Elmira Safaryan ν. Γιώργου Κουμίδη, Αρ. Αγωγής: 80/13, 28/2/2013

(2005)1Α Α.Α.Δ 602, αποφασίστηκε ότι ׃ «Η ευθύνη για τη φύλαξη σκύλου που εξομοιούται με άγριο ζώο λόγω των γνωστών επιθετικών του τάσεων είναι αυστηρή ευθύνη. Η ευθύνη του κατόχου ήμερου, κατά τεκμήριο, σκύλου του οποίου οι ενέργειες, είναι τέτοιες που μπορεί να προκαλούν βλάβη στον άνθρωπο, αποδίδεται σε αμέλεια. Και στην περίπτωση της αμέλειας ίσως απαιτείται κάποια ειδική τάση, η οποία ανάλογα με τον κίνδυνο στον οποίο είναι δυνατό να εκθέσει την ασφάλεια του γείτονα, λαμβάνεται υπόψη στον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλεια». Και στη συνέχεια της ίδιας υπόθεσης, αναφέρονται τα ακόλουθα «Η κατοχή ήμερου ζώου συνεπάγεται, ανάλογα με τη φύση του, προβλεπτούς κινδύνους για την ασφάλεια του γείτονα ενώ παράλληλα επιφορτίζει τον ιδιοκτήτη ή τον κάτοχο του ζώου με το σύνηθες καθήκον επιμέλειας έναντι τρίτου. Στη Fardon v. Harcourt - Rivington [1932] All E.R. Rep. 81 προσδιορίζονται τα όρια του καθήκοντος επιμέλειας του κατόχου σκύλου για την ασφάλεια του γείτονα από κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την κατοχή του ζώου. Σχετική είναι η πιο κάτω περικοπή της απόφασης του Λόρδου Atkin. «But it is also true that, quite apart from the liability imposed upon the owner of animals or the person having control of them by reason of knowledge of their propensities, there is the ordinary duty of a person to take care either that the animal or his chattel is not put to such a use as is likely to injure his neighbour - the ordinary duty to take care in the cases put upon negligence.» Σε ελεύθερη μετάφραση, «Αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι, ανεξάρτητα από την επιβαλλόμενη ευθύνη στον ιδιοκτήτη ζώων ή στο πρόσωπο που έχει τα ζώα υπό τον έλεγχό του, λόγω γνώσης των ροπών τους, υπάρχει και το σύνηθες καθήκον του προσώπου να φροντίζει ώστε το ζώο του ή το κινητό αντικείμενο που ελέγχει να μην τίθεται σε τέτοια χρήση που ενδεχομένως να βλάψει το γείτονα - δηλαδή το σύνηθες καθήκον επιμέλειας που ορίζουν οι αρχές που διέπουν το δίκαιο της αμέλειας.» Στην ίδια απόφαση, Fardon v. Harcourt - Rivington (ανωτέρω) o Λόρδος Dunedin επισημαίνει ότι το καθήκον επιμέλειας απορρέει από τη γνώση για τις κινήσεις του σκύλου, μεταξύ άλλων και από τα πηδήγματά του. Στην Ellis v. Johnstone [1963] 1 All E.R. 286 εξηγούνται οι διαφορές μεταξύ της αυστηρής ευθύνης για τη φύλαξη σκύλου, που, λόγω των γνωστών επιθετικών του τάσεων, εξομοιούται με άγριο ζώο και της ευθύνης του κατόχου ήμερου, κατά τεκμήριο, σκύλου του οποίου οι ενέργειες, είναι τέτοιες που μπορεί να προκαλούν βλάβη στον άνθρωπο οπότε η ευθύνη αποδίδεται σε αμέλεια. Επισημαίνεται επίσης ότι και στην περίπτωση της αμέλειας ίσως απαιτείται κάποια ειδική τάση, η οποία ανάλογα με τον κίνδυνο στον οποίο είναι δυνατό να εκθέσει την ασφάλεια του γείτονα, λαμβάνεται υπόψη στον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας». (βλ. επίσης Πολυμετάλ Λτδ Μεταλλικές Κατασκευές κ.α. v. Ανδρέα Κωνσταντίνου

(1998)1 Α ΑΑΔ 393). Στην προκείμενη περίπτωση και σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, ο σκύλος του εναγομένου ράτσας boxer, συμπεριλαμβάνεται στα πολύ επιθετικά και επικίνδυνα σκυλιά. Εξομοιώνεται συνεπώς ο σκύλος του εναγόμενου με άγριο ζώο και γι' αυτό υπέχει ο εναγόμενος αυστηρή ευθύνη. Έχει όμως ο εναγόμενος παραβεί και το σύνηθες καθήκον επιμέλειας που ορίζουν οι αρχές που διέπουν το δίκαιο της αμέλειας. Όφειλε ο εναγόμενος λόγω ακριβώς της ράτσας του σκύλου του και του γεγονότος ότι αυτός συγκαταλέγεται στα πολύ επιθετικά και επικίνδυνα σκυλιά να λάμβανε αυξημένα προληπτικά μέτρα έτσι ώστε κανένα άτομο να μην κινδυνεύσει από αυτόν. Αντί αυτού άφησε τον σκύλο να κυκλοφορεί μόνος του και ελεύθερος στην αυλή του σπιτιού του, χωρίς κανένα πρόσωπο να τον συνοδεύει και με την πόρτα της αυλής ανοιχτή, με αποτέλεσμα να επιτεθεί στην ενάγουσα και τον σκύλο της ενώ αυτοί περπατούσαν αμέριμνα στο δρόμο. Λόγω της επίθεσης η ενάγουσα δικογραφεί ότι υπέστη κάποιες σωματικές βλάβες και προς απόδειξη τους προσκόμισε αντίγραφα ιατρικών πιστοποιητικών, δίδοντας επαρκή δικαιολογία για την μη προσκόμιση των πρωτοτύπων, λέγοντας ότι αυτά έχουν παραδοθεί στην αστυνομική διεύθυνση Λεμεσού όπου καταγγέλθηκε το περιστατικό, ικανοποιώντας έτσι τις πρόνοιες του άρθρου 34

(1)(β) του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, όπως έχει τροποποιηθεί. Σύμφωνα με αυτά υπέστη εκδορές, εκχυμώσεις και αιμάτωμα αριστεράς άκρας χειρός. Έγινε καθαρισμός του τραύματος, της χορηγήθηκε εμβόλιο τετάνου και αντιβίωση και απολύθηκε. Από την επίθεση η ενάγουσα ήταν φοβισμένη και παρουσίαζε ελαφρά σύγχυση και γι' αυτό της χορηγήθηκε θεραπεία με ηρεμιστικά φάρμακα. Κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τάση της νομολογίας για αύξηση των αποζημιώσεων σε σύγκριση με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάζονταν στο παρελθόν (βλ. Paraskevaides (Oversas) Ltd v. Aristoph

(1982)1CLR), τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία και την ταλαιπωρία (Μαυροπετρής v. Λούκα

(1995)1 ΑΑΔ 66). Όπως και όμως επαναλήφθηκε στην Γεώργιος Σωτηρίου v. Chapo (Investments) Ltd κ.α.

(2007)1 Α ΑΑΔ 491, «Ο καθορισμός και η επιδίκαση αποζημιώσεων δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα αλλά αποσκοπεί στην προσπάθεια επαναφοράς του θύματος στη κατάσταση του πριν από το ατύχημα». Στην εξεταζόμενη περίπτωση παρουσιάσθηκαν όπως προαναφέρεται αντίγραφα ιατρικών πιστοποιητικών στα οποία εκτίθενται οι πιο πάνω σωματικές βλάβες της ενάγουσας. Αναφέρεται επίσης από την ίδια την ενάγουσα στην ένορκη της δήλωση ημερομηνίας 13/1/2014 ότι «μέχρι σήμερα 29/7/2013», ταλαιπωρείται ακόμα από το περιστατικό γιατί φοβάται τους σκύλους και αναστατώνεται όταν σκύλος την πλησιάζει, ενώ όταν σκύλοι γαυγίζουν πανικοβάλλεται και δυσκολεύεται να κοιμηθεί. Όπως είναι εμφανές, υπάρχει μια αντίφαση στις πιο πάνω ημερομηνίες και έτσι δεν είναι σαφές μέχρι ποια ημερομηνία εννοεί αφού το «μέχρι σήμερα» στο οποίο αναφέρεται δεν μπορεί να είναι η 29/7/2013 που καταγράφει αφού η όρκιση της έγινε σε άλλη ημερομηνία, στις 13/1/2014. Ενόψει τούτου και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενάγουσα ρητά αναφέρεται στις 29/7/2013 ως την ημέρα που εξακολουθούσε να παρουσιάζει αυτά τα συμπτώματα θεωρώ ορθότερο να θεωρήσω ότι σε αυτήν την ημερομηνία αναφέρεται. Πέραν τούτου αναφέρει η ενάγουσα στην ίδια ένορκη της δήλωση ότι και στο μέλλον θα συνεχίζει να παρουσιάζει αυτές τις φοβίες. Όμως ο ισχυρισμός της αυτός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός καθότι δεν υποστηρίζεται από ιατρική μαρτυρία ενώ η ίδια δεν είναι ειδική και κατά συνέπεια δεν μπορεί να προβεί σε οποιαδήποτε πρόβλεψη. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τους τραυματισμούς της ενάγουσας, τους πόνους και την ταλαιπωρία που αυτή υπέστη, θεωρώ ως δίκαιο ποσό γενικών αποζημιώσεων, αυτό των €2.500=. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω τις αξιούμενες από την ενάγουσα ειδικές ζημιές. Είναι νομολογημένο ότι αυτές πρέπει να εκτίθενται με ακρίβεια στα δικόγραφα και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Ηρακλέους v. Ταχύπλοου Σκάφους Νίκη

(1994)1 ΑΑΔ 510, Ηρακλέους v. Πέτρου

(1994)1 ΑΑΔ 239). Η Ενάγουσα με την Έκθεση Απαίτησης της δικογραφεί επαρκώς τις αξιούμενες ειδικές αποζημιώσεις συνολικού ύψους €338.79=. Πιο αναλυτικά αξιώνει ποσό €18.79= ως έξοδα έκδοσης του ιατρικού πιστοποιητικού του νοσοκομείου Λεμεσού, ποσό €200= ως έξοδα του ειδικού νευρολόγου Δρ Α. Θεοφάνους και €120= για τα έξοδα του κτηνίατρου ο οποίος περιέθαλψε τον σκύλο της. Για την απόδειξη του ποσού των €18.79= παρουσίασε αντίγραφο απόδειξης δίδοντας επαρκή δικαιολογία για την μη παρουσίαση του πρωτοτύπου και έτσι κρίνεται ότι το κονδύλι αυτό έχει αποδειχθεί. Σε σχέση όμως με τα ιατρικά έξοδα του Δρ Θεοφάνους καμία απόδειξη δεν έχει παρουσιασθεί προς απόδειξη της αξίωσης αυτής της ενάγουσας και έτσι ο κονδύλι αυτό δεν έχει αποδειχθεί. Ούτε και τα έξοδα του κτηνιάτρου έχουν αποδειχθεί και δεν μπορούν να επιδικασθούν γιατί προς απόδειξη της αξίωσης της αυτής η ενάγουσα έχει προσκομίσει φωτοαντίγραφο κάποιας βεβαίωσης που φέρεται να δόθηκε από τον κτηνίατρο παραλείποντας όμως να δικαιολογήσει την μη προσκόμιση του πρωτοτύπου με αποτέλεσμα να μην ικανοποιούνται οι πρόνοιες του άρθρου 34

(1)(β) του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €2.518.79 = πλέον νόμιμο τόκο, πλέον έξοδα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Υπ...... ...... ..... Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Civii/final Subject : epithesi apo skilo cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο