Χριστίνα Τσιουχνένκο ανήλικη μέσω της μητέρας της Βικτώριας Τσιουχνένκο, ως ασκούσας τη γονική της μέριμνα και ως πλησιέστερη της φίλης ν. Αυγουστίνος Ιωαννίδης, Αρ. Αγωγής: 3722/09, 8/1/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A2 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3722/09 Χριστίνα Τσιουχνένκο ανήλικη μέσω της μητέρας της Βικτώριας Τσιουχνένκο, ως ασκούσας τη γονική της μέριμνα και ως πλησιέστερη της φίλης Ενάγουσας και Αυγουστίνος Ιωαννίδης Εναγόμενος Αίτηση Ημερομηνίας 22.10.2012 Ημερομηνία: 8/01/2013 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Παστού για Μ. Χατζηχριστοφής Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Εναγόμενο: κα Ταουξιή για Χ. Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, υλικές ζημιές και απώλειες διεκδικεί η ενάγουσα από τον εναγόμενο, τις οποίες διατείνεται ότι έχει υποστεί συνέπεια τροχαίου δυστυχήματος που συνέβη κατά ή περί την 16.5.2009 στη Λάρνακα, την ευθύνη για το οποίο αποδίδει στον εναγόμενο. Το γενικό οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα της υπό της ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής, καταχωρήθηκε στις 30.12.2009. Στις 28.5.2010 η πλευρά της ενάγουσας καταχώρησε την έκθεση απαίτησης της, ενώ η πλευρά του εναγομένου καταχώρησε την υπεράσπιση της στις 6.9.2010. Στις 13.9.2010 τα δικόγραφα συμπληρώθηκαν με την καταχώρηση εκ μέρους της ενάγουσας απάντησης στην υπεράσπιση. Η ακρόαση της αγωγής έγινε κατορθωτό ν΄ αρχίσει στις 19.3.2012. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της ίδιας της ενάγουσας, και ενώ ήδη είχε προηγηθεί μαρτυρία τεσσάρων μαρτύρων για την πλευρά της, η πλευρά της τελευταίας καταχώρησε την υπό συζήτηση αίτηση, στα πλαίσια της οποίας επιζητά την αντικατάσταση των υφιστάμενων παραγράφων
(5),
(6)και
(7)της έκθεσης απαίτησής της με τις ακόλουθες νέες, αντίστοιχες παραγράφους: «
- Συνεπεία του εν λόγω δυστυχήματος η Ενάγουσα τραυματίστηκε κρίσιμα και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ: (α) Η κατάσταση της Ενάγουσας μετά το ατύχημα ήταν κρίσιμη και της παρεχόταν μηχανική υποστήριξη. Κατά τη μεταφορά της στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας της δίδονταν οι πρώτες βοήθειες και κατά την εισαγωγή της στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας η Ενάγουσα βρισκόταν σε κώμα και αμέσως υποβλήθηκε σε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση. ΄Εγινε αξονική τομογραφία του εγκεφάλου της, η οποία δεν έδειξε εμφανή ενδοκρανιακή παθολογία. Υποβλήθηκε αμφοτερόπλευρα σε παροχέτευση αιμοπνευμοθώρακα και σε λαπαροτομή από την οποία διαπιστώθηκε ότι υπήρχε ρήξη του ήπατος και της σπλήνας. Διενεργήθηκε σπληνεκτομή και στη συνέχεια η Ενάγουσας μεταφέρθηκε στην εντατική μονάδα του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας όπου η κατάσταση της φάνηκε, δυστυχώς λανθασμένα, να σταθεροποιείται. (β) Στις 17.5.09, υπήρξε ανισοκοκορία των οφθαλμών της, οπότε έγινε αμέσως δεύτερη αξονική τομογραφία του εγκεφάλου της όπου ανευρέθηκαν τρεις αιμορραγικές εγκεφαλικές θλάσεις. (γ) στις 18.5.09 η Ενάγουσα μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και μετά από εξέταση οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου τοποθετήθηκε καθετήρας μέτρησης ενδοκρανίας πιέσης. Η Ενάγουσας βρισκόταν σε μηχανικό αερισμό με στοματοτραχειακό σωλήνα, και είχε αμφοτερόπλευρη θωρακοστομία με σωλήνα παροχέτευσης και ρινογαστρικό σωλήνα παροχέτευσης. (δ) Την 19.5.09 κατέστη εύλογα αναγκαίο να ζητηθεί περαιτέρω ιατρική υποστήριξη από το Ισραήλ και πράγματι μετά από άδεια του Υπουργείου Υγείας αφίχθη ασθενοφόρο αεροπλάνο το οποίο μετέφερε τον ειδικό Νευροχειρούργο του Νοσοκομείου Hadassah, Dr Yigal Shoshan και τον καθηγητή εντατικολόγο David M Linton του ίδιου Νοσοκομείου. Οι άνω εξέτασαν και παρακολούθησαν την Ενάγουσα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας στην παρουσία του εντατικολόγου Δρ Λάκη Παλάζη αλλά κατέληξαν ότι η κρισιμότητα της κατάστασης της δεν επέτρεπε την μεταφορά της στο Ισραήλ. Τα άνω εστοίχησαν το συνολικό ποσό των €9.
- (ε) Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώθηκε ότι η Ενάγουσα είχε υποδόριο εμφύσημα στο θώρακα (στα ραχιαία τμήματα του δεξιού ημιθωρακίου στη μασχαλιαία χώρα και στον τράχηλο), ενώ η ανισοκορία δεν είχε υποχωρήσει. Στην ακτινογραφία του θώρακα ανευρέθηκαν υποτροπιάζουσες πνευμονικές θλάσεις, υφολική ατελεκτασία του αριστερού πνεύμονα και αιμοθώρακα του δεξιού πνεύμονα και πνευμοθώρακα άμφω και το τοιχοκαρδιογράφιμα έδειξε strain (θλάση) της δεξιάς κοιλίας της καρδίας. (στ) Ενδιάμεσες κλινικές εξετάσεις έδειξαν κάταγμα του ηβικού οστού, του ιερού οστού, της λεκάνης, κατάγματα πλευρών άμφω, όπως επίσης και προσωρινή παράλυση του δεξιού μέρους του σώματος. (ζ) Γενικά η ενάγουσα υπέστη βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση με αιμορραγικές μετωπιαίες θλάσεις, πνευμοθώρακα άμφω, αιμοθώρακα δεξιά, κάταγμα ιερού οστού, λεκάνης, ηβικού οστού, ρήξη ύπατος, ρήξη σπληνός, κάταγμα δεξιάς ωμοπλάτης, κατάγματα πλευρών άμφω, σπληνεκτομή, τοποθέτηση εξωτερικής θωρακικής παροχέτευσης ανισοκορία υπέρ της δεξιάς κόρης η οποία δεν παρουσίαζε φυσιολογική αντίδραση στο φως και μείωση του επίπεδου συνείδησης, έλλειμμα στο κροταφικό μισό του οπτικού πεδίου του δεξιού οφθαλμού (σκότωμα), μυδρίαση δεξιά και δεξιά ημιπάρεση. Υπεβλήθη σε νευρολογική εξέταση και νευροφυσιολογικό και ηλεκτροεγκεφαλικό έλεγχο όπου διαπιστώθηκαν σωματοαισθητική δυσλειτουργία ανάμεσα στην υπουρίδα και των σωματοαισθητικό φλοιό και ανώμαλη αριστερή κροταφική δραστηριότητα με συνέπεια η ενάγουσα να λαμβάνει αντιεπιληπτική αγωγή. Η ενάγουσα υπέστη βαριάς μορφής κρανιοεγκεφαλική κάκωση η οποία λόγο των εγκεφαλικών θλάσεων και της νευρολογικής σημειολογίας που ακολούθησε θα παραμείνει μόνιμη. Ειδικότερα, θα παραμείνει μόνιμη αδυναμία στο δεξιό άνω και κάτω άκρο, διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης και άλλων γνωστικών λειτουργιών, μετατραυματική κεφαλαλγία και αγχώδης διαταραχή. Θα παραμείνουν ως μόνιμες βλάβης νευροπαθητικά στοιχεία που επηρεάζουν το αριστερό αισθητικό κλάδο του γαστροκνημίου νεύρου και το περονιαίο κινητικό νεύρο. Λόγω της σπληνεκτομής η ενάγουσα έχει ελαττωμένη άμυνα στις λοιμώξεις και αυξημένο κίνδυνο σε θρομβώσεις και πρέπει να λαμβάνει τακτικά ασπιρίνη και να υποβάλλεται σε τακτικό αιματολογικό έλεγχο. (η) Μετά από μακρά νοσοκομειακή περίθαλψη η ενάγουσα συνέχισε και συνεχίζει τις δέουσες θεραπείες και φυσιοθεραπείες και ιδιαίτερα παρακολουθείται από ορθοπεδικούς, γυναικολόγους και ψυχολόγους διότι παρουσιάζει γυναικολογικές διαταραχές, φοβίες, ανασφάλεια, ψυχολογικά προβλήματα και ιδίως απώλεια μνήμης με συνέπεια να δυσκολεύεται να προσηλωθεί στη μελέτη, να ξεχνά και η απόδοση της στο σχολείο να ήταν ή/και να είναι πολύ μειωμένη. (θ) Δύσμορφη υπερτροφική υπέρ - παρά - υπό - ομφάλια ουλή μήκους 20 εκ. και πλάτους 1,5 εκ. Επίσης δύο ουλές στο αριστερό και δεξιό πλάγιο θωρακικό τοίχωμα. Για τη βελτίωση της εμφανίσεως των πιο πάνω απαιτείται αισθητική χειρουργική επέμβαση. (ι) Η ενάγουσα υπέστη επίσης βράχυνση του αριστερού σκέλους κατά 5,9 mm, πλήρη κατάργηση του αριστερού αχίλλειου αντανακλαστικού, υπεξάρθρημα της αριστερής ιερολαγόνιας άρθρωσης και της ηβικής σύμφυσης και πωρωθέν κάταγμα του αριστερού ηβοϊσχιακού κλάδου, παραμόρφωση του πυελικού δακτυλίου (λεκάνη), έξω στροφή του αριστερού τμήματος της λεκάνης προς τα άνω και παρεκτόπισης προς τα άνω.
- Σαν συνέπεια του ατυχήματος η ενάγουσα υπέστη και υφίσταται φρικτούς πόνους, ψυχική και σωματική οδύνη, δυσχέρειες και ταλαιπωρίες, μόνιμες σοβαρές ανικανότητες, γυναικολογικά προβλήματα, ψυχολογικά προβλήματα, συνεχείς πονοκεφάλους και ζαλάδες, δυσχέρεια στην όραση, άλγος στην αριστερή περιοχή της λεκάνης μετά από κούραση, δυσχέρεια και άλγος κατά την κάμψη της οσφύος, δυσαισθησία στην έξω επιφάνεια του αριστερού άκρου ποδός, απώλεια μνήμης και συγκέντρωσης και μόνιμες ανικανότητες και στερείται και θα στερηθεί των απολαύσεων της ζωής και τη δυνατότητα να έχει ένα φυσιολογικό μέλλον και επίσης έλαβε και θα συνεχίσει να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή. Η ενάγουσα δεν θα μπορεί πλέον να ζήσει την ζωή της σαν φυσιολογικός άνθρωπος. Στην αριστερή ιερολαγόνια άρθρωση λόγω του υπεξαρθρήματος και της προς τα άνω μετατόπισης και έξω στροφής της λεκάνης αναμένεται η ανάπτυξη ιερολαγονίτιδας (αρθρίτιδα της ιερολαγονίου αρθρώσεως), όπως και πόνος μετά από κόπωση ή εγκυμοσύνη. Η παραμόρφωση και μετατόπιση της πυέλου δυνατόν να προκαλέσει προβλήματα στην εγκυμοσύνη και στον τοκετό. Στο δεξί μάτι παρατηρείται οπτική θηλή ελαφρά πιο ωχρή από το φυσιολογικό. Τα οπτικά πεδία δείχνουν σκοτώματα και συγκεντρική στένωση στο δεξιό μάτι η πρόγνωση του οποίου ως προς το οπτικό πεδίο είναι δυσμενής χωρίς να αναμένεται οποιαδήποτε βελτίωση έτσι ώστε να επηρεάζεται άμεσα η ποιότητα της ζωής του ασθενούς.
- Η ενάγουσα υπέστη απώλεια και ειδικές ζημιές ως ακολούθως: ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΑΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ: (α) Εξέταση και Πιστοποιητικό από Δρ Yigal Shshan και καθηγητή David M. Linton (περιλαμβανομένης μίσθωσης ασθενοφόρου αεροπλάνου) €9.000 (β) Ιατρική παρακολούθηση από Δρ Σάββα Παπακώστα €660 (γ) Ιατρική παρακολούθηση από Δρ Κωνσταντίνο Γεωργίου €50 (δ) Φυσιοθεραπεία €580 (ε) Αστυνομική έκθεση €85 (στ) Αιματολογικές εξετάσεις €85 (ζ) Φάρμακα €1.000 (η) Μέχρι την καλυτέρευση της παρούσας κατάσταση της η ενάγουσας θα υποστεί περαιτέρω ειδικές ζημιές όσο αφορά ιατρικές και παραϊατρικές δαπάνες τις οποίες περιορίζει σε ποσό €10.000 το οποίο και αξιώνει. €10.000 (θ) Εξέταση από Δρ Ανδρέα Αντωνιάδη €500 (ι) Εξέταση από Δρ Φώτο Αλεξάνδρου €350 (ια) Εξέταση από Δρ Ανδρούλλα Περικλέους €40 (ιβ) Εξέταση από Δρ Ανδρέα Σκαρπάρη €30 (ιγ) Scanogram στο Διαγνωστικό Κέντρο ΄Αγιος Θέρισσος €100 (ιδ) Ακτινογραφίες από Δρ Παναγιώτη Παναγή €250 (ιε) Εξέταση στο Αχίλλειο Νοσοκομείο €155 (ιστ) Εξασφάλιση ιατρικού πιστοποιητικού από Δρ. Ε. Σταματάκη €47.84 (ιζ) Εξασφάλιση ιατρικού πιστοποιητικού από Δρ Χ. Χατζηχάρο €47.84 (ιη)΄Εξοδα καθόδου στην Κύπρο και διαμονής για Alexia Henessey €900 (ιθ) ΄Εξοδα μεταφραστή για Alexia Henessey €45 (κ) Κόστος χειρουργικής διόρθωσης ουλών €5.000 ___________ Σύνολο €28.925,68 Β. Την αντικατάσταση του ποσού €20.870 στην παράγραφο 10Α της ΄Εκθεσης Απάντησης με το ποσό €28.925,
- Γ. Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα το Δικαστήριο κρίνει δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Δ. ΄Εξοδα πλέον ΦΠΑ.» Η νομική βάση της αίτησης εδράζεται στους διαδικαστικούς κανονισμούς περί Πολιτικής Δικονομίας Δ.19 Θ. 4, Δ.25 θ. 1-6, Δ.48, θ. 1, 2, 3, 5, 8 και 9, Δ.64 θ. 1 και 2, στο άρθρο 30
(1)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/1960), στις συμφυείς εξουσίες και στην πρακτική του Δικαστηρίου. Την αίτηση συνοδεύει και υποστηρίζει ένορκη δήλωση της Κάκιας Πέτρου, ημερ. 22.10.
- Στην ως άνω δήλωσή της, η κα Κάκια Πέτρου, γραμματέας στον δικηγορικό οίκο που εκπροσωπεί την Ενάγουσα, υποδεικνύει ότι η πλευρά της τελευταίας απευθύνθηκε κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών στον Δρ Ανδρέα Αντωνιάδη για να συνοψίσει ο τελευταίος, στο μέτρο του δυνατού, την ιατρική κατάσταση της Ενάγουσας προσφέροντας την καθοδήγησή του στον τρόπο παρουσίασης της στην ακροαματική διαδικασία. Ο τελευταίος, μελετώντας ιατρικά πιστοποιητικά που τέθηκαν υπόψη του και ερχόμενος σε επαφή με ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων ανέφερε στην πλευρά της ενάγουσας ότι η τραυματισμοί της τελευταίας έχουν προκαλέσει ή ενδέχεται να της προκαλέσουν βλάβες που δεν είχαν ή δεν ήταν δυνατόν να είχαν προβλεφθεί προηγουμένως και ως εκ τούτου δεν είναι δικογραφημένοι. Το ίδιο ισχύει και για αρκετά έξοδα που δεν δικογραφήθηκαν ως αξιούμενες ειδικές ζημιές. Ενόψει τούτου θεωρήθηκε ως άμεση η ανάγκη για τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης κατά τρόπο που να περιλαμβάνεται σε αυτή με ακρίβεια και λεπτομέρεια η κατάσταση της υγείας της Ενάγουσας όπως έχει αποκρυσταλλωθεί σήμερα, 3 ½ σχεδόν χρόνια μετά το επίδικο ατύχημα και για να συμπεριληφθούν στην αξίωση της ενάγουσας τα σχετικά έξοδα στα οποία η τελευταία έχει υποβληθεί. Την πρόθεση εξάλλου για προώθηση της υπό συζήτηση αίτησης τροποποίησης, η πλευρά της Ενάγουσας είχε αποκαλύψει στα πλαίσια της προηγηθείσας αίτησης της για αναβολή της τελευταίας δικασίμου. Το προχωρημένο στάδιο στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, προτάσσει, ενόψει της σοβαρότητας του τραυματισμού της ενάγουσας και του χρονικού διαστήματος που έπρεπε να διαρρεύσει μέχρι να αποκρυσταλλωθεί πλήρως η ιατρική της κατάσταση, δεν θα πρέπει να εκληφθεί από το Δικαστήριο ως αδικαιολόγητη καθυστέρηση, υποδεικνύοντας παράλληλα την χρονοβόρα διαδικασία συνεννόησης και συντονισμού μεταξύ των ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων. Άλλωστε, υποστηρίζει, το οικογενειακό και οικονομικό υπόβαθρο της Ενάγουσας το οποίο ουσιαστικά την εμπόδιζε να γνωρίζει ή και να μπορεί να απευθυνθεί έγκαιρα σε όλους τους ειδικούς ιατρούς δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί. Με δεδομένο υποδεικνύει ότι η ήδη προσκομισθείσα μαρτυρία αφορούσε μόνο το κεφάλαιο της αμέλειας ενώ τα στοιχεία που επιδιώκεται να προστεθούν μέσω της τροποποίησης στην έκθεση απαίτησης αφορούν μόνο ιατρικά θέματα, αποτελεί θέση της ότι με την τροποποίηση δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Η αιτούμενη τροποποίηση, καταλήγει, είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης, αφού με αυτή θα τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου η σημερινή κατάσταση της υγείας της Ενάγουσας κατά τρόπο που το Δικαστήριο στο τέλος της ημέρας να έχει ολοκληρωμένη εικόνα για σκοπούς απόδοσης της δικαιοσύνης. Ο Εναγόμενος - Καθ' ου η αίτηση, καταχώρησε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης στην αίτηση. Η ένσταση του εδράζεται επίσης στους Διαδικαστικούς Κανονισμούς περί Πολιτικής Δικονομίας Δ.25, Θ. 1-5, Δ.39 θ. 2 και Δ.48, Θ. 2-7, στις γενικές εξουσίες, δικαιοδοσία και πρακτική του Δικαστηρίου. Στον ομολογουμένως ικανό αριθμό λόγων ένστασης που περιλαμβάνονται στο σώμα της, (12 τον αριθμό) καλύπτεται σχεδόν όλο το φάσμα των πιθανών ενστάσεων, μομφών και αιτιάσεων που είναι δυνατό να προβληθούν σε αιτήσεις του είδους. Ειδικότερα, προβάλλεται πως: «
- Με την αιτούμενη τροποποίηση επιδιώκεται διεύρυνση ή/και επαναπροσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων αφού εισάγονται νέοι ισχυρισμοί επί των γεγονότων ή/και της απαίτησης της Ενάγουσας, η οποία εν προκειμένω (α) προσθέτει νέες πραγματικές και νομικές πτυχές στην απαίτηση, (β) θα εκτροχιάσει τη διακρίβωση της υπόθεσης μέσα στα διαγραφέντα προ καιρού πλαίσια, (γ) θα εκτροχιάσει την προδιαγεγραμμένη πορεία της και την εκδίκαση της εντός λογικού χρόνου και (δ) θα θέσει τον Εναγόμενο σε δυσμενή ή/και μειονεκτική θέση έναντι της Ενάγουσας ή/και θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη ή/και δυσχέρεια στα ουσιαστικά ή/και δικονομικά δικαιώματα του Εναγομένου κατά τρόπο που δεν συνάδει με την ορθή απονομή της δικαιοσύνης και την ανάγκη εκατέρωθεν ακρόασης και εν γένει προστασίας των συνταγματικών του δικαιωμάτων.
- Η αιτούμενη τροποποίηση συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας καθότι ζητείται ή/και υποβάλλεται με αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή/και σε πολύ προχωρημένο στάδιο της δίκης ή/και αφού έχει ήδη αρχίσει η ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης και έχει ακουστεί και ολοκληρωθεί η μαρτυρία τεσσάρων
(4)μαρτύρων της πλευράς της Ενάγουσας περιλαμβανομένης και της μαρτυρίας της ίδιας της Ενάγουσας. 3. Η αιτούμενη τροποποίηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης ζητείται μετά από πάροδο σχεδόν δυόμιση (2 ½) ετών από την καταχώρηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης της Ενάγουσας και μετά από πάροδο σχεδόν τριών
(3)ετών από την καταχώριση της υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγής και αφού η υπόθεση ορίστηκε επανειλημμένα για οδηγίες και αφού η ακρόαση της ουσίας της υπόθεσης ξεκίνησε από τις 19.3.2012,
- Η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται με υπέρμετρη καθυστέρηση και χωρίς οιαδήποτε βάσιμη ή/και αληθοφανή αιτιολογία για την καθυστέρηση της Ενάγουσας να αποταθεί στο Δικαστήριο ενωρίτερα, αφού οι ζητούμενοι να προστεθούν με την αίτηση ισχυρισμοί ή/και οι ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες ήσαν γνωστές στην άλλη πλευρά σε προγενέστερο στάδιο ή/και από ιατρικά πιστοποιητικά που βρίσκονταν στην κατοχή της Ενάγουσας πριν από την καταχώρηση της ΄Εκθεσης Απαίτησης της ή/και πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας της υπόθεσης.
- Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση ή/και οι ισχυρισμοί που επιχειρείται να προστεθούν με την αιτούμενη τροποποίηση ήταν σε γνώση της Ενάγουσας ή/και αποτελούν γεγονότα που μπορούσαν να συμπεριληφθούν στο αρχικό δικόγραφο της ΄Εκθεσης Απαίτησης της Ενάγουσας με την επίδειξη εύλογης επιμέλειας αλλά αντίθετα η Ενάγουσα ή/και οι δικηγόροι της αμέλησαν να εκθέσουν τα ισχυριζόμενα γεγονότα στο αρχικό της δικόγραφο ή/και να μεριμνήσουν ώστε αυτά να συμπεριληφθούν σε αυτό σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας.
- Στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχει ύπαρξη νεοδημιουργηθέντων γεγονότων (nova product), ούτε ύπαρξη νεοανακαλυφθέντων γεγονότων (nova reperta) ή/και εν πάση περιπτώσει αφορούν γεγονότα που εύλογα μπορούσαν να εντοπιστούν από την Ενάγουσα ή/και τους δικηγόρους της και να συμπεριληφθούν στα δικόγραφα της Ενάγουσας επιδεικνύοντας εύλογη επιμέλεια.
- Αποδοχή της αίτησης θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη αδικία και βλάβη στα δικαιώματα του Εναγόμενου για δίκαιη δίκη που δεν μπορεί να θεραπευτεί με καμία διαταγή εξόδων, αφού ο Εναγόμενος θα αποστερηθεί του δικαιώματος να αντεξετάσει τη μαρτυρία που προσήχθη μέχρι σήμερα από την Ενάγουσα σε σχέση με τους ισχυρισμούς οι οποίοι προβάλλονται με την αιτούμενη τροποποίηση. Η δε παρουσίαση και κλήτευση μαρτύρων για να καταθέσουν σε σχέση με το περιεχόμενο της επιδιωκόμενης τροποποίησης και η συνεπακόλουθη δυνατότητα της πλευράς του Εναγομένου να τους αντεξετάσει δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το γεγονός ότι τέτοια ευχέρεια δεν θα υφίσταται πλέον σε σχέση με την Ενάγουσα και συγκεκριμένα, η δυνατότητα αντεξέτασης της ως το άτομο που έχει άμεση γνώση των σχετικών γεγονότων.
- Ούτε η δυνατότητα επανάκλησης της Ενάγουσας αποτελεί πρόσφορη διαδικασία, καθ΄ ότι ουσιαστικά θα δοθεί στην πλευρά της Ενάγουσας η δυνατότητα να επανεξετάσουν στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της Ενάγουσας, τούτο δε μετά που έγινε αντεξέταση. Πρόκειται για ανορθόδοξη και αντινομική διαδικασία, που θα εκτροχιάσει την υπόθεση και θα οδηγήσει σε παράβαση δικονομικών θεσμίων και κανονισμών, οι δε περιπλοκές που θα δημιουργηθούν στην εκδίκαση της υπόθεσης θα καταστήσουν τη διαδικασία προδήλως άδικη για τον Εναγόμενο.
- Επιχειρείται η προσθήκη γεγονότων και ισχυρισμών για τα οποία ουδόλως δικαιολογείται είτε από την αιτήτρια είτε από την ενόρκως δηλούσα η πηγή γνώσης τους ή/και από πού έχουν προκύψει ή/και στην υποστηριχτική ένορκη δήλωση ημερομηνίας 22.10.2012 ουδεμία αποκάλυψη των εγγράφων ή/και ιατρικών πιστοποιητικών από τα οποία έχουν προκύψει οι επιδιωκόμενες τροποποιήσεις γίνεται έτσι ώστε ο Εναγόμενος να λάβει γνώση αυτών ή/και πέραν των ανωτέρω το περιεχόμενο της υποστηριχτικής ένορκης δήλωσης ουδόλως δικαιολογεί το χρονικό σημείο που ο επιδιωκόμενες τροποποιήσεις περιήλθαν εις γνώση τους.
- Η αιτούμενη τροποποίηση θα προκαλέσει περαιτέρω καθυστέρηση υποβαθμίζοντας την επιταγή για δίκη εντός εύλογου χρόνου.
- Η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη ή/και η νομική της βάση δεν μπορεί να στηρίξει την αιτούμενη θεραπεία, ανεξάρτητα από τη βασιμότητα των γεγονότων που την υποστηρίζουν.
- Η αίτηση είναι υπό τις περιστάσεις κακόπιστη ή/και καταχρηστική ή/και επιδιώκει αλλότριο σκοπό.» Η ΄Ευα Παπαγεωργίου, δικηγόρος στον δικηγορικό οίκο που εκπροσωπεί τον Εναγόμενο-Καθ΄ου η αίτηση, με την ένορκη δήλωσή της ημερ. 6.2012 που συνοδεύει και υποστηρίζει την ένσταση επαναλαμβάνοντας τους λόγους της ένστασης οι οποίοι προβάλλονται στο σώμα της, καταλήγει ότι η αίτηση για τροποποίηση θα πρέπει να απορριφθεί με έξοδα σε βάρος της Ενάγουσας. Κατά το στάδιο της ακρόασης της υπό συζήτησης αίτησης και οι δύο πλευρές επέλεξαν να περιοριστούν σε αγορεύσεις, στα πλαίσια των οποίων ανέπτυξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους παραπέμποντας σε σχετική νομολογία. Δεν επιδιώχθηκε η προσαγωγή οποιασδήποτε περαιτέρω μαρτυρίας ούτε αντεξετάστηκε οποιοσδήποτε των ενόρκως δηλούντων που οι δηλώσεις τους συνοδεύουν και υποστηρίζουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα. Συνακόλουθα, τα ζητήματα που απασχολούν στην παρούσα θα εξεταστούν στη βάση των στοιχείων του φακέλου της διαδικασίας και των δηλώσεων των ενόρκως δηλούντων. Σε κάθε περίπτωση το Δικαστήριο έχει σημειώσει με πολλή προσοχή τις αναφορές, τοποθετήσεις, τα επιχειρήματα και εισηγήσεις των δύο πλευρών για τα ζητήματα που εγείρονται στα πλαίσια της συζήτησης της παρούσας αίτησης. Ειδικότερη αναφορά θα γίνει σε αυτές όπου κρίνεται τούτο σκόπιμο για σκοπούς της παρούσας. Στόχος και σκοπός της παρεχόμενης δυνατότητας για τροποποίηση των δικογραφημάτων κάθε πλευράς, είναι για να δοθεί η δυνατότητα επίλυσης του συνόλου των επιδίκων θεμάτων που κάθε φορά απασχολούν τους διαδίκους στα πλαίσια μιας συγκεκριμένης αντιδικίας και ασφαλώς, η δημιουργία και η προσφορά δικονομικού πλαισίου, εντός του οποίου ο εκάστοτε διάδικος θα έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει τη μαρτυρία που έχει στη διάθεση του στα πλαίσια παρουσίασης της υπόθεσης του. Στο σύγγραμμα Halsbury´s Laws of England, 4η έκδοση, τόμος 37, στην παράγραφο 272 αναφέρονται και τα πιο κάτω σε σχέση με τις αρχές στη βάση των οποίων το Δικαστήριο δύναται να διατάξει την τροποποίηση ενός δικογράφου: "... this power maybe exercised for the purpose of determining the real question in controversy correcting any defect or error in the proceedings. The power provides the guiding principle of cardinal importance on the question of amendment on which the general practice of the court is founded that an amendment will be allowed if it can be made without injustice to the opposite party, and if it can be compensated for by costs. Lift to amend may be refused in there is or maybe prejudicial delay in making the application, or if the application is not made in good faith". Οι διατάξεις των Διαδικαστικών Κανονισμών οι οποίες αναφέρονται στη δυνατότητα τροποποίησης δικογράφων, έχουν καταστεί αντικείμενο ανάλυσης και προβληματισμού σε πληθώρα αποφάσεων. Έχουν, συνακόλουθα, καθιερωθεί γενικές αρχές στη βάση των οποίων το Δικαστήριο μπορεί και πρέπει να καθοδηγείται στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Παραπέμπω ενδεικτικά στις σχετικές αποφάσεις που εκδόθηκαν στα πλαίσια των υποθέσεων: Σάββα & Co (T.M.T.) v. T.M.T. Agents
(1994)1 AAΔ 426, Astor Manufacturing and Exporting Co κ.α ν. Α.G. Leventis κ.α.
(1993)1 ΑΑΔ 726, Christodoulou ν. Christodoulou κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 934, Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά ως Διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Στυλιανού Σάββα τέως από τον Πομό
(1992)1 ΑΑΔ 704, Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 AAΔ (E) 33, Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1 ΑΑΔ 1608 και Νικολάου ν. Μιλτιάδους κ.α.
(2007)1 (Β) ΑΑΔ 1050 Clive Preece κ.α. ν. Νάσω Θεοφίλου Ρωσσίδου Πολ. Έφεση 271/08 ημερ. 16.12.2011. Αισθάνομαι πραγματικά ότι παρέλκει η ανάγκη για αυτούσια επανάληψη του λόγους τους στα πλαίσια της παρούσας. Προσεγγίζοντας αιτήματα ως το υπό συζήτηση, δεν διαλανθάνει ασφαλώς της προσοχής του Δικαστηρίου η πιο κάτω αναφορά του Δικαστή Bowen, στην πολύ παλαιά υπόθεση Cropper v. Smith
(1884)26 Ch.D. 700, η οποία επαναλήφθηκε σε σειρά άλλων, νεότερων αποφάσεων για το ζήτημα: "It is a well-established principle that the object of the Court is to decide the rights of the parties, and not to punish them for mistakes they make in the conduct of their cases by deciding otherwise than in accordance with their rights. ... I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace." Αποτελεί αξίωμα στο δικό μας σύστημα απονομής δικαιοσύνης, ότι η τροποποίηση των έγγραφων προτάσεων είναι επιτρεπτή σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, υπό την προϋπόθεση πάντα ότι δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στην αντίδικη πλευρά, υπό την έννοια ότι η ανεπανόρθωτη ζημιά δεν μπορεί να αντικατασταθεί με την καταβολή εξόδων βάση διαταγής του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου (ανωτέρω) ο Δικαστής Νικήτας στην απόφαση του υποδεικνύει ανάμεσα σε άλλα ότι: "Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρετη αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει στον αντίδικο αδικία ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής." Ομοίως, ο τότε πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Αρτεμίδης, (δικαστής όπως ήταν τότε) στην υπόθεση Geto Ltd v. Πλοίου Μ/V Vladimir Vaslyayev
(1993)1 ΑΑΔ 714, κατέδειξε ως κυρίαρχο λόγο για την αντίκριση θεμάτων τροποποίησης, την παροχή της δυνατότητας στους διαδίκους να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τις πραγματικές τους διαφορές. Όπως έχει υποδειχθεί μεταξύ άλλων στην υπόθεση Αλεξάνδρου Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου
(1992)1 ΑΑΔ 111, είναι επιτρεπτή η τροποποίηση στα πλαίσια της οποίας επιχειρείται ουσιαστικά να τεθούν περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες ισχυρισμών που προβάλλονται στην έκθεση απαίτησης. Ακόμα και στις περιπτώσεις που επιδιώκεται με την τροποποίηση να εισαχθεί νέα βάση αγωγής είναι δυνατό τούτο να μην οδηγήσει, αναπόφευκτα, σε απόρριψη της σχετικής αίτησης. Οπωσδήποτε αυτό θα είναι το αποτέλεσμα, μόνο στην περίπτωση που με την προτεινόμενη τροποποίηση επέρχεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Βλ. Περικτιόνη Χρίστου ν. Α. Αζά (ανωτέρω). Από τον λόγο των ως άνω αναφερόμενων αποφάσεων αλλά και το σύνολο των νομικών αυθεντιών που αφορούν το υπό συζήτηση ζήτημα, αβίαστα εξάγεται το συμπέρασμα ότι η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου να διατάξει τροποποίηση είναι ευρύτατη, ενώ όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Christodoulou, (ανωτέρω) η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπονται τροποποιήσεις ακόμα και αν αυτές είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Η προσέγγιση αυτή φαίνεται να συνάδει με εκείνη που διατυπώθηκε στην Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 ALL E.R. 754. Ως έχει υποδειχθεί άλλωστε στην υπόθεση Geto Ltd (ανωτέρω), κυρίαρχο λόγο στην αντίκριση θεμάτων τροποποίησης έχει η παροχή της δυνατότητας σε ένα διάδικο να προβάλει τους ισχυρισμούς του κατά τρόπο που ο ίδιος θεωρεί πλήρη και ολοκληρωμένο ενώπιον του Δικαστηρίου. Στις κατάλληλες πάντα περιπτώσεις και νοουμένου ότι δεν πλήττονται τα δικαιώματα της άλλης πλευράς, είναι ορθό και δίκαιο στην περίπτωση που διαπιστώνεται εσφαλμένη ή ελλειμματική παρουσίαση των δικογραφημένων θέσεων ενός διαδίκου να παρέχεται η δυνατότητα δικογραφικής αναδίπλωσης. Κατά τον ίδιο τρόπο, η τροποποίηση εκ μέρους του Δικαστηρίου δεν επιτρέπεται, αν το τελευταίο πειστεί ότι αυτή γίνεται κακόπιστα, ή στην περίπτωση που επιτραπεί θα έχει σαν αποτέλεσμα πρόκληση μη ανατρέψιμης ζημιάς και αδικίας στην άλλη πλευρά. Το ζήτημα, όπως τονίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560, εξακολουθεί να υπόκειται στην διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όπως χαρακτηρίστηκα υπέδειξε ο σεβαστός πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κος Αρτέμης, (Δικαστής ως ήταν τότε) στην απόφαση του στα πλαίσια της υπόθεσης Νικολάου (ανωτέρω): «Το κυρίαρχο στοιχείο στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Κατά την εξέταση του θέματος, το δικαστήριο βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, αλλά τελικά ο κρίσιμος παράγων είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων.» Στην υπόθεση Γραμμές Στρίντζη Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία ν. Επίσημος Παραλήπτης κ.α.
(1995)1 ΑΑΔ 607, αίτημα για τροποποίηση της υπεράσπισης που προέκυψε εξαιτίας της αλλαγής του δικηγόρου των εναγομένων και της επαναθεώρησης των γεγονότων που άπτονταν της υπεράσπισης, το οποίο υποβλήθηκε σε προχωρημένο στάδιο της δίκης, (μετά το κλείσιμο της υπόθεσης των εναγόντων και της προσαγωγής μαρτυρίας αριθμού μαρτύρων για την υπεράσπιση) ενώ παράλληλα απουσίαζε οποιαδήποτε ικανοποιητική αιτιολόγηση της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος, απορρίφθηκε, αφού κρίθηκε πως όχι μόνο δεν αιτιολογήθηκε η καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος αλλά και ότι τα γεγονότα ήταν γνωστά στους αιτητές ή εύλογα μπορούσαν να εντοπιστούν από αυτούς κατά τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην σελ. 611: "Τα γεγονότα τα οποία θεμελιώνουν τροποποίηση ήταν γνωστά ή, εύλογα, μπορούσαν να εντοπιστούν από τους εναγομένους από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Η αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν παρέχει αφ' εαυτής λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας ούτε δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος.." Η σημασία του παράγοντα του χρόνου σε αιτήσεις όπως η υπό συζήτηση, έχει διατυπωθεί ως εξής από τον σεβαστό Δικαστή Κωνσταντινίδη στην υπόθεση Astor Manufacturing and Exporting Co κ.α ν. Α.G. Leventis κ.α. (ανωτέρω) στη σελ. 726. "Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από την σειρά των παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντα ρόλο. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογιστούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης....." Σε σχέση με τον παράγοντα χρόνο και την επιβαλλόμενη φιλελεύθερη προσέγγιση του ζητήματος, θεωρώ αναγκαίο να παραπέμψω στο λόγο της υπόθεσης Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα
(1999)1Α ΑΑΔ σελ. 44. Στην εν λόγω υπόθεση επιδιώχθηκε τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης και απάντησης στην υπεράσπιση μετά από περίπου 12 χρόνια που εκκρεμούσε η υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση για τροποποίηση έχοντας κάνει σαφή αναφορά στον παράγοντα του χρόνου. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποδεχόμενο την έφεση, επέτρεψε την τροποποίηση τονίζοντας και τα ακόλουθα: "Αναφορικά με την έκταση της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση, θα λέγαμε ότι ενώ η σύνδεση με τη μακρά εκκρεμότητα της αγωγής μοιάζει αυτονόητη και επιτείνει την ανησυχία σχετικά με την τήρηση της συνταγματικής επιταγής για εκδίκαση της αγωγής εντός ευλόγου χρόνου, εντούτοις εύστοχα ήταν που σημειώθηκε πρωτόδικα ότι η μακρά εκκρεμότητα της αγωγής "δεν μπορεί να ενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα" αλλά αποτελεί παράγοντα "ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση". Εντέλει το κατά πόσο η όποια καθυστέρηση θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος εκδίκασης εντός ευλόγου χρόνου συνιστά, σύμφωνα με την προαναφερθείσα απόφαση του Εφετείου στην Πολ. Έφεση 9520, ζήτημα ενταγμένο στο πλαίσιο της δίκης. Κατανοούμε πλήρως την ανησυχία του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Όμως εδώ η καθυστέρηση από καμιά άποψη δεν θα μπορούσε αφ΄ εαυτής να αποκλείσει τη δυνατότητα έγκρισης του αιτήματος για τροποποίηση." Γεγονός παραμένει πάντως ότι σε αντιδιαστολή με ότι ισχύει στις περιπτώσεις που δεν έχει αρχίσει η ακροαματική διαδικασία μίας υπόθεσης, μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας τα Δικαστήρια δεν επιτρέπουν με την ίδια ευκολία τροποποίηση, η αναγκαιότητα της οποίας ήταν πασιφανής από πριν αλλά ποτέ δεν ζητήθηκε. Τούτο γιατί, δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις εκείνες που καθιστούν μία τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, ο παράγοντας της καθυστέρησης, που απορρέει από το Συνταγματικό δικαίωμα των διαδίκων για εκδίκαση της υπόθεσης τους σε εύλογο χρόνο, (άρθρο 30.2 του Συντάγματος), εξετάζεται από ο Δικαστήριο και συνυπολογίζεται κατά τρόπο που να μην παραβιάζεται η αρχή της διεξαγωγής της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο ώστε να προστατεύονται τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του αντιδίκου. (Βλ. Γραμμές Στρίντζη Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία ν. Επίσημος Παραλήπτης κ.α.
(1995)1 ΑΑΔ 607). Επανερχόμενος στην υπό συζήτηση περίπτωση, ως έχει ήδη σημειωθεί η ακρόαση της υπόθεσης άρχισε και συνεχίζει. Η πλευρά της ενάγουσας βρίσκεται στο στάδιο της παρουσίασης της υπόθεσής της, έχοντας ήδη προσφέρει προς τούτο τη μαρτυρία πέντε μαρτύρων, μεταξύ των οποίων και της ίδιας της Ενάγουσας. Δεν υπάρχει αμφισβήτηση του γεγονότος ότι η μαρτυρία που παρουσιάστηκε μέχρι σήμερα στο Δικαστήριο, στόχο είχε να καλύψει αποκλειστικά το ζήτημα της ευθύνης. Η πλευρά της Ενάγουσας πριν προχωρήσει στην παρουσίαση της ουσιαστικής πτυχής της υπόθεσής της αναφορικά με τις αξιώσεις που διεκδικεί (γενικές και ειδικές αποζημιώσεις), συνεπεία των ισχυριζόμενων τραυματισμών της εξαιτίας του επίδικου δυστυχήματος, προώθησε την υπό συζήτηση αίτηση. Μέσω της, όπως προβάλλεται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει και υποστυλώνει το αίτημα, επιχειρείται να τεθούν υπόψη του Δικαστηρίου οι θέσεις της πλευράς της ενάγουσας για την εξέλιξη της κατάστασης υγείας της Αιτήτριας, όπως αυτή έχει σήμερα αποκρυσταλλωθεί, ο τρόπος που αυτή ιατρικά θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, ενώ παράλληλα επιζητείται η συμπερίληψη στην αξίωση σχετικών εξόδων στα οποία στο μεταξύ, ως ισχυρίζεται, έχει υποβληθεί η πλευρά της Ενάγουσας. Δεδομένη είναι η βάση της αγωγής της Ενάγουσας. Με αυτή διεκδικούνται αποζημιώσεις συνεπεία ισχυριζόμενων τραυματισμών που υπέστη ως αποτέλεσμα του τροχαίου δυστυχήματος στο οποίο ενεπλάκη, την ευθύνη για το οποίου αποδίδει στον Εναγόμενο. Με την αιτούμενη τροποποίηση δεν φαίνεται να διαφοροποιείται η βάση της αγωγής της. Με την προτεινόμενη τροποποίηση επιχειρείται ουσιαστικά από την πλευρά της να τεθούν υπόψη του Δικαστηρίου γεγονότα, στοιχεία και θέσεις που αφορούν και έχουν άμεση σχέση με τον πυρήνα της υπόθεσης της. Η Ενάγουσα φέρεται να αντιμετωπίζει, συνεπεία του ισχυριζόμενου τροχαίου δυστυχήματος, διάφορους τραυματισμούς, τυγχάνοντας εξέτασης και ιατρικής παρακολούθησης από διάφορους ιατρούς. Εξετάστηκε και επανεξετάστηκε από ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων οι οποίοι είτε την περιέθαλψαν αρχικά είτε στη συνέχεια την παρακολούθησαν. Εξέτασης έτυχε, όπως γίνεται αντιληπτό στη βάση όλων όσων έχουν τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου κατά την πρόοδο της διαδικασίας αλλά και από τα στοιχεία του φακέλου και από ιατρούς από πλευράς του Εναγομένου. Ως μάλιστα έχει τεθεί από την πλευρά της αιτήτριας, χωρίς ουσιαστικά να αμφισβητηθεί από την υπεράσπιση, οι τραυματισμοί τους οποίους υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος έχουν προκαλέσει ή ενδέχεται να της προκαλέσουν βλάβες που δεν είχαν ή δεν ήταν δυνατό να είχαν προβλεφθεί σε προγενέστερο στάδιο και πάντως πριν από την καταχώρηση της έκθεσης απαίτησής της. Αυτός είναι ο λόγος, προτάσσεται, που δεν είναι δικογραφημένοι. Τα ίδια ισχύουν και για έξοδα που έχουν στο μεταξύ δημιουργηθεί και επιχειρείται η ενσωμάτωση τους στην έκθεση απαίτησης για να είναι δυνατή πλέον η διεκδίκηση τους ως ειδικές ζημιές. Το όλο εγχείρημα της, εντάσσεται στην προσπάθεια της πλευράς της να τακτοποιήσει το δικόγραφο της, για τους λόγους που εξηγεί σε αυτό έστω το στάδιο, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτό το σύνολο των θέσεων και διεκδικήσεων της οι οποίες πηγάζουν από την εξ' αρχής προσβληθείσα βάση αγωγής της. Δεν παραβλέπω ασφαλώς την απόπειρα της ευπαίδευτου συνηγόρου του καθ' ου η αίτηση, να επισημάνει κατά το στάδιο της αγόρευσης της, παραπέμποντας στο περιεχόμενο ιατρικών πιστοποιητικών στα οποία αναφέρθηκε, τα οποία ως προέβαλε βρισκόταν ήδη από μακρού χρόνου στα χέρια της πλευράς της Ενάγουσας, ότι κάποιες από τις σωματικές βλάβες που επιχειρείται τώρα να ενσωματωθούν στην έκθεση απαίτησης περιγράφονται και αναφέρονται σε αυτά. Οι αναφορές και η επιχειρηματολογία των συνηγόρων κατά το στάδιο της αγόρευσής τους, δεν αποτελούν ασφαλώς μαρτυρικό υλικό, δυνάμενο να αποτελέσει πραγματικό υπόβαθρο προς υποστήριξη μιας θέσης. Έχοντας τούτο κατά νου, με δεδομένο ότι δεν έχει τεθεί οτιδήποτε υπόψη του Δικαστηρίου (π.χ. τα αναφερόμενα ιατρικά πιστοποιητικά), δεν επιτρέπεται κατά την αντίληψη μου η υιοθέτηση της ως άνω εισήγησης. Σπεύδω βέβαια να σημειώσω πως ακόμη και στην περίπτωση που τούτο εθεωρείτο δεδομένο, κατά τρόπο που αποδιδόταν στην πλευρά της ενάγουσας ή των δικηγόρων της παράληψη ή ακόμα και αμέλεια όσον αφορά τη μη συμπερίληψη ήδη στα δικόγραφα ζητημάτων που καταγράφονται σε πιστοποιητικά που από μακρού χρόνου ήταν στη διάθεση της πλευράς της, τούτο από μόνο του και υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι συντρέχουν όλες οι άλλες προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, ως υποδεικνύεται από την ως άνω αναφερθείσα νομολογία των Δικαστηρίων μας, δεν θα μπορούσε να αποκλείσει την αιτούμενη θεραπεία. Παράλληλα, και αν ακόμα η εξέλιξη των γεγονότων ήταν όπως πιο πάνω την εισηγείται η συνήγορος του εναγομένου, χρήσιμο είναι να σημειωθεί πως στη συγκεκριμένη περίπτωση η πλευρά του τελευταίου, έχοντας προφανώς υπόψη της τα ιατρικά πιστοποιητικά στα οποία παραπέμπει, φαίνεται να ήταν ήδη ενήμερη για τα ζητήματα που ενώ περιγράφονται και καταγράφονται στα εν λόγω πιστοποιητικά μόλις τώρα επιχειρείται η πλήρης και ορθή δικογράφηση τους. Στην έκταση που η τροποποίηση φαίνεται να αφορά ζητήματα που περιγράφονται ήδη σε παλαιότερα πιστοποιητικά, τα οποία προφανώς έχουν ήδη τεθεί υπόψη και της πλευράς του Εναγομένου, δεν μπορεί παρά η παρούσα αίτηση να θεωρηθεί ως μια γνήσια προσπάθεια τακτοποίησης των δικογραφημάτων της Ενάγουσας κατά τρόπο που αυτά να συνάδουν με τη μαρτυρία την οποία προτίθεται να παρουσιάσει και την οποία έχει ήδη γνωστοποίηση στην πλευρά του Εναγομένου. Έχοντας κατά νου το πιο πάνω γενικότερο πλέγμα νομικών αρχών που έχει τεθεί από τη νομολογία για σκοπούς καθοδήγησης, σοβαρά απασχολεί το θέμα του χρόνου υποβολής του υπό συζήτηση αιτήματος για τροποποίηση. Τυχόν έγκρισης της παρούσας αίτησης παραβιάζει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της διεξαγωγής της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο; (Άρθρο 30.2 του Συντάγματος). Η διεξαγωγή της δίκης εξάλλου μέσα σε εύλογο χρόνο, αποτελεί, εκτός από συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή και υποχρέωση κάτω από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Θεμελιωδών Ελευθεριών, Άρθρο 6
(1). Ως πιο πάνω έχει ήδη αναφερθεί, ο χρόνος προώθησης αιτήματος ως το υπό συζήτηση, είναι πάντα σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογιστούν τα σχετικά στα πλαίσια των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης, ενώ το ζήτημα της όποιας καθυστέρησης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ενταγμένο στο πλαίσιο της δίκης. (βλ. Astor Manufacturing & Exporting Co [ανωτέρω] και Federal Bank of Lebanon [ανωτέρω]). Αναμφίβολα η υπό εξέταση αίτηση προωθείται σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας. Η ανησυχία του Δικαστηρίου σε σχέση με τις επιπτώσεις από τυχόν έγκριση του αιτήματος που σε αυτό το στάδιο υποβάλλεται είναι δεδομένη. Σπεύδω εξ αρχής να σημειώσω το γεγονός ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να υιοθετήσει τη θέση που προβλήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του Εναγομένου ότι θα επηρεαστούν δυσμενώς τα δικαιώματα του τελευταίου αφού δεν θα υφίσταται η δυνατότητα αντεξέτασης της Ενάγουσας σε σχέση με ισχυρισμούς οι οποίοι προβάλλονται με την αιτούμενη τροποποίηση. Πέραν του γεγονότος, ως πιο πάνω έχει ήδη σημειωθεί, ότι η τεθείσα ήδη υπόψη του Δικαστηρίου μαρτυρία αφορούσε το ζήτημα της ευθύνης και όχι ζητήματα προσδιορισμού γενικών ή ειδικών αποζημιώσεων, δεδομένη είναι η δυνατότητα, στην περίπτωση που προωθηθεί σχετικό αίτημα και εάν τούτο κριθεί αναγκαίο, επανακλήτευσης κάποιου μάρτυρα ενώ κατά τον ίδιο τρόπο, αν πραγματικά προκύψει ανάγκη, θα μπορούσε επίσης να ζητηθεί όπως η ενάγουσα υποβληθεί σε νέες ιατρικές εξετάσεις από ιατρούς της πλευράς των εναγομένων, κατά τρόπο που θα καθησυχάζονται οι οποιεσδήποτε ανησυχίες της πλευράς των εναγομένων για το ζήτημα. Η σημαντικότερη συνέπεια της έγκρισης του αιτήματος είναι ασφαλώς η πρόκληση κάποιας διακοπής και καθυστέρησης στη συνέχιση της ακρόασης. Η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου σε περιπτώσεις ως η υπό συζήτηση, λαμβάνει ασφαλώς υπόψη της ένα απροσδιόριστο αριθμό παραγόντων, κινούμενη στη βάση πάντα των ιδιαίτερων περιστατικών της εκάστοτε υπό συζήτηση περίπτωσης. Με δεδομένο ότι δεν θα προκληθεί στην άλλη πλευρά οποιαδήποτε αδικία ή ζημιά η οποία δεν μπορεί να αποκατασταθεί με κατάλληλη διαταγή εξόδων, ενώ παράλληλα θα δοθεί σε διάδικο το δικαίωμα να προβάλει τις θέσεις του κατά τρόπο επιτρεπτό και τακτοποιώντας το δικόγραφο του, δίδοντας έτσι και στο Δικαστήριο τη δυνατότητα και την ευκαιρία να απονέμει δικαιοσύνη υπό το φως πληρέστερων στοιχείων, αισθάνομαι ότι στην υπό συζήτηση περίπτωση παρά την αταξία που αναμφίβολα θα προκληθεί, δεν ορθώνονται δικονομικά ή ουσιαστικά εμπόδια τέτοια που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αν εγκριθεί το αίτημα. Στα πλαίσια άλλωστε της εξουσίας του Δικαστηρίου να ελέγχει τις ενώπιον του δικαστικές διαδικασίες, κρίνεται ότι στην περίπτωση που το υπό εξέταση αίτημα εγκριθεί, μια μικρή σχετικά και πάντα ελεγχόμενη καθυστέρηση η οποία θα προκληθεί συνεπεία της τροποποίησης, δεν θα ήταν ικανή, από μόνη της, να πλήξει το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα των εναγομένων για γρήγορη διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων τους, κατά τρόπο που θα υπαγόρευε την απόρριψη του αιτήματος. Το συνταγματικό δικαίωμα άλλωστε το οποίο περιγράφεται στο άρθρο 30.2 του Συντάγματος, κατοχυρώνεται για την εξασφάλιση δίκαιας δίκης και όχι για την παρεμπόδιση της. Κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες και δεδομένα της παρούσας υπόθεσης δεν έχω εντοπίσει εξάλλου στοιχεία που θα επέτρεπαν στο Δικαστήριο να διαγνώσει κακοπιστία από την πλευρά της ενάγουσας σε σχέση με την υποβολή της παρούσας αίτησης πλήττοντας τη γνησιότητα του αιτήματος. Με την ένορκη δήλωση που συνοδεύει και υποστηρίζει την αίτηση, δόθηκαν εξηγήσεις για τον χρόνο που διέρρευσε για την προώθηση του αιτήματος. Η ανάγκη όπως διαρρεύσει αρκετός χρόνος μέχρι να αποκρυσταλλωθεί πλήρως η ιατρική κατάσταση της ενάγουσας και η χρονοβόρα διαδικασία συνεννόησης και συντονισμού αριθμού ιατρών διαφορετικών ειδικοτήτων για την περίπτωση της. Ακόμα και αν κάποιος, για πτυχές τουλάχιστο της αίτησης, διαπίστωνε αβλεψίες έως και αμέλεια από την πλευρά της στην προώθηση τους, στη συμπεριφορά της πάντως, όπως αυτή αναδύεται από το φάκελο της δικογραφίας και όλων όσων έχουν τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου με τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα, δεν φαίνεται να υφέρπουν στοιχεία κακοπιστίας και διάθεση εκ μέρους της πλευράς της ενάγουσας - αιτήτριας καταστρατήγησης των διαδικασιών. Σταθμίζοντας κάθε σχετικό παράγοντα και καταλήγοντας ότι η όποια διαπιστωμένη καθυστέρηση στην προώθηση του αιτήματος δεν φαίνεται να επηρεάζει, στις δοσμένες συνθήκες της παρούσας υπόθεσης, τη συνταγματική επιταγή για εκδίκαση των υποθέσεων εντός εύλογου χρονικού διαστήματος κατά τρόπο που θα επέβαλλε την απόρριψη του αιτήματος, ούτε και προκύπτει ότι ο καθ' ου η αίτηση κινδυνεύει να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά, τέτοια που δεν θα μπορούσε να καλυφθεί με επιδίκαση εξόδων, το δε στοιχείο της κακοβουλίας φαίνεται να ελλείπει από τη συμπεριφορά της ενάγουσας - αιτήτριας συνολικά θεωρούμενης στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης, αισθάνομαι ότι η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου υπέρ της αίτησης θα πρέπει να θεωρηθεί αρκούντος αιτιολογημένη, εξυπηρετώντας στο τέλος της μέρας την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα ως το Α και Β της αίτησης. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί και παραδοθεί στον εναγόμενο - καθ' ου η αίτηση, εντός τριών
(3)ημερών από σήμερα. Τροποποιημένη υπεράσπιση δύναται να καταχωρηθεί και παραδοθεί εντός επτά
(7)ημερών από την παράδοση της τροποποιημένης έκθεσης απαίτησης. Όλα τα έξοδα που θα χαθούν εξαιτίας της τροποποίησης, περιλαμβανομένων και των εξόδων της παρούσας αίτησης και της ακροαματικής διαδικασίας που ακολούθησε, επιδικάζονται σε βάρος της ενάγουσας - αιτήτριας και υπέρ του εναγομένου - καθ' ου η αίτηση, όπως θα υπολογιστούν από τον αρμόδιο Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .......... Α. Δαυίδ, Α.Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο