ΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1089/07, 29/11/2013

ΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1089/07, 29/11/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2013:A377 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Μάρκου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1089/07 Μεταξύ: ΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗ από τη Λεμεσό Ενάγοντος και ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Εναγομένου --------------------- Ημερομηνία: 29 Nοεμβρίου, 2013 Για Ενάγοντα: κ. Γ. Θωμά (κ. Κ. Θωμά για ν΄ ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενο: κα Τσιντίδου (κα Κουρουσίδου για ν΄ ακούσει απόφαση) ΑΠΟΦΑΣΗ Με την Αγωγή ο Ενάγοντας απαιτεί αποζημιώσεις, τόκους και έξοδα από τον Εναγόμενο με βάση τον κύριο ισχυρισμό του ότι έχει υποστεί σωματική βλάβη κατά τη διάρκεια της θητείας του στο στρατό συνεπεία αμέλειας και/ή παράβασης τον νομικών καθηκόντων των αρμοδίων της Εθνικής Φρουράς. Είναι ο βασικός ισχυρισμός του ότι ισχυριζόμενη σωματική βλάβη προκλήθηκε λόγω του ότι το Δεκέμβριο του 2005 είχε διαταχθεί να μεταφέρει με άλλους στρατιώτες βαρετούς διπλούς φωριαμούς. Επίσης παραπονείται ότι και η μετέπειτα συμπεριφορά των αρμοδίων του στρατού συνέβαλε στο να επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας του μετά την αρχική σωματική βλάβη. Η πλευρά του Εναγομένου πλην του ότι ο Ενάγοντας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο στρατιώτης, αρνείται τους ισχυρισμούς αυτούς. (Η Έκθεση Απαίτησης τροποποιήθηκε κατόπιν διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 7.2.2012.) ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ: Από την πλευρά του Ενάγοντα έδωσαν μαρτυρία οι εξής: - Ο ίδιος ο Ενάγοντας (Μ.Ε.2) - Η μητέρα του κα Αφροδίτη Χριστοδουλίδου (Μ.Ε.2) - Ο γιατρός Αχιλλέας Περδιός (Μ.Ε.3) - Ο κ. Γιάννης Κακουλλής (Μ.Ε.4) - Ο κ. Ευθύμιος Χαραλάμπους (Μ.Ε.5) Από την πλευρά του Εναγόμενου έδωσαν μαρτυρία οι εξής: - Η ιατρός Θεοδοσία Σιμιλλίδου (Μ.Υ.1) - Ο κ. Παναγιώτης Τσαπαρίλλας (ΜΥ.2) - Ο κ. Νικόλας Παφίτη (Μ.Υ.3) - Ο κ. Τρύφων Τρύφωνος (Μ.Υ.4) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ Ο Ενάγοντας (Μ.Ε.1) κατά την κυρίως εξέταση κατέθεσε γραπτή δήλωση η οποία σημειώθηκε ως Ένδειξη «Α» ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Σύμφωνα με την κυρίως εξέταση του, αποφοίτησε από το Λύκειο Λινόπετρας και καθ΄ όλη τη διάρκεια της μαθητικής του ζωής είχε ενεργή συμμετοχή σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες. Σε κάθε ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 17 ετών, υγιής και αρτιμελής και ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Κατατάγηκε στο ΚΕΝ Λεμεσού στις 12.07.2005 και την ίδια ημέρα πέρασε από γενικές εξετάσεις οι οποίες έδειξαν ότι ήταν απολύτως υγιής και αξιολογήθηκε στην κατηγορία Ι

1. Υποστήριξε ότι η κατηγορία Ι1 στην ΕΦ σημαίνει ότι ο στρατιώτης δεν αντιμετωπίζει κανένα απολύτως πρόβλημα υγείας. Ήταν η θέση του ότι μετά την κατάταξη του στην ΕΦ έτυχε σκληρής εκπαίδευσης και λόγω της καλής του υγείας ανταπεξήλθε πλήρως με άριστα αποτελέσματα. Εξήγησε την πορεία του στον στρατό και τις διαφορές μεταθέσεις. Πρόσθεσε ότι μετά από διάφορες μεταθέσεις, στις 15.12.05 επέστρεψε στη Μονάδα 691ΑΒΥΠ (ήταν και προηγουμένως εκεί). Ισχυρίστηκε ότι ενόσω βρίσκονταν σε εκείνη την Μονάδα και συγκεκριμένα περί τα τέλη Δεκεμβρίου 2005, διατάχθηκε από Αξιωματικούς της Εθνική Φρουρά να μεταφέρει μαζί με άλλους στρατιώτες αριθμό διπλών φωριαμών από τον ειδικό χώρο που είχαν μεταφερθεί για βαφή στους θαλάμους στρατιωτών. Η απόσταση ήταν περίπου 200μ. Από τους θαλάμους στον χώρο βαφής οι φωριαμοί είχαν προηγουμένως μεταφερθεί με forklift. Ενώ από τον ειδικό χώρο αυτό πίσω στους θαλάμους διέταξαν και τους μετέφεραν οι στρατιώτες (περιλαμβανομένου και του Ενάγοντα) στα χέρια διότι εκείνη την ώρα το πολιτικό προσωπικό της υπηρεσίας που οδηγούσε τα forklift είχε σχολάσει. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα οι φωριαμοί αυτοί ήταν πολύ βαριοί. Σε κάποια στιγμή ενώ κρατούσε στα χέρια του ένα φωριαμό ένιωσε ένα πολύ οξύ πόνο στην περιοχή της μέσης και άφησε τον φωριαμό στο έδαφος. Ο πόνος ήταν πολύ άσχημος και είχε λουστεί στον ιδρώτα. Από εκείνη την ημέρα άρχισε να έχει ενοχλήσεις και πόνο στην μέση του ο οποίος γινόταν όλο και πιο έντονος. Η εργασία του στις αποθήκες και τις σκοπιές συνεχίστηκε χωρίς διακοπή. Σταδιακά τις επόμενες μέρες άρχισε να έχει σοβαρούς πόνους στο αριστερό του πόδι. Στην αρχή νόμιζε ότι ήταν «πιάσιμο», ενώ στην συνέχεια αντιλήφθηκε ότι κάτι σοβαρό είχε πάθει. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, ακολούθησαν τα εξής: - Λόγω των ενοχλήσεων που ένιωσε στη μέση και στο αριστερό του πόδι στις 11.01.2006 επισκέφθηκε την ιατρό του στρατοπέδου Δρ. Θεοδοσία Σιμιλλίδου (ΜΥ1) η οποία διάγνωσε ότι έπασχε από οξεία οσφυαλγία και του χορήγησε χάπια. Επίσης, τον απάλλαξε από τις ασκήσεις. Παραπονείται όμως ότι δεν είχε την κατανόηση των αρμοδίων του στρατού. Συγκεκριμένα, ισχυρίστηκε ότι αυτές τις τέσσερις μέρες ο λοχαγός κ. Ανδρέας Λεωνίδα τον διάταζε να πηγαίνει στις αποθήκες για εργασία λέγοντας του «τι να σε κάνουμε εδώ, να σε έχουμε κειμήλιο να πας στις αποθήκες». Παρά τους πόνους του, λόγω των κινδύνων που αντιμετώπιζε να τιμωρηθεί πειθαρχικά, αν αρνείτο, αναγκάστηκε να υπακούσει. Πρόσθεσε ότι, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα ο λοχαγός Αντρέας Λεωνίδου με τον Διοικητή Τρύφωνα Τρύφωνος (ΜΥ4) τον υποχρέωσαν να παρευρεθεί σε άγημα προς τιμή του Αρχηγού πράγμα που επέβαλλε να στέκεται σε στάση προσοχής για διάστημα 40΄- 60΄ παρουσιάζοντας το όπλο προς το τιμώμενο πρόσωπο. Ήταν η θέση του, ότι παρόλο που ζήτησε να μην παρευρεθεί σε αυτή την τελετή λόγω του προβλήματος υγείας που αντιμετώπιζε, αυτοί επέμεναν οπότε αναγκάστηκε να το πράξει. Καθ΄ όλη τη διάρκεια που στεκόταν σε στάση προσοχής, ιδιαίτερα όταν παρουσίαζε το όπλο ένιωθε αφόρητους πόνους στη μέση του. Παρά τις υποδείξεις των ιατρών που τον εξέταζαν για να είναι ελεύθερος υπηρεσίας, ισχυρίστηκε ότι αναγκαζόταν να εργάζεται και να συμμετέχει στις ασκήσεις κανονικά, μετά από επιμονή των ανωτέρων του με αποτέλεσμα η κατάσταση της υγείας του να επιδεινωθεί. - Στις 19.01.2006 ισχυρίστηκε ότι επισκέφθηκε ξανά την Δρ. Σιμιλλίδου (ΜΥ1) η οποία αφού διέγνωσε οσφυαλγία και μετά από παρέμβαση της μητέρας του εξέδωσε παραπεμπτικό σημείωμα για μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι ο ιατρός του Νοσοκομείου εξέδωσε δεκαήμερη αναρρωτική άδεια την οποία η Δρ. Σιμιλλίδου (ΜΥ1) μείωσε σε τετραήμερη και ο Διοικητής της Μονάδας του με τη σειρά του την μείωσε σε τριήμερη αναρρωτική άδεια. - Την 23.01.2006 επισκέφθηκε και πάλι την Δρ. Σιμιλλίδου (ΜΥ1) η οποία τον παρέπεμψε πάλι στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου του δόθηκε δεκαήμερη αναρρωτική άδεια. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε όμως ότι και πάλι η άδεια μειώθηκε στις τέσσερις ημέρες από την ιατρό του στρατοπέδου. - Την 28.01.2006 επισκέφθηκε και πάλι την Δρ. Σιμιλλίδου η οποία αφού τον εξέτασε τον παρέπεμψε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού για να υποβληθεί σε αξονική τομογραφία. Την ίδια ημέρα υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού η οποία έδειξε κεντρική κήλη του Ο4 - Ο5 μεσοσπονδύλιου δίσκου. - Την 30.01.2006 επισκέφθηκε ξανά την Δρ. Σιμιλλιδου (ΜΥ1) η οποία διέγνωσε και πάλι οξεία οσφυαλγία και του παραχώρησε χάπια. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα για δύο μέρες υπηρετούσε ως θαλαμοφύλακας, ενώ τα πρωινά εξακολούθησε να εργάζεται στις αποθήκες γεγονός που επιδείνωνε την κατάσταση του. - Την 2.02.2006 εξετάστηκε από τον Δρ. Παπασταματόπουλο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού ο οποίος διέγνωσε οσφυαλγία - ισχιαλγία και κεντρική κήλη του Ο4 - Ο5 μεσοσπονδύλιου δίσκου. Ο Δρ. Παπασταματόπουλος εισηγήθηκε 14 μέρες αναρρωτική άδεια και να είναι ελεύθερος ασκήσεων για 21 ημέρες και φυσιοθεραπεία. - Την ίδια ημέρα, 2.02.2006 η Υγειονομική Επιτροπή Αναρρωτικών Αδειών γνωμάτευσε όπως του δοθούν 14 μέρες αναρρωτικής άδειας δηλαδή από 2.02.2006 μέχρι 16.02.
2. - Ακολούθως, παραπέμφθηκε από τον ιατρό της ΕΦ στον Δρ. Διαίτη του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ο οποίος γνωμάτευσε ότι απαραίτητα έπρεπε να υποβληθεί σε εγχείρηση την οποία μπορούσε να διενεργήσει ο Δρ. Διαίτης. Ο Ενάγοντας για προσωπικούς του λόγους δεν επιθυμούσε να εγχειριστεί από τον Δρ. Διαίτη. - Ακολούθως την 9.02.2006 επισκέφθηκε για πρώτη φορά τον Δρ. Περδίο (ΜΕ3) στο Απολλώνειο ιδιωτικό νοσοκομείο στη Λευκωσία ο οποίος μετά από εξετάσεις τον συμβούλευσε ότι έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα. - Την 16.02.2006 εισήχθηκε στο Απολλώνιο Νοσοκομείο όπου υποβλήθηκε σε εγχείρηση από τον Δρ. Περδίο για αφαίρεση του Ο4 - Ο5 μεσοσπονδύλιου δίσκου και ακολούθησε ειδική φυσιοθεραπεία. Ο Δρ. Περδίος του συνέστησε αποχή από τα στρατιωτικά του καθήκοντα και του έδωσε 40ήμερη αναρρωτική άδεια η οποία ανανεωνόταν από τον ίδιο μέχρι στις 7.06.2006 που επέστρεψε πίσω στη Μονάδα του. - Την 7.06.2006 λόγω προβλημάτων που παρουσίαζε η υγεία του επισκέφθηκε τον Δρ. Σιμιλλίδη ο οποίος συνέστησε απαλλαγή από ασκήσεις, σκοπιά και αγγαρείες. Του συνέστησε καθημερινή φυσιοθεραπευτική αγωγή και κολύμπι για βελτίωση της κλινικής του εικόνας. Στην γραπτή του δήλωση η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του συνόψισε τα παράπονα του ως εξής: «19 - Είναι η θέση μου ότι οι πιο πάνω σωματικές βλάβες οφείλονται στην αποκλειστική ευθύνη, αμέλεια και παράβαση των νομικών καθηκόντων των αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συγκεκριμένα, ο λοχαγός και ο διοικητής της Μονάδας μου με διέτασσαν να μεταφέρω αριθμό φωριαμών οι οποίοι ήταν εξαιρετικά βαριοί και έπρεπε να μετακινηθούν με forklift, εργασία η οποία δεν προνοείται από την υπηρεσία και ήταν άσχετη με τις υποχρεώσεις μου στην Εθνική Φρουρά. Αυτή η εργασία ανήκει στην αρμοδιότητα και στα καθήκοντα πολιτών και όχι κληρωτών στρατιωτών. Επίσης αν μετά την βαφή τους οι φωριαμοί μεταφέρονταν πίσω στους θαλάμους με forklifts, όπως έγινε κατά την μεταφορά τους για βαφή, δεν θα πάθαινα τη συγκεκριμένη ζημιά στην σπονδυλική μου στήλη. 20 - Περαιτέρω, οι ανώτεροι μου στην Εθνική Φρουρά, αδιαφόρησαν πλήρως για την ασφάλεια και την υγεία μου αφού ούτε με προειδοποίησαν για τους πιθανούς κινδύνους και επιπτώσεις στην υγεία μου ούτε με εκπαίδευσαν κατάλληλα για την μεταφορά βαρειών αντικειμένων αλλά ούτε μου παρείχαν ασφαλή τρόπο και κατάλληλα μέσα εργασίας». Ήταν η θέση του ότι ως αποτέλεσμα αμέλειας και παράβασης των νομικών καθηκόντων των αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς υπέστηκε μεταξύ άλλων ζημιές και έξοδα τα οποία ανέρχονται σε €2.921,70 (ΛΚ 1710). Σε σχέση με αυτό τον ισχυρισμό κατέθεσε διάφορα αποδεικτικά στοιχεία Τεκμήρια 8, 12, 13, 16, 21 και
3. Ισχυρίζεται επίσης ότι συνεπεία των πιο πάνω σωματικών βλαβών, η ικανότητα του για εργασία έχει επηρεαστεί μόνιμα και αρνητικά και υφίσταται συνεχώς απώλεια εισοδημάτων. Ισχυρίζεται ότι η ζωή του θα επηρεαστεί δυσμενώς , συνολικά και θα εμποδίζεται για το υπόλοιπο της ζωής του να ασχολείται με εργασίες που απαιτούν αυξημένες δυνάμεις. Κατόπιν ερωτήσεων του δικηγόρου του, ανέφερε ότι για το επίδικο συμβάν της μεταφοράς των διπλών φωριαμών είχε διαταχθεί από τον Αξιωματικό Υπηρεσίας που εκείνη την ημέρα ήταν ο κ. Τσαπαρίλλας (Μ.Υ.2). Άλλοι στρατιώτες που κουβάλησαν φωριαμούς κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν μεταξύ άλλων κάποιος Χριστοφή Ιωάννης και Παναγίδης Μιχάλης. Ισχυρίζεται επίσης ότι πολύ πιθανόν να μην χειροτέρευε η κατάσταση του μετά τον αρχικό τραυματισμό του αν οι ανωτέροι του σέβονταν τις οδηγίες των ιατρών. Αντίθετα, χρησιμοποιώντας την δεσπόζουσα θέση τους του επέβαλλαν να εργάζεται και να συμμετέχει σε ασκήσεις αγνοώντας τόσο τις δικές του εκκλήσεις όσο και της οικογένειας του παραγνωρίζοντας τις υποδείξεις των ειδικών ιατρών. Ως προς την σημερινή του κατάσταση, πρόσθεσε τα εξής στη γραπτή του δήλωση: «24 - Να αναφέρω ότι τώρα εργάζομαι ως κομμωτής και ακολουθώ πιστά τις οδηγίες του ιατρού μου Δρ. Περδίου. Επίσης μετά από την εργασία μου η οποία είναι χειρωνακτική και απαιτεί πολλές ώρες ορθοστασία νιώθω πόνους στη μέση μου και κουράζομαι εύκολα. Κατά την γνώμη μου δεν θα είχα αυτά τα συμπτώματα αν δεν τραυματιζόμουν και χειρουργούμουν στην συγκεκριμένη περιοχή. Λόγω του τραυματισμού μου είμαι αναγκασμένος να εργάζομαι περιορισμένο αριθμό ωρών, δεν μπορώ να ασχοληθώ με τα αθλήματα με τα οποία ασχολούμουν πριν τον τραυματισμό μου ενώ στις καιρικές αλλαγές αντιμετωπίζω προβλήματα ισχιαλγίας. Συνοψίζοντας παραπονείται ότι ενόψει του τραυματισμού του και της εγχείρησης, υπέστηκε πάρα πολλές ιατρικές εξετάσεις, πόνους και ταλαιπωρία. Σημείωσε ότι ο ιατρός Περδίος τον προειδοποίησε ότι μελλοντικά μπορεί να υπάρξει επιδείνωση της κατάστασης της υγείας του γεγονός που θα του δημιουργήσει περαιτέρω, πόνους, ταλαιπωρίες και έξοδα. Ως εκ τούτου αναγκάζεται να ζει συντηρητικά σε σχέση με άλλους ανθρώπους της δικής του ηλικίας. Κατά την κυρίως εξέταση πέραν των πιο πάνω τεκμηρίων κατέθεσε προς υποστήριξη της υπόθεσης του διάφορα έγγραφα, (Τεκμήρια 1, 1α , 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 14, 15, 17, 18, 19, 20, 22, 24). Κατά την αντεξέταση o Ενάγοντας αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στις ιατρικές εξετάσεις που υποβλήθηκε στο ΚΕN Λεμεσού και επέμενε ότι πριν το ισχυριζόμενο συμβάν ήταν απόλυτα υγιής και ουδέποτε προηγουμένως είχε οποιεσδήποτε ενοχλήσεις. Ακολούθως αναφέρθηκε στην ημερομηνία μετάθεσης του στην Μονάδα ΑΒΥΠ. Δεν αμφισβήτησε υποβολή ότι δυνατόν να μεταφέρθηκε εκεί την 19.8.05 και όχι τον Ιούλιο. Κατόπιν ερωτήσεων αναφέρθηκε στα καθήκοντα του στη Μονάδα ΑΒΥΠ: Κατ΄ αρχήν εξήγησε ότι εκεί βρίσκοντο αποθήκες που προμήθευαν όλο το στρατό στην Εθνική Φρουρά. Στη Μονάδα ο ίδιος με άλλους στρατιώτες (χωρίζονταν σε αποθήκες) από τις 8:00 το πρωί ως τις 1:30 το μεσημέρι ξεφόρτωναν «containers» και φόρτωναν τις αποθήκες. Το απόγευμα υπήρχε απογευματινή και νυκτερινή σκοπιά. Οπότε μετέφερνε βαριά ή πολύ βαριά αντικείμενα ή και ελαφριά. Αυτά ήταν μέσα στα καθήκοντα του. Όμως όχι η μεταφορά φωριαμών, οι οποίοι είχαν μεταφερθεί με forklift από τους θαλάμους και το απόγευμα τους υποχρέωσαν να τους μεταφέρουν στους θαλάμους. Ακολούθως κλήθηκε να εξηγήσει γιατί στην παράγραφο 4 της γραπτής του δήλωσης ανάφερε «Περίπου 5 φορές την εβδομάδα από τις 8.00-13.30 το μεσημέρι εργαζόμουν με συνεχόμενο ωράριο στις αποθήκες όπου μετέφερνα και ξεφόρτωνα διάφορα υλικά όπως φωριαμούς, στρώματα και διάφορα κιβώτια». Διευκρίνισε ότι πριν το συμβάν μετέφερνε φωριαμούς μαζί με άλλους στρατιώτες αλλά σε μικρότερη απόσταση δηλαδή από το container στις αποθήκες (απόσταση 1-2 μέτρα) και αυτό όποτε είχε φωριαμούς στα container και αναλόγως σε ποια αποθήκη βρισκόταν. Διευκρίνισε ότι είχε πάρα πολλές αποθήκες με απόσταση 4-5 μέτρα η μια από την άλλη. Μέχρι το συμβάν δεν διαπίστωσε πρόβλημα για τις εν λόγω μεταφορές. Η μεγαλύτερη απόσταση που έτυχε να μεταφέρει κάποια αντικείμενα προηγουμένως ήταν 7-8, 10 μέτρα. Η ειδικότητα του ήταν τεχνικός αποθηκάριος. Ακολούθως κατόπιν ερωτήσεων έδωσε περιγραφή των φωριαμών. Αναφέρθηκε επίσης στις σκοπιές που έβγαζε. Ακολούθησαν ερωτήσεις ως προς το πότε μετατέθηκε από το ΑΒΥΠ στη σχολή μαχητών. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να έτυχε εκπαίδευσης στη σχολή μαχητών την περίοδο από 24.10.05 - 11.11.
4. Δεν θυμόταν ακριβώς τις ημερομηνίες. Παρά τις υποβολές ότι η εκπαίδευση στη σχολή μαχητών ήταν πάρα πολύ απλή ο Ενάγοντας επέμενε ότι ήταν πάρα πολύ σκληρή λέγοντας ότι πολλά παιδιά δεν τα καταφέρνουν. Ακολούθησαν ερωτήσεις ως προς το πότε διατάχθηκε να μεταφέρει τους συγκεκριμένους φωριαμούς που οδήγησαν στην ισχυριζόμενη σωματική του βλάβη. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα ήταν Δεκέμβριος όμως δεν θυμόταν ημερομηνία συγκεκριμένη, περίπου 10-15 μέρες πριν τα Χριστούγεννα. Και πάντως μετά τις 15.12.05 γιατί μέχρι τη 15.12.05 ήταν στα Λεύκαρα. Θυμάται ότι όταν βρισκόταν με άδεια τα Χριστούγεννα ως νεοσύλλεκτος είχε κάποιους πόνους γι΄ αυτό ανέφερε ότι το ισχυριζόμενο συμβάν έγινε πριν τα Χριστούγεννα. Δεν θυμάται τις ακριβείς ημερομηνίες της άδειας των Χριστουγέννων. Ο αριθμός των στρατιωτών περιλαμβανομένου και του ιδίου που διατάχθηκαν να μεταφέρουν τους συγκεκριμένους φωριαμούς το Δεκέμβριο του 2005 ως η παράγραφος 5 της γραπτής του δήλωσης ήταν περίπου 6-
5. Ενδεχομένως οι υπόλοιποι στρατιώτες να ήταν σε διανυκτέρευση και άλλοι σε σκοπιά ή στα γραφεία καθότι οι πιο πολλοί στρατιώτες δεν κουβαλούσαν. Ακολούθησαν ερωτήσεις και απαντήσεις ως προς τις ακριβείς ισχυριζόμενες οδηγίες που δόθηκαν για τη μεταφορά των συγκεκριμένων φωριαμών: Οι οδηγίες ήταν να μεταφέρουν οι εν λόγω στρατιώτες 20 περίπου φωριαμούς από το βαφείο στους θαλάμους, δηλαδή 200-300 μέτρα (περίπου 250μ) απόσταση κατηφορικά. Οι εν λόγω φωριαμοί δεν είχαν χερούλια για να κρατούνται πλάγια γι΄ αυτό και δεν ήταν δυνατό ο καθένας φωριαμός να μεταφέρεται από περισσότερα από 2 άτομα. Γι΄ αυτό και τους είπαν να μεταφέρουν τους φωριαμούς δύο-δύο άτομα. Ο Ενάγοντας νομίζει ότι στην μεταφορά, ο στρατιώτης ο οποίος τον βοήθησε ήταν ο Χριστοφή Ιωάννης. Αναλογούσε για κάθε ζευγάρι στρατιωτών περίπου η μεταφορά 6 φωριαμών. Υποστήριξε ότι ένιωσε πόνο κατά τη μεταφορά του δεύτερου φωριαμού. Ακολούθησαν ερωτήσεις και απαντήσεις ως προς το ποιοί έδωσαν τέτοιες οδηγίες: Σύμφωνα με την εκδοχή του, οι οδηγίες που εδόθηκαν ήταν από τον Αξιωματικό Υπηρεσίας εκείνης της ημέρας. Νομίζει ήταν ο κ. Τσαπαρίλλας. Πρόσθεσε μεταξύ άλλων και το εξής: «Στο μυαλό μου θυμάμαι τη διαταγή από το στόμα του αλλά μπορεί να ήταν οποιοσδήποτε». Σε υποβολή ότι ο κ. Τσαπαρίλλας δεν τους έδωσε τέτοιες οδηγίες, απάντησε ότι δεν είναι βέβαιος. Δεν γνωρίζει αν την ώρα που τους δόθηκαν οι οδηγίες υπήρχε κάποιος άλλος Αξιωματικός της Εθνικής Φρουράς ή ο Διοικητής. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, οι οδηγίες δόθηκαν το μεσημέρι διότι το πολιτικό προσωπικό είχε σχολάσει. Ο Διοικητής της Μονάδας μένει συνήθως στη Μονάδα μέχρι το μεσημέρι 1:30-2:00, οπότε δέκτηκε ότι τη συγκεκριμένη στιγμή των ισχυριζόμενων οδηγιών ο Διοικητής θα μπορούσε να απουσίαζε. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ισχυριζόμενες οδηγίες δεν θα μπορούσαν να δοθούν με πρωτοβουλία του Αξιωματικού Υπηρεσίας, απαντώντας «πού ξέρω ότι δεν μίλησε με τον Διοικητή». Οι συγκεκριμένοι φωριαμοί είχαν μεταφερθεί στον ειδικό χώρο με forklift το πρωί. Οι ίδιοι οι στρατιώτες τους έβαλαν πάνω στο forklift. Το μεσημέρι διέταξαν τους στρατιώτες να τους μεταφέρουν από το βαφείο στους θαλάμους. Σε υποβολή ότι από το πρωί μέχρι το μεσημέρι δεν θα μπορούσαν να στεγνώσουν όντας μάλιστα σε ειδικό χώρο κλειστό βαφής και ότι δεν υπήρχε λόγος μεταφοράς τους τη δεδομένη στιγμή χωρίς καν να έχουν προλάβει να στεγνώσουν απάντησε ότι είχε διαταχθεί να τους μεταφέρει και υπάκουσε. Κατόπιν ερωτήσεων ανάφερε μεταξύ άλλων ότι ο ειδικός χώρος βαφής ευρίσκετο εντός του στρατοπέδου. Πρόσθεσε ότι δεν ξέρει αν ήταν ειδικός χώρος ή όχι. Ήξερε ότι ήταν αποθήκη και νομίζει ότι εκεί έκοβαν και ξύλα. Εκεί μέσα, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, βάφτηκαν οι φωριαμοί. Σε υποβολή ότι η αποθήκη των ξύλων απέχει 400 μέτρα από τους θαλάμους η θέση του ήταν ότι απείχαν 200-300 μέτρα. Η απόσταση από τους θαλάμους μέχρι τα forklift στα οποία αρχικά οι στρατιώτες τοποθέτησαν τους φωριαμούς ήταν 2-3 μέτρα. Το forklift είχε δαγκάνα μπροστά που πήγαινε ακριβώς έξω από το θάλαμο. Ακολούθως τα forklift οδηγήθηκαν από πολιτικό προσωπικό. Πρόσθεσε ότι οι φωριαμοί δεν είχαν τροχούς, άρα έπρεπε κάποιος να τους κρατά πάνω του και όχι να τους τρίβει στο έδαφος. Κατά την υπηρεσία του μια φορά είχαν βαφτεί οι φωριαμοί. Για τη μεταφορά στον ειδικό χώρο βαφής είχαν χρησιμοποιηθεί 2 μεγάλα forklifts, ένα monitor και ένα marlow μεγάλο. Δέκτηκε ότι για τις βαριές εργασίες υπήρχαν τα κατάλληλα μηχανήματα στη Μονάδα του. Επίσης πολιτικό προσωπικό το οποίο όμως, κατά τους ισχυρισμούς του, είχε σχολάσει εκείνη την ώρα, γι΄ αυτό ο Ενάγοντας διατάχθηκε να προβεί στις συγκεκριμένες εργασίες. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι φωριαμοί βάφτηκαν έξω από τους θαλάμους τους και όχι σε ειδικό χώρο βαφής. Σε υποβολή ότι ο ειδικός χώρος βαφής στον οποίο αναφέρεται απέχει περισσότερο από 250 μέτρα από τους θαλάμους, απάντησε ότι δεν μέτρησε την απόσταση. Επέμενε ότι οι φωριαμοί ήταν βαρετοί και ότι δεν είχε άλλη επιλογή παρά να υπακούσει στη διαταγή διαφορετικά θα αντιμετώπιζε τιμωρία. Κατόπιν ερωτήσεων ανάφερε ότι το συμβάν έγινε στο δεύτερο φωριαμό. Δηλαδή ενώ κουβαλούσε με τον άλλο στρατιώτη το δεύτερο φωριαμό με δυσκολία καθότι το οδόστρωμα δεν ήταν τόσο καλό, ένιωσε ένα πόνο πάρα πολύ δυνατό. Νόμιζε εκείνη τη στιγμή ότι ήταν πιάσιμο από το κρύο και άφησε το φωριαμό στο έδαφος. Είπε στους άλλους στρατιώτες ότι ένιωσε πόνο και συνέχισαν οι άλλοι στρατιώτες την υπόλοιπη διαδρομή με το φωριαμό προς το θάλαμο. Ο Ενάγοντας αμέσως πήγε στο θάλαμο του και ξεκουράστηκε. Όμως στην αρχή δεν ανέφερε αυτό το συμβάν στους υπεύθυνους της Μονάδας γιατί νόμιζε ότι ήταν πιάσιμο, παρόλο που ο πόνος ήταν οξύς. Γι΄ αυτό και δεν πήγε αμέσως ιατρό. Η Μονάδα του δεν έχει γιατρό αλλά έχει γιατρό όλο το στρατόπεδο. Για να πήγαινε γιατρό έπρεπε να βγει αναφορά. Κατά την ακρόαση δέχθηκε ότι δεν ήταν δύσκολη η πρόσβαση στο γιατρό του στρατοπέδου. Ακολούθως, έθεσε τους ισχυρισμούς του στην ακρόαση ως προς το πώς κατέληξε να επισκεφθεί τη ιατρό του στρατοπέδου για πρώτη φορά την 11.1.
6. Ανάφερε ότι μετά το συμβάν λόγω των διακοπών των Χριστουγέννων ήταν με άδεια και ξεκουραζόταν. Μετά πήγε πίσω και ο πόνος μεγάλωνε και άρχιζε να μουδιάζει το πόδι του οπότε επισκέφθηκε το ιατρό. Πριν να επισκεφθεί το ιατρό έκανε ότι έκανε και πριν: Αποθήκες, σκοπιά, κ.λ.π.. Πονούσε αλλά στην αρχή άντεχε το πόνο. Όταν έφτασε σε ένα σημείο που μούδιαζε και το πόδι του, μίλησε με τη μητέρα του η οποία ανησύχησε και του εισηγήθηκε να επισκεφτεί ιατρό. Ακολούθησαν ερωτήσεις και απαντήσεις ως προς την πρώτη επίσκεψη του στη ιατρό του στρατού την 11.1.
7. Τότε το πόδι του πλέον μούδιαζε, πονούσε πάρα πολύ την μέση του και περπατούσε με δυσκολία. Του έδωσε χάπια τα οποία έπινε. Ήταν η θέση του ότι παρόλο που η ιατρός του είπε να είναι ελεύθερος ασκήσεων εντούτοις αυτό δεν τηρήθηκε από το στρατό. Παρά του ότι οι οδηγίες ήταν να επισκεφτεί την ιατρό για επανεξέταση μετά τη λήξη των 4 ημερών, την επισκέφθηκε την 19.1.06, ισχυριζόμενος ότι είχε αποταθεί στον Λοχαγό και το Διοικητή ενωρίτερα από την 19.1.06 για να επισκεφθεί την ιατρό και του αρνήθηκαν. Αρνήθηκε υποβολή ότι ο ίδιος παρήκουσε τις οδηγίες της ιατρού για έγκαιρη επανεξέταση μετά τη λήξη των 4 ημερών επιμένοντας ότι δεν του δίδετο άδεια. Ήταν η θέση του ότι αυτές τις πρώτες 4 ημέρες που έπρεπε να ήταν ελεύθερος ασκήσεων, ο Λοχαγός τον διέταξε να πηγαίνει στις αποθήκες για εργασία και ότι του έλεγε: «θα σε έχω κειμήλιο στη Μονάδα;» Επέμενε ότι τον υποχρέωσαν ο Λοχαγός και ο Διοικητής του να παρευρεθεί σε άγημα προς τιμή του Αρχηγού. Δεν θυμάται αν αυτό συνέβηκε κατά τη διάρκεια των 4 ημερών που θα έπρεπε να ήταν ελεύθερος ασκήσεων όμως θυμάται ότι ο πόνος ήταν αφάνταστος. Σε υποβολή ότι αυτό δεν έγινε κατά τη διάρκεια των 4 ημερών που ήταν ελεύθερος ασκήσεων ανάφερε ότι ούτως ή άλλως πονούσε και τις άλλες μέρες. Ήταν η θέση του κατά την ακρόαση ότι λόγω του πόνου είχε ζητήσει να μην παρευρεθεί στο άγημα όμως δεν τον απάλλαξαν, αλλά δεν θυμάται ποιος του αρνήθηκε παρά τις υποβολές ότι δεν ζήτησε να μην παρευρεθεί. Παρά τις υποβολές ότι ουδέποτε πριν την 19.1.06 και μετά τη λήξη της τετραήμερης ελεύθερος ασκήσεων, είχε αποταθεί για να επισκεφθεί τον ιατρό επέμενε ότι είχε αποταθεί αλλά δεν τον άφηναν να πάει πριν την 19.1.
8. Δεν είχε επισκεφθεί ιδιώτη ιατρό τότε αφού είτε ήταν στρατό αλλά και όταν ήταν σπίτι ξεκουραζόταν και έπινε τα χάπια του. Σε υποβολές ότι ο ίδιος δεν τήρησε τις οδηγίες της ιατρού ήταν η θέση του ότι δεν τον άφησαν να τις τηρήσει. Μετά την 19.1.06 παραπέμφθηκε στο Νοσοκομείο από την ιατρό της Μονάδας κατόπιν παρέμβασης της μητέρας του αφού προηγουμένως η ιατρός ήταν δύσπιστη μαζί του. Σε κάποιο σημείο είπε ότι όταν την 19.1.06 η ιατρός της Μονάδας έδωσε οδηγίες για επανεξέταση, δεν του αρνήθηκε οποιοσδήποτε από τη Μονάδα να ξαναεπισκεφθεί την επόμενη φορά την ιατρό. Από την 19.1.06 και μετέπειτα δεν είχε πρόβλημα στο να τηρούνται οι οδηγίες της ιατρού από τους ανωτέρους του. Ακολούθησαν ερωτήσεις και απαντήσεις για τις περαιτέρω επισκέψεις του σε ιατρούς περιλαμβανομένου και του Νοσοκομείου μετά την 19.1.06 και τις σχετικές άδειες. Ήταν η θέση του ότι υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία όπως του την εισηγήθηκε ο Δρ. Παπασταματόπουλος παρά την υποβολή για το αντίθετο, όμως δεν έχει αποδεικτικά στοιχεία. Ακολούθησαν ερωτήσεις και απαντήσεις αναφορικά με τις επισκέψεις του στον ιατρό Περδίο και ως προς το τι ακολούθησε. Ήταν η θέση του ότι η εγχείρηση από τον ιατρό Περδίο ήταν επιτυχής, όμως ισχυρίστηκε ότι εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κάποια προβλήματα. Ακολούθως αναφέρθηκε στην μετέπειτα επίσκεψη του στον ιατρό Σιμιλλίδη δηλαδή την 7.6.
9. Ήθελε μια δεύτερη γνώμη από ορθοπεδικό. Είχε αποταθεί τότε στον ιατρό Σιμιλλίδη αφού στην αλλαγή του καιρού πονούσε τη μέση του, κουραζόταν πιο εύκολα και δεν ήταν τόσο άνετος όπως πριν. Ήταν φοβισμένος και δεν μπορούσε να τον αγγίξουν. Δεν μπορούσε να σηκώσει παραπάνω από 2 κιλά. Αρχικά είπε ότι ακολούθησε την φυσιοθεραπεία που του συνέστησε ο ιατρός Σιμιλλίδης και υπέδειξε την απόδειξη ημερ. 20.3.06 Τεκμήριο
10. Σε υπόδειξη από την Υπεράσπιση ότι δεν μπορεί να είναι απόδειξη της εισηγούμενης φυσιοθεραπείας από τον ιατρό Σιμιλλίδη καθ΄ ότι φέρει ημερομηνία προγενέστερη της επίσκεψης του στον Δρ. Σιμιλλίδη, απάντησε ότι δεν έχει άλλη απόδειξη. Ανάφερε ότι δεν έχει έκθεση του ιατρού Διέτη. Τον ιατρό Περδίο τον επισκέφθηκε για τελευταία φορά 2-3 χρόνια πριν από την έναρξη της ακρόασης. Πρόσθεσε ότι πλέον ξέρει πώς να αντιμετωπίζει το πρόβλημα υγείας. Δεν σηκώνει βάρη, περιόρισε τις ώρες του επαγγέλματος του. Αναφορικά με το σημερινό πρόβλημα ισχυαλγίας που αναφέρει στην παράγραφο 25 της δήλωσης του, δεν έχει γνωμάτευση όμως το νιώθει. Αρνήθηκε υποβολή ότι υπερβάλλει για το θέμα της υγείας του. Είναι κομμωτής και εργάζεται σε κομμωτήριο. Πριν την εγχείρηση κατά την στρατιωτική του θητεία δεν εργαζόταν. Μετά την εγχείρηση σε κάποιο στάδιο άρχισε να εργάζεται. Ήταν η θέση του ότι δεν είχε τύχει ειδικής εκπαίδευσης για τη μεταφορά των φωριαμών. Πρόσθεσε ότι δεν τραυματίστηκαν άλλοι στρατιώτες από τη μεταφορά των φωριαμών. Επίσης ήταν η θέση του ότι κατά την μεταφορά των φωριαμών δεν έκανε στάσεις. Αρνήθηκε σχετική υποβολή για το αντίθετο. Επέμενε ότι ο κάθε φωριαμός ζύγιζε 50-60 κιλά. Κατόπιν ερωτήσεων διευκρίνισε ότι τα ιατρικά έξοδα τα πλήρωσε η μητέρα του, οπότε της οφείλει τα ανάλογα ποσά. Υπήρξε σύντομη επανεξέταση. Ακολούθως έδωσε μαρτυρία η μητέρα του Ενάγοντα κ. Αφροδίτη Χριστοδουλίδου (Μ.Ε.2). Κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της γραπτή της δήλωση η οποία σημειώθηκε ως «Ένδειξη Β». Για το ισχυριζόμενο συμβάν η θέση της με βάση τη γραπτή τη δήλωση έχει ως εξής: «
11. Μερικές ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα του 2005, ο υιός μου ήρθε στο σπίτι και μου είπε ότι είχε πιαστεί και πονούσε πάρα πολλά την μέση του. Δεν έδωσα ιδιαίτερη σημασία σε τούτο το γεγονός αφού γνώριζα τη δουλειά που έκαμνε στην Εθνική Φρουρά και το γεγονός ότι ήταν χειμώνας και είχε αρκετό κρύο. Θέλω να σημειώσω ότι προηγουμένως ο γιός μου ουδέποτε είχε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας.
12. Μετά από μερικές ημέρες ο υιός μου ήρθε με μερικές ημέρες άδεια λόγω των εορτών των Χριστουγέννων. Κατά την διάρκεια της άδειας του ο υιός μου παρέμεινε στο σπίτι ενώ πολύ λίγες ώρες βγήκε για να συναντήσει φίλους του. Σε σχέση με το πρόβλημα στη μέση του μου ανάφερε ότι μετά που έμεινε στο σπίτι και ξεκουράστηκε ένιωθε αρκετά καλύτερα όμως εξακολουθούσε να έχει πόνους και να νιώθει πιασμένος.
13. Μετά την Πρωτοχρονιά, τις πρώτες ημέρες του 2006, ο Άγγελος ήρθε για διανυκτέρευση από την υπηρεσία του και μου ανάφερε ότι πονούσε ολόκληρο του πόδι. Συγκεκριμένα μου είπε ότι πονούσε ολόκληρο το πόδι του και το ένιωθε μουδιασμένο. Μου είπε επίσης ότι οι πόνοι στην μέση εξακολουθούσαν να τον ταλαιπωρούν συνεχώς ιδιαίτερα όταν εργαζόταν και μετά την εργασία.
14. Όταν ο Άγγελος μου είπε και για το μούδιασμα και τους πόνους στο πόδι αντιλήφθηκα ότι ο υιός μου κάτι σοβαρό είχε πάθει και του είπα μόλις επιστρέψει στο στρατόπεδο να ζητήσει άδεια για να επισκεφτεί στρατιωτικό ιατρό.
15. Τις επόμενες ημέρες με ενημέρωνε ότι πράγματι επισκεπτόταν στρατιωτική ιατρό η οποία του χορηγούσε άδεια να μην συμμετέχει σε στρατιωτικές ασκήσεις και εργασίες πλην όμως οι στρατιωτικοί του επέβαλλαν να εργάζεται και να βγάζει σκοπιά κανονικά χωρίς να εφαρμόζουν τις οδηγίες του στρατιωτικού ιατρού.
16. Ως εκ τούτου αναγκάστηκα να πάω στο στρατόπεδο που υπηρετούσε ο υιός μου και είχα μια πολύ έντονη συζήτηση με το διοικητή της Μονάδας του, ο οποίος μου είπε ότι έπρεπε να τον είχα επισκεφτεί και ενημερώσει προηγουμένως όταν του ανάφερα τα σχετικά με τον Άγγελο.
17. Στην συνέχεια ο υιός μου στάλθηκε στο Νοσοκομείο της Λεμεσού.» Πρόσθεσε μεταξύ άλλων ότι ο ιατρός του Νοσοκομείου του είπε ότι έπρεπε κατεπειγόντως να εξεταστεί από ειδικό νευροχειρούργο και ότι πιθανόν να χρειαζόταν να χειρουργηθεί. Εν τω μεταξύ η κατάσταση του υιού της με τους πόνους στη μέση και στο πόδι συνέχιζαν και χειροτέρευαν οπότε η ίδια μαζί με τον μεγαλύτερο υιό της επισκέφθηκαν τον τότε Υπουργό Άμυνας στον οποίο παραπονέθηκε ότι ενώ ο Ενάγοντας ήταν ελευθερος υπηρεσίας από την Ιατρό του στρατού, τον ανάγκαζαν να εργάζεται ενώ κανένας δεν ενδιαφερόταν να τον στείλει σε νευροχειρούργο. Στην παρουσία τους ο τότε Υπουργός τηλεφώνησε σε κάποιον κ. Κυπριανού που ήταν ο Αρχίατρος στο Νοσοκομείο την Εθνικής Φρούρας στην Λευκωσία και τον οποίο η μητέρα του Ενάγοντα και ο Ενάγοντας επισκέφτηκαν την επόμενη ημέρα. Οπότε ο κ. Κυπριανού μετέφερε τον Ενάγοντα προσωπικά στο Νοσοκομείο Λευκωσίας όπου τον εξέτασε ο Ιατρός Διέτης που ήταν υπεύθυνος του Νευροχειρουργικού Τμήματος του Νοσοκομείου. Σύμφωνα με την εκδοχή της Μ.Ε.2 ήταν η άποψη του Δρ. Διέτη ότι ο Ενάγοντας έπρεπε να χειρουργηθεί άμεσα και προθυμοποιήθηκε να τον χειρουργήσει ο ίδιος. Όμως ο ενάγοντας δεν ήθελε να χειρουργηθεί από τον Δρ. Διέτη για προσωπικούς λόγους τους οποίους εξήγησε κατά την ακρόαση. Οπότε αποτάθηκε στον Ιατρό Περδίο ο οποίος τον χειρούργησε. Ως προς την πρόσφατη κατάσταση του Ενάγοντα η ΜΕ2 ισχυρίστηκε τα εξής: «Μετά την επέμβαση μέχρι και σήμερα ο υιός μου είναι πάρα πολύ προσεκτικός με την υγεία του και αποφεύγει συνειδητά οτιδήποτε μπορεί να του δημιουργήσει πρόβλημα στην μέση. Κατά περιόδους μου παραπονείται ότι όταν εργάζεται και κουραστεί νιώθει πόνους στην μέση καθώς επίσης και στις καιρικές αλλαγές ιδιαίτερα όταν είναι κρύο και όταν έχει υγρασία». Κατόπιν άλλων ερωτήσεων διευκρίνισε ότι η ίδια προέβει στις πληρωμές των ιατρών/ιατρικών εκθέσεων/εξετάσεων που αφορούν τις ισχυριζόμενες ειδικές ζημιές που απαιτεί ο Ενάγοντας. Κατά την αντεξέταση επέμενε ότι ο Ενάγοντας πριν το ισχυριζόμενο συμβάν ήταν απολύτως υγιής. Απάντησε σε ερωτήσεις μεταξύ άλλων ως προς το τι της είχε αναφέρει ο Ενάγοντας για τα αίτια του προβλήματος της μέσης του, για την επίσκεψη της στο Διοικητή της Μονάδας και για τις διάφορες επισκέψεις στους ιατρούς, καθώς και για την απόφαση όπως ο Ενάγοντας εγχειριστεί από τον ιατρό Περδίο αντί άλλου ιατρού. Γενικά επέμενε στις θέσεις της. Δεν υπήρξε επανεξέταση. Ακολούθως έδωσε μαρτυρία ο ιατρός Αχιλλέας Περδίος, Μ.Ε.
18. Κατά την κυρίως εξέταση ο Μ.Ε.3 αναφέρθηκε κατά αρχήν στα προσόντα του και στις σπουδές του στην Γερμανία. Αναγνώρισε τα τεκμήρια που τον αφορούν και υιοθέτησε το περιεχόμενο τους. Εξέτασε για πρώτη φορά τον ενάγοντα την 9.2.
19. Ανέφερε τι κατ΄ ισχυρισμό του είχε πει ο Ενάγοντας. Ο ίδιος ο ΜΕ3 τον παρέπεμψε και για μαγνητική τομογραφία η οποία έδειξε ρήξη 05 μεσοσπονδύλιου δίσκου και του συνέστησε εγχείρηση. Αναφέρθηκε στη κλινική εξέταση και ευρήματα του κατά την πρώτη εξέταση. Δεν μπορούσε να αποφευχθεί η εγχείρηση. Κατά την εγχείρηση διαπίστωσε ότι επρόκειτο για ένα φρέσκο σπασμένο δίσκο. Και εξήγησε τι εννοεί. Σύμφωνα με τον ιατρό η εγχείρηση ήταν επιτυχής. Ερωτούμενος ποιες επιπτώσεις θα έχει στον Ενάγοντα μια τέτοια επιτυχής εγχείρηση απάντησε ότι συνήθως οι εγχειρήσεις σπονδυλικής στήλης αφού γίνονται με τομές μυών και συνδέσμων προκαλούν μόνιμη αδυναμία στην περιοχή του χειρουργικού πεδίου για αυτό χρειάζεται συνεχής άσκηση για να παραμένουν οι μυς δυνατοί, γιατί διαφορετικά θα προκαλείται πόνος τοπικά ιδιαίτερα μετά από καταπόνηση ή έκθεση σε κρύο ή υγρασία. Με καθημερινή άσκηση βραχέων κοιλιακών μυών, καθέτως ραχιαίων μυών τα άτομα αυτά δεν θα έχουν πόνο. Ερωτούμενος για τις πιθανότητες περαιτέρω προβλημάτων λόγω της εγχείρησης ο γιατρός απάντησε ότι επειδή αφαιρείται ένα μεγάλο μέρος του δίσκου, είναι πιθανόν μετά από χρόνια να υπάρξει καθίζηση στο μεσοδιάστημα του δίσκου και να προκληθούν οστεοαρθρίτιδες, αλλοιώσεις στο επίπεδο εκείνο και να προκαλούνται συμπτώματα τοπικού πόνου. Όσον αφορά τα έξοδα του, ενόψει του ότι είχε πληροφορηθεί για οικονομικές δυσκολίες χρέωσε Λ.Κ.1300= ως ειδική τιμή, ενώ θα κόστιζε Λ.Κ.2000= . διευκρίνισε ότι η πρώτη επίσκεψή ήταν Λ.Κ. 20= και για τις υπόλοιπες επισκέψεις δεν χρέωσε οτιδήποτε. Μετά την εγχείρηση τον εξέτασε μερικές φορές. Κατά την εγχείρηση η οποία έγινε με γενική αναισθησία, συμμετείχε αναισθησιολόγος και ο βοηθός χειρούργος. Ανέφερε επίσης ότι η εγχείρηση έγινε μικροχειρουργικά, με μικροσκόπιο. Εξήγησε ότι στο Τεκμήριο 7 καταγράφει ότι συνεστήθη ενδοσκοπική εγχείρηση της δισκεκτομής όμως τελικά έγινε με μικροχειρουργική. Εξήγησε το λόγο που τελικά η εγχείρηση έγινε μικροχειρουργικά. Σύμφωνα με τον Μ.Ε.3 το βάρος 60 κιλών σίγουρα ήταν ένας πολύ σοβαρός παράγοντας για να προκαλέσει κοίλη δίσκου ειδικά με τις συνθήκες που είχε ο ενάγοντας και προέβηκε σε περαιτέρω επεξήγηση. «Θα πω πρώτα τι είναι δισκοπάθεια και τι είναι η κήλη του δίσκου. Δισκοπάθεια σημαίνει εκφύλιση του μεσοσπονδύλιου δίσκου την οποία όλοι μας έχουμε. Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να νιώθουμε και συμπτώματα για την εκφύλιση δίσκου. εδώ έχουμε ένα νεαρό άτομο ηλικίας 18-19 χρονών που σίγουρα η εκφύλιση του δίσκου δεν ήταν σε τέτοιο βαθμό όπως ενός άνω των
20. Για να προκληθεί κήλη δίσκου η οποία θα χρήζει και εγχείρηση χρειάζονται κάποιοι σοβαροί παράγοντες ανάλογα με το μέγεθος και το στάδιο της εκφύλισης του δίσκου. ΄Ενας πολύ σοβαρός παράγοντας είναι η άρση βάρους. Είναι ο κυριότερος παράγοντας η άρση βάρους. Είτε αυτό είναι 10 κιλά και όσο περισσότερο αυξάνεται το βάρος τόσο περισσότερες πιθανότητες έχουμε να προκαλέσουμε κήλη ενός εκφυλισμένου δίσκου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η εκφύλιση ήταν πολύ ελάχιστη..». Πρόσθεσε ότι ο τρόπος που κρατούσε το βάρος για μεγάλη απόσταση, 60 κιλά σε ανώμαλο έδαφος, σε μια θέση κάμψης της σπονδυλικής στήλης είναι επίσης ένας σοβαρός παράγοντας για να προκαλέσει κήλη δίσκου. Σύμφωνα με τον ιατρό όλοι οι άνθρωποι πέραν από μια ηλικία έχουν εκφύλιση δίσκου αλλά δεν έχουν όλοι συμπτώματα και προβλήματα. Στον Ενάγοντα προϋπήρχε κάποια πολύ μικρής μορφής εκφύλιση του δίσκου όπως φαίνεται στην μαγνητική τομογραφία αλλά με τόσο ελαφριά εκφύλιση δεν θα είχε απαραίτητα προβλήματα στο μέλλον. Κατά την γνώμη του ιατρού το γεγονός που προκάλεσε τα συμπτώματα και το πρόβλημα είναι η άρση βάρους και η παρατεταμένη μεταφορά του. Ετέθηκε επίσης στον μάρτυρα ότι ο Ενάγοντας είχε αρχικά νιώσει ένα πολύ δυνατό πόνο στην μέση αλλά πέρασαν μέρες μέχρι να εμφανιστεί πρόβλημα στο αριστερό πόδι και ερωτήθηκε κατά πόσον αυτό είναι φυσιολογικό. Απάντησε καταφατικά κει έδωσε περαιτέρω εξηγήσεις. Ο ιατρός πρόσθεσε ότι εάν ο Ενάγοντας ασκείται τότε σχεδόν 100% θα έχει την δυνατότητα να ασκεί το επάγγελμα του αλλά από την εμπειρία του (πάνω από 6,000 εγχειρήσεις) όλοι σταματούν να ασκούνται γιατί δεν νιώθουν πόνο, και όταν αρχίσουν να έχουν πόνο αρχίζουν πάλι τις ασκήσεις. Κατά την αντεξέταση ανάφερε μεταξύ άλλων ότι εξέτασε τον Ενάγοντα για τελευταία φορά το 2009 όταν εξέδωσε το πιστοποιητικό Τεκμήριο
21. Συνεπώς δεν γνώριζε την κατάσταση της υγείας του κατά την ημερομηνία της ακρόασης. Απάντησε σε ερωτήσεις ως προς το λόγο που προτιμήθηκε η μικροχειρουργική αντί η ενδοσκοπική και υποστήριξε ότι στην προκειμένη περίπτωση η μικροχειρουργική ήταν η καλύτερη επιλογή. Πρόσθεσε ότι λόγω του τραύματος που έχει ο ασθενής κατά την ανοικτή εγχείρηση η άδεια ασθενείας κάποιου που υποβάλλεται σε μικροχειρουργική επέμβαση είναι πολύ μεγαλύτερη από την άδεια ασθενείας κάποιου που υποβάλλεται σε μια ενδοσκοπική εγχείρηση. Εξήγησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 9 και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες το συνέταξε. Σύμφωνα με τον ιατρό η προεγχειρητική συμπτωματολογία του Ενάγοντα ήταν αδυναμία στο βάδισμα, πόνο στη φτέρνα, ευαισθησία, μούδιασμα στο κάτω σκέλος, στην έξω επιφάνεια του αριστερού κάτω σκέλους. Πρόσθεσε ότι τα συμπτώματα αυτά μετά την εγχείρηση εξέλειπαν. Κατόπιν ερωτήσεων διευκρίνισε ότι τις πληροφορίες ως προς το πώς υπέστη το τραύμα και το ιστορικό του Ενάγοντα τις έλαβε από τον Ενάγοντα. Πρόσθεσε ότι η εκφύλιση του δίσκου προϋπήρχε της ρήξης του δίσκου. Δεν σημαίνει ότι είχε συμπτώματα. Όπως καταγράφει στο Τεκμήριο 9 συνέστησε την αποφυγή εργασιών που απαιτούν αυξημένες σωματικές βλάβες, με σκοπό την πρόληψη πιθανής υποτροπής στον ίδιο δίσκο καθ΄ ότι υπάρχει αδυναμία εκεί που χειρουργήθηκε. Ο ίδιος δεν είδε πιστοποιητικό από το Δρ. Διέτη. Είδε μόνο την αξονική τομογραφία. Ήταν η θέση του ότι η μαγνητική τομογραφία έδειξε καλύτερη εικόνα πίεσης στο νεύρο από την αξονική. Ήταν η θέση του ότι αν δεν γινόταν η εγχείρηση θα αδυνατούσε το πόδι, κάτι που είχε αναφέρει και στον Ενάγοντα. Απάντησε σε διάφορες ερωτήσεις ως προς το πότε δημιουργήθηκε η κήλη. Σε σχετικές ερωτήσεις είπε ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει πόσων εβδομάδων ήταν η κήλη. Αλλά σίγουρα δεν προϋπήρχε αρκετούς μήνες προηγουμένως γιατί σε τέτοια περίπτωση θα είχε στοιχεία γήρανσης ο δίσκος. Ερωτούμενος κατά πόσο θα μπορούσε να πάθαινε τη συγκεκριμένη ζημιά και 6 μήνες προηγουμένως απάντησε «θεωρητικά ναι». Σε περαιτέρω ερωτήσεις αν θα μπορούσε να το πάθαινε και ένα χρόνο προηγουμένως απάντησε: «με την εικόνα που είχα δει και τη μαγνητική τομογραφία ο χρόνος θα .......... μερικών εβδομάδων». Πρόσθεσε ότι αν είχε συμπτώματα τέτοιου είδους θα έπρεπε να επισκέπτεται γιατρό ενωρίτερα γιατί ο πόνος ήταν οξύτατος και είχε αδυναμία στη βάδιση. Σύμφωνα με το Μ.Ε.3 ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι ο ιατρός του στρατοπέδου της Εθνικής Φρουράς είχε διαγνώσει για τον Ενάγοντα ψύξη. Όσον αφορά τις ασκήσεις που συστήνει ο Μ.Ε.3 να κάνει ο Ενάγοντας, πρόκειται για ασκήσεις που μπορεί να τις κάνει και σπίτι εκτός αν ο πόνος είναι τέτοιος που τότε θα πρέπει να ακολουθήσει ειδική θεραπεία. Κατόπιν ερωτήσεων, αναφέρθηκε σε παράγοντες που μπορεί να προκαλούν κήλη: το βάδισμα, το βήξιμο, το φτάρνισμα, η κάμψη, η κίνηση της σπονδυλικής στήλης, η άρση έστω κάποιου ελαφριού βάρους επισημαίνοντας ότι όλα αυτά μπορεί να προκαλούν κήλη δίσκου ανάλογα με το στάδιο της εκφύλισης που έχει ο δίσκος. Σύμφωνα με το Μ.Ε.3 στη περίπτωση του Ενάγοντα η εκφύλιση ήταν πάρα πολύ ελαφριάς μορφής και θα χρειαζόταν ιδιαίτερος τρόπος για να προκληθεί η κήλη δίσκου. Δηλαδή η άρση ενός αρκετά βαρετού αντικειμένου. Άλλος τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να προκληθεί κήλη είναι ένας σοβαρός τραυματισμός από πτώση σε ύψος ή από άθληση π.χ. μπάσκετ, ποδόσφαιρο. Όμως για να υπάρχει μετατόπιση δίσκου πρέπει να υπάρχει και εκφύλιση δίσκου και ανάλογα με το στάδιο της εκφύλισης είναι και η κήλη που προκαλείται. Ένας που έχει ένα εντελώς υγιή δίσκο δεν μπορεί να υποστεί αυτό το τραυματισμό. Εδώ όπου η εκφύλιση ήταν πολύ ελαφριάς μορφής χρειαζόταν μεγάλο βάρος «δηλαδή τα 60 κιλά που πήρε, αν τα μοιράσουμε σε δύο για τι είναι δύο που τον σήκωσαν, είναι αρκετά μεγάλο βάρος για να προκληθεί..». Ο τρόπος που σηκώνει κάποιος το βάρος είναι ένας παράγοντας σημαντικός. Πρόσθεσε ότι η θεραπεία εξαρτάται από τη συμπτωματολογία. Επέμενε ότι η εγχείρηση ήταν αναγκαία, διαφορετικά θα επιδεινωνόταν η κατάσταση με παράλυση κάποιων κινήσεων του αριστερού ποδιού. Σε ερωτήσεις εξήγησε ότι μπορεί κάποιος να πάσχει από δισκοπάθεια αλλά να μην το γνωρίζει. Τα έξοδα δεν τα πλήρωσε ο ίδιος ο Ενάγοντας αλλά η μητέρα του. Δεν υπήρξε επανεξέταση. Ο Δρ. Γιάννης Κακουλλής (Μ.Ε.4) ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του ότι είναι μηχανολόγος/μηχανικός, έχει πτυχίο μηχανολογίας και PHD στη μηχανολογία και ότι ειδικεύεται σε θέματα ασφάλειας και υγείας για περισσότερα από 20 χρόνια. Κατάθεσε γραπτή δήλωση του η οποία σημειώθηκε ως «Ένδειξη Γ» και αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του. Έκανε εκτενή αναφορά στα προσόντα του και στην πείρα του σε σχέση με θέματα ασφάλειας. Ανάφερε μεταξύ άλλων ότι ενημερώθηκε για τον επίδικο τραυματισμό του Ενάγοντα. Ανάφερε επίσης ως προς το τι τον πληροφόρησε ο Ενάγοντας για τις συνθήκες του ισχυριζόμενου τραυματισμού. Σύμφωνα με το Μ.Ε.4 οι βασικές ευθύνες και υποχρεώσεις του εργοδότη, και στην περίπτωση αυτή της Εθνικής Φρουράς, αναφέρονται στο άρθρο 13 εδάφιο