Μάριου Κληρίδη ως διαχειριστή της περιουσίας του Ρένου Κληρίδη κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής 3536/08, 10/10/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2013:A296 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 3536/08 Μεταξύ:
- Μάριου Κληρίδη ως διαχειριστή της περιουσίας του Ρένου Κληρίδη τέως εκ Λευκωσίας
- Νίκος Δ. Σολομωνίδης & Co Ltd
- St. George Car Hire Ltd Εναγόντων -και- Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγομένου ------------------------- Προδίκαση νομικών σημείων σύμφωνα με το διάταγμα του Δικαστηρίου ημερ. 29.8.2013 10 Οκτωβρίου 2013 Για εναγόμενο-αιτητή: κα Δ. Κουρουσίδου (για την εκφώνηση της απόφασης κα Μ. Αναστασίου) Για ενάγοντες-καθ' ων η αίτηση: κ. Χρ. Κληρίδης (για την εκφώνηση της απόφασης κ. Χ. Παρταουρίδης) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Mε ενδιάμεση απόφαση του το Δικαστήριο αποφάσισε - παρά την ένσταση των εναγόντων - την προδικασία των ακόλουθων νομικών σημείων (ως προσδιορίζονται στην Έκθεση Υπεράσπισης): «... το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την παρούσα αγωγή καθ' ότι η βάση της αγωγής άπτεται της ορθότητας και/ή εγκυρότητας απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας η οποία λήφθηκε και/ή αποφασίστηκε δυνάμει των διατάξεων του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας [Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση] Νόμου, Κεφάλαιο 224, και/ή ειδικότερα: (α) της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ημερομηνίας 13 Δεκεμβρίου 2006 με την οποία ο Διευθυντής απέρριψε το αίτημα των Εναγόντων και/ή αρνήθηκε να εγγράψει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερομηνίας 27 Ιανουαρίου 2006 στις Πολιτικές Εφέσεις 11776, 11777 και 11778 ως δικαίωμα / πλεονέκτημα / προνόμιο / ελευθερία με βάση το άρθρο 11
(1)(γ) ως ήταν το αίτημα των Εναγόντων και/ή με την οποία εισηγήθηκε και/ή αποφάσισε και/ή γνωστοποίησε στους Ενάγοντες ότι το δικαίωμα των Εναγόντων περιορίζεται στην κυριότητα των μονάδων και όχι σε οποιονδήποτε άλλο δικαίωμα σύμφωνα με το άρθρο 11 και/ή ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν συνιστά εμπράγματο βάρος εν τη εννοία του άρθρου 12 του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Νόμου όπως τροποποιήθηκε, και/ή (β) της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ημερομηνίας 11 Μαρτίου 2008 και/ή 21 Ιουλίου 2008 σε σχέση με τους Ενάγοντες 1 και 2, με την οποία ο Διευθυντής απέρριψε το αίτημα των Εναγόντων 1 και 2 και/ή αρνήθηκε να εγγράψει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ημερομηνίας 27 Ιανουαρίου 2006 στις Πολιτικές Εφέσεις 11776, 11777 και 11778 με βάση το άρθρο 11
(1)(γ) ως ήταν το αίτημα τους και/ή περαιτέρω αποφάσισε και/ή τους γνωστοποίησε ότι αυτή μπορεί να εγγραφεί σύμφωνα με τις διατάξεις 65(I)(Ε) του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και εκτίμηση) Νόμου, αφού πρώτα καταβάλουν τα αντίστοιχα τέλη, η ορθότητα και/ή νομιμότητα και/ή εγκυρότητα των πιο πάνω αποφάσεων του Διευθυντή μπορεί να ελεγχθεί μόνο στα πλαίσια του άρθρου 80 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου με αίτηση /έφεση και όχι με αγωγή.» Με βάση την ίδια απόφαση το Δικαστήριο έκρινε ότι επρόκειτο για νομικό θέμα που αφορά τη δικαιοδοσία στη βάση των πιο κάτω αποδεκτών γεγονότων: Οι ενάγοντες 1 και 2 αποτάθηκαν με αίτηση στο Κτηματολόγιο και ζήτησαν εγγραφή δικαιώματος με βάση το άρθρο 11
(1)(γ) του Κεφ.224 (παράγραφοι 5 και 16 της Έκθεσης Απαίτησης οι οποίες γίνονται παραδεκτές με τις παραγράφους 10 και 8 της Υπεράσπισης). Ο Διευθυντής του Κτηματολογίου απέστειλε τον Δεκέμβριο του 2006 επιστολή στο δικηγόρο των εναγόντων 1 και 2 με την οποία τους πληροφορεί για την απόφαση του (παράγραφος 13 της Έκθεσης Απαίτησης η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 8 της Υπεράσπισης). Στις 19.1.2007 ο δικηγόρος των εναγόντων απέστειλε νέα επιστολή επιμένοντας στο αίτημα του (παράγραφος 18 της Έκθεσης Απαίτησης η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 8 της Υπεράσπισης). Στις 11.3.2008 ο Διευθυντής του Κτηματολογίου κοινοποίησε την απόφαση του ότι το αίτημα δεν μπορούσε να γίνει δεκτό και ότι θα μπορούσε να γίνει εγγραφή εμπιστεύματος με την καταβολή του ανάλογου τέλους (παράγραφος 21 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία είναι παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Στις 17.3.2008 ο δικηγόρος των εναγόντων 1 και 2 απάντησε ότι διαφωνούσε με την ερμηνεία που δόθηκε από την αρμόδια αρχή (παράγραφος 22 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Στις 21.8.2008 ο Διευθυντής επανέλαβε ότι απέρριψε την αίτηση ως την τελική του θέση (παράγραφος 23 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία γίνεται παραδεκτή στην παράγραφο 11 της Υπεράσπισης). Στην ένορκη δήλωση που στήριζε την αίτηση για προδικασία γίνεται αντιληπτό ότι με βάση την Έκθεση Απαίτησης οι ενάγοντες ζητούν, μεταξύ άλλων, δήλωση του Δικαστηρίου ότι δικαιούνται σε εγγραφή δικαιώματος σύμφωνα με τις πρόνοιες του Κεφ. 224, της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις Εφέσεις 11776, 11777 και 11778 ημερομηνίας 27.1.2006. Επίσης, μεταξύ άλλων, ζητούν διάταγμα εναντίον του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας όπως προβεί σε εγγραφή των επιδίκων ακινήτων. Με την προδικαστική ένσταση που προβάλλεται στην τροποποιημένη Υπεράσπιση ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την παρούσα αγωγή καθότι η βάση της αγωγής άπτεται της ορθότητας απόφασης του Διευθυντή η οποία λήφθηκε δυνάμει των προνοιών του Κεφ.224. Όπως φαίνεται από τις έγγραφες προτάσεις και τις επιστολές που αντηλλάγησαν με τους δικηγόρους των εναγόντων οι οποίες επισυνάπτονται στην ένορκη δήλωση (Τεκμήρια 1-4) οι ενάγοντες στρέφονται κατά της απόφασης του Διευθυντή να μην εγγράψει τη δικαστική απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)(γ) του Κεφ.224 και κατά της απόφασης του Διευθυντή ότι αυτή μπορεί να εγγραφεί σύμφωνα με το άρθρο 65
(1)(Ε) του Κεφ.
- Η απόφαση αυτή του Διευθυντή, αναφέρεται, μπορεί να προσβληθεί μόνο με αίτηση έφεση - δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
- Επί της ουσίας της ένστασης οι ενάγοντες λέγουν: Με βάση το άρθρο 80 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου στο οποίο στηρίζεται η προδικαστική ένσταση του Κεφ.224 η απόφαση πρέπει να έχει ληφθεί με βάση τις διατάξεις του Νόμου ενώ στη προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει απόφαση όπως θα διαφανεί κατά την ακρόαση η οποία λήφθηκε δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αλλά υπάρχει miss-feasance και ή non-feasance και ή αδικοπραξία για την οποία μετά την έκδοση δηλωτικής απόφασης οι Ενάγοντες επιφύλαξαν το δικαίωμα να επανέλθουν με αποκρυστάλλωση της ζημίας τους. · Το παράπονο των αιτητών στρέφεται κατά της άρνησης του Διευθυντή του Κτηματολογίου κατ' εφαρμογή του άρθρου 11 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου να αναγνωριστεί η απόφαση του αρμοδίου Δικαστηρίου και τα δικαιώματα των όπως απορρέουν από αυτή. Το άρθρο 11 του περί Δικαστηρίου Νόμου δεν παρέχει οποιαδήποτε εξουσία ή δικαίωμα στον Διευθυντή του Κτηματολογίου να λάβει οποιαδήποτε απόφαση η οποία να είναι προσβλητέα δυνάμει του άρθρου 80 του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου. Το άρθρο 11 δια Νόμου αναγνωρίζει δικαίωμα δουλεία πλεονέκτημα επί της ακίνητης ιδιοκτησίας εφόσον αναγνωρίστηκε με απόφαση Δικαστηρίου. · Δυνάμει του άρθρου 12 του Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου δικαίωμα αποκτηθέν σύμφωνα με τις διατάξεις το άρθρου 11 θεωρείται ότι είναι προσαρτημένο στην ιδιοκτησία δια Νόμου και περιλαμβάνονται σε κάθε συναλλαγή που διενεργείται σχετικά με την ιδιοκτησία αυτή. Το άρθρο 12 δεν παρέχει οποιαδήποτε εξουσία στον Διευθυντή του Κτηματολογίου να αποφασίσει επί του θέματος και συνεπώς οποιαδήποτε άρνηση του δεν αποτελεί αντικείμενο της διαδικασίας δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
- · Η προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί. Οι Ενάγοντες θα αναφερθούν στο περιεχόμενο της σχετικής αλληλογραφίας. Η φερόμενη «απόφαση» του Διευθυντή του Κτηματολογίου δεν είναι δυνάμει των Διατάξεων του Κεφ. 224 και δεν είναι απόφαση προσβλητέα δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
- · Τα θέματα εκφεύγουν της δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου να τα εκδικάσει υπό μορφή Έφεσης. · Η άρνηση του Κτηματολογίου να εγγράψει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν αφορά και δεν είναι απόφαση δυνάμει προνοιών του Κεφ. 224 και εις εκτέλεση ή εφαρμογή αυτών αλλά συνιστά non-feasance και ή αδικοπραξία-παράνομη πράξη δυνάμει και ή κατά παράβαση του άρθρου 172 του Συντάγματος. · Οι Ενάγοντες θα ισχυριστούν ότι η θέση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας ως η παράγραφος 12 της Υπεράσπισης καταδεικνύει την ορθότητα της θέσης των Εναγόντων και καλεί την Υπεράσπιση να αποκαλύψει κατά πόσο ενέγραψε υπό μορφή σημείωσης την απόφαση και πότε. Στις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι ανέλυσαν επιμελώς τα πιο πάνω θέματα. Η κα Κουρουσίδου για την Δημοκρατία αναφέρει: Στις πιο πάνω εφέσεις το Ανώτατο Δικαστήριο αναγνώρισε ότι είναι δυνατή η διεκδίκηση δικαιωμάτων σε ακίνητη ιδιοκτησία στη βάση εξ επαγωγής ή καταληκτικών εμπιστευμάτων και ότι στην προκειμένη περίπτωση δημιουργήθηκε εξ επαγωγής εμπίστευμα υπέρ των εκεί εφεσειόντων (εδώ εναγόντων) και εις βάρος των εφεσιβλήτων, ότι δηλαδή οι εφεσίβλητοι πλέον κρατούν την περιουσία προς όφελος των εκεί εφεσειόντων. Επίσης εκδόθηκε διάταγμα το οποίο διέτασσε τους εφεσιβλήτους να πράξουν ό,τι απαιτείται από αυτούς για την εγγραφή ή τη μεταβίβαση στον κάθε εφεσείοντα του διαμερίσματος που αγόρασε. Στην εν λόγω αγωγή δεν ήταν διάδικος ο Γενικός Εισαγγελέας (ή ο Διευθυντής του Κτηματολογίου). Σύμφωνα με την ευπαίδευτη συνήγορο του αιτητή η εγγραφή ακίνητης ιδιοκτησίας στα κτηματολογικά μητρώα αποτελεί αποκλειστικό έργο του Διευθυντή και περιγράφεται μεταξύ άλλων στα άρθρα 39 - 65 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224 υπό του τίτλου «Εγγραφή». Αντίθετα, η διαπίστωση των ουσιαστικών δικαιωμάτων επί ακίνητης ιδιοκτησίας είναι αποκλειστικό έργο του Δικαστηρίου. Με απλή ανάγνωση των άρθρων 39 - 65 του Κεφαλαίου 224 διαπιστώνει κανείς τις εξουσίες που έχει ο Διευθυντής για εγγραφή ακίνητης ιδιοκτησίας και για την ορθή τήρηση των κτηματολογικών μητρώων. Μάλιστα ο νόμος του δίνει εξουσία για διόρθωση τυχόν λαθών που μπορεί να υπάρχουν στα μητρώα, ώστε αυτά να αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα. Πρόκειται για διοικητικές εξουσίες στα πλαίσια του ιδιωτικού δικαίου. (Βλ Φιλίππου ν. Στυλιανού
(1992)1 Α Α.Α.Δ 448). Η εγγραφή ακίνητης ιδιοκτησίας είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Διευθυντή. Η διόρθωση λάθους, που ήταν το αντικείμενο της υπόθεσης Φιλίππου ν. Στυλιανού (ανωτέρω), είναι μέρος της διαδικασίας εγγραφής και του υποκεφαλαίου που την αφορά (βλ. άρθρα 39- 65 του Κεφαλαίου 224). Η εξουσία αυτή ελέγχεται δικαστικά μέσω του άρθρου 80 του Κεφαλαίου 224. Το άρθρο 80 διασφαλίζει στο ακέραιο το δικαίωμα του πολίτη για προσφυγή στο Δικαστήριο. (Βλ. Μιχαήλ ν. Αντωνίου
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1376 και Ελευθέριος Κορακίδης κ.α ν. Μαρούλλα Γεωργίου Αλέξη κ.α
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1534). Η εφαρμογή του άρθρου 80 του Κεφαλαίου 224 και η απόρριψη της αγωγής επ' ουδενί παραβιάζει το άρθρο 30 του Συντάγματος. Εκεί όπου χρειάζεται να διαπιστωθούν τα δικαιώματα και η έκτασή τους, τότε ο Διευθυντής δεν έχει εξουσία να επιλύσει διαφορές αλλά αυτές πρέπει να αχθούν στο Δικαστήριο με αγωγή. Ο λόγος της διαφοροποίησης αυτής, είναι διότι ο Διευθυντής δεν μπορεί να ακούει και να αξιολογεί μαρτυρία ώστε να διαπιστώνει ουσιαστικά περιουσιακά δικαιώματα και αυτή η δυνατότητα και η εξουσία παρέχεται μόνο στο Δικαστήριο. Εδώ όμως, δεν αμφισβητούνται ουσιαστικά δικαιώματα ιδιοκτησίας. Το θέμα της ιδιοκτησίας του ακινήτου κρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο και με την απόφαση στις Πολιτικές Εφέσεις 11776, 11777 και 11778 ημερομηνίας 27.01.2006 διαπίστωσε το ουσιαστικό δικαίωμα των εκεί εφεσειόντων (εδώ εναγόντων) στην κυριότητα των διαμερισμάτων που είχαν αγοράσει. Αναγνώρισε επίσης ότι οι εφεσίβλητοι- εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες κρατούν στην κυριότητά τους τα διαμερίσματα αυτά ως εμπιστευματοδόχοι των εφεσειόντων και τους διέταξε να πράξουν ό,τι απαιτείται ώστε να γίνει τελικά μεταβίβαση στο όνομα των εκεί εφεσειόντων (εδώ Εναγόντων). Σύμφωνα με την πάγια νομολογία οι εξουσίες του Διευθυντή του Κτηματολογίου δυνάμει του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου διακρίνονται σε αυτές που ανάγονται στην σφαίρα του δημόσιου δικαίου και σε αυτές που ανάγονται στην σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου. Στην σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου ο Διευθυντής ενεργεί άλλοτε μονομερώς σαν αμιγές διοικητικό όργανο και άλλοτε σαν διαιτητής υπό οιονεί δικαστική ιδιότητα. Το άρθρο 80 του Κεφ. 224 προσφέρει το μηχανισμό για τον έλεγχο της ορθότητας των αποφάσεων του Διευθυντή που εμπίπτουν στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου. Το παράπονο εδώ των εναγόντων είναι η απόρριψη από το Διευθυντή του Κτηματολογίου του αιτήματός τους για εγγραφή δικαιώματος σύμφωνα με το άρθρο 11 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224. Το ζήτημα εδώ είναι διοικητικής φύσης (στην σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου). Εξάλλου και οι ίδιοι οι ενάγοντες απευθύνθηκαν για την εγγραφή αυτή στο Διευθυντή και όχι στο Δικαστήριο. Ο Διευθυντής ενήργησε ως διοικητικό όργανο και απέρριψε την αίτηση. Εν προκειμένω υπάρχει διαφωνία των διαδίκων κατά πόσο είναι ορθή ή όχι η απόφαση αυτή του Διευθυντή. Εάν οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η απόφαση αυτή είναι λανθασμένη και άρα άδικη, αυτό είναι κάτι που μπορεί να διαγνωσθεί μόνο στα πλαίσια του άρθρου 80. Η προέλευση της βάσης αγωγής των Εναγόντων δεν εξουδετερώνεται. Προέρχεται από απόφαση του Διευθυντή που πάρθηκε στα πλαίσια του Κεφαλαίου 224. Στην υπόθεση Takis P. Markides Ltd v. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ 1424 λέχθηκαν τα εξής: «Είναι ορθό ότι η αγωγή βασίζεται σε παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Αυτό δεν εξουδετερώνει την προέλευση του δικαιώματος ούτε αλλοιώνει το γεγονός ότι η πράξη ή παράλειψη η οποία στοιχειοθετεί το δικαίωμα αποτελεί αναπόσπαστη πτυχή της διοικητικής λειτουργίας συνυφασμένη με την έκδοση εκτελεστής απόφασης στο πεδίο του διοικητικού δικαίου.» Επιχειρείται δε από την κα Κουρουσίδου ένας παραλληλισμός με το άρθρο 146 του Συντάγματος. Σε πρώτη φάση πρέπει να ελεγχθεί η ορθότητα της απόφασης του Διευθυντή με την ειδική διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 80 του Κεφαλαίου 224, επιμένει η ευπαίδευτη συνήγορος, παρά το ότι αποδέχεται ότι δεν υπάρχει στο Κεφ.224 ειδική διάταξη για το επίδικο θέμα. Στην αντίπερα πλευρά οι ενάγοντες επιμένουν ότι το θέμα δεν είναι τεχνικής φύσεως αλλά είναι ουσιαστικού δικαίου. Το θέμα το οποίο εγείρεται στην παρούσα είναι κατά πόσο δυνάμει του Νόμου, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι εγγράψιμη στο Κτηματολογικό Μητρώο και αν παράλειψη εγγραφής της δικαιολογεί την διεκδίκηση αποζημιώσεων για misfeasance και ή non-feasance κατ' εφαρμογή του άρθρου 172 του Συντάγματος. Δεν μπορούν οι ενάγοντες από το να αποκλειστούν από προσφυγή στο Δικαστήριο με αγωγή εξηγεί ο κ. Κληρίδης. Επειδή η ζημιά τους δεν έχει αποκρυσταλλωθεί ακόμα ζητούν δηλωτικού χαρακτήρα απόφαση και επιπρόσθετα και διάταγμα διατάττον την εγγραφή της απόφασης. Ακόμη ισχυρίζονται οι ενάγοντες μέσω του ευπαίδευτου συνηγόρου τους ότι δεν υπάρχει απόφαση δυνάμει του Κεφ. 224 η οποία είναι εφέσιμη δυνάμει του άρθρου 80 του Κεφ.
- Αποφάσεις δυνάμει του Κεφ. 224 είναι π.χ. αποφάσεις επίλυσης συνοριακής διαφοράς, κατά το άρθρο 58 του Κεφ. 224, οι οποίες εφεσιβάλλονται. Ανάλογη είναι και η πρόνοια του άρθρου 61 διά διόρθωση λάθους με απόφαση. Είναι αυτού του είδους οι αποφάσεις που καλύπτονται από το άρθρο
- Δηλαδή όπου γίνεται ρητή πρόνοια ότι ο Διευθυντής του Κτηματολογίου δύναται να εκδώσει σχετική δυνάμει του Νόμου απόφαση. Το άρθρο 80 δεν σημαίνει ότι για κάθε θέμα το ποίο επιλαμβάνεται ο Διευθυντής όπως στην παρούσα υπόθεση νομιμοποιείται να λαμβάνει απόφαση η οποία υπόκειται σε έφεση κατά το άρθρο
- Το άρθρο 80 ομιλεί για απόφαση «δυνάμει των διατάξεων του Νόμου». Εν προκειμένω, συνεχίζει ο κ. Κληρίδης, οι ενάγοντες ζήτησαν να εγγραφεί δικαστική απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία αναγνωρίζονται σαν δικαιούχοι δυνάμει εξ ερμηνείας καταπιστεύματος constructive trust σε βάρος των εγγεγραμμένων ιδιοκτητών. Οι ενάγοντες είχαν και έχουν υπόψη τους πρόνοιες του άρθρου 4 του Κεφ. 224 σύμφωνα με το οποίο κανένα δικαίωμα επί ακίνητης ιδιοκτησίας δεν αποκτάται ή δημιουργείται παρά μόνο σύμφωνα με το νόμο Κεφ.
- Η σωστή ερμηνεία, κατά τη θέση τους, είναι ότι είχε καθήκον να την καταχωρήσει το κτηματολογικό μητρώο τίποτε περισσότερο. Όμως αυτό, επισημαίνω, θα αποφασιστεί στην ακρόαση της υπόθεσης όταν θα αναπτυχθεί πλήρης επιχειρηματολογία. Το σίγουρο είναι ότι στο παρόν στάδιο δεν υπάρχει πρόνοια στο Νόμο Κεφ. 224 ανάλογη με το άρθρο 58 ή 61 που δίδει το δικαίωμα στο Διευθυντή να αποφασίζει και να υπόκειται η απόφαση του σε έφεση κατά το άρθρο 80 του Νόμου Κεφ.
- (Βλ. Χατζηιωάννου ν. Κωνσταντίνου
(1993)1 Α.Α.Δ. 844). Η πλευρά των εναγόντων ισχυρίζεται ότι η εμμονή του Διευθυντή του Κτηματολογίου για εγγραφή με βάση το άρθρο 65(Ι)(Ε) συνιστά παρανομία και καθιστά το Διευθυντή υπόλογο δυνάμει του άρθρου 172 για τη ζημιά η οποία ήθελε διαπιστωθεί ότι προεκλήθη δεδομένου ότι στο μεταξύ λόγω της άρνησης του να προχωρήσει στην εγγραφή της απόφασης του Δικαστηρίου έγιναν μεταβιβάσεις και ή υποθηκεύσεις για τις οποίες καταχωρήθηκε η παρούσα αγωγή. Αυτό θα καταδειχθεί με τη μαρτυρία κατά τη δικάσιμο αφού θα καταδειχθούν οι υποθηκεύσεις και οι μεταβιβάσεις αλλά και η εξειδίκευση της ζημίας. Επειδή δεν έχει αποκρυσταλλωθεί επιζητείται δηλωτικού χαρακτήρα αγωγή, καταλήγει ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόντων. Και οι δυο ευπαίδευτοι συνήγοροι ασχολήθηκαν επί μακρόν και με ανάλυση σε διάφορα άρθρα του Κεφ.224, για τα οποία θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να ασχοληθώ εν προκειμένω. Κατά την κρίση μου το θέμα που εγείρεται είναι απλό και συναρτάται μόνο με το θέμα της ύπαρξης ή μη δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου στην αγωγή αυτή. Μετά από μελέτη όλων των αναφερομένων σε συνάρτηση με την δικογραφία, θεωρώ ότι η αίτηση δεν μπορεί να πετύχει. Υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης δεν μπορούμε να μιλούμε για τα πλαίσια του άρθρου 80 του Κεφ.224. Υπάρχει αίτημα για «πραγμάτωση» ή «εφαρμογή» μέσω των οδών που προσφέρει το Κτηματολόγιο, δικαιωμάτων των εναγόντων που αναγνωρίσθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο. Η μη εγγραφή, άρα η ενδεχόμενη μη πραγμάτωση ή εκτέλεση μιας απόφασης και άρα η εφαρμογή ή μη στην πράξη ουσιαστικού δικαιώματος δεν είναι «παράπονο για λάθος» αλλά πρόκειται για κατ' ισχυρισμό παράνομη πράξη ή παράλειψη για την οποία μετά την έκδοση δηλωτικής απόφασης οι ενάγοντες επιφύλαξαν το δικαίωμα τους να επανέλθουν για αξίωση επί ζημιών. Στην υπόθεση Φιλίππου ν. Στυλιανού
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 448 αποφασίσθηκε ότι η διόρθωση λαθών στα κτηματολογικά βιβλία και σχέδια είναι κατ' εξοχή διοικητική λειτουργία στον τομέα του ιδιωτικού δικαίου και σαν τέτοια ανάγεται στην αρμοδιότητα του κτηματολογίου. Στην υπόθεση Papaloizou v. Themistokleous, 22 C.L.R. 177 ερμηνεύονται οι διατάξεις 61 και 81 του Κεφ.224, ότι δηλαδή η διόρθωση λαθών στα κτηματολογικά μητρώα αποτελεί πρωτογενή ευθύνη του διευθυντή του Κτηματολογίου. Προφανώς εδώ δεν πρόκειται για «λάθος» στα κτηματολογικά αρχεία ή κάτι παρεμφερές κρινόμενο στα ίδια ή παραπλήσια πλαίσια. Είναι χρήσιμο να παρατεθούν αυτούσια εδώ τα άρθρα 80 και 81 του Κεφ.224: «
- Κάθε πρόσωπο το οποίο έχει παράπονο κατά οποιασδήποτε διαταγής, ειδοποίησης ή απόφασης του Διευθυντή, που διενεργήθηκε, δόθηκε ή λήφθηκε δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού δύναται, εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης σε αυτόν της διαταγής αυτής, ειδοποίησης ή απόφασης να υποβάλει έφεση στο Δικαστήριο και το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει επί αυτής τέτοιο διάταγμα ως ήθελε είναι δίκαιο αλλά, κανένα Δικαστήριο δεν επιλαμβάνεται οποιασδήποτε αγωγής ή διαδικασίας επί οποιουδήποτε ζητήματος σε σχέση με το οποίο ο Διευθυντής έχει εξουσία να ενεργεί δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού, εκτός με έφεση όπως προνοείται στο άρθρο αυτό: Νοείται ότι το Δικαστήριο δύναται, αν ικανοποιηθεί ότι λόγω απουσίας από τη Δημοκρατία, ασθένειας ή άλλης εύλογης αιτίας το παραπονούμενο πρόσωπο εμποδίζετο από του να υποβάλει έφεση εντός της περιόδου των τριάντα ημερών, να παρατείνει την προθεσμία εντός της οποίας δύναται να υποβληθεί έφεση υπό τέτοιους όρους όπως αυτό ήθελε θεωρήσει σκόπιμο
- Όταν υποβάλλεται έφεση στο Δικαστήριο όπως προνοείται στο άρθρο 80, το διάταγμα του Δικαστηρίου είναι τελικό και δεν υφίσταται δικαίωμα έφεσης εναντίον αυτού εκτός όταν συνεπάγεται ζήτημα προσωπικού θεσμού ή όταν το ποσό υπό αμφισβήτηση υπερβαίνει τις είκοσι πέντε λίρες: Νοείται ότι κάθε πρόσωπο, περιλαμβανομένου του Διευθυντή, το οποίο έχει παράπονο κατά οποιουδήποτε διατάγματος του Δικαστηρίου επί οποιασδήποτε έφεσης δυνάμει του άρθρου 80, δύναται να υποβάλει έφεση εναντίον αυτού στο Ανώτατο Δικαστήριο επί οποιουδήποτε νομικού σημείου.» Οι υποθέσεις Abraham Hassidoff v. Paul Antoine-Aristide Santi and Others
(1970)1 C.L.R. 220 και Inhabitants of the Village of Karpashia and Others v. Church Committee of Ayia Marina Church of Dhiorios and Antoher
(1971)1 C.L.R. 411, αν και παλαιές αυθεντίες, ξεκαθαρίζουν ότι όπου εγείρονται απαιτήσεις που άπτονται των δικαιωμάτων των διαδίκων το θέμα δεν αποφασίζεται κατ' έφεσιν από απόφαση του διευθυντή του κτηματολογίου. Οι ενάγοντες επικαλούνται και ζητούν αναγνωριστική απόφαση επί επικαλουμένης παρανομίας (πράξης ή παράλειψης) του διευθυντή, σαν υπόβαθρο επίκλησης ζημιάς δυνάμει του άρθρου 172 του Συντάγματος ή άλλως πως. Δεν προτίθεμαι να ασχοληθώ περαιτέρω με το θέμα αφού αυτό αφορά την ουσία της υπόθεσης. Σ' αυτό το στάδιο το μόνο που καλούμαι να διαγνώσω και πρέπει να αποφασίσω είναι αν η αγωγή είναι ορθό δικονομικό διάβημα στη βάση της αιτουμένης θεραπείας, όπως οι ενάγοντες την αντιλαμβάνονται και την συγκεκριμενοποιούν, χωρίς να τοποθετούμαι επ' ελάχιστον - εάν έχουν δίκαιο. Όπως ετέθη στην υπόθεση Demi Co Ltd v. A. Panayides Contracting Ltd
(2008)1(A) A.Α.Δ. 661 ένα Δικαστήριο οφείλει να χαρακτηρίσει νομικά μια βάση αγωγής με βάση τα δικογραφήματα. Περαιτέρω ανάλυση των άρθρων του Κεφ.224 και άλλης νομοθεσίας καθώς και των αρχών της επιείκειας δεν θα ήταν σοφό να γίνει στην παρούσα φάση. Επαναλαμβάνω ότι ως εκ της θεώρησης εκ μέρους των εναγόντων για ισχυριζόμενη παράνομη παράλειψη του εναγομένου να ενεργήσει, δεν θεωρώ ότι το θέμα είναι τέτοιο που θα έπρεπε να εκδικασθεί στα πλαίσια αίτησης-έφεσης, αφού και οι ίδιοι οι ενάγοντες δεν φαίνεται να περιορίζονται στο Κεφ.224. Συνεπακόλουθα τα εγειρόμενα προδικαστικά σημεία της Υπεράσπισης αποτυγχάνουν και η αγωγή θα ορισθεί για ακρόαση επί της ουσίας της. Τα έξοδα της παρούσης διαδικασίας επιδικάζονται εναντίον του αιτητή-εναγομένου ως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της αγωγής. (Υπ.) .............. Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /ΞΠ Subject: Civil / Other Actions / Interim Αναφορά: Προδίκαση νομικών σημείων cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο