ΜΑΡΙΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ν. ΜΙΧΑΛΗ ΖΑΧΑΡΙΟΥ, Αρ. Αγωγής:1197/2008, 24/4/2013

(1988)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454). ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ(ΜΕ1) Ο ενάγοντας ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν επαγγελματίας ποδοσφαιριστής της ΑΠΕΠ Πιτσιλλιάς. Περιγράφοντας το επίδικο επεισόδιο ανέφερε ότι μετά τη λήξη του ποδοσφαιρικού αγώνα και ενώ ακόμα βρισκόταν μέσα στο γήπεδο και αντάλλασε χειραψίες με τους υπόλοιπους ποδοσφαιριστές δέχθηκε επίθεση από την εναγόμενο ο οποίος τον χτύπησε με γροθιά στο πρόσωπο και τον κλώτσησε στο στήθος. Ανέφερε επίσης ότι κατά την διάρκεια του αγώνα, ο εναγόμενος ξεστόμιζε εναντίον του υβρισίες παρακινώντας τους φιλάθλους της κερκίδας της ομάδας του Ερμή να κάνουν το ίδιο και ταυτόχρονα τον απειλούσε με τα λόγια «άμα τελειώσει το παιγνίδι θα σε κανονίσω» . Την ίδια μέρα κατάγγειλε το επεισόδιο στην αστυνομία. Ακολούθως και επειδή ενώ κατευθυνόταν προς την Λεμεσό έκανε εμετό και ένοιωσε ζάλη μετέβη στο νοσοκομείο Λεμεσού όπου εξετάστηκε και κρατήθηκε για νοσηλεία μέχρι την επόμενη μέρα. Του χορηγήθηκε άδεια από την εργασία του από τις 8.3.2008 μέχρι τις 14.3.

1. Προς απόδειξη τούτου κατέθεσε σχετικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 1). Κατέθεσε επίσης σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού (τεκμήριο 2) και σχετική απόδειξη πληρωμής του ποσού των €48.84 σεντ για την έκδοση του (τεκμήριο 3). Ισχυρίστηκε ότι ένεκα του τραυματισμού του χρειάστηκε να κάνει φυσιοθεραπείες για τις οποίες κατέβαλε το ποσό των €
2. Κατέθεσε προς τούτο σχετική απόδειξη (τεκμήριο 4). Συνέπεια του τραυματισμού του ήταν επίσης η μη συμμετοχή του στον επόμενο ποδοσφαιρικό αγώνα της ομάδας του με αποτέλεσμα να απωλέσει το ένα τέταρτο του μισθού του δηλαδή το ποσό των €
3. Καταθέτοντας σχετική βεβαίωση του αθλητικού σωματείου ΑΠΕΠ Πιτσιλλιάς (τεκμήριο 5) ανέφερε πως οι μηνιαίες απολαβές του κατά τον επίδικο χρόνο ανέρχονταν στο ποσό των € 2.
4. Ανέθεσε στο δικηγόρο του τη λήψη δικαστικών μέτρων για το επίδικο επεισόδιο ο οποίος απέστειλε προς τον εναγόμενο σχετική επιστολή (τεκμήριο 6). Ο ενάγοντας αρνήθηκε τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του εναγόμενου αναφέροντας πως σε καμία περίπτωση δεν εξύβρισε τον εναγόμενο ούτε και χρησιμοποίησε βία εναντίον του. Αντίθετα ισχυρίστηκε πως ο ίδιος δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τον εναγόμενο από την οποία ένοιωσε προσβολή της προσωπικότητας του. Στο στάδιο της αντεξέτασης του ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι για το επίδικο επεισόδιο καταχωρήθηκε από την αστυνομία ποινική υπόθεση εναντίον του εναγόμενου στην οποία ο τελευταίος καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης ενός μηνός. Αρνήθηκε ότι κατά το επίδικο χρόνο είχε διαπληκτιστεί με άλλο ποδοσφαιριστή εμμένοντας στην αρχική του θέση ότι ενώ βρισκόταν στο γήπεδο με άλλους ποδοσφαιριστές ο εναγόμενος κατευθύνθηκε απειλητικά προς το μέρος του και τον χτύπησε. Πριν να λάβει χώρα το επεισόδιο δεν γνώριζε το όνομα του εναγόμενου και το πληροφορήθηκε στη συνέχεια από το Φύλλο Αγώνος( τεκμήριο 7). Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις που του υπόβαλε η υπεράσπιση ανέφερε ότι ο εναγόμενος κατά την διάρκεια του αγώνα βρισκόταν στον πάγκο της ομάδας του κοντά στη κερκίδα και από εκεί παρακινούσε τους φιλάθλους να ξεστομίζουν βρισιές προς το πρόσωπο του γεγονός που όπως υποστήριξε προκάλεσε και την διακοπή του αγώνα για κάποιο χρονικό διάστημα. Επί του σημείου τούτου υποβλήθηκε στον ενάγοντα η θέση ότι σε κάποιο στάδιο του αγώνα και συγκεκριμένα όταν πήγε να πάρει τη μπάλα για να την επαναφέρει μέσα από της γραμμές του γηπέδου γύρισε και υπέδειξε τα γεννητικά του όργανα στους φιλάθλους της αντίπαλης ομάδας. Ο ενάγοντας αρνήθηκε ότι υπέδειξε τέτοια συμπεριφορά λέγοντας πως στην περίπτωση που έπραττε κάτι τέτοιο τότε ο διαιτητής θα τον τιμωρούσε αποβάλλοντας τον από τον αγώνα. Η αξιοπιστία του ενάγοντα δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση και για τους λόγους που εξηγούνται πιο κάτω η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Παρά το ότι εξετάζοντας το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου κρίνω ότι ο ενάγοντας σε κάποια σημεία της ένορκης κατάθεσης του υπήρξε υπερβολικός κυρίως σε ότι αφορά τα κτυπήματα που δέχθηκε και το τραυματισμό του, εντούτοις παρέμεινε σταθερός στις αρχικές του θέσεις και η μαρτυρία ήταν σε πλήρη συνάφεια σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα. Η θέση του ότι τραυματίστηκε υποστηρίζεται από τη μαρτυρία του ΜΕ2, η οποία στη συνέχεια γίνεται αποδεκτή από το δικαστήριο. Η μη συμμετοχή του στον επόμενο ποδοσφαιρικό αγώνα με συνέπεια την απώλεια του ποσού των €500 ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Εκείνο που υποβλήθηκε στον ενάγοντα είναι πως η απουσία του από τον επόμενο αγώνα οφειλόταν στο γεγονός ότι είχε συμπληρώσει τέσσερις κίτρινες κάρτες με συνέπεια τον αποκλεισμό του, ισχυρισμός που βέβαια απορρίφτηκε από τον ενάγοντα και δεν αποδείχθηκε στο δικαστήριο. Το ύψος των μηνιαίων απολαβών του ενάγοντα αποδείχθηκε με την κατάθεση του τεκμηρίου
5. Η εκδοχή του ενάγοντα σε σχέση με τα γεγονότα του επίδικου επεισοδίου βρίσκεται σε συνάφεια με την πραγματική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου από τον ίδιο τον εναγόμενο και η οποία αξιολογείται στην συνέχεια. Αντίθετα οι διαζευκτικές θέσεις που υποβλήθηκαν στον ενάγοντα κατά την αντεξέταση του ότι επιτέθηκε στον εναγόμενο επειδή ο τελευταίος προσπάθησε να τον εμποδίσει από του να έρθει στα χέρια με τον ποδοσφαιριστή της ομάδας του Ερμή με το όνομα Masner που έφερε τον αριθμό 4 και ή ότι η ανάμειξη του εναγόμενου στο επεισόδιο έγινε για σκοπούς αυτοάμυνας καταρρίπτονται από την ίδια πραγματική μαρτυρία που ο εναγόμενος παρουσίασε στο δικαστήριο. Από την μαρτυρία του ενάγοντα δεν αποδέχομαι ωστόσο πως ένεκα του τραυματισμού του χρειάστηκε να υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία θέση που δεν έχει αποδειχθεί με τη μαρτυρία που παρουσίασε στο δικαστήριο. Εξετάζοντας δε την πραγματική μαρτυρία παρατηρώ επίσης πως ο ισχυρισμός του ότι από τα κτυπήματα που δέχθηκε από τον ενάγοντα έπεσε στο έδαφος δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕ 2 Αναφορικά με την ιατρική μαρτυρία είναι σαφώς νομολογημένο ότι αυτή πρέπει να αξιολογείται στη βάση των αρχών που διέπει την προσέγγιση της μαρτυρίας ειδικών. Οι αρχές αυτές προδιαγράφονται με μεγάλη σαφήνεια στην υπόθεση Σπύρου ν. Χ΄΄Χαραλάμπους

(1989)1 ΑΑΔ 298, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να δίδεται συγκρουόμενη ιατρική γνώμη ή μαρτυρία στο Δικαστήριο σε υποθέσεις της φύσης αυτής. Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στο Δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιόν του μαρτυρία. Κατά κανόνα, η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R v. Lanfear

(1968)1 All E R 683, Andreas Anastassiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic

(1977)2 CLR 361) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Παρόλο ότι η συμπεριφορά των ιατρών μαρτύρων δεν είναι τόσο μεγάλης σπουδαιότητας, όσο είναι η συμπεριφορά των κοινών μαρτύρων, είναι, όμως, ουσιώδης για τον σκοπό της αξιολόγησης της μαρτυρίας τους (Joyce v. Yeomans

(1981)2 All E R 21))». Ο ιατρός Αντρέας Χαραλάμπους, γενικός χειρούργος ο οποίος εξέτασε την εναγόμενο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Αναγνώρισε και υιοθέτησε το περιεχόμενο της ιατρικής βεβαίωσης (τεκμήριο 2) την οποία ετοίμασε ο ίδιος. Στη ιατρική βεβαίωση αναφέρει ότι ο ενάγοντας κατά την εξέταση του παραπονέθηκε για ναυτία και ένα επεισόδιο εμετού. Από εξωτερικές κακώσεις παρουσίαζε μόνο ήπια ερυθρότητα δεξιού ημιθωρακίου. Ερωτηθείς σχετικά εξήγησε πως η κατάσταση του ενάγοντα και τα συμπτώματα που παρουσίασε όπως αυτά περιγράφονται στο ιατρικό πιστοποιητικό τεκμήριο 2 αποτελούν συμπτώματα μίας ήπιας κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης που αναφέρεται στο πιστοποιητικό ασθενείας τεκμήριο 1 και περιγράφεται με τα αρχικά γράμματα Κ.Ε.Κ. Υπέδειξε στο δικαστήριο τη περιοχή που βρίσκεται το δεξιό ημιθωράκιο που σημειώνεται πως είναι η ίδια περιοχή στην οποία καταθέτοντας ο ενάγοντας υπέδειξε ότι κτυπήθηκε από τον εναγόμενο. Ο ΜΕ2 ήταν θετικός, σοβαρός, συνεπής και μετρημένος στις απαντήσεις του και επεξηγηματικός στις θέσεις του, τις οποίες αιτιολόγησε επαρκώς και με τρόπο ικανοποιητικό προς το Δικαστήριο. Η μαρτυρία του δεν είχε την παραμικρή δόση υπερβολής. Παρέμεινε δε σταθερός στη μαρτυρία του μέχρι τέλους χωρίς να κλονιστεί κατά την αντεξέταση κατά την οποία του υποβλήθηκαν κυρίως διευκρινιστικής φύσεως ερωτήσεις. Ο ΜΕ2 κρίνεται, επίσης, ως αντικειμενικός και ανεξάρτητος μάρτυρας. Ανέφερε πως κατά την ιατρική εξέταση του ενάγοντα δεν διέγνωσε θλάση στους κοιλιακούς μυς και επεξήγησε ότι η ερυθρότητα στο ημιθωράκιο προήλθε από κάκωση. Πεποίθηση μου είναι ότι ο μάρτυρας αυτός ήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό μέσα από τις επιστημονικές του γνώσεις να διαφωτίσει το Δικαστήριο για τα τραύματα του ενάγοντα. Για όλους τους πιο πάνω λόγους έχω πεισθεί για την ανεξαρτησία της κρίσης του και είμαι σε θέση, βασιζόμενη στην μαρτυρία του, να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Από την μαρτυρία του δέχομαι συνεπώς τη διάγνωση και τα ευρήματά του. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕ3 Ο ΜΕ3 κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ο φυσιοθεραπευτής της ποδοσφαιρικής ομάδας ΑΠΕΠ Πιτσιλλιάς. Ο μάρτυρας αυτός δεν κατόρθωσε να πείσει το δικαστήριο ότι είπε την αλήθεια. Αναγνώρισε και υιοθέτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου 4 λέγοντας ότι είναι η απόδειξη πληρωμής που εξέδωσε για τις φυσιοθεραπείες που έκανε στον ενάγοντα μετά το επίδικο επεισόδιο. Σε αντίφαση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 4 στο οποίο γίνεται αναφορά σε θλάση στους κοιλιακούς μυς ισχυρίστηκε ότι η φυσιοθεραπεία αφορούσε και θλάση στο δεξιό ημιθωράκιο. Στο στάδιο της αντεξέτασης του ερωτηθείς να δώσει εξήγηση για την πιο πάνω αντίφαση στη μαρτυρία του παρέλειψε να δώσει σαφή απάντηση στο δικαστήριο. Επιπρόσθετα των πιο πάνω η θέση που επιχείρησε να προβάλει, ότι δηλαδή ο ενάγοντας από τον τραυματισμό του κατά το επεισόδιο παρουσίασε θλάση δεν συνάδει με την ιατρική μαρτυρία του ΜΕ2 ο οποίος δήλωσε πως δεν διέγνωσε θλάση στους κοιλιακούς μυς του ενάγοντα. Ο ΜΕ3 δεν έπεισε επίσης το δικαστήριο για τη θέση του ότι ο ενάγοντας παρουσίασε αιμάτωμα και βάση αυτού ο ίδιος μπόρεσε να διαγνώσει θλάση στους κοιλιακούς μυς. Τούτο διότι παρέλειψε να δώσει σαφή και λεπτομερή στοιχεία και δεδομένα και ή να εφοδιάσει το δικαστήριο με οποιαδήποτε επιστημονικά κριτήρια που θα επέτρεπαν στο δικαστήριο να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του και να καταλήξει στα δικά του ευρήματα. Για τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία του ΜΕ3 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕ4 Ο ΜΕ4 ήταν ο διαιτητής κατά τον επίδικο ποδοσφαιρικό αγώνα. Ανέφερε ότι στη τελευταία σελίδα του τεκμηρίου 7 καταγράφονται τα γεγονότα που εξελίχθηκαν κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τη λήξη του επίδικου ποδοσφαιρικού αγώνα λέγοντας ότι τα κατέγραψε ο ίδιος κατόπιν συνεννόησης που είχε και με τους βοηθούς διαιτητές, τον παρατηρητή του αγώνα και άλλους παράγοντες. Σημειώνεται ότι στο τεκμήριο 7 ο ΜΕ4 καταγράφει ότι ο εναγόμενος επιτέθηκε και χτύπησε τον ενάγοντα. Καταγράφεται επίσης ότι κατά τη διάρκεια του αγώνα ο ενάγοντας δέχθηκε μαζικές βρισιές από τους οπαδούς της αντίπαλης ομάδας. Από το σύνολο της ένορκης κατάθεσης του ΜΕ4 διαφάνηκε όμως πως δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει τα γεγονότα αυτά και ως εκ τούτου η μαρτυρία του δεν πρόσθεσε οτιδήποτε στην υπόθεση του ενάγοντα σε σχέση με τα ουσιώδη γεγονότα. Ο μάρτυρας αυτός σε κάποια σημεία της ένορκης κατάθεσης του απαντούσε με ειρωνικό ύφος και έδειχνε πως δεν είχε διάθεση να δώσει σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Εντούτοις η μαρτυρία του δεν κρίνεται αναξιόπιστη και απορριπτέα. Σημειώνονται συνεπώς από τα λεγόμενα του, για όποια σημασία μπορεί να έχουν για τα επίδικα θέματα, ότι κατά τον επίδικο αγώνα ο ενάγοντας δέχθηκε μία κίτρινη κάρτα που αφορούσε τεχνικό σφάλμα καθώς επίσης ότι ο ίδιος δεν είδε τον ενάγοντα να επιδεικνύει τα γεννητικά του όργανα προς την κερκίδα της ομάδας του Ερμή ούτε και διαπίστωσε ότι ο ίδιος ο ενάγοντας εξωθούσε τους οπαδούς της αντίπαλης ομάδας με αποτέλεσμα αυτοί να ξεστομίζουν βρισιές εναντίον του. Από τα λεγόμενα του ΜΕ4 , όπως άλλωστε και το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, προκύπτει σαφώς πως κατά τη διάρκεια του συγκεκριμένου ποδοσφαιρικού αγώνα υπήρχε γενικά ένταση στο γήπεδο. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΗΣ ΜΥ1 Η ΜΥ1, πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας ανέφερε ότι είναι υπεύθυνη των ποινικών υποθέσεων. Κλήθηκε από τη υπεράσπιση και κατέθεσε στο δικαστήριο μέσα από το φάκελο της ποινικής υπόθεσης που καταχωρήθηκε εναντίον του εναγόμενου, τα πρακτικά που τηρήθηκαν κατά την ακρόαση της υπόθεσης, τις γραπτές καταθέσεις του ενάγοντα, του αστυφύλακα Μολένσκη και του ΜΕ4 καθώς και ένα ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 8.3.08 (τεκμήρια 8,9,10,11 και 12). Η μαρτυρία της ΜΥ1 ήταν τυπική και ως τέτοια την αποδέχομαι. Σε σχέση με τα τεκμήρια που κατάθεσε σημειώνεται πως πλην του ΜΥ3 αστυφύλακα Μολένσκη ο οποίος ερωτηθείς υιοθέτησε το περιεχόμενο της μαρτυρίας του κατά την ποινική υπόθεση δεν έγινε οποιαδήποτε περαιτέρω αναφορά σε αυτά από τους υπόλοιπους μάρτυρες υπεράσπισης. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΩΝ ΜΥ2 ΜΥ3 ΚΑΙ ΜΥ4 Οι μάρτυρες ΜΥ2 ΜΥ3 ΚΑΙ ΜΥ4 ουσιαστικά κλήθηκαν από την υπεράσπιση με μοναδικό σκοπό να αναφερθούν στην ύπαρξη ενός ψηφιακού δίσκου (DVD) που καταγράφει τον ποδοσφαιρικό αγώνα κατά τον οποίο έλαβε χώρα το επίδικο επεισόδιο. Ο ΜΥ2, κ. Κουτσόφτας ήταν ο δικηγόρος της νομικής υπηρεσίας που χειρίστηκε εκ μέρους της αστυνομίας την ποινική υπόθεση που καταχωρήθηκε εναντίον του εναγόμενου σε σχέση με το επίδικο επεισόδιο. Ανέφερε ότι μέσα στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας ζήτησε να κατατεθεί ως τεκμήριο ενώπιον του δικαστηρίου ένας ψηφιακός δίσκος που καταγράφει τον ποδοσφαιρικό αγώνα κατά τη διάρκεια του οποίου έγινε το επίδικο επεισόδιο. Η κατάθεση του δεν έγινε αποδεκτή λόγω ένστασης του δικηγόρου της υπεράσπισης. Παρόλα αυτά ανέφερε χωρίς να αμφισβητηθεί ότι με την βοήθεια του κ. Ορθοδόξου, ΜΥ4, ο οποίος χειρίστηκε τα σχετικά μηχανήματα που βρίσκονταν σε συγκεκριμένη αίθουσα του δικαστηρίου Λάρνακας, ο αναφερόμενος ψηφιακός δίσκος προβλήθηκε ενώπιον του ίδιου και του δικηγόρου της υπεράσπισης. Ο ΜΥ3 αστυφύλακας Μολένσκη ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του ενώπιον του Δικαστηρίου στην ποινική υπόθεση επιχείρησε να καταθέσει ως τεκμήριο ένα ψηφιακό δίσκο του οποίου δεν γνώριζε το περιεχόμενο. Ο ΜΥ4 κ. Ορθόδοξο Ορθοδόξου ανέφερε ότι είναι τεχνικός και ο υπεύθυνος του συστήματος τηλεδιάσκεψης καθώς και των ηλεκτρονικών υπολογιστών του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας. Γνωρίζει ότι ο εναγόμενος αντιμετώπιζε ποινική υπόθεση που καταχωρήθηκε εναντίον του για το επίδικο επεισόδιο. Κατά το χρόνο που εκκρεμούσε η ποινική υπόθεση του ζητήθηκε από τον κ. Κουτσόφτα και αφού έλαβε άδεια από τον πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου με τη χρήση των απαιτούμενων μηχανημάτων έκανε αντίγραφο του αναφερόμενου ψηφιακού δίσκου. Το αντίγραφο αυτό το τοποθέτησε στο δωμάτιο που φυλάσσεται ο κεντρικός ηλεκτρονικός υπολογιστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας από όπου το παρέλαβε όταν κλήθηκε να το καταθέσει ως τεκμήριο στην παρούσα υπόθεση. Το δικαστήριο με σχετική ενδιάμεση απόφαση του, αφού εξέτασε τους λόγους ένστασης που πρόβαλε η πλευρά του ενάγοντα έκανε αποδεκτό το αναφερόμενο αντίγραφο του ψηφιακού δίσκου ως τεκμήριο (τεκμήριο 13) αφήνοντας την εξέταση της βαρύτητας που θα του δοθεί στο στάδιο της αξιολόγησης του συνόλου της μαρτυρίας. Ο ΜΥ4 ερωτηθείς σχετικά κατά την αντεξέταση του δήλωσε χωρίς να αμφισβητηθεί ότι το αντίγραφο του ψηφιακού δίσκου που κατέθεσε στο δικαστήριο αποτελεί πιστό αντίγραφο αυτού που του δόθηκε από τον κ. Κουτσόφτα και ότι ο ίδιος δεν διενήργησε οποιανδήποτε επέμβαση στο περιεχόμενο του. Ανέφερε επίσης ότι αυτό βρισκόταν μέσα στην αίθουσα που φυλάγεται ο κεντρικός ηλεκτρονικός υπολογιστής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας η οποία βρίσκεται κάτω από τον αποκλειστικό έλεγχο του καθότι είναι το μόνο πρόσωπο που έχει πρόσβαση σε αυτή. Ο ΜΕ4 ήταν ουδέτερος μάρτυρας και δεν βρίσκω να είχε λόγο και ή οποιοδήποτε συμφέρον ή ενδιαφέρον στην έκβαση της υπόθεσης το οποίο θα τον υποκινούσε να μην πει την αλήθεια στο δικαστήριο. Η εξ' αρχής ειλικρινής δήλωση του ότι τυγχάνει να γνωρίζει τον εναγόμενο δεν κρίθηκε υπό τις περιστάσεις ικανό στοιχείο να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ως εκ τούτου η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Ερχόμενη τώρα στο περιεχόμενο του ψηφιακού δίσκου, τεκμήριο 13, τονίζω ότι κατά τη διάρκεια της ένορκης κατάθεσης του εναγόμενου μετά από σχετικό αίτημα των συνηγόρων των δύο πλευρών προβλήθηκαν διάφορες σκηνές που καταγράφονται σε αυτόν μεταξύ των οποίων και οι σκηνές του επίδικου επεισοδίου. Το ουσιώδες που θα πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι το περιεχόμενο των ερωτήσεων και των υποβολών που τέθηκαν και από τις δύο πλευρές κατά την διάρκεια της προβολής του ψηφιακού δίσκου, οδηγούν αβίαστα στο συμπέρασμα πως δεν αμφισβητείται ότι οι σκηνές που προβλήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου αποτελούν γνήσια καταγραφή των γεγονότων. Ο εναγόμενος αναγνώρισε και υπέδειξε σε αυτές τον εαυτό του, τον ενάγοντα, τον ποδοσφαιριστή Masner με τον αριθμό 4 καθώς και άλλα πρόσωπα που παρουσιάζονται στη σκηνή του επεισοδίου και γενικά στο χώρο του γηπέδου όπου διεξάχθηκε ο επίδικος ποδοσφαιρικός αγώνας. Παράλληλα η πλευρά του ενάγοντα στο στάδιο της αντεξέτασης του εναγόμενου και του ΜΥ6 υποβάλλοντας σχετικές ερωτήσεις και υποβολές υπέδειξε επίσης τα πρόσωπα των δύο διαδίκων, του ποδοσφαιριστή Masner που έφερε τη φανέλα της ομάδας του Ερμή με τον αριθμό 4 καθώς και άλλων προσώπων που παρουσιάζονται να είναι παρόντες στον επίδικο ποδοσφαιρικό αγώνα χωρίς να θέσει οποιοδήποτε θέμα γνησιότητας της καταγραφής του τεκμηρίου 13. Όλα τα πιο πάνω κρίνονται συνεπώς ικανά να εξασφαλίσουν την ακρίβεια (accuracy) των σκηνών που καταγράφει το τεκμήριο 13 και προβλήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου με την έννοια ότι αναγνωρίστηκαν και από τις δύο πλευρές ως σκηνές από το επίδικο επεισόδιο και το επίδικο ποδοσφαιρικό αγώνα. Στη βάση των πιο πάνω το τεκμήριο 13 ως πραγματική μαρτυρία βοήθησε ουσιωδώς στην αξιολόγηση της μαρτυρίας για τα γεγονότα που περιστοιχίζουν το υπό εξέταση επεισόδιο. Όπως έχει νομολογηθεί η πραγματική μαρτυρία μπορεί να αποτελέσει οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας και της ακρίβειας της μαρτυρίας. ( Κονναρή v. Κυριάκου,

(1996)1Α Α.Α.Δ 267. Είναι αυτονόητο ότι η σημασία της ποικίλει ανάλογα με το βαθμό στον οποίο διαφωτίζει ως προς τα ουσιώδη γεγονότα (Ευαγγέλου v. Γιαννακού

(1992)1 ΑΑΔ 1243). Το Δικαστήριο παρακολούθησε με προσοχή το περιεχόμενο του τεκμηρίου 13 τόσο κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας όσο και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας έχοντας την ευκαιρία να το παρακολουθήσει και σε αργή κίνηση και είναι σε θέση να προβεί στα δικά του συμπεράσματα. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ( ΜΥ5) Ο εναγόμενος κατά τη διάρκεια της ένορκης κατάθεσης του έδωσε στο δικαστήριο διάφορους διαζευκτικούς ισχυρισμούς σε σχέση με το επίδικο επεισόδιο. Οι θέσεις του πέραν του ότι αλληλοσυγκρούονται μεταξύ τους καταρρίπτονται και από την υπόλοιπη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή και κυρίως από τις σκηνές που καταγράφονται στο ψηφιακό δίσκο (τεκμήριο 13) μέσα από τις οποίες υπέδειξε και αναγνώρισε τον εαυτό του ενώπιον του δικαστηρίου. Ο ισχυρισμός του ότι επενέβη για να αποτρέψει τη συμπλοκή μεταξύ του ενάγοντα και του ποδοσφαιριστή της ομάδας του Ερμή που έφερε τον αριθμό 4 όχι μόνο δεν έπεισε με το τρόπο και το ύφος που τέθηκε αλλά καταρρίπτεται και από την πραγματική μαρτυρία που καταγράφεται στον ψηφιακό δίσκο όπου μέσα από τις συγκεκριμένες σκηνές που ο ίδιος υπέδειξε στο δικαστήριο οι δύο ποδοσφαιριστές φαίνονται να πλησιάζουν ο ένας τον άλλο και στη συνέχεια να συνομιλούν μεταξύ τους με τον αναφερόμενο ποδοσφαιριστή μάλιστα να αγγίζει τον ενάγοντα φιλοφρονητικά στο σβέρκο. Στο στάδιο της αντεξέτασης του ο ενάγοντας δεν αμφισβήτησε την πιο πάνω φιλοφρονητική κίνηση του ποδοσφαιριστή της ομάδας του Ερμή προς τον ενάγοντα όπως αυτή παρουσιάζεται στο τεκμήριο

1. Επιμένοντας όμως να πείσει για την αλήθεια της δικής του εκδοχής, ότι δηλαδή όλα έγιναν επειδή ο ίδιος καλόπιστα προσπάθησε να αποτρέψει τη συμπλοκή μεταξύ του ενάγοντα και του ποδοσφαιριστή του Ερμή ισχυρίστηκε ότι χωρίς τη δική του παρέμβαση ήταν βέβαιο ότι θα γινόταν καυγάς μεταξύ τους. Ο εναγόμενος δεν έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση για το πώς κατέληξε σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Τα όσα δε καταγράφονται στο τεκμήριο 13 και προβλήθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου τον διαψεύδουν και αντίθετα υποδεικνύουν ότι η ένταση προκλήθηκε μετά που έγινε η δική του παρέμβαση και αφού πλησίασε τους δύο ποδοσφαιριστές. Μία από τις εκδοχές που προσπάθησε να υποστηρίξει μέσα από την μαρτυρία του ήταν ότι η πρόθεση του ενάγοντα ήταν να έρθει σε συμπλοκή με τον ποδοσφαιριστή του Ερμή με τον αριθμό 4 και το επίδικο επεισόδιο προκλήθηκε επειδή ο ίδιος προσπάθησε να τον αποτρέψει. Θέση που δεν συνάδει όμως με μία από τις διάφορες δικογραφημένες θέσεις της υπεράσπισης του σύμφωνα με την οποία ο ίδιος προσπάθησε να προστατέψει τον ενάγοντα από επίθεση που θα δεχόταν από τον αναφερόμενο ποδοσφαιριστή της ομάδας του Ερμή γεγονός που εν πάση περιπτώσει δεν προκύπτει από τις σκηνές που καταγράφει το τεκμήριο
2. Η δεύτερη εκδοχή που ο εναγόμενος προσπάθησε να προβάλει μέσα από την μαρτυρία του ενώπιον του δικαστηρίου ότι δηλαδή δέχθηκε επίθεση από τον ενάγοντα και αμύνθηκε και πάλι αντικρούεται από τη πραγματική μαρτυρία όπως αυτή καταγράφεται στο ψηφιακό δίσκο όπου αντίθετα φαίνεται ο ίδιος να επιτίθεται και να χτυπά τον ενάγοντα. Από τις σκηνές που καταγράφονται στο τεκμήριο 13 φαίνεται μάλιστα πως το περιστατικό έληξε με την παρέμβαση τρίτων προσώπων που ενεργώντας πιο ψύχραιμα απομάκρυναν από τη σκηνή τόσο τον εναγόμενο όσο και τον ενάγοντα. Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω ο Εναγόμενος δεν μου έκανε καλή εντύπωση για τους ακόλουθους λόγους. Το ύφος του και ο τρόπος με τον οποίο κατέθεσε δεν με έπεισαν στο ελάχιστο για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Μέσα από την μαρτυρία του σχημάτισα έντονα την εντύπωση, ότι κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια να παρουσιάσει με διάφορους τρόπους το εαυτό του ως το θύμα της όλης υπόθεσης . Ο εναγόμενος δεν με έπεισε με τα λεγόμενα του και η προσπάθειά του αυτή δεν ήταν παρά επιτηδευμένη. Το ότι δεν είπε την αλήθεια στο δικαστήριο φαινόταν και από το τρόπο που απαντούσε τις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν όπου δεν απαντούσε με αμεσότητα. Αντίθετα καθυστερούσε να απαντήσει στη κάθε ερώτηση που του υποβαλλόταν δείχνοντας έτσι ότι κάθε φορά σκεφτόταν τι θα απαντούσε. Συνεπακόλουθα όλα τα πιο πάνω δεν μου επιτρέπουν να αποδεχτώ την μαρτυρία του την οποία και απορρίπτω. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΥ6 Ο ΜΥ6 ανέφερε ότι ήταν ο γενικός αρχηγός της ποδοσφαιρικής ομάδας Ερμής Αραδίππου και ήταν παρών στον επίδικο ποδοσφαιρικό αγώνα. Με τον εναγόμενο είναι συγχωριανοί και για δύο χρόνια ήταν μαζί επίτροποι της αναφερόμενης ποδοσφαιρικής ομάδας. Ο μάρτυρας αυτός στη προσπάθεια του να υπερασπιστεί την εκδοχή του εναγόμενου δεν είπε την αλήθεια στο δικαστήριο. Οι ισχυρισμοί του όπως και του εναγόμενου ήταν αντιφατικοί και αλληλοσυγκρουόμενοι μεταξύ τους. Ταυτόχρονα τα όσα ανέφερε σε σχέση με το επίδικο επεισόδιο διαψεύδονται από το περιεχόμενο του τεκμηρίου 13 σκηνές του οποίου προβλήθηκαν και αναγνωρίστηκαν από τον ίδιο κατά την διάρκεια της ένορκης κατάθεσης του. Σε αντίφαση με τα όσα καταγράφονται στο τεκμήριο 13 ο ΜΥ 6 ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος προσπάθησε να αποτρέψει συμπλοκή μεταξύ του ενάγοντα και του ποδοσφαιριστής της ομάδας του Ερμή με το όνομα Masner που έφερε τον αριθμό
3. Αυτός ισχυρίστηκε ήταν και ο λόγος που ο ενάγοντας προσπάθησε να επιτεθεί στον εναγόμενο. Σε αντίφαση με τα πιο πάνω στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι άκουσε τον ενάγοντας να βρίζει τον εναγόμενο και τότε ο τελευταίος αντέδρασε «όπως θα αντιδρούσε ο καθένας». Υπονοώντας βέβαια πως αντέδρασε επιτιθέμενος προς το πρόσωπο του ενάγοντα, αφού στο στάδιο της αντεξέτασης του κληθείς να διευκρινίσει τη δήλωση του αυτή πρόβαλε πως ο εναγόμενος προσπαθώντας να αποφύγει κτύπημα του ενάγοντα του ανταπέδωσε κτύπημα με κλωτσιά, δηλώνοντας μάλιστα σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του , ότι, τη κλωτσιά την παρατήρησε και ο ίδιος. Καθιστώντας τον εαυτό του εμπειρογνώμονα και σε αντίφαση με την υπόλοιπη μαρτυρία ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας δεν τραυματίστηκε κατά το επίδικο επεισόδιο. Ενώ επέμενε στη θέση του ότι ο ενάγοντας προσπάθησε να επιτεθεί στο ποδοσφαιριστή του Ερμή που φέρει τον αριθμό 4, σε αντίφαση βέβαια με τη δικογραφημένη θέση του εναγόμενου, στη συνέχεια απαντώντας σε σχετική υποβολή απάντησε ότι δεν γνωρίζει εάν οι δύο ποδοσφαιριστές αντάλλασαν φιλοφρονήσεις όταν τους πλησίασε ο εναγόμενος λέγοντας πως στην αρχή του επεισοδίου ο ίδιος δεν βρισκόταν κοντά ισχυρισμός που καταρρίπτει επομένως και τη θέση του ότι άκουσε ο ίδιος το ενάγοντα να βρίζει τον εναγόμενο. Στη βάση των πιο πάνω η μαρτυρία του ΜΕ6 δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας το δικαστήριο καταλήγει στα ακόλουθα ευρήματα σε σχέση με τα επίδικα θέματα: Στις 8.3.2008 στα πλαίσια του πρωταθλήματος δεύτερης κατηγορίας της ΚΟΠ διεξήχθη ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ των ομάδων Ερμής Αραδίππου και ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς στο κοινοτικό στάδιο Αραδίππου. Ο ενάγοντας κατά τον επίδικο χρόνο ήταν επαγγελματίας ποδοσφαιριστής και αγωνιζόταν με την ομάδα της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς. Κατά την διάρκεια του ποδοσφαιρικού αγώνα ο εναγόμενος βρισκόταν εντός του αθλητικού χώρου και ειδικότερα βρισκόταν στον πάγκο της ομάδας του Ερμή αφού ήταν παράγοντας της και ήταν πρόσωπο δικαιούμενο να παρευρίσκεται εντός του στίβου. Κατά τη διάρκεια του αγώνα ο ενάγοντας δεχόταν υβρισίες από την κερκίδα της ομάδας του Ερμή Αραδίππου. Μετά το τέλος του αγώνα και ειδικότερα μετά που σφύριξε τη λήξη του ο διαιτητής ενώ ο ενάγοντας βρισκόταν κοντά στο κέντρο του γηπέδου και συνομιλούσε με ποδοσφαιριστή του Ερμή που έφερε τον αριθμό 4 ο εναγόμενος κατευθύνθηκε τρέχοντας προς το μέρος του και του επιτέθηκε με γροθιά στο πρόσωπο και κλωτσιά στο στήθος. Την ίδια μέρα ο ενάγοντας μετέβη στον Αστυνομικό Σταθμό Αραδίππου όπου κατήγγειλε το εν λόγω περιστατικό. Ακολούθως όταν έφθασε στη Λεμεσό και ενώ στο μεταξύ έκανε εμετό μετέβη στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του γενικού νοσοκομείου Λεμεσού όπου κατά την εξέταση του ανέφερε ναυτία και επεισόδιο εμετού. Κρατήθηκε για ιατρική παρακολούθηση μέχρι τις 9.3.
4. Σύμφωνα με τα ευρήματα του ιατρού γενικού χειρούργου Α. Χαραλάμπους ο ενάγοντας παρουσίασε ήπια κρανιοεγκεφαλική κάκωση με συμπτώματα ζάλης και εμετού καθώς και ήπια ερυθρότητα δεξιού ημιθωρακίου που προκλήθηκε από κάκωση. Χορηγήθηκε στον ενάγοντα άδεια απουσίας από την εργασία του για την περίοδο 8.3.2008 μέχρι 14.3.2008 με αποτέλεσμα να μην συμμετάσχει στον επόμενο ποδοσφαιρικό αγώνα της ομάδας του και να απωλέσει από τα εισοδήματα του το ποσό των €
5. Περαιτέρω ο ενάγοντας κατέβαλε το ποσό των €48.84 σεντ για την έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού. Από το σύνολο της μαρτυρίας αποτελεί επίσης εύρημα του δικαστηρίου πως κατά τη διάρκεια του επίδικου ποδοσφαιρικού αγώνα υπήρχε ένταση στο γήπεδο. ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΩΝ Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας οι συνήγοροι με τις αγορεύσεις τους υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις της πλευράς που έκαστος εκπροσωπεί. Τα όσα περιλαμβάνονται στις αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο. Σημειώνεται ότι με την αγόρευση του συνηγόρου του ενάγοντα δεν υποστηρίχθηκε η αξίωση αποζημιώσεων για εξύβριση. Παραπέμποντας σε σχετική νομολογία για το αδίκημα της επίθεσης εισηγήθηκε πως πέραν των ειδικών αποζημιώσεων το ποσό των €3.500 αποτελεί λογικό και εύλογο ποσό για αποζημίωση του ενάγοντα. Εισηγήθηκε περαιτέρω ότι ενδείκνυται η επιδίκαση προς όφελος του ενάγοντα και τιμωρητικών αποζημιώσεων ύψους € 1.
6. Ο συνήγορος του εναγόμενο από τη πλευρά του με την αγόρευση του εισηγήθηκε πως ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το αστικό αδίκημα της επίθεσης προβλέπεται από το άρθρο 26 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
7. Σύμφωνα με το άρθρο 26 του προαναφερόμενου Νόμου, «Επίθεση συνίσταται στην εκ προθέσεως χρήση κάθε είδους βίας κατά του προσώπου άλλου, είτε με κτύπημα, επαφή, μετακίνηση είτε άλλως πως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, χωρίς τη συναίνεση του, ή με τη συναίνεση του αν η συναίνεση για αυτό λήφθηκε με απάτη, ή κατόπι απόπειρας ή απειλής με πράξη ή χειρονομία χρήσης τέτοιας βίας κατά του προσώπου άλλου αν το πρόσωπο που αποπειράται ή απειλεί τη χρήση βίας προκαλεί στον άλλο πεποίθηση η οποία εδραιώνεται σε εύλογη αιτία, ότι αυτός έχει κατά τον εν λόγω χρόνο την πρόθεση και την ικανότητα για πραγμάτωση του σκοπού αυτού.» Από τις πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου προκύπτει ότι για να στοιχειοθετηθεί το αστικό αδίκημα της επίθεσης πρέπει να αποδειχθεί η απειλή χρήσης βίας ή η χρήση βίας, η ύπαρξη πρόθεσης και η έλλειψη συναίνεσης. Είναι αδίκημα αγώγιμο per se, γεγονός που σημαίνει πως δεν απαιτείται η πρόκληση ζημίας. Στην απόφαση της υπόθεσης Letana v. Cooper,

(1964)2 All E.R. 919, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «If one man intentionally applies force directly to another, the plaintiff has a cause of action in assault and battery, or if you so please to describe it, in trespass to the person.» Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, στο Τόμο 38, σελ.760, παράγραφος 1251, κάτω από τον τίτλο «Trespass to the Person (Classification)» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Trespass to the person is a wrong committed against the personal security liberty of any man by another. There are three varieties of trespass to the person, namely, assault, assault and battery, and wrongful imprisonment. The act complained of must be either intentional or negligent. The onus of proof lies on the plaintiff who must plead either that the act was intentional or that the defendant was negligent, stating the facts alleged to constitute the negligence. The act must be done against the will of the person who sues for the wrong.» Αναφορικά με το πρώτο συστατικό, η επαφή πρέπει να είναι άμεση, είτε με το σώμα του εναγόμενου, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου. Στην Αγγλική υπόθεση Fagan v. Metropolitan Police Commissioner

(1968)3 All E R 442 επιβεβαιώθηκε, ότι η βία μπορεί να ασκηθεί, είτε κατ' ευθεία από το σώμα του παραβάτη, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου, το οποίο ελέγχεται από τις πράξεις του. Έτσι, είναι επίθεση είτε είναι το χέρι του παραβάτη, που έρχεται σε επαφή με το σώμα του παραπονούμενου, είτε είναι ένα όργανο, το οποίο ο παραβάτης κρατά στο χέρι του και χρησιμοποιεί για να ασκήσει βία. Η πρόθεση είναι αυτή που ξεχωρίζει το αδίκημα της επίθεσης από το αδίκημα της αμέλειας. Απαιτείται η απόδειξη πρόθεσης άσκησης βίας κατά του προσώπου άλλου. Όπου, όμως, η χρήση βίας είναι αποτέλεσμα αμελούς πράξης, τότε η βάση αγωγής θα πρέπει να είναι αμέλεια και όχι επίθεση (Βλ., επίσης, Wilson v. Pringle, πιο πάνω, και Rasid v. Braybrook

(1972)8 JSC 1082). Στη παρούσα υπόθεση με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου δεν υπάρχει αμφιβολία ότι oι πράξεις του Εναγομένου έναντι του Ενάγοντα, εμπίπτουν στην συμπεριφορά που περιγράφεται ως επέμβαση στην προσωπικότητα ή στο πρόσωπο του και που στοιχειοθετεί το αστικό αδίκημα της επίθεσης. Παραμένει συνεπώς το θέμα των αποζημιώσεων. Με βάση τις αρχές που πρέπει να διέπουν τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, προκύπτει ότι η αποζημίωση επί αδικοπραξιών σκοπό έχει την αποκατάσταση του ζημιωθέντος και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος, (βλέπε απόφαση στην υπόθεση Δημήτρης Κουμπαρή κ.α. ν. Δήμου Χρίστου Φούτρη

(2001)1(Β) Α.Α.Δ.921). Στην απόφαση της υπόθεσης Ιoannou Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis P. Christofis

(1982)1 CLR 789, αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: "The object of an award of damages is to do justice to the loss and damage of the injured party without imposing an inordinate burden upon the tort-feasor. (See Fletcher v. Autocar Transporters Ltd. [1968] 1 All E.R. 726; Constantinou v. Salahouris

(1969)1 C.L.R. 416). In other words the award must be socially acceptable. Consequently, social ethos at the material time is invariably a consideration relevant to our task particularly with regard to non pecuniary loss. Pecuniary loss being more amenable to mathematical calculation is less dependent on social norms. The object of the exercise is to arrive at a figure at the end of the process, that is fair and reasonable in the circumstances of the case." Περαιτέρω στην απόφαση της υπόθεσης Γεώργιος Ταμπούρας ν. Κυριακής Κολάνη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ.384, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όσον αφορά ευρύτερα την επάρκεια των γενικών αποζημιώσεων που δόθηκαν είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία, έχοντας υπόψη και τη σημασία των αποζημιώσεων. (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους

(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttis v. Νικόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού

(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590).» Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα (Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis πιο πάνω ) αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση (Paraskevopoullos v. Georghiou

(1970)1 C.L.R. 116 και Xenophontos and another v. Anastassiou

(1981)1 C.L.R. 521). Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Όπως σε κάθε αστικό αδίκημα έτσι και στο αδίκημα της επίθεσης, οι αποζημιώσεις έχουν βασικά αντισταθμιστικό χαρακτήρα (compensatory) και σκοπό έχουν την αποκατάσταση του θύματος. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται και επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις, οι οποίες μέσα στα πλαίσια των συνηθισμένων αποζημιώσεων αποσκοπούν στην επίτευξη του στόχου της αποκατάστασης του θύματος στην θέση που βρισκόταν πριν την διάπραξη του αδικήματος. Με την επιδίκαση επαυξημένων αποζημιώσεων παρέχεται η δυνατότητα επιδίκασης αποζημιώσεων όχι σαν μέτρο τιμωρίας του εναγόμενου, αλλά σε τέτοιο μέγεθος που να αντικατοπτρίζεται το αυξημένο μέγεθος της βλάβης που έχει υποστεί η αξιοπρέπεια του ενάγοντα λόγω της συμπεριφοράς του εναγόμενου. Είναι αποζημιώσεις αποκατάστασης, εφόσον αποσκοπούν στην αποκατάσταση της πληγείσας αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος και για τον λόγο αυτό διακρίνονται από τις τιμωρητικές ή παραδειγματικές αποζημιώσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην τιμωρία του παραβάτη και την αποτροπή. Το θέμα των παραδειγματικών αποζημιώσεων το πραγματεύτηκε η υπόθεση Socrates Eliades v. Vassos Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254. Η υπόθεση αυτή αφορούσε επίθεση σε αίθουσα του ξενοδοχείου ″Χίλτον″ στην παρουσία αρκετών προσώπων. Το Εφετείο επικύρωσε την επιδίκαση αποζημιώσεων Λ.Κ.700 διαπιστώνοντας όμως ότι στην πραγματικότητα είχαν επιδικαστεί από το πρωτόδικο Δικαστήριο ως επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages) και όχι ως παραδειγματικές (exemplary damages), αφού δόθηκαν με αναφορά προς το αίσθημα αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος. Όπως αναφέρεται σε απόσπασμα που παρατίθεται από τους Winfield and Jolowicz on Tort (10η έκδ. σελ. 555-556): ″These ″aggravated damages″ are truly compensatory, being given for the injury to the plaintiff's proper feelings of dignity and pride. Exemplary damages on the other hand, are not compensatory but are awarded to punish the defendant and to deter him from similar behavior in the future″. Η υπόθεση Gregoriades v. Kyriakides

(1970)1 C.L.R. 120 αφορούσε απρόκλητη επίθεση στο χώρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Πρωτοδίκως αλλά και κατ΄ έφεση κρίθηκε πως η πράξη, αποτελούσε βιαιοπραγία υπό επιβαρυντικές περιστάσεις και ότι υπήρχε ανάγκη επιδίκασης παραδειγματικών αποζημιώσεων. Το Εφετείο αύξησε το ποσό των γενικών αποζημιώσεων από Λ.Κ.100 σε Λ.Κ.300. Εκτενέστερη ανάλυση του θέματος έγινε στην υπόθεση Papakokkinou and others v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65 στην οποία αναφέρονται τα εξής στη σελ. 77: ″The fact is that conduct accompanied by a marked element of arrogance, insolence or malice, may justify an award of exemplary damages, particularly if it tends to humiliate the victim of the tort. Therefore, no conflict is discernible between the decisions of the Supreme Court in Gregoriades v. Kyriakides

(1971)1 C.L.R. 120, and Eliades v. Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254, and the decision in Rookes, supra. Arguably, the damages awarded in the above cases classify as ″aggravated″, an intermediate category between compensatory and exemplary damages; a kind of inflated compensatory damages, inflated to the extent of indicating the disapproval of the Court of the conduct of the defendant but within the range of compensatory damages. ″ Το Δικαστήριο στην πιο πάνω υπόθεση έκλινε προς την υιοθέτηση της ευρύτερης προσέγγισης που επιτρέπει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων όπου το αστικό αδίκημα είναι τόσο αξιόμεμπτο ώστε να αξίζει τιμωρίας από το αστικό δίκαιο. Περαιτέρω, με αναφορά στην υπόθεση Cassell & Co Ltd v. Broome

(1972)1 All E.R. 801 επιδοκιμάστηκε η θέση ότι είναι λάθος να διαχωρίζονται οι γενικές αποζημιώσεις από τις παραδειγματικές. Στο τέλος θα πρέπει να δίδεται ένα ποσό βασισμένο στη σφαιρική αντίληψη των γεγονότων της υπόθεσης. Στην υπόθεση Γιαννάκη Ερωτοκρίτου ν. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α.

(1997)1 ΑΑΔ 1800 ο Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, κ. Πικής, όπως ήταν τότε, επιβεβαίωσε την δυνατότητα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων. Και τέλος, στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας διά του Γενικού Εισαγγελέα

(1998)1 ΑΑΔ 1836 επιβεβαιώθηκε η προσέγγιση που ακολουθήθηκε από την αρχή από τα Κυπριακά Δικαστήρια, ότι η επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων επιτρέπεται στις περιπτώσεις εκείνες που η διαγωγή του εναγόμενου είναι τόσο αξιόμεμπτη, ώστε να αρμόζει επιβολή τιμωρίας από πολιτικό Δικαστήριο. Αξιόμεμπτη διαγωγή είναι εκείνη που συνοδεύεται από έντονα στοιχεία αλαζονείας, θρασύτητας ή αθέμιτου κίνητρου ή όταν τείνει να ταπεινώσει το θύμα του αδικήματος. Υπό το φως όλων των πιο πάνω έχοντας υπόψη τη φύση και έκταση του τραυματισμού του ενάγοντα που δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μπορεί να χαρακτηριστεί ελαφρύς πλην όμως όπως ήταν φυσικό προκάλεσε σε αυτόν πόνο και ταλαιπωρία, καθώς και τις αρχές που ισχύουν, καταλήγω ότι υπό τις περιστάσεις το ορθό και δίκαιο για σκοπούς αποκατάστασης ποσό είναι το ποσό των €2.000,00 σεντ. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα, αλλά και αποζημιώσεις για την βλάβη που ο ενάγοντας υπέστη ένεκα της απαράδεκτης συμπεριφοράς του Εναγόμενου. Επιδικάζεται επίσης στον ενάγοντα το ποσό των € 548.84 σεντ ως ειδικές αποζημιώσεις. Έχοντας κατά νου τις νομολογημένες αρχές όπως περιγράφονται πιο πάνω κρίνω ότι με βάση τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης δεν ενδείκνυται η επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των € 2,548.84 σεντ πλέον νόμιμο τόκο επ' αυτού πλέον έξοδα όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.).............. Στ. Λουκίδου Βασιλείου, ΕΔ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο