβάνονται σε κάθε συναλλαγή που διενεργείται σχετικά με την ιδιοκτησία αυτή. Το άρθρο 12 δεν παρέχει οποιαδήποτε εξουσία στον Διευθυντή του Κτηματολογίου να αποφασίσει επί του θέματος και συνεπώς οποιαδήποτε άρνηση του δεν αποτελεί αντικείμενο της διαδικασίας δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
8. Με την Υπεράσπιση όπως τροποποιήθηκε ο Εναγόμενος αρνείται τις παραγράφους 5 (μερικώς), 9, 10 (μερικώς), 11, 12, 17, 25, 26, 27 και συνεπώς υπό τας περιστάσεις δεν χωρεί εκδίκαση οποιουδήποτε προδικαστικού σημείου.
9. Εν πάση περιπτώσει, οι Ενάγοντες επαναλαμβάνουν υπό μορφή ένστασης στη παρούσα τα όσα αναφέρουν στη τροποποιημένη απάντηση τους 21/5/2012 και ιδιαίτερα στις παραγράφους 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 και 12 ως εξής:
10. Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί. Οι Ενάγοντες θα αναφερθούν στο περιεχόμενο της σχετικής αλληλογραφίας. Η φερόμενη «απόφαση» του Διευθυντή του Κτηματολογίου δεν είναι δυνάμει των Διατάξεων του Κεφ. 224 και δεν είναι απόφαση προσβλητέα δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
12. Εν πάση περιπτώσει δεν μπορεί να στερηθούν οι Ενάγοντες δικαιώματος προσφυγής στην παρούσα διαδικασία δυνάμει του άρθρου 30 του Συντάγματος και 6της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Προάσπισης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
13. Τα θέματα εκφεύγουν της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου να τα εκδικάσει υπό μορφή Έφεσης.
14. Διαζευκτικά το Δικαστήριο δύναται να ακούσει ανεξάρτητα τη διαδικασία έως εάν να ήταν Έφεση και να δώσει τις δέουσες οδηγίες.
15. Η άρνηση του Κτηματολογίου να εγγράψει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν αφορά και δεν είναι απόφαση δυνάμει προνοιών του Κεφ. 224 και εις εκτέλεση ή εφαρμογή αυτών αλλά συνιστά non-feasance και ή αδικοπραξία-παράνομη πράξη δυνάμει και ή κατά παράβαση του άρθρου 172 του Συντάγματος.
16. Εγείρονται πραγματικά θέματα για τις επιπτώσεις της άρνησης/παράνομης/παράλειψης και αμφισβητούμενα γεγονότα για τα οποία θα ακουστεί μαρτυρία.
17. Ο Εναγόμενος εμποδίζεται λόγω των πράξεων ή παραλείψεων του από του να εγείρει τέτοια θέματα. Η Υπεράσπιση αυτή θα έπρεπε να είχε εγερθεί εξ υπαρχής.
18. Οι Ενάγοντες θα ισχυριστούν ότι η θέση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας ως η παράγραφος 12 της Υπεράσπισης καταδεικνύει την ορθότητα της θέσης των Εναγόντων και καλεί την Υπεράσπιση να αποκαλύψει κατά πόσο ενέγραψε υπό μορφή σημείωσης την απόφαση και πότε.» Οι συνήγοροι των δυο πλευρών περιορίστηκαν σε γραπτές αγορεύσεις. Η κα Κουρουσίδου εισηγήθηκε πως υπάρχει στην παρούσα περίπτωση παραδεκτό πραγματικό υπόβαθρο. Συγκεκριμένα τα παραδεκτά από τα δικόγραφα γεγονότα συνοψίζονται ως ακολούθως: Οι ενάγοντες 1 και 2 αποτάθηκαν με αίτηση στο Κτηματολόγιο και ζήτησαν εγγραφή δικαιώματος με βάση το άρθρο 11

(1)(γ) του Κεφ.224 (παράγραφοι 5 και 16 της Έκθεσης Απαίτησης οι οποίες γίνονται παραδεκτές με τις παραγράφους 10 και 8 της Υπεράσπισης). Ο Διευθυντής του Κτηματολογίου απέστειλε τον Δεκέμβριο του 2006 επιστολή στο δικηγόρο των εναγόντων 1 και 2 με την οποία τους πληροφορεί για την απόφαση του (παράγραφος 13 της Έκθεσης Απαίτησης η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 8 της Υπεράσπισης). Στις 19.1.2007 ο δικηγόρος των εναγόντων απέστειλε νέα επιστολή επιμένοντας στο αίτημα του (παράγραφος 18 της Έκθεσης Απαίτησης η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 8 της Υπεράσπισης). Στις 11.3.2008 ο Διευθυντής του Κτηματολογίου κοινοποίησε την απόφαση του ότι το αίτημα δεν μπορούσε να γίνει δεκτό και ότι θα μπορούσε να γίνει εγγραφή εμπιστεύματος με την καταβολή του ανάλογου τέλους (παράγραφος 21 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία είναι παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Στις 17.3.2008 ο δικηγόρος των εναγόντων 1 και 2 απάντησε ότι διαφωνούσε με την ερμηνεία που δόθηκε από την αρμόδια αρχή (παράγραφος 22 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Στις 21.8.2008 ο Διευθυντής επανέλαβε ότι απέρριψε την αίτηση ως την τελική του θέση (παράγραφος 23 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Ως προς τους υπόλοιπους λόγους ένστασης η κα Κουρουσίδου, ανέφερε ότι αφορούν κατά κύριο λόγο την ουσία της προδικαστικής ένστασης, κάτι για το οποίο το Δικαστήριο θα αποφασίσει στα πλαίσια της εκδίκασης του ίδιου του νομικού σημείου. Από την άλλη ο συνήγορος των εναγόντων με αναφορά στη νομολογία υποστήριξε τη θέση της πλευράς του ότι σε περιπτώσεις που πρέπει να ακουστεί κάποια μαρτυρία δεν μπορεί το Δικαστήριο να αποφασίσει θέματα στο πλαίσιο της Δ.27. Αναφέρθηκε επίσης στο ανεπιθύμητο της εκδίκασης θεμάτων προδικαστικά όπου εγείρονται σοβαρά νομικά θέματα. Τονίζεται στην αγόρευση ότι υπάρχει απαίτηση για αποζημιώσεις και το θέμα αυτό εκφεύγει της διαδικασίας έφεσης δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.224, καθώς και ότι το άρθρο 80 του Κεφ.224 παραβιάζει με βάση τη νομολογία τα άρθρα 30.1 και 30.2 του Συντάγματος, δηλαδή του δικαιώματος πρόσβασης στο Δικαστήριο. Στην αγόρευση γίνεται αναφορά στην ουσία της διαφοράς και καταλήγει ότι εγείρονται δύσκολα και σοβαρά θέματα προς εκδίκαση αφού διαπιστωθούν όλα τα γεγονότα για τα οποία καμία παραδοχή δεν γίνεται στο στάδιο αυτό. Τα δε τεκμήρια που έχουν επισυναφθεί στην αίτηση δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο στο πλαίσιο αυτής της αίτησης. Η αίτηση βασίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.27 Θ.1-2 και Δ.48 Θ.1-3 και 9, στις διατάξεις του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση Νόμου) και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η Δ.27 δίδει στο Δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια να εκδικάσει νομικά θέματα πριν την εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης, όταν το Δικαστήριο κρίνει πως το νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή αποφασίζεται η όλη υπόθεση ή ένα ουσιώδες θέμα της υπόθεσης. Έχει νομολογηθεί πως η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Στην παρούσα περίπτωση η αίτηση καταχωρίστηκε μετά την τροποποίηση της υπεράσπισης και την καταχώρηση τροποποιημένης απάντησης. Σημειώνεται ότι οι προδικαστικές ενστάσεις προσετέθησαν με την εν λόγω τροποποίηση της υπεράσπισης. Με αυτά τα δεδομένα δεν θεωρώ ότι υπήρξε καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης έτσι ώστε να έχει καταλυτικές επιπτώσεις σ' αυτήν. Η έκδοση διαταγής όπως ζητείται με την παρούσα αίτηση γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το συγκεκριμένο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα Χ"Οικονόμου v. Ελληνικής Τράπεζας

(1992)1 ΑΑΔ 949 στη σελ. 956]. Στην υπόθεση Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ κ.ά. v. Γενικού Εισαγγελέα

(1991)1 ΑΑΔ 225 στη σελ. 229, αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά με το ίδιο θέμα: «Ό,τι προκύπτει από τη νομολογία, είναι ότι η επίλυση θέματος προδικαστικά και, γενικότερα, η επίλυση θέματος έξω από το πλαίσιο της δίκης - το φυσιολογικό πεδίο για τη διαπίστωση των γεγονότων και τον καθορισμό των δικαϊκών τους συνεπειών - αποτελεί εξαιρετικό μέτρο, προσφυγή στο οποίο δικαιολογείται μόνο εφόσον τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα ή παραδεκτά. Δικαιολογείται, συνεπώς η επίκληση της Διάταξης 27 εφόσον το συζητούμενο θέμα αποκρυσταλλώνεται σε καθαρά νομικό θέμα, η λύση του οποίου μπορεί να επιδιωχθεί με την ίδια ευχέρεια σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας.» Με τις εγειρόμενες προδικαστικές ενστάσεις αυτό που αμφισβητείται είναι η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου να εκδικάσει την παρούσα αγωγή καθότι, σύμφωνα με τον αιτητή, η βάση της άπτεται της ορθότητας απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας η οποία λήφθηκε δυνάμει των διατάξεων του Κεφ. 224. Είναι θεμελιωμένο ότι θέματα δικαιοδοσίας πρέπει να εκδικάζονται το συντομότερο δυνατόν ακόμα και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο. Στην υπόθεση Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ κ.ά. v. Γενικού Εισαγγελέα (πιο πάνω) στη σελ. 228 επισημαίνεται ότι «Η φύση του νομικού θέματος, μάλιστα, καθιστούσε την επίλυσή του, βάσει της Δ.27, επιβεβλημένη επειδή έθιγε την καθ' ύλη δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Θέματα που άπτονται της αρμοδιότητας του δικαστηρίου πρέπει να επιλύονται το νωρίτερο δυνατό. Είναι αντινομικό το δικαστήριο να αναλαμβάνει και να ασκεί δικαιοδοσία εκτός του πεδίου της αρμοδιότητά του.» Τα δε γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου είναι όπως αναφέρθηκε, στην ίδια υπόθεση με παραπομπή στην Sevegep Ltd. v. United Sea Transport Ltd. and others

(1989)1 AΑΔ (Ε) 729, εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση, και αποκλειστική πηγή αναζήτησής τους είναι η έκθεση απαιτήσεως. Με την αγωγή τους οι ενάγοντες ζητούν δηλωτική απόφαση ότι δικαιούνται σε εγγραφή δικαιώματος σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κεφ. 224 της δικαστικής απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις εφέσεις αρ. 11776, 11777 και 11778, διατάγματος που να διατάζει τον εναγόμενο και ή τον διευθυντή του τμήματος κτηματολογίου και χωρομετρίας όπως προβεί στην εν λόγω εγγραφή και δηλωτική απόφαση ότι οι ενάγοντες δικαιούνται να αποζημιωθούν για ζημιά την οποία έχουν υποστεί ως αποτέλεσμα της παράλειψης (non-feasance) των εναγομένων να προβούν στην εν λόγω εγγραφή. Στην έκθεση απαίτησης γίνεται αναφορά στο αίτημα των εναγόντων για εγγραφή του πιο πάνω δικαιώματος σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 12 του Κεφ. 224 καθώς και της αλληλογραφίας που ακολούθησε με το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Τα γεγονότα αυτά είναι αποδεκτά από την υπεράσπιση. Ο αιτητής στηρίζεται τόσο στο περιεχόμενο της έκθεσης απαίτησης όσο και στις επιστολές που αντηλλάγησαν οι οποίες επισυνάπτονται στην αίτηση χωρίς να αμφισβητούνται. Συνακόλουθα το πραγματικό υπόβαθρο για σκοπούς εξέτασης των προδικαστικών ενστάσεων είναι αποδεκτό. Έχοντας λοιπόν υπόψη ότι με τις προδικαστικές ενστάσεις αυτό που αμφισβητείται είναι η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και υπό το φως των αρχών που ανέφερα πιο πάνω θεωρώ ότι το αίτημα θα πρέπει να γίνει αποδεκτό. Τα υπόλοιπα θέματα που εγέρθηκαν από τους ενάγοντες - καθ' ων η αίτηση αποτελούν θέματα που θα απασχολήσουν το Δικαστήριο κατά την ακρόαση των προδικαστικών ενστάσεων. Συνακόλουθα η αίτηση εγκρίνεται. Τα έξοδα της αίτησης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο θα είναι στη πορεία της υπόθεσης. (Υπ.) ............ Κ. Σταματίου, Π.Ε.Δ Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Civil: Other Actions / Interim Αναφορά: εκδίκαση προδικαστικού σημείου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο