Μάριος Γεωργίου ν. ΑΔΕΛΦΟΙ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΣ ΛΤΔ κ.α., Αρ. Αγωγής.: 1294/12, 5/4/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A59 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής.: 1294/12 Μάριος Γεωργίου Ενάγοντας και
- ΑΔΕΛΦΟΙ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΣ ΛΤΔ
- Χριστάκης Χριστοφόρου Εναγομένων Αίτηση ημ. 8-1-13 υπό Εναγομένων για Εκδίκαση Προδικαστικού Νομικού Σημείου. Ημερομηνία: 5 Απριλίου 2013 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενους - Αιτητές: κ. Κ. Σέργη. Για Ενάγοντα - Καθ' ου: κ. Κ. Ταμπούρλας. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι Εναγόμενοι 1 και 2 - Αιτητές ήγειραν στην Υπεράσπιση τους προδικαστική ένσταση ότι η παρούσα αγωγή δεν μπορεί να προχωρήσει καθότι η ισχυριζόμενη αξίωση του Ενάγοντος - Καθ' ου έχει παραγραφεί, αφού το ισχυριζόμενο εργατικό ατύχημα επεσυνέβη στις 28-1-09 και η αγωγή καταχωρίστηκε στις 23-4-
- Με την αίτηση τους ημ. 8-1-13 οι Εναγόμενοι ζήτησαν όπως προδικαστεί το πιο πάνω νομικό σημείο βάσει της Δ.27, εφόσον η απόφαση επί του εν λόγω θέματος δυνατόν να καθορίσει την τύχη της αγωγής. Ο Ενάγων συμφώνησε με τις ημερομηνίες που αναφέρονται στην Προδικαστική Ένσταση των Εναγομένων καθώς και με το αίτημα για προδικαστική εκδίκαση του ζητήματος, οπότε το δικαστήριο το όρισε προς εκδίκαση με βάση τη Δ.27 και τη σχετική νομολογία (βλ. υπ. Χ'' Οικονόμου v. Ελληνικής Τραπέζης Λτδ
(1992)1 Α.Α.Δ 949). Αγορεύσεις. Η ουσία της θέσης των Εναγομένων είναι ότι τυγχάνει εφαρμογής η 3ετής παραγραφή του άρθρου 68 του Κεφ. 148. Ο Ενάγων εισηγείται ότι η 3ετής περίοδος πρέπει να προσμετράται από τις 31-3-10, ημερομηνία μέχρι την οποία είχε ανασταλεί η εφαρμογή του Περί Παραγραφής Νόμου, Κεφ. 15. Νομική Πτυχή. Λόγω κάποιας σχετικής εισήγησης του κ. Ταμπούρλα ότι μεταξύ των βάσεων της αγωγής συμπεριλαμβάνεται και η παράβαση σύμβασης εργοδότησης, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι στην § 8 της Ε/Α αναφέρεται επί λέξει ότι είναι ισχυρισμός του Ενάγοντος ". ότι το ατύχημα οφείλεται αποκλειστικά στην αμέλεια ή και παράβαση των νομίμων καθηκόντων της Εναγομένης αρ. 1 ή και του Εναγομένου αρ. 2". Ακολουθούν συγκεκριμένες λεπτομέρειες αμέλειας ή και παράβασης νομίμων καθηκόντων των Εναγομένων. Είναι προφανές λοιπόν πως ο Ενάγων επικαλείται και στηρίζεται στη διάπραξη αστικού αδικήματος από τους Εναγόμενους ή κάποιον απ' αυτούς, χωρίς να αποκαλύπτεται οποιαδήποτε άλλη αιτία αγωγής. Όσον αφορά το θέμα της παραγραφής θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής: 1. Βασικός νόμος ήταν ο Περί Παραγραφής Νόμος Κεφ. 15. Στον εν λόγω νόμο δεν υπάρχει ειδική αναφορά για αστικά αδικήματα, αλλά καθορίζετο γενική παραγραφή 6 ετών για αιτίες αγωγής που δεν εξειδικεύοντο. Όμως στο άρθρο 10(
- d)υπήρχε η εξής πρόνοια: "10. Nothing in this law shall- (
- a)...... (
- b)...... (
- c)..... (
- d)affect any provision in any other Law relating to the limitation of any action under such law." 2. Μια τέτοια πρόνοια σε άλλο νόμο ήταν η 2ετής παραγραφή η οποία περιείχετο στο άρθρο 68 (α) του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 η οποία είχε ως εξής: "68. Καμία αγωγή δεν εγείρεται για αστικό αδίκημα, εκτός αν αυτή εγερθεί- (α) εντός δύο ετών αμέσως μετά την πράξη ή παράλειψη για την οποία εγέρθηκε η αγωγή." 3. Με τον Περί Αναστολής της Παραγραφής Ν.57/64 θεσπίστηκε ως "περίοδος αναστολής" η περίοδος από 21-12-63 μέχρι ημερομηνία την οποία θα καθόριζε το Υπουργικό Συμβούλιο. Αυτή η περίοδος δεν υπολογίζετο πλέον εις τον χρόνο παραγραφής. "Χρόνος παραγραφής" εσήμαινε οιανδήποτε χρονική περίοδο σε οποιαδήποτε διάταξη νομοθετικής φύσεως η οποία ίσχυε στις 30-10-64 που είχε αρχίσει η ισχύς του Ν.57/64. Με αυτό το Νόμο αδρανοποιήθηκε και η πρόνοια του άρθρου 68(α) δεδομένου ότι ήταν διάταξη νομοθετικής φύσεως η οποία ίσχυε στις 30-10-64. 4. Με τον τροποποιητικό Ν.36/82 προστέθηκε η έννοια της "εκρύθμου καταστάσεως" ως η κατάσταση συνεπεία της Τουρκικής εισβολής και η "περίοδος αναστολής" εσήμαινε πλέον την περίοδο από 21-12-63 η οποία θα έληγε τρεις μήνες μετά τη λήξη της εκρύθμου καταστάσεως βάσει γνωστοποίησης του Υπουργικού Συμβουλίου. Τέτοια γνωστοποίηση δεν δημοσιεύθηκε οποτεδήποτε, άρα το άρθρο 68(α) του Κεφ. 148 παρέμενε αδρανές επ' αόριστον. 5. Με τον Περί Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Ν. 217/90προνοείτο η μη εφαρμογή του Ν. 57/64 (ως είχε τροποποιηθεί) για ορισμένες αγωγές. Ουσιαστικά δόθηκε χρόνος μέχρι τις 31-12-93 για καταχώριση όλων των αγωγών για αποζημιώσεις λόγω αμέλειας αν η πράξη ή η παράλειψη είχε γίνει πριν την 31-10-84, με εξαίρεση περιπτώσεις για τις οποίες θα αποδεικνύετο ότι δεν μπορούσαν να προωθηθούν αποτελεσματικά με αγωγή λόγω της εκρύθμου καταστάσεως. Ουσιαστικά ο Νομοθέτης ήθελε με αυτό το νόμο να ξεκαθαρίσει η κατάσταση για όλα τα αγώγιμα δικαιώματα αυτής της φύσης που είχαν δημιουργηθεί πριν τις 31-10-84. Για μεταγενέστερα αδικήματα προφανώς εξακολουθούσε η κατάσταση όπως είχε καθοριστεί με το Ν.57/64. 6. Να σημειωθεί εδώ ότι με τον περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικό) Ν.156/85 καταργήθηκε η παλαιότερη πρόνοια (του άρθρου 58 του βασικού νόμου) σύμφωνα με την οποία όταν αξιώνονται αποζημιώσεις συνεπεία θανάτου, η αγωγή έπρεπε να εγείρεται εντός ενός έτους από τον θάνατο και αντικαταστάθηκε με πρόνοια για καταχώριση τέτοιων αγωγών εντός 2 ετών. Στην υπ. Φεσσά κ.α v. Κασάπη
(1994)1 Α.Α.Δ. 337 αποφασίστηκε πως ενόψει της ρητής πρόνοιας για έναρξη της ισχύος του Ν. 156/85 από 1-1-86 ήταν καθαρό ότι ο νομοθέτης είχε επιδείξει σαφή πρόθεση να εφαρμοσθεί η περίοδος παραγραφής για τις συγκεκριμένες αιτίες αγωγής παρά την ύπαρξη γενικής αναστολής της παραγραφής του Ν.57/64, ο οποίος εξακολουθούσε να ισχύει για άλλες αιτίες αγωγής (Η εν λόγω περίοδος έγινε 3ετής με το Ν.154
(1)/02). Στην ίδια υπόθεση επιβεβαιώθηκε ότι και από το κείμενο του Ν.57/64 προέκυπτε ότι ο εν λόγω νόμος εφαρμόζετο σχετικά με περιόδους παραγραφής που καθορίζοντο από νομοθεσίες οι οποίες ίσχυαν κατά την ημερομηνία έναρξης του, δηλαδή την 30-10-84. (βλ. και υπ. 1. Ν.S.K Leather Plast Ltd κ.α v. Τράπεζα Κύπρου Δημ. Ετ. Λτδ
(2007)1 (Α) Α.Α.Δ 145). 7. Την 1-6-05 τέθηκε σε ισχύ ο Περί Αναστολής του Χρόνου Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Ν.110
(1)/02. Ο νόμος αυτός:
- i)Περιείχε τις ίδιες ερμηνείες όσον αφορά τους όρους "έκρυθμη κατάσταση", "περίοδος αναστολής", όπως και οι προηγηθέντες Ν.36/82και Ν.217/90, ενώ όσον αφορά τον όρο "χρόνος παραγραφής" διατήρησε το ίδιο λεκτικό με τον αρχικό Ν.57/64.
- ii)Διατηρούσε την αναστολή του χρόνου παραγραφής για κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία που ευρίσκετο στις κατεχόμενες περιοχές και άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο διατήρησης της αναστολής της παραγραφής και για άλλα αγώγιμα δικαιώματα εάν ο δικαιούχος απεδείκνυε ότι λόγω της έκρυθμης κατάστασης δεν μπορούσε με αγωγή να προωθήσει αποτελεσματικά το αγώγιμο δικαίωμα του. iii) Κατήργησε τους Ν.57/64και Ν.217/90, με την επιφύλαξη ως προς τον πρώτον ότι για τα παλαιότερα αγώγιμα δικαιώματα έπρεπε να συμπληρωθεί μετά την 1-6-05 "νέος και από την αρχή χρόνος παραγραφής". Όπως ανέφερε ο Δικαστής Κληρίδης σε σχετική διάλεξη ημερ. 26-3-06 υπό τον τίτλο "Το Δίκαιο της Παραγραφής": "Το αποτέλεσμα της θέσπισης της προαναφερθείσας νομοθεσίας του 2002 είναι ότι από την 1-6-2005 που τέθηκε σε ισχύ αυτός ο νόμος, επανέρχονται στο προσκήνιο και αρχίζουν να τρέχουν εκείνες οι προθεσμίες οι οποίες προβλέπονται σε οποιοδήποτε νόμο, εντός των οποίων θα πρέπει να ασκήσει κάποιος το αγώγιμο δικαίωμα του, άλλως αυτό παραγράφεται. Τερματίζεται δηλαδή έτσι κάθε περίοδος αναστολής εκτός από εκείνες που περισώζονται όπως προβλέπει ο νέος νόμος. Αυτό σημαίνει ότι επανέρχονται όλες οι περιόδοι παραγραφής οι οποίες αναστάληκαν με τους προαναφερθέντες νόμους του 1964 και 1982..". 8. Παράλληλα με τον προηγούμενο Ν.110
(1)/02 είχε ψηφιστεί και τροποποιητικός στο Κεφ. 15, ήτοι ο Ν.108
(1)/02, ο οποίος προσέθεσε το άρθρο 8Α. Βάσει του άρθρου αυτού προβλέπετο η μη εφαρμογή της αναστολής σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η αξίωση για αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης, κατά διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου εφόσον συνεκτιμούσε τους λόγους, το χρόνο, την τυχόν ανικανότητα, τη συμπεριφορά και τις συνέπειες της καθυστέρησης. 9. Με τον τροποποιητικό Ν.171
(1)/06 η 2ετής παραγραφή του άρθρου 68(α) του Κεφ. 148 αυξήθηκε σε 3ετή. Αυτή ήταν η περίοδος που ίσχυε στις 28/1/09, που έγινε το επίδικο ατύχημα. 10. Παρά την ψήφιση των Ν. 108
(1)/02 και Ν.110
(1)/02, εντούτοις το Κεφ. 15 δεν αφέθηκε από το νομοθέτη να επανέλθει σε ισχύ. Λίγο πριν την συμπλήρωση της πιο σύντομης περιόδου παραγραφής που προέβλεπε το Κεφ. 15, ήτοι αυτής των 2 ετών (που θα έληγε την 1-6-07), δημοσιεύθηκε την αμέσως προηγούμενη μέρα ο Ν.60
(1)/07 ο οποίος αύξησε την μικρότερη αυτή παραγραφή από 2 σε 3 έτη. Το επόμενο έτος ο Ν.28
(1)/08 ανέστειλε την εφαρμογή του Κεφ. 15 μέχρι την 31η Μαρτίου 2009. Ακολούθησαν συνεχείς αναστολές εφαρμογής του που κάλυψαν την περίοδο μέχρι τις 30-6-12 (βλ. Ν.16
(1)/99, Ν.20
(1)/10, Ν.11
(1)/10, Ν.41
(1)/11 και Ν.159
(1)/11). Η εισήγηση του κ. Ταμπούρλα ότι είναι καθοριστικός για την παρούσα ο Ν.16
(1)/09 δεν ευσταθεί, καθότι αυτός απλώς παρέτεινε την επαναφορά του Κεφ. 15, το οποίο όμως δεν έχει σχέση με την παραγραφή του άρθρου 68(α) του Κεφ. 148. Συμφωνώ ότι ο Ν.110
(1)/02 καλύπτει στην έννοια "χρόνος παραγραφής" και το άρθρο 68(α) πλην όμως αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα που δημιουργείται για τον Ενάγοντα. Όλες οι τροποποιήσεις για αναστολή εφαρμογής γίνοντο στο Κεφ. 15, με αποτέλεσμα να μην ξεκινήσουν οι περίοδοι παραγραφής του εν λόγω νόμου, αφήνοντας όμως ανεπηρέαστη την παραγραφή του άρθρου 68(α), η οποία ίσχυε ήδη από την 1-6-05. Η χρησιμότητα της υπ. Φεσσά (ανωτέρω) είναι ακριβώς πως επιβεβαιώνει εξ αντιδιαστολής ότι η παραγραφή του άρθρου 68(α) είναι από αυτές που είχαν ανασταλεί με τον Ν. 57/64 και για αυτό επανήλθε με την κατάργηση του και ελλείψει άλλης αντίθετης πρόνοιας. Κατάληξη. Με βάση όλα τα πιο πάνω είναι προφανές πως η 3ετής περίοδος παραγραφής για το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντος είχε συμπληρωθεί στις 28-1-12 και συνεπώς η αγωγή θα πρέπει να ανασταλεί δεδομένου ότι καταχωρίστηκε στις 20-4-12, δηλ. αφότου είχε παραγραφεί το εν λόγω δικαίωμα. Για σκοπούς πληρότητας να σημειωθεί ότι τελικά με τον νέο Περί Παραγραφής Αγωγίμων Δικαιωμάτων Ν.66
(1)/12, που τέθηκε σε ισχύ την 1-7-12, καταργήθηκαν εντελώς το Κεφ. 15, ο Ν.110
(1)/02 και το άρθρο 68 του Κεφ.148 αλλά το τελευταίο μόνο εν σχέσει με πράξη ή παράλειψη η οποία επισυνέψβηκε κατά ή μετά την 1-7-12˙ άρα το άρθρο 68 εξακολουθεί να ισχύει καθ' όσον αφορά την παρούσα περίπτωση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή αναστέλλεται. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των Εναγομένων στην αίτηση και στην αγωγή ως θα υπολογιστούν συν Φ.Π.Α (Υπ.)..................................... Χ. Β. Χαραλάμπους, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο