Αναφορικά με τον Saeid MOHABAT, από το Ιράν, Αίτ. Έκδοσης: 1/12, 15/2/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A29 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αίτ. Έκδοσης: 1/12 Αναφορικά με τον περί Εκδόσεως Φυγοδίκων Ν. 97/70 και Αναφορικά με τον Saeid MOHABAT, από το Ιράν και Αναφορικά με αίτημα των Η.Π.Α για έκδοση Ημερομηνία: 15 Φεβρουαρίου
- Εμφανίσεις: Για Αιτητές: κα Σπηλιωτοπούλου για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Για Καθ' ου: κ. Α. Πασχαλίδης και κα Πασχαλίδου. Καθ' ου η Αίτηση παρών. Χρέη διερμηνέων εκτελούν ο κ. Α. Χατζηφιλίππου, από τα Ελληνικά στα Αγγλικά και αντιστρόφως και η κα F. Sharareh Adeli από Αγγλικά στα Περσικά και αντιστρόφως. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αίτηση ζητείται η έκδοση του Saeid Mohabat (στο εξής ο Καθ' ου) στις Η.Π.Α. Εναντίον του είχε εκδοθεί στις 24-10-12 από Αμερικανό δικαστή ένταλμα σύλληψης και καταζητείτο. Κατόπιν σχετικού μηνύματος προς τις Κυπριακές Αρχές και σχετικής αίτησης ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας εξέδωσε στις 29-10-12 Προσωρινό Ένταλμα Σύλληψης, το οποίο εκτελέστηκε αυθημερόν και την επόμενη μέρα ο Καθ' ου παρουσιάστηκε στο δικαστήριο. Στις 28-12-12 ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως εξέδωσε Εξουσιοδότηση προς έναρξη της διαδικασίας (Τεκμήριο 1), η οποία και όντως ξεκίνησε επίσης αυθημερόν. Στην εξουσιοδότηση αναφέρεται ότι ο Καθ' ου μαζί με άλλο πρόσωπο προσπάθησε παράνομα να εξαγάγει εξαρτήματα στρατιωτικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ στο Ιράν χωρίς άδεια. Μαρτυρία. Εκ μέρους των Αιτητών κατέθεσαν πρώτος ο κ. Ανδρέας Κυριακίδης (Μ.Α.1) Προϊστάμενος Τομέα Διεθνούς Νομικής Συνεργασίας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και δεύτερος ο Αρχ/κας 2887 Χριστόδουλος Κόνσολος (Μ.Α.2) Προς υποστήριξη της ένστασης κατέθεσε ο ίδιος ο Καθ' ου. Ο Μ.Α.1 εξήγησε τη διαδικασία παραλαβής των εγγράφων και έκδοσης της Εξουσιοδότησης, τα οποία και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 1-7.
- Αντεξεταζόμενος επέμεινε ότι τα όσα αναφέρονται στην Εξουσιοδότηση προέρχονται από τα έγγραφα που είχαν παραλάβει. Συμφώνησε πάντως πως απ' ότι φαίνεται υπήρχε αρχικά και άλλος Ιρανός εμπλεκόμενος και ότι ο Καθ' ου εμφανίστηκε στο προσκήνιο κατά το
- Για τα αντικείμενα που φέρεται να ήθελε ο Καθ' ου να αγοράσει, είπε πως είναι ανταλλακτικά αεροσκαφών των οποίων ο Ο.Η.Ε απαγορεύει την πώληση στο Ιράν και για τα οποία ο Καθ' ου κατέθεσε συγκεκριμένο ποσό για να τα αγοράσει. Είπε πως δεν μπορούσε να σχολιάσει τους ισχυρισμούς για παγίδευση. Ο Μ.Α.2 ανάφερε ότι στις 29-10-12 κατόπιν οδηγιών ανέλαβε τη διαδικασία έκδοσης του Προσωρινού Εντάλματος Σύλληψης, το οποίο εξασφάλισε και αργότερα στις 19.45´ της ίδιας μέρας εκτέλεσε σε ξενοδοχείο της Λάρνακας. Αντεξεταζόμενος είπε ότι ο φορητός ηλεκτρονικός υπολογιστής του Καθ' ου (στο εξής "ο η/υ") κρατείται στην αποθήκη του ΤΑΕ Λάρνακας δυνάμει Διατάγματος Κατακράτησης ημερ. 22-11-
- Δέχθηκε ότι όταν στις 5+6-11-12 παρουσιάστηκε αντιπρόσωπος του Καθ' ου ζητώντας να παραλάβει τα προσωπικά αντικείμενα του Καθ' ου, η Αστυνομία δεν τα παρέδωσε, διότι κατακρατούντο βάσει νομοθεσίας. Επιβεβαίωσε την επίσκεψη του Πρώτου Γραμματέα της Ιρανικής Πρεσβείας, ο οποίος είχε στην κατοχή του Πληρεξούσιο (Τεκμήριο 8) για να παραλάβει τα προσωπικά αντικείμενα του Καθ' ου. Είπε πως εφόσον σχετίζονται με την υπόθεση, αυτά σε περίπτωση έκδοσης θα σταλούν στις Η.Π.Α, ενώ σε αντίθεση περίπτωση θα επιστραφούν στον Καθ' ου. Αρνήθηκε ότι καταχρηστικά εξασφάλισαν το διάταγμα κράτησης των αντικειμένων του Καθ' ου. Κατά την επανεξέταση είπε πως τα αντικείμενα είναι εκτός από τον φορητό η/υ και δύο κινητά τηλέφωνα. Επίσης ότι στο αρχικό μήνυμα της Ιντερπόλ ζητούντο οποιαδήποτε αντικείμενα ενδεχομένως αποτελέσουν μαρτυρία. Ο Καθ' ου, στη μαρτυρία του, περιέγραψε τις προσωπικές του περιστάσεις, την επαγγελματική του κατάσταση και αναφέρθηκε στο ιστορικό της υπόθεσης. Είπε μεταξύ άλλων πως γνώρισε κάποιον Safavi περίπου ένα χρόνο πριν, με τον οποίον έγιναν φίλοι. Είπε ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει Αγγλικά, ούτε τη διαδικασία αποστολής ηλεκτρονικών μηνυμάτων, αλλά ούτε και τι είναι το Skype. Αρνήθηκε ότι συνωμότησε οποτεδήποτε με τον Safavi για εξαγωγή απαγορευμένου στρατιωτικού υλικού από τις Η.Π.Α και εισαγωγή στο Ιράν. Δέχθηκε όμως ότι ο ίδιος δάνεισε στον Safavi $15.000, χωρίς οποιαδήποτε συμφωνία, όταν εκείνος τού είπε ότι θα έκανε κάποια δουλειά και σε τρεις εβδομάδες θα τα επέστρεφε, χωρίς όμως να το τηρήσει. Επίσης ότι έδωσε και αντίγραφο του διαβατηρίου του στο ίδιο πρόσωπο. Αναφέρθηκε περαιτέρω στην άφιξη του στη Κύπρο στις 26-10-12 με κάποιο φίλο του (για διακοπές όπως είπε) και στη διαμονή τους σε ξενοδοχείο της Λάρνακας. Θα έμεναν για μια εβδομάδα, αλλά στις 29-10-12 τον συνέλαβε η Αστυνομία. Έδωσε τη συγκατάθεση του για έρευνα, (κατά τη διάρκεια της οποίας παραλήφθηκαν ο φορητός η/υ και τα τηλέφωνα). Αρνήθηκε ότι γνωρίζει τη διαδικασία αποστολής ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή ότι είχε επικοινωνία με κάποιον κ. Velgara. Είπε ότι τα Αγγλικά του είναι μόνο κάποιες προτάσεις. Κατά την αντεξέταση του είπε πως είναι ο Safavi ο οποίος χρησιμοποιούσε τον η/υ (του Καθ' ου) όταν ήταν στο Ιράν, αφού συνήθιζε να περνά πολλές ώρες στο κατάστημα του. Νομική πτυχή. Όσον αφορά τη νομική πτυχή του θέματος να σημειωθεί πως η παλαιότερη Συνθήκη Έκδοσης του 1996 (Ν.9(iii)/97) ενσωματώθηκε σε ενιαίο κείμενο με την Συμφωνία Έκδοσης Ε.Ε - Η.Π.Α, το οποίο κείμενο περιλαμβάνεται πλέον ως Παράρτημα στο Έγγραφο που υπεγράφη στις 20-1-06 και το οποίο κυρώθηκε με το Ν.8(iii)/
- Στην πραγματικότητα η σημερινή ισχύουσα Συνθήκη του Ν.8(iii)/08 (στο εξής "η Συνθήκη") εξακολουθεί να έχει το ίδιο περιεχόμενο με εκείνη του Ν.9(iii)/97, για αυτό και παλαιότερη νομολογία η οποία ερμήνευε διάφορα άρθρα της παλαιάς έχει και σήμερα τη σημασία της. Το αίτημα στηρίζεται επίσης στον περί Εκδόσεως Φυγοδίκων Ν.97/70 (στο εξής "ο Νόμος"), ο οποίος ρυθμίζει γενικά τις προϋποθέσεις για την έκδοση φυγοδίκων, ενώ η Συνθήκη καθορίζει τις προϋποθέσεις για την έκδοση ειδικά μεταξύ Κύπρου - Η.Π.Α (υπ. In re El Bustani
(1991)1 AΑΔ 736). Γενικός σκοπός της σχετικής νομοθεσίας είναι η παρεμπόδιση φυγοδίκου να βρει άσυλο σε άλλη χώρα και η καταπολέμηση του εγκλήματος σε διεθνή κλίμακα μέσα από τον παραμερισμό των συνόρων ως φραγμού στη δίωξη του σοβαρού εγκλήματος (βλ. υπ. Επί τοις αφορώσι την αίτησιν του Houssein Jami Hachem
(1991)1 Α.Α.Δ. 723). Ο σκοπός αυτός είναι υψίστης σπουδαιότητας για τη δημόσια απονομή της δικαιοσύνης και την εσωτερική ασφάλεια των διαφόρων χωρών (βλ. υπ. Αναφορικά με την αίτηση του Nahum Vaskevitch
(1992)1(A) Α.Α.Δ. 136). Οι υποχρεώσεις από τέτοιες συμβάσεις συνεπάγονται πλήρη ευθύνη και δέσμευση από την κάθε συμβαλλόμενη χώρα και τέτοιες συμβάσεις δεν υπόκεινται στους συνήθεις κανόνες ερμηνείας του ημεδαπού δικαίου. Αντιθέτως επιβάλλεται η φιλελεύθερη ερμηνεία τους για ευόδωση του στόχου στον οποίον αποβλέπουν, που είναι η καταπολέμηση του εγκλήματος σε διεθνή κλίμακα (βλ. υπ. Αναφορικά με την Αίτηση Vladimir Petrov
(1996)1 Α.Α.Δ. 856). Βάσει του άρθρου 1 της Συνθήκης τα Συμβαλλόμενα Κράτη υπέχουν αμοιβαία υποχρέωση να εκδίδουν πρόσωπα που καταζητούνται προς δίωξη ή προς εκτέλεση ποινής. Σύμφωνα με την υπ. Petrov (ανωτέρω) ο όρος "διωκόμενος" περιλαμβάνει και πρόσωπο εναντίον του οποίου εκκρεμούν κατηγορίες, έστω δηλαδή και αν δεν έχει ακόμα καταχωριστεί ποινική υπόθεση. Το άρθρο 2 της Συνθήκης προβλέπει ως όρο εκ των ων ουκ άνευ για την έκδοση την ύπαρξη διττού αξιοποίνου, δηλαδή έκδοση επιτρέπεται μόνον για αδίκημα το οποίο τιμωρείται και στις δύο χώρες με φυλάκιση που υπερβαίνει το ένα έτος. Όπως έχει λεχθεί στην υπ. Αναφορικά με την Αίτηση του Andrei Golov
(2001)1 Β Α.Α.Δ 1109 με αναφορά στην Hachem
(1992)1 Α.Α.Δ. 191 το κριτήριο κατά την απόφαση έκδοσης δεν είναι το κατά πόσον το αδίκημα που αναφέρεται στο αλλοδαπό ένταλμα είναι ουσιαστικά παρόμοιο με αδίκημα δυνάμει του ημεδαπού νόμου, αλλά κατά πόσον η συμπεριφορά του εκζητούμενου, αν αυτή παρατηρηθεί στη χώρα από την οποία ζητείται η έκδοση, θα συνιστούσε αδίκημα σύμφωνα με το νόμο της χώρας αυτής (βλ. και υπ. Αναφορικά με τον Gennaro Perella
(1997)1 Α.Α.Δ. 521). Όπως τέθηκε στην πρόσφατη υπ. Αναφορικά με την αίτηση του Dmitry Kotlyarenko Πολ. Έφ. 280/2010, ημερ. 17.3.2011, εκείνο που εξετάζεται είναι κατά πόσον η κατ' ισχυρισμόν συμπεριφορά του εκζητούμενου συνιστά αδίκημα τόσο σύμφωνα με το αλλοδαπό, όσο και σύμφωνα με το ημεδαπό δίκαιο. Διαδικαστικές προϋποθέσεις. Οι διαδικαστικές προϋποθέσεις για την έκδοση καθορίζονται στο άρθρο 8 της Συνθήκης. Για όλες τις αιτήσεις απαιτούνται πληροφορίες για: (
- i)Την ταυτότητα του καταζητούμενου, (
- ii)Τα γεγονότα του αδικήματος, (iii) Το νόμο για το αδίκημα και (
- iv)Την προβλεπόμενη ποινή. Περαιτέρω εάν το πρόσωπο καταζητείται προς δίωξη τότε η αίτηση πρέπει να υποστηρίζεται επίσης από: (α) Αντίγραφο εντάλματος σύλληψης. (β) Αντίγραφο κατηγορητηρίου, αν υπάρχει. (γ) Έκθεση των γεγονότων της υπόθεσης η οποία να περιέχει περίληψη της μαρτυρίας των μαρτύρων και να περιγράφει πραγματική και γραπτή μαρτυρία και να φανερώνει εύλογους λόγους να πιστεύεται ότι διαπράχθηκε αδίκημα και το πρόσωπο που καταζητείται το διέπραξε. Για το σκοπό αυτό δεν είναι ανάγκη να αποστέλλονται αυτούσιες οι ένορκες δηλώσεις ή η μαρτυρία των μαρτύρων. (α) Ένταλμα Σύλληψης Σχετικά με το ένταλμα σύλληψης έχει αναφερθεί στην υπ. Αναφορικά με την αίτηση Valery Mechanov (Αρ. 2)
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 1228 ότι ο προσδιορισμός των αδικημάτων σ' αυτό δεν έχει καθοριστικές συνέπειες και ότι δεν χρειάζεται η ταύτιση των αδικημάτων στο ένταλμα και στην εξουσιοδότηση, αν και δεν πρέπει να είναι άσχετα μεταξύ τους, αφού χρειάζεται η ομοιότητα. Ακριβώς λόγω των διαφορών μεταξύ των νομικών συστημάτων κάθε χώρας το δικαστήριο δεν πρέπει να προσκολλάται στα εξωτερικά γνωρίσματα των αδικημάτων. Δεν απαιτείται δηλαδή ταύτιση του χαρακτηρισμού των αδικημάτων. (βλ. και υπ. Αναφορικά με Yevgeniy Suray, Πολ. Αίτ. 127/10, ημερ. 10-3-11 και Kotlyarenko, ανωτέρω). (β) Έκθεση Γεγονότων - Περίληψη Μαρτυρίας. Εν σχέσει με το άρθρο 8.3 (γ) της Συνθήκης έχει λεχθεί στην υπ. Αναφορικά με τον Salem Mohamed Abdel Hady
(2006)1 A ΑΑΔ 31 πως αυτό επιτρέπει την εξ ακοής μαρτυρία και το κριτήριο με βάση τη Συνθήκη είναι κατά πόσον η μαρτυρία γενικά "φανερώνει εύλογους λόγους να πιστεύεται ότι διαπράχθηκε αδίκημα και το πρόσωπο που καταζητείται το διέπραξε". Στις περιπτώσεις δε αυτές το άρθρο 9
(5)(α) του Ν.97/70 απαιτεί όπως τα προσαχθέντα στοιχεία δικαιολογούν την παραπομπή σε δίκη εάν το αδίκημα διεπράττετο εντός της δικαιοδοσίας. Πρόκειται ουσιαστικά για το κριτήριο του (παλαιού) άρθρου 94 του Κεφ. 155 δηλαδή το κατά πόσον τα προσαχθέντα μαρτυρικά στοιχεία δημιουργούν πιθανό τεκμήριο ενοχής, όπως εξηγήθηκε και στην υπ. Αναφορικά με τους Mounir Katcho και Michel Fallah
(2004)1 Β Α.Α.Δ 793, που αφορούσαν επίσης έκδοση στις Η.Π.Α. Αξιολόγηση μαρτυρίας - Συμπεράσματα. Έχω παρακολουθήσει με προσοχή τους Μ.Α.1 και Μ.Α.2 και πρέπει να παρατηρήσω ότι γενικά μού έδωσαν και οι δύο την εικόνα αξιόπιστων και ειλικρινών προσώπων. Χειρίστηκαν και οι δύο την υπόθεση λόγω της θέσης τους και δεν διαπίστωσα να είχαν οποιοδήποτε κίνητρο να ψευδομαρτυρήσουν. Οι απαντήσεις τους ήταν άμεσες και χωρίς υπεκφυγές. Ενστάσεις ως προς την αξιοπιστία ηγέρθηκαν μόνο για τον Μ.Α.
- Δεν συμφωνώ όμως ότι τα πράγματα είναι όπως έχει εισηγηθεί η υπεράσπιση. Είναι γεγονός πως στο αρχικό στάδιο της αντεξέτασης του αναφερόταν σε ενέργειες του Τμήματος του, πλην όμως αυτό δεν σήμαινε πως δεν είχε διαβάσει ο ίδιος τα έγγραφα, κάτι που διευκρίνισε μετά από λίγες ερωτήσεις. Άλλωστε επιβεβαιώνεται και από τις γνώσεις που είχε για το περιεχόμενο τους. Τα υπόλοιπα λεχθέντα από τον Μ.Α.1 είναι απόψεις ουσιαστικά του ίδιου, οι οποίες εκφράστηκαν κατόπιν σχετικών ερωτήσεων για τα διάφορα έγγραφα. Προφανώς και δεν δεσμεύουν το δικαστήριο, το οποίο δύναται να εξετάσει από μόνο του τα έγγραφα και να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Όπως το ίδιο ισχύει και για το αν τα αναφερόμενα αντικείμενα είναι απαγορευμένα στην Κύπρο. Ούτε έχει δοθεί συνέχεια για το θέμα σημειώσεων που είχε μπροστά του στην αρχή της μαρτυρίας του και εν πάση περιπτώσει δεν προκύπτει να έχουν επηρεάσει τη μαρτυρία του ή τον Καθ' ου καθ' οιονδήποτε τρόπο. Από τη μαρτυρία του Μ.Α.1 συνάγεται ότι τόσον η αίτηση, όσον και όλα τα δικαιολογητικά της έγγραφα διαβιβάστηκαν δεόντως δια της διπλωματικής οδού στην Πρεσβεία της Κύπρου στην Ουάσιγκτον, όπως προνοείται στη Συνθήκη, (με σχετική Ρηματική Διακοίνωση). Πρόκειται για τα Τεκμήρια 4-7.
- Το αίτημα υπεβλήθη από τον Γενικό Εισαγγελέα των Η.Π.Α εκ μέρους της Βόρειας Επαρχίας της Καλιφόρνιας (Τεκμ. 6), για την ποινική υπόθ. 12-872 εναντίον του Καθ' ου. Στην ένορκη δήλωση της η Βοηθός Εισαγγελέας Elise Becker (Τεκμ. 7) εξηγεί ότι η δίωξη προέκυψε μέσα από έρευνα που διεξήγαγε το Homeland Security Investigations (στο εξής "το HSI"), η οποία κατέδειξε ότι από τον Φεβρουάριο του 2012 μέχρι τον Οκτώβριο του 2012 ο Καθ' ου ενεπλάκη σε συνωμοσία προς εξαγωγή στρατιωτικών αντικειμένων προς το Ιράν χωρίς τις απαραίτητες άδειες, τα οποία και αγόρασε για αυτό το σκοπό. Στην ίδια ένορκη δήλωση της παραθέτει την προβλεπόμενη Έκθεση των Γεγονότων λέγοντας ότι ο Καθ' ου αποπειράθηκε να προμηθευτεί και προμηθεύτηκε εξαρτήματα στρατιωτικών αεροσκαφών από τις Η.Π.Α, τα οποία προόριζε για χρήση στο Ιράν. Ειδικότερα τον Φεβρουάριο του 2012 αυτός άρχισε επαφές με κάποιο μυστικό πράκτορα σε μια προσπάθεια να αγοράσει εξαρτήματα για στρατιωτικό αεροσκάφος τύπου F-
- Σε ηλεκτρονικά μηνύματα ζήτησε εξαρτήματα του F-5 για εξαγωγή στο Ιράν. Η εξαγωγή τους χωρίς άδεια προς οποιαδήποτε χώρα απαγορεύεται. Ειδικά προς το Ιράν η εξαγωγή τους απαγορεύεται και με ξεχωριστό νόμο (International Emergency Economic Powers Act), ενώ τέτοιες ενέργειες παραβιάζουν και διεθνείς υποχρεώσεις που επιβάλλει το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε υπ' αρ. 1929
(2010). Για περαιτέρω γεγονότα και μαρτυρία παραπέμπει στην ένορκη δήλωση του Ειδικού Πράκτορα Vladimir Vergara (Τεκμ. 7.6). Επισύναψε επίσης αντίγραφο του Κατηγορητηρίου (Indictment) το οποίο καταχωρίστηκε στις 11-12-12 (Τεκμ. 7.1), εξηγώντας παράλληλα ότι αυτό αντικατέστησε το αρχικό κατηγορητήριο (complaint) που είχε καταχωριστεί στις 24-10-12 και βάσει του οποίου είχε ζητηθεί το Πρώτο Ένταλμα Σύλληψης (και το Προσωρινό στην Κύπρο). Το Δεύτερο Ένταλμα Σύλληψης επισυνάφθηκε επίσης (Τεκμ. 7.2). Η κα Becker παρέθεσε επίσης με λεπτομέρεια αυτούσιες τις τέσσερεις κατηγορίες που περιλαμβάνει το τελικό κατηγορητήριο. Αντίγραφα όλων των σχετικών νόμων επισύναψε επίσης ως Τεκμ. 7.
- Ως Τεκμήριο 7.5 σημειώθηκε αντίγραφο σελίδας του διαβατηρίου του Καθ' ου με την φωτογραφία του. Το Τεκμήριο 7.6 συνιστά τη μαρτυρία του Ειδικού Πράκτορα Vladimir Vergara υπό μορφή ένορκης δήλωσης και προφανώς αφορά την αναγκαιότητα αποστολής περίληψης της μαρτυρίας και τα γεγονότα της υπόθεσης. Ο Ειδικός Πράκτορας κ. Vergara υπηρετούσε στο U.S. Department of Homeland Security και συγκεκριμένα στο HSI από το οποίο αποσπάστηκε στο Σαν Φρανσίσκο (στο office of the Special Agent in Charge). Από το ιστορικό που παραθέτει αξίζει να σημειωθούν τα εξής: i. Η διερεύνηση της υπόθεσης ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2010 όταν το HSI του Σαν Φρανσίσκο έλαβε πληροφορίες από συνεργάτες του σχετικά με κάποιο email με το οποίο κάποιος Mehdi Safavi (στο εξής "ο Safavi") ζητούσε προσφορά για ένα Traveling Wave Tube Amplifier, το οποίο περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Πολεμοφοδίων των Η.Π.Α (Munitions List ή USML). Οι έρευνες έδειξαν ότι το μήνυμα στάληκε από το Ιράν και ότι ο Safavi ήταν πρώην καπετάνιος του Ιρανικού ναυτικού. Αυτός υπέδειξε σε Μυστικό Πράκτορα ότι ενδιαφερόταν για απόκτηση εξειδικευμένων στρατιωτικών αντικειμένων. Ακολούθησαν πολλές συζητήσεις για προμήθεια τέτοιων αντικειμένων, μέσω email, skype και τηλεφώνου, οι οποίες συνεχίστηκαν και το 2011 για διάφορα εξαρτήματα στρατιωτικών αεροπλάνων. Το διάστημα Απριλίου - Σεπτεμβρίου 2011 ο Safavi έστειλε διάφορους καταλόγους για εξαρτήματα διαφόρων στρατιωτικών αεροπλάνων. Έναν από τα μηνύματα του περιείχε κατάλογο με 318 τέτοια εξαρτήματα, ενώ μεταγενέστερος κατάλογος του (13.8.11) περιείχε περίπου 1651 αντικείμενα που είχαν σχέση με στρατιωτικά αεροσκάφη (F-5, F-14 και Ρωσικά MIG 29, SU 22, SU 24). ii. Στις 26-2-12 ο Safavi ενημέρωσε τον Πράκτορα ότι κάποιος Saeid Mohabat θα ερχόταν σε επαφή μαζί του εν σχέσει με την προμήθεια των αντικειμένων αυτών και ότι είχε δώσει στον Mohabat τα στοιχεία επαφής με τον Πράκτορα καθώς και Τραπεζικές πληροφορίες για τον Πράκτορα. iii. Ακολούθως την ίδια μέρα, 26-2-12, ο Πράκτορας έλαβε email από τον Mohabat, στο οποίο δήλωνε ότι είχε ενημερωθεί από τον Safavi για την συνεργασία τους και ζήτησε να μάθει τον Διεθνή Τραπεζικό Κωδικό του Πράκτορα για να μεταφέρει/εμβάσει χρήματα στο λογαριασμό του. iv. Στις 27-2-12 ο Safavi ενημέρωσε τον Πράκτορα ότι ο Mohabat θα αποφάσιζε αν θα αγόραζε ένα ή δύο εξαρτήματα Pitot Static Tubes (PIN 14-64901-3) αξίας $26.221 το καθένα. Την ίδια μέρα ο Mohabat με δικό του μήνυμα επιβεβαίωσε ότι θα αγόραζε τα πιο πάνω για αρχή και παρακαλούσε τον Πράκτορα να τού αποστείλει πληροφορίες εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα συνεργάζοντο στο άμεσο μέλλον και για άλλα αντικείμενα. v. Στις 29-2-12 ο Πράκτορας έστειλε στον Mohabat πληροφορίες για το Pitot Static Tube και ο τελευταίος απάντησε ότι ενδιαφερόταν κυρίως για τα ναύλα και το χρόνο παράδοσης, συμπεραίνοντας ότι τα αντικείμενα θα αποστέλλοντο είτε στο Τατζικιστάν, είτε στην Τουρκία, πριν τον τελικό τους προορισμό. Ήθελε να μάθει αν μπορούσαν να σταλούν μέσω εμπορικών αερογραμμών ή υπηρεσιών ταχυμεταφοράς (Fedex, DHL, TNT). O Πράκτορας ζήτησε διευκρίνιση για το κατά πόσον τα αντικείμενα μετά το Τατζικιστάν θα είχαν τελικό προορισμό το Ιράν. Πράγμα για το οποίο ο Mohabat απάντησε καταφατικά την επόμενη μέρα (1-3-12) λέγοντας ότι έπρεπε πρώτα να σταλούν σε κάποιον Ιρανό φίλο του στο Τατζικιστάν, τον οποίον είχε ενημερώσει και εκείνος θα διευθετούσε την προώθηση τους στο Ιράν. Ο Mohabat ζήτησε από τον Πράκτορα να παραποιήσει το τιμολόγιο και τα έγγραφα αποστολής για να αποκλείσει υποψίες καθώς και τον εντοπισμό τους από τις Αρχές. Τού ζήτησε συγκεκριμένα να μην αναφέρει (και να μην γράψει) ποτέ το πραγματικό όνομα του αντικειμένου και να αναγράψει στο τιμολόγιο του τιμή $50 μόνο. vi. Στις 2-3-12 ο Mohabat ρώτησε κατά πόσον ο Πράκτορας ήταν πρόθυμος να αποστείλει τα Pitot Static Tubes στην Κίνα, απ' όπου κάποια συνεργάτιδα θα τα έστελλε στο Ιράν. Την ίδια μέρα ο Πράκτορας ζήτησε από αρμόδια υπηρεσία του Αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας πληροφορίες για τα εν λόγω αντικείμενα, τις οποίες και έδωσε ο Ειδικός Πράκτορας κ. Nalley. vii. Στις 5-3-12 ο Safavi ενημέρωσε τον Μυστικό Πράκτορα ότι τα χρήματα που προορίζοντο για την αγορά των Pitot Static Tubes είχαν μεταφερθεί σε λογαριασμό που είχε υποδείξει ο Πράκτορας, στον οποίον και απέστειλε και αντίγραφο της σχετικής απόδειξης για ποσόν $52.442, πράγμα για το οποίο ο Πράκτορας έλαβε και σχετική ειδοποίηση στις 12-3-
- Στις 14-3-12 ο Mohabat απέστειλε μήνυμα στον πράκτορα με κοινοποίηση στον Safavi για να τον ενημερώσει ότι προχώρησε το έμβασμα από την Τράπεζα του. Την επόμενη μέρα, πάλι με κοινοποίηση στον Safavi, ο Mohabat ζήτησε να ενημερωθεί πότε θα αποστέλλοντο τα αντικείμενα. Στις 23-4-12 ζήτησε επίσης ενημέρωση (και πάλι με κοινοποίηση στον Safavi) λέγοντας ότι περίμενε να τα παραλάβει. viii. Τον Απρίλιο και Μάιο του 2012 ο Πράκτορας αντάλλαξε σειρά μηνυμάτων με τους Safavi και Mohabat σχετικά με την αποστολή των συσκευών στο Ιράν. Ο Πράκτορας συνεργάστηκε με εμπορική ναυτιλιακή εταιρεία με σκοπό να δώσει την εικόνα ότι οι συσκευές κατακρατήθηκαν από τις Αρχές κατά την αποστολή τους στην Κίνα, ενημερώνοντας τους Safavi και Mohabat ότι επειδή είχαν κατακρατηθεί θα τις αντικαθιστούσε με δικά του έξοδα και θα εξεύρισκε εναλλακτικό τρόπο αποστολής τους. Στις 27-5-12 ο Safavi ζήτησε όπως την επόμενη φορά σταλούν στην Βραζιλία και ακολούθως μετέφερε $38.570 σε υποδειχθέντα μυστικό τραπεζικό λογαριασμό, ζητώντας παράλληλα και προσφορά για αγορά άλλων αντικειμένων (aircraft roller bearings). ix. Στις 5-7-12 ο Safavi τηλεφώνησε στον Πράκτορα ζητώντας ενημέρωση για το θέμα των Pitot Static Tubes, καθώς και φωτογραφίες για να τις δείξει στους πελάτες, ισχυριζόμενος ότι αυτός και ο Mohabat ανησυχούσαν και ευρίσκοντο υπό πίεση να παραδώσουν τις συσκευές στους πελάτες τους. x. Στις 29-8-12 ο Mohabat, με μήνυμα του προς τον Πράκτορα ζήτησε την επιστροφή των χρημάτων του, δηλώνοντας ότι εξαπατήθηκε στο να πιστέψει ότι ο Safavi και ο Πράκτορας θα μπορούσαν επιτυχώς να παραδώσουν τα αντικείμενα. xi. Την επόμενη 30-8-12 επανήλθε με μήνυμα λέγοντας ότι τα λάθη του κόστισαν χρόνο και χρήμα και ζήτησε από τον Πράκτορα να ξαναστείλει τα Pitot static Tubes ξεχωριστά, μέσω άλλης χώρας, αφού προηγουμένως λάβει φωτογραφίες και να τις στείλει προς επιβεβαίωση. xii. Τον Σεπτέμβριο 2012 ο Πράκτορας και ο Safavi συμφώνησαν να συναντηθούν στην Κύπρο. Ο Safavi ισχυρίστηκε ότι ο Mohabat θα ερχόταν επίσης μαζί του στην Κύπρο στις 27-10-12 για να παραλάβει τα αντικείμενα. xiii. Στις 26-10-12 o Safavi ενημέρωσε τον Πράκτορα ότι ο Mohabat είχε φθάσει στην Κύπρο, ότι κατείχε κινητό τηλέφωνο με Κυπριακή κάρτα, ότι o Mohabat θα συναντούσε τον Πράκτορα στο αεροδρόμιο καθώς και ότι ο ίδιος (ο Safavi) θα συναντούσε τον Πράκτορα μόνο μετά που ο Mohabat θα επιβεβαίωνε ότι έλαβε κατοχή των αντικειμένων και έφυγε από την Κύπρο. xiv. Στις 27-10-12 ο Mohabat έστειλε μήνυμα στον Πράκτορα ρωτώντας πού ευρίσκεται και ζητώντας του να τού τηλεφωνήσει στο πιο πάνω τηλέφωνο. Ο αριθμός ήταν ο ίδιος με εκείνον που είχε αναφέρει προηγουμένως ο Safavi. Ακολούθησε η σύλληψη του στις 29-10-
- xv. Ο Vergara προσθέτει ότι η φωτογραφία από το Διαβατήριο του Mohabat που επισύναψε η Becker ως Τεκμ. 7.5 στη δήλωση της, είχε σταλεί στον ίδιο (από το CNP) μετά τη σύλληψη του Mohabat στην Κύπρο. Βασιζόμενος δε σε άλλη φωτογραφία, την οποίαν έλαβαν κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Mohabat μέσω Skype στις 23-4-12, βεβαιώνει ότι το Τεκμ. 7.5 αποτελεί φωτογραφία του αναφερόμενου στα γεγονότα Mohabat. ΄Υπαρξη διττού αξιοποίνου. Τα τέσσερα αδικήματα για τα οποία καταζητείται ο Καθ' ου αναφέρονται στην ένορκη δήλωση της κας Becker (Τεκμ. 7), αλλά και στο κατηγορητήριο που έχει επισυνάψει (Τεκμ. 7.1). Πρόκειται για: Κατ. 1: Συνωμοσία προς εξαγωγή και πρόκληση εξαγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού, ήτοι των δύο Pitot Static Tubes, χωρίς άδεια. Κατ. 2: Συνωμοσία προς εξαγωγή και πρόκληση εξαγωγής των πιο πάνω αντικειμένων από τις Η.Π.Α στο Ιράν κατά παράβαση των οικονομικών περιορισμών που έχουν επιβληθεί στην εν λόγω χώρα από τις Η.Π.Α χωρίς άδεια. Κατ. 3: Απόπειρα αγοράς και αγορά στρατιωτικών αντικειμένων από τις Η.Π.Α με σκοπό την εξαγωγή τους χωρίς άδεια. Κατ. 4: Απόπειρα αγοράς και αγορά στρατιωτικών αντικειμένων από τις Η.Π.Α με σκοπό την εξαγωγή τους στο Ιράν χωρίς την απαραίτητη άδεια. Θα πρέπει να σημειωθεί πως η 1η και 3η κατηγορία στηρίζονται στον γενικό νόμο The Arms Export Control Act (AECA) όσον αφορά την εξαγωγή χωρίς άδεια, ενώ η 2η και 4η κατηγορία στηρίζονται στον The International Emergency Economic Powers Act (ΙΕΕPA) και στους βάσει αυτού εκδοθέντες κανονισμούς The Iranian Transaction Regulations (ΙΤR), οι οποίοι ουσιαστικά συνιστούν το εμπάργκο το οποίο επεβλήθη από το 1995 στο Ιράν από τις ΗΠΑ. Παρόμοιες απαγορεύσεις επέβαλε το Ψήφισμα του Ο.Η.Ε 1737
(2006)με την § 6, καθώς και το Ψήφισμα του Ο.Η.Ε 1929
(2010)με την §
- Ο κ. Πασχαλίδης κατά την αγόρευση του συμφώνησε ότι τα συγκεκριμένα αντικείμενα (Pitot Static Tubes) κατά το Αμερικανικό δίκαιο είναι στρατιωτικός εξοπλισμός. Επικαλέστηκε τη μαρτυρία του Μ.Α.
- Πρέπει όμως να σημειωθεί πως την πλήρη περιγραφή, τα χαρακτηριστικά και τη φύση των αντικειμένων αυτών έδωσε στην § 16 του Τεκμ. 7.6 ο κ. Vergara αναφερόμενος σε ειδική διερεύνηση για το θέμα από τον πράκτορα Nalley μέσω της κατασκευάστριας εταιρείας. Όπως προκύπτει πρόκειται για ελεγχόμενο είδος, το οποίο κατασκευάζεται από την Northrop Grumman προς αποκλειστική χρήση από τα στρατιωτικά αεροσκάφη F-
- H χρήση του Pitot Static Tube είναι να εντοπίζει την σχετική ταχύτητα του μαχητικού αεροσκάφους και να δίδει στον πιλότο μιαν ακριβή μέτρηση της ταχύτητας του αέρα. Αυτό επιτρέπει στον πιλότο να χειρίζεται το αεροσκάφος σε ταχύτητες που απαιτούνται από τον κατασκευαστή για να διατηρεί την δομική σταθερότητα (structural integrity) του αεροσκάφους. Η διαφορά της συσκευής αυτής με αυτές του εμπορίου είναι οι συνθήκες στις οποίες αυτή είναι σχεδιασμένη να λειτουργεί και παρατίθενται σχετικές λεπτομέρειες μεταξύ των οποίων το ύψος (μέχρι 60.000 πόδια), η συχνότητα αλλαγής (μέχρι +/- 600 πόδια ανά λεπτό), οι διάφορες γωνιώσεις κατά την επίθεση και οι δονήσεις, οι οποίες δυνατόν να υπάρξουν κατά την ανταλλαγή πυρών (specifically designed for use on supersonic air - superiority fighter aircraft). H ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία έδωσε διαβεβαιώσεις ότι πρόκειται για ελεγχόμενο είδος (κανονισμοί ITAR), περιλαμβάνεται στον κατάλογο USML των ΗΠΑ, είναι ειδικά σχεδιασμένο για το αεροσκάφος F-5, καλύπτεται από το στρατιωτικό τους πρόγραμμα και δεν υπάρχει πολιτική (civilian) χρήση για τη συγκεκριμένη συσκευή. Όλα τα πιο πάνω αδικήματα στις Η.Π.Α τιμωρούνται με φυλάκιση πάνω από ένα έτος. Με δεδομένη την κατάταξη της εν λόγω συσκευής στον στρατιωτικό εξοπλισμό όντως πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον η παρατηρηθείσα συμπεριφορά αν σημειώνετο στην Κύπρο θα συνιστούσε αδίκημα. Με λίγα λόγια κατά πόσον απαγορεύετο η εξαγωγή τέτοιας συσκευής από την Κύπρο χωρίς άδεια. Η έρευνα καταδεικνύει πως τα θέματα αυτά τυγχάνουν χειρισμού από τον Περί της Εισαγωγής και Εξαγωγής Ελεγχόμενων Ειδών και της Διενέργειας Ελεγχόμενων Δραστηριοτήτων Ν.1(Ι)/
- Σύμφωνα με το άρθρο 2 "ελεγχόμενο είδος" είναι αγαθό το οποίο υπόκειται σε περιορισμούς στην εισαγωγή και ή εξαγωγή του. Βάσει δε του άρθρου 4 απαγορεύεται η εξαγωγή ελεγχόμενου είδους το οποίο υπόκειται σε τέτοια απαγόρευση είτε με βάση Διάταγμα (εδ. 1), είτε με βάση Κοινοτικό Κανονισμό ή Απόφαση (εδ. 2), ενώ με βάση το άρθρο 5 απαγορεύεται τέτοια εξαγωγή και όπως καθορίζεται βάσει του άρθρου 21 του Ν.1(Ι)/
- Τα άρθρα 14
(1)(α) και (β), τα οποία αναφέρει και ο Υπουργός στην Εξουσιοδότηση του, ακριβώς ποινικοποιούν την παράβαση διατάξεων του Ν.1
(1)/11, καθώς και την εξαγωγή ή την απόπειρα εξαγωγής κάθε ελεγχόμενου είδους. Σημειώνω βεβαίως πως δεν είναι απαραίτητη η καταγραφή στην εξουσιοδότηση οποιασδήποτε νομικής βάσης (υπ. Αναφορικά με τον Grishanenko Igor Nikolay, Πολ. Αίτ. 145/11 ημ. 21-11-11). Στις 23-12-11 δημοσιεύθηκαν οι κανονισμοί που είχαν εγκριθεί από τη Βουλή προς εφαρμογή του Νόμου αυτού. Πρόκειται για τους Περί της Εξαγωγής, Διαμεσολάβησης και Παροχής Τεχνικής Βοήθειας σε σχέση με Ελεγχόμενο Είδος (Στρατιωτικός Εξοπλισμός) Κανονισμούς Κ.Δ.Π 522/11, των οποίων ο κ.4 προνοεί πως κανένας δεν εξάγει στρατιωτικό εξοπλισμό από τη Δημοκρατία χωρίς σχετική άδεια. Σύμφωνα με το κ.3
(2)"ο στρατιωτικός εξοπλισμός λογίζεται ως "ελεγχόμενο είδος" υπό την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό από το άρθρο 2 του Νόμου το οποίο με τη σειρά του ορίζει πως "ελεγχόμενο είδος" είναι οποιοδήποτε αγαθό "το οποίο υπόκειται σε περιορισμούς στην εισαγωγή και/ή εξαγωγή του". Ο Κοινός Στρατιωτικός Κατάλογος της Ε.Ε αποτελούσε το Παράρτημα Ι της Κ.Δ.Π 522/11, με ισχύ από 23-12-11 το οποίο και τροποποιήθηκε με την Κ.Δ.Π 361/12 με ισχύ από 12-10-12. Σχετική με αεροσκάφη είναι η θέση ML 10 που περιλαμβάνει "εξοπλισμό αεροσκαφών", "συναφή εξοπλισμό", "συστατικά μέρη ειδικά κατασκευασμένα για αυτά" τα αεροσκάφη καθώς και ". εξοπλισμό ειδικά σχεδιασμένο για τη διευκόλυνση επιχειρήσεων σε οριοθετημένες περιοχές." Αλλά και στη θέση ML 11 γίνεται αναφορά σε "εξοπλισμό ασφαλείας για την επεξεργασία δεδομένων" (παρ. ε). Σημειώνω πως οι θέσεις ML 10 και ML 11 δεν τροποποιήθηκαν από τις 23-12-11 για ό,τι ενδιαφέρει στην παρούσα. Για τα αδικήματα των άρθρων 14
(1)(α)(β) του Ν.1(Ι)/11 προβλέπεται στο ίδιο άρθρο ποινή φυλάκισης μέχρι τρία έτη και σύμφωνα με τον σχετικό ορισμό στο άρθρο 2 του Ποινικού Κώδικα, αυτά συνιστούν κακουργήματα. Συνεπώς ορθώς η Υπουργική Εξουσιοδότηση αναφέρει το άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα για τη συνωμοσία προς κακούργημα, η οποία τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 7 έτη, ενώ και η απόπειρα προς διάπραξη κακουργήματος τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι 2 έτη (Π.Κ 35,367). Με βάση όλα τα ανωτέρω είναι αναπόφευκτο το συμπέρασμα πως η συμπεριφορά που αποδίδεται στον Mohabat, δηλαδή η συμμετοχή σε συνωμοσία προς εξαγωγή ελεγχόμενου είδους και η απόπειρα αγοράς ή η αγορά του, εάν παρατηρείτο στην Κύπρο θα ήταν αξιόποινη πράξη τιμωρούμενη με φυλάκιση που υπερβαίνει το ένα έτος και έτσι στοιχειοθετείται η προϋπόθεση του διττού αξιοποίνου. Ακόμα και εάν μπορούσε να αντιταχθεί εν σχέσει με τις κατηγορίες 2 και 4 πως οι πιο πάνω πρόνοιες της ημεδαπής νομοθεσίας δεν καλύπτουν τις ίδιες απαγορεύσεις με αυτές των ΗΠΑ, κρίνω πως η συμπερίληψη κατηγοριών βάσει της εξειδικευμένης απαγόρευσης εξαγωγών στο Ιράν που υπάρχει στις ΗΠΑ βάσει του ΙΕΕPA και των ΙΤR δεν δημιουργεί οποιοδήποτε πρόβλημα στην προϋπόθεση του διττού αξιοποίνου, δεδομένου ότι στην Κύπρο εκείνο που απαγορεύεται είναι γενικά η εξαγωγή και συναλλαγή με τέτοια εξαρτήματα, εν σχέσει δηλαδή με οποιαδήποτε χώρα χωρίς άδεια (εκ του μείζονος το έλασσον). Θα προσέθετα δε περαιτέρω πως ούτως ή άλλως η ύπαρξη των κατηγοριών 2 και 4 δεν επηρεάζει το κοινό υπόβαθρο των γεγονότων με τις κατηγορίες 1 και 3, λαμβάνοντας υπόψιν πως και χωρίς το εμπάργκο των ΗΠΑ στο Ιράν η συμπεριφορά του Καθ' ου δηλαδή η συνωμοσία και απόπειρα εξαγωγής στο Ιράν και πάλι συνιστά αδίκημα με βάση την υφιστάμενη Κυπριακή νομοθεσία και όπως έχει λεχθεί δεν έχει σημασία ο νομικός χαρακτηρισμός της πράξης. Όπως αναφέρθηκε πρόσφατα στην υπ. Αναφορικά με τον Victor N. Makushin, Πολ. Εφ. 370/11 ημερ. 29-3-12 "Αυτό που απαιτείται είναι η πραγματική περιγραφή των πράξεων, των γεγονότων και γενικά της επιλήψιμης συμπεριφοράς ώστε να παρέχεται η δυνατότητα αναγνωρίσεως τους ως ουσιωδώς παρομοίων και στις δύο χώρες." Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κατάληξης και ίσως εκ του περισσού αξίζει να σημειωθεί πως πέραν των Ψηφισμάτων 1737
(2006)και 1929
(2010)του Ο.Η.Ε και η Ευρωπαϊκή Ένωση με σειρά Κανονισμών (ΕΚ 423/07, 1110/08, 428/09, 1228/09) επίσης αποφάσισε τη λήψη περιοριστικών μέτρων κατά του Ιράν. Προς συμμόρφωση με τα πιο πάνω Ψηφίσματα του Ο.Η.Ε και τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς η Κυπριακή Δημοκρατία ασκώντας εξουσίες βάσει του άρθρου 3 του περί Κυπριακών πλοίων (Απαγορεύσις Μεταφορών) Ν.26/66, εξέδωσε, μέσω του αρμόδιου Υπουργού Συγκοινωνιών, το Διάταγμα ΚΔΠ 369/10, το οποίο απαγορεύει τη μεταφορά προς το Ιράν διαφόρων ειδών, μεταξύ των οποίων "αεροσκαφών μάχης.. ή "συναφούς υλικού.. ή αντικειμένων όπως ορίζονται από το Συμβούλιο Ασφαλείας ή την Επιτροπή Κυρώσεων που συστάθηκε με το Ψήφισμα 1737
(2006)". Συνεπώς οτιδήποτε έχει απαγορευθεί από τον Ο.Η.Ε με το Ψήφισμα 1929
(2010)[1] έχει απαγορευθεί και από την Κ.Δ. Η παράβαση του διατάγματος από πλοιάρχους ή ιδιοκτήτες πλοίων τιμωρείται από το άρθρο 5 του Ν.26/66 με φυλάκιση μέχρι 2 έτη και κατά τη γνώμη μου στο αδίκημα αυτό δεν μπορεί να αποκλειστεί και ποινική ευθύνη σε συμμέτοχο βάσει του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα, λαμβανομένου υπόψιν ότι τα εκτιθέμενα στην περίληψη μαρτυρίας του Πράκτορα Vergara αναφέρονται σε μεταφορά των επίμαχων αντικειμένων δια θαλάσσης (Shipment). Να σημειωθεί πως αργότερα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέδωσε και τους Κανονισμούς ΕΕ359/11 (12-4-11) και 264/12 (23-3-12) και βάσει αυτών εκδόθηκε και νέο διάταγμα από την Κ.Δ, ήτοι με την Κ.Δ.Π 435/12. Εύλογοι λόγοι - Πιθανό Τεκμήριο ενοχής. Το επόμενο ερώτημα είναι κατά πόσον η υπάρχουσα μαρτυρία φανερώνει εύλογους λόγους να πιστεύεται ότι (
- i)διαπράχθηκαν αδικήματα και (
- ii)ότι ο Καθ' ου εμπλέκεται σ' αυτά. ΄Η όπως τίθεται διαφορετικά κατά πόσον δημιουργείται πιθανόν τεκμήριο ενοχής του από την εν λόγω μαρτυρία. Ως προς το πρώτο πρέπει να σημειωθεί πως η προσεκτική εξέταση της μαρτυρίας και των θέσεων γενικά της υπεράσπισης καταδεικνύει ότι στην πραγματικότητα δεν αμφισβητείται η ισχύς αυτή της μαρτυρίας. Πολύ ορθώς πρέπει να πω, καθότι όντως η μαρτυρία αυτή τείνει να δείξει πως υπήρξε συνεννόηση και συμφωνία μεταξύ Safavi και Mohabat με απώτερο στόχο την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού από τις ΗΠΑ και την μεταφορά του στο Ιράν. Προς αυτή την κατεύθυνση οδηγεί η όλη αλληλουχία των περιγραφομένων γεγονότων. Είναι ενδεικτικό πως παρουσιάζεται να έχουν μια λογική σειρά που ξεκινά από τις φερόμενες ως αρχικές διαπραγματεύσεις του Safavi, συνεχίζει με την εμφάνιση στο προσκήνιο του Mohabat, την παραγγελία συγκεκριμένων αντικειμένων, την αποστολή χρημάτων και καταλήγει στην άφιξη του τελευταίου στην Κύπρο. Η όλη μαρτυρία τείνει να δείξει πως οι Safavi και Mohabat, ενεργούσαν σε όλα τα στάδια σε πλήρη συμφωνία και εν γνώσει ο ένας για τις κινήσεις και διευθετήσεις του άλλου (βλ. Gani v. Δημοκρατίας
(1991)2 ΑΑΔ 134). Εκείνο που τελικά αμφισβήτησε ο Καθ' ου είναι την ταύτιση του με τον φερόμενο ως συνεργό του (Safavi). Αυτό ουσιαστικά εννοούσε με τις θέσεις που εξέφρασε ότι δεν γνωρίζει Αγγλικά, δεν ξέρει πώς να στέλλει email, δεν έστειλε κανένα τέτοιο μήνυμα και με τον τελικό του σαφή ισχυρισμό ότι είναι ο Safavi που χρησιμοποιούσε τον η/υ του, υπονοώντας, εμμέσως πλην σαφώς, ότι είναι ο Safavi που έστειλε και όλα τα επίμαχα μηνύματα. Στα πλαίσια αυτά εντάσσεται και η ανεπιτυχής προσπάθεια του να πείσει ότι γνωρίζει μεν πώς να βλέπει ταινίες ή να ακούει μουσική στον η/υ ή να μεταφέρει φωτογραφίες από το κινητό του τηλέφωνο στον η/υ, αλλά δεν γνωρίζει πώς να στείλει email. Συνολικά οι θέσεις του Καθ' ου αφήνουν πολλά κενά και αναπάντητα ερωτήματα και προσωπικά δεν με έχουν πείσει ότι είναι ικανές να αναιρέσουν την ισχύ της μαρτυρίας ως προς το εύλογο της πίστης για εμπλοκή του και το πιθανό τεκμήριο ενοχής. Εν πρώτοις σημειώνω την αντίφαση μεταξύ της αρχικής του θέσης ότι δεν γνωρίζει Αγγλικά, ενώ στην αντεξέταση του δέχθηκε ότι έχει κάποια γνώση, (κάποιων προτάσεων όπως το έθεσε). Συν τοις άλλοις σημειώνω ότι σε κάποιες από τις ερωτήσεις έδωσε την εντύπωση ότι τις αντιλαμβάνετο απευθείας από τα Αγγλικά, δηλαδή πριν την μετάφραση στα Περσικά. Πράγμα που διεφάνη από την ανταπόκριση του με σχετικά νοήματα στην μετάφραση από τα Ελληνικά στα Αγγλικά. Έπειτα είναι οι διάφορες, ανεξήγητες με βάση την κοινή λογική, παρουσιαζόμενες συμπτώσεις, οι οποίες όμως έχουν άμεση και ουσιώδη σχέση με τα πιθανά ενοχοποιητικά γεγονότα, όπως π.χ: - Το ότι όντως έδωσε, όπως δέχθηκε, χρήματα στον Safavi προφορικά διότι θα τα έπαιρνεν πίσω σε δύο εβδομάδες με ψηλό τόκο (30%), πράγμα που δεν έγινε. - Το ότι έδωσε στον Safavi αντίγραφο του διαβατηρίου του, διότι εκείνος θα τού εξασφάλιζε είσοδο (visa) στη Γαλλία, πράγμα που επίσης δεν έγινε. - Το ότι γνώριζε τον Safavi μόνο τον τελευταίο χρόνο και πέραν των πιο πάνω (χρημάτων και διαβατηρίου), ο Safavi περνούσε αρκετό χρόνο στο κατάστημα του Καθ' ου χρησιμοποιώντας τον η/υ του (Καθ' ου). - Το κυριότερο, ότι ο Safavi είχε ενημερώσει τον Πράκτορα ότι θα ερχόταν με τον Καθ' ου στην Κύπρο στις 27-10-12, (πράγμα για το οποίο η Ιντερπόλ ΗΠΑ ενημέρωσε την αντίστοιχη Ιντερπόλ Λευκωσίας και στη βάση αυτή ήταν που εκδόθηκε το προσωρινό Ένταλμα Σύλληψης) και τελικά πράγματι στις 27-10-12 ο Καθ' ου ευρίσκετο στην Κύπρο. - Το ότι η φωτογραφία που ισχυρίζεται ο Vergara ότι εξασφάλισαν από το Skype σε συνομιλία με τον Mohabat απεικονίζει όντως τον Καθ' ου, σύμφωνα πάντα με τη μαρτυρία. Καθίσταται δηλαδή προφανές πως ο βασικός ισχυρισμός του Καθ' ου είναι πως δεν ήταν ο ίδιος που απέστειλε τα μηνύματα. Αυτός είναι ένας ισχυρισμός ουσίας στην υπόθεση, ο οποίος όμως δεν εξετάζεται από το παρόν δικαστήριο που αποφασίζει την έκδοση, καθότι δεν γίνεται σ' αυτό το στάδιο τελική αξιολόγηση και εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων. Όπως προκύπτει από τη νομολογία μας "θα πρέπει να υποβληθούν για να εξεταστούν κατά τη δίκη του" (βλ. υπ. Salem Hady, ανωτέρω, Mounir Katcho κ.α, ανωτέρω). Για σκοπούς της διαδικασίας αυτής είναι αρκετό ότι στην παρούσα υπάρχει σαφής περιγραφή γεγονότων και μαρτυρία που αν αποδειχθούν θα συνιστούν τα αδικήματα που αναφέρονται. Δεν απαιτείται η απόδειξη της ενοχής στη χώρα έκδοσης (Αναφορικά με Serge Efimov
(2009)1 Α Α.Α.Δ 326). Το έργο του παρόντος δικαστηρίου είναι εξεταστικό και έχει ως λόγo την διαπίστωση της ύπαρξης των προϋποθέσεων για την έκδοση (Αναφορικά με τον Παναγιώτη Λιάκου Μελά
(1998)1 Δ ΑΑΔ 2261). Αλλά εάν χρειάζεται κάποιος σχολιασμός της εκδοχής του Καθ' ου, στα επιτρεπόμενα πλαίσια, θα έλεγα ότι η σύμπτωση της άφιξης του Καθ' ου στην Κύπρο κατά την χρονική περίοδο που είχε προσδιορίσει ο Safavi (τον οποίον προφανώς το κατηγορητήριο αναφέρει ως "Συνωμότη αρ. 1"), τείνει να δείξει και επιβεβαιώσει πως ο Καθ' ου είχε προσυνεννοηθεί με τον Safavi. Αυτό δε το στοιχείο μαζί με τα υπόλοιπα και ειδικά την ταυτοποίηση μέσω της φωτογραφίας από το Skype είναι ικανά για την στοιχειοθέτηση και της πιθανότητας καταδίκης. Ισχυρισμός για περιορισμένη εμπλοκή. Υπήρξε εισήγηση από την υπεράσπιση ότι η κατ' ισχυρισμόν εμπλοκή του Καθ' ου είναι περιορισμένη. Ενδεχομένως να κριθεί ως τέτοια συγκριτικά με την εμπλοκή άλλων, πλην όμως αυτό είναι θέμα το οποίο πρώτον δεν επηρεάζει την έκδοση εφόσον συντρέχουν οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, δεύτερον δεν οδηγεί από μόνο του στην απαλλαγή από μια ποινική υπόθεση και τρίτον είναι ζήτημα που θα έχει τη σημασία του στην ποινή σε περίπτωση καταδίκης. Θα έλεγα όμως ότι ένας τέτοιος ισχυρισμός (ασχέτως του ότι ευρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τη γενικότερη θέση περί μη ανάμιξης) επιβεβαιώνει τα στοιχεία εμπλοκής του Καθ' ου. Ισχυρισμός ότι η εξουσιοδότηση στηρίχθηκε σε λάθος στοιχεία. Άλλη εισήγηση ήταν ότι η Εξουσιοδότηση βασίστηκε σε λανθασμένα στοιχεία, αφού αναφέρεται σε επικοινωνία του Καθ' ου από τον Ιούλιο του
- Η εισήγηση αφορά την 3η παράγραφο του Τεκμ.
- Κρίνω ότι δεν πρέπει να διαβάζεται αποσπασματικά. Ήδη στην 2η παράγραφο είχε διευκρινιστεί ότι η δράση του Καθ' ου άρχισε από τον Φεβρουάριο του 2012 και άλλωστε είναι σαφείς οι ισχυρισμοί μέσα από την Έκθεση και την Περίληψη της μαρτυρίας. Ίσως θα μπορούσε να γίνει καλύτερη διατύπωση στην 3η παράγραφο, αλλά η υφιστάμενη δεν επηρεάζει, κατά τη γνώμη μου, την εγκυρότητα της Εξουσιοδότησης. Εξάλλου ως ένας γενικός ισχυρισμός δεν απέχει από το ιστορικό της υπόθεσης, αφού όντως η μαρτυρία αναφέρει ότι μέσα σ' αυτή τη περίοδο ήταν που ο Πράκτορας είχε επικοινωνία με τους δύο εμπλεκόμενους. Απόρρητο της αλληλογραφίας. Δεν θα συμφωνήσω ούτε με την εισήγηση ότι παραβιάστηκε το άρθρο 17 του Συντάγματος ως προς το απόρρητο της επικοινωνίας. Εν πρώτοις ο ίδιος ο Καθ' ου δεν δέχεται καν ότι είχε οποιαδήποτε επικοινωνία και δεύτερον η όλη μαρτυρία αναφέρεται σε Πράκτορα ο οποίος είχε άμεση επικοινωνία με τον Καθ' ου. Δεν παραβίασε δηλαδή την επικοινωνία του Καθ' ου με οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο (βλ. υπ. Αναφορικά με Mounir Katcho κ.ά
(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ 1382). Εν πάση περιπτώσει το βάρος απόδειξης ότι μια τέτοια μαρτυρία λήφθηκε παράνομα ανήκε στον Καθ' ου και δεν το έχει αποσείσει (υπ. Suray, ανωτέρω). Ισχυρισμός για παγίδευση. Ο ισχυρισμός περί ύπαρξης υποψίας παγίδευσης του Καθ' ου επίσης, δεν ευσταθεί καθότι στην παρούσα φαίνεται να ήταν μια επιχείρηση εις γνώσιν των αρμόδιων ιεραρχικά αρχών, μετά από την επαφή που έγινε πρώτα από τους εμπλεκόμενους και εν πάση περιπτώσει δεν έχει διαφανεί εξώθηση τους στη διάπραξη αδικήματος, πέραν δηλαδή από την παροχή μιας συνηθισμένης ευκαιρίας (βλ. υπ. Γεν. Εισαγγελέας v. Κανάρη (Αρ. 1)
(2005)2 ΑΑΔ 105). Σημειώνω ξανά ότι σύμφωνα με τα λεγόμενα του ο ίδιος έφθασε από μόνος του στην Κύπρο για διακοπές. Δεν επικαλέστηκε δηλαδή δόλο οποιουδήποτε, ενώ με βάση τη μαρτυρία έφθασε με σκοπό να παραλάβει τα συμφωνηθέντα (υπ. Αναφορικά με Katcho κ.α
(2004)1 (B) AAΔ.793). Εάν υπήρχε παγίδευση θα αναμένετο από τον Καθ' ου να αναφέρει ποιος τον ξεγέλασε να έρθει στην Κύπρο, όχι απαραίτητα ονομαστικά, αλλά να θέσει τέτοια γεγονότα προς αυτή την κατεύθυνση ενώπιον του δικαστηρίου. Κατάσχεση Αντικειμένων. Όσον αφορά το παράπονο για τα κατασχεθέντα αντικείμενα πρέπει να παρατηρήσω ότι: i. Το άρθρο 15 της Συνθήκης όντως προνοεί τη δυνατότητα κατάσχεσης και παράδοσης στο Αιτούν Κράτος όλων των αντικειμένων και αποδεικτικών στοιχείων που σχετίζονται με το αδίκημα. ii. Στην παρούσα περίπτωση από την πρώτη στιγμή, με το αίτημα για προσωρινή σύλληψη (Παράρτημα Α στον όρκο, § 4) ζητήθηκε η κατάσχεση και παράδοση τέτοιων αντικειμένων τα οποία θα εντοπίζοντο στην κατοχή του Καθ' ου κατά τη σύλληψη του. iii. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι ο φορητός η/υ και τα κινητά τηλέφωνα σε μιάν τέτοια υπόθεση σχετίζονται με τα υπό αναφοράν αδικήματα εκ των πραγμάτων αφού υπάρχουν ισχυρισμοί για ηλεκτρονικά μηνύματα και τηλεφωνήματα. Ως εκ τούτου δεν συμφωνώ ότι υπάρχει κάτι μεμπτό στην όλη διαδικασία. Όμως η κατακράτηση με βάση το Κεφ. 155 κατά τη γνώμη μου έγινε εκ του περισσού. Κατάληξη. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου κρίνω ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο Ν.97/70και η Συνθήκη Έκδοσης μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας - ΗΠΑ για έκδοση του Καθ' ου Saeid Mohabat στις ΗΠΑ για όλα τα αδικήματα για τα οποία ζητήθηκε η έκδοση του. Ως εκ τούτου διατάσσεται η κράτηση του μέχρι την έκδοση του. Ο Καθ' ου έχει το δικαίωμα να υποβάλει αίτηση Habeas Corpus στο Ανώτατο Δικαστήριο, δηλαδή αίτηση με την οποία να ζητήσει την απελευθέρωση του. Η παρούσα να κοινοποιηθεί αμελλητί στον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα έξοδα των μεταφραστών να καταβληθούν από τη Δημοκρατία. (Υπ.)..................................... Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. [1] ".all States shall prevent the direct or indirect supply, sale or transfer to Iran, from or through their territories or by their nationals or individuals subject to their jurisdiction, or using their flag vessels or aircraft, and whether or not originating in their territories, of any . combat aircraft, . missiles or . or related materiel, including spare parts, or items as determined by the Security Council or the Committee established pursuant to resolution 1737
(2006)("the Committee")" . cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο