Χριστιάνας Χριστοδουλίδου ν. Αντρέα Χριστοδούλου, Αρ. Αγωγής : 3372/2010, 31/7/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A115 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής : 3372/2010 Μεταξύ: Χριστιάνας Χριστοδουλίδου Ενάγουσας και Αντρέα Χριστοδούλου Εναγομένου _________ Ημερομηνία: 31 Ιουλίου, 2013 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κ. Π.Δ. Λιβέρας για Δ. Π. Λιβέρας & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον εναγόμενο: κα Μ. Μικελλίδου Α Π Ο Φ Α Σ Η ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ: Σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως η αξίωση της ενάγουσας εναντίον του εναγομένου αφορά καθυστερημένα ενοίκια κατά παράβαση συμφωνίας ενοικίασης εκ μέρους του εναγομένου, ενός διαμερίσματος ιδιοκτησίας της ενάγουσας στη περιοχή της Ορόκλινης Λάρνακας, καθώς και διάφορα άλλα επί μέρους ποσά τα οποία αφορούν φόρους ή τέλη που πληρώθηκαν στο Κοινοτικό Συμβούλιο Ορόκλινης ή για σκοπούς υδατοπρομήθειας και για αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν στο διαμέρισμα πέραν της φυσικής φθοράς όπως και τα έξοδα χαρτοσήμανσης του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Τα ποσά που αξιώνονται συγκεκριμένα είναι το ποσό των €3.580,64σ. το οποίο αφορά καθυστερημένα ενοίκια για τη χρονική περίοδο από 1.06.2008 μέχρι 1.06.2010 και αφού αφαιρέθηκαν το ποσό των €520,00, ποσό το οποίο ο εναγόμενος κατέβαλε έναντι των καθυστερημένων ενοικίων και το ποσό των €170,86σ. ποσό το οποίο ο εναγόμενος κατέβαλε στην ενάγουσα ως εγγύηση για την ενοικίαση του διαμερίσματος. Περαιτέρω αξιώνεται τόκος προς 9% ετησίως επί του πιο πάνω ποσού από 1.06.2010 μέχρι εξόφλησης σύμφωνα με όρο της συμφωνίας ενοικίασης. Τα ποσά δε που αξιώνονται και αφορούν φόρους ή τέλη προς το Κοινοτικό Συμβούλιο Ορόκλινης και για υδατοπρομήθεια και έξοδα για την αποκατάσταση ζημιών όπως κα το ποσό για τα τέλη χαρτοσήμανσης του ενοικιαστηρίου εγγράφου συμποσούνται στο συνολικό ποσό των €1.046,88σ. πλέον νόμιμο τόκο επί του ποσού αυτού. Ο εναγόμενος παραδέχεται με την υπεράσπιση του την ενοικίαση του εν λόγω διαμερίσματος με ενοικιαστήριο έγγραφο, το συμφωνηθέν ενοίκιο και τον όρο της ενοικιαστηρίου συμφωνίας για καταβολή τόκου προς 9% ετησίως επί οποιουδήποτε καθυστερημένου ενοικίου μέχρι εξοφλήσεως και ότι κατέβαλε το ποσό των €170,86σ. ως εγγύηση. Παραδέχεται επίσης ότι ήταν αυτός που είχε την υποχρέωση για την καταβολή των τελών ηλεκτρισμού, υδατοπρομήθειας και την αναλογία του στα κοινόχρηστα και για οποιεσδήποτε άλλες επιβαρύνσεις ή και τέλη που αφορούσαν το διαμέρισμα. Διατείνεται ότι εκτός από τη γραπτή συμφωνία υπήρξε και προφορική συμφωνία με την οποία η ενάγουσα έδιδε το δικαίωμα σε αυτόν να υπενοικιάσει το διαμέρισμα σε άλλα άτομα έτσι ώστε να έχει κέρδος από αυτό όπως παρόμοια συμφωνία είχε και με συγγενικό πρόσωπο της ενάγουσας για άλλο διαμέρισμα. Παρόλο ότι παραδέχεται ότι είχε την υποχρέωση να παραδώσει στην ιδιοκτήτρια το διαμέρισμα σε τέτοια καλή κατάσταση που το παρέλαβε, εξαιρουμένης της φυσικής φθοράς, εντούτοις ισχυρίζεται ότι όταν είχε παραλάβει το διαμέρισμα αυτό ήταν σε άθλια κατάσταση και ανέλαβε ο ίδιος να το επιδιορθώσει με τη συμφωνία όπως τα έξοδα επιδιόρθωσης αφαιρεθούν από τα ενοίκια. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι λόγω της τουριστικής κρίσης το διαμέρισμα δεν ενοικιαζόταν και κάλεσε επανειλημμένα την ενάγουσα μέχρι και τον Ιούνιο του 2008 να πάει να το παραλάβει, αυτή όμως παρόλο ότι υποσχόταν ότι θα πήγαινε να το παραλάβει εντούτοις δεν το έκαμε. Η ενάγουσα ποτέ δεν του είχε αναφέρει περί της ύπαρξης ζημιάς στο διαμέρισμα και την καλεί σε αυστηρή απόδειξη του ισχυρισμού της. Αρνείται ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό από αυτά τα οποία αξιώνει η ενάγουσα ως φόρους ή τέλη ή τέλη υδατοπρομήθειας και για την χαρτοσήμανση του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Ισχυρίζεται ότι η ενάγουσα πέραν του Ιουνίου του 2008 που τερμάτισε την ενοικίαση δεν δικαιούται οποιαδήποτε αποζημίωση από αυτόν όπως αξιώνει στην έκθεση απαίτησης της και γι΄αυτό αξιώνει την απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος της ενάγουσας. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η μαρτυρία προήλθε από την ίδια την ενάγουσα και από δύο μάρτυρες τους οποίους κάλεσε ενώ ο εναγόμενος κατάθεσε ο ίδιος. Κατά τη διάρκεια της παράθεσης της μαρτυρίας κατατέθηκαν και σημειώθηκαν ως τεκμήρια διάφορα έγγραφα που αφορούν την επίδικη διαφορά. Η κα Χ. Χριστοδουλίδου, ιδιοκτήτρια του επίδικου διαμερίσματος στην Ορόκλινη, ανέφερε ότι στις 26.03.2006 δυνάμει γραπτής συμφωνίας ενοικίασε στον εναγόμενο για ένα χρόνο, δηλαδή από 1.04.2006 μέχρι 31.03.2007 το διαμέρισμα. Ήταν ρητός όρος της συμφωνίας ενοικίασης ότι το ενοίκιο θα ήταν €170,86σ. (τότε Λ.Κ.100,00) το μήνα, με υποχρέωση του ενοικιαστή όπως καταβάλλει προκαταβολικά το συμφωνηθέν ενοίκιο κάθε 1η του μήνα. Ήταν επίσης ρητός όρος της εν λόγω σύμβασης ενοικίασης ότι ο ενοικιαστής θα πλήρωνε τόκο προς 9% ετησίως επί οποιουδήποτε καθυστερημένου ενοικίου μέχρι εξοφλήσεως. Η εν λόγω συμφωνία συνέχισε και τα επόμενα χρόνια μέχρι που τον Ιούνιο του 2010 την είχαν τερματίσει. Θα περιοριστώ στη συνέχεια σε όσα από τη μαρτυρία της είναι αμφισβητούμενα. Ισχυρίστηκε ότι ήταν ρητός όρος της εν λόγω συμφωνίας ενοικίασης ότι ο ενοικιαστής θα χρησιμοποιούσε το εν λόγω διαμέρισμα αποκλειστικά για κατοικία. Ρητός επίσης όρος της εν λόγω συμφωνίας ενοικίασης ήταν ότι ο ενοικιαστής υποχρεούται να παραδώσει στον ιδιοκτήτη το διαμέρισμα σε τέτοια καλή κατάσταση που το παρέλαβε εξαιρουμένης της φυσικής φθοράς. Αυτά φαίνονται πράγματι στο ενοικιαστήριο έγγραφο το οποίο κατατέθηκε και σημειώθηκε ως τεκμ. 1 (βλ. όρους 6 και 2 αντίστοιχα). Μετά τη λήξη της ενοικίασης ο εναγόμενος συνέχισε να κατέχει το επίδικο ακίνητο και εγκατέλειψε το υποστατικό κατά ή περί τα τέλη Ιουνίου 2010 αφού της παρέδωσε την κατοχή του. Ο εναγόμενος όμως παρέλειψε και/ή αμέλησε να πληρώσει καθυστερημένα ενοίκια και τέλη και /ή φόρους και/ή δικαιώματα σκυβάλων, υδατοπρομήθειας και δημοτικά τέλη και/ή φόρους που πλήρωσε για λογαριασμό του και προκάλεσε ζημία στην κουζίνα του διαμερίσματος της με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να προβεί στην επιδιόρθωση της με δικά της έξοδα. Η φθορά που είχε προκληθεί στην κουζίνα οφειλόταν σε πρόκληση ζημιών πέραν της φυσικής φθοράς και κατέβαλε το ποσό των €480,00 προς αποκατάσταση τους. Ο εναγόμενος οφείλει απλήρωτα ενοίκια για το χρονικό διάστημα από 1.06.2008 μέχρι 1.06.2010 δηλαδή για 25 μήνες εφόσον εγκατέλειψε το διαμέρισμα το τέλος Ιουνίου 2010 και έτσι της όφειλε το συνολικό ποσό των €4.271,50σ. Πριν όμως αυτός φύγει από το διαμέρισμα, της κατέβαλε €520,00 και αφαίρεσε επίσης το ποσό των €170,86σ. ποσό που είχε καταβάλει ο εναγόμενος ως εγγύηση και έτσι παραμένει οφειλόμενο το ποσό των €3.580,64σ. πλέον οι τόκοι προς 9% από 1.06.
- Ανέλυσε τα ποσά που αξιώνει με την έκθεση απαίτησης της παρουσιάζοντας σχετικές αποδείξεις για κάθε δαπάνη ξεχωριστά και μείωσε το ποσό που πλήρωσε και αξιώνει για τα τέλη σκυβάλων και δημοτικούς φόρους για την πρώτη εξαμηνία του 2010 στο ποσό των €109,00 αντί του ποσού των €130,00 που αξιώνει στην έκθεση απαιτήσεως της. Αρνήθηκε τους ισχυρισμούς του εναγομένου ότι είχαν συμφωνήσει να αφαιρεί από τα ενοίκια επιδιορθώσεις που έκανε στο διαμέρισμα εκτός από μια συγκεκριμένη περίπτωση όταν την είχε ειδοποιήσει εκ των προτέρων και συμφώνησε για επιδιόρθωση του συστήματος θέρμανσης του νερού το οποίο και αποδέχθηκε να αφαιρεθεί από τα ενοίκια. Οι ζημιές που προκλήθηκαν στο διαμέρισμα δεν ήταν μόνο στη κουζίνα αλλά υπήρχαν και άλλες φυσικές φθορές για τις οποίες απαιτούνταν μπογιατίσματα και για τις οποίες δεν θεώρησε υπεύθυνο τον ενοικιαστή και τις οποίες επιδιόρθωσε η ίδια. Για όλους τους λογαριασμούς που ισχυρίζεται ότι πλήρωσε αντί του εναγομένου και τα υπόλοιπα έξοδα κατέθεσε σχετικές αποδείξεις που σημειώθηκαν ως τεκμήρια 2 έως
- Στην αντεξέταση της επέμεινε στους πιο πάνω ισχυρισμούς της και στις αξιώσεις της. Αρνήθηκε επιμέρους θέσεις της υπεράσπισης ότι είχε συμφωνήσει με τον εναγόμενο ότι αυτός θα είχε δικαίωμα υπενοικίασης του διαμερίσματος, καθώς, όπως είπε, αν είχαν συμφωνήσει κάτι τέτοιο δεν θα υπήρχε ο αντίθετος ρητός όρος στην συμφωνία τους όπου αναφέρεται ότι ήταν για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. Παραδέχθηκε όμως ότι δεν θα την ένοιαζε αν αυτός παρά τη συμφωνία τους το υπενοικίαζε καθώς το διαμέρισμα το είχε για επένδυση και όχι για δική της χρήση. Εξάλλου, όπως ανέφερε, η ίδια διαμένει στη Λευκωσία και δεν θα μπορούσε να ελέγχει τον εναγόμενο για το πώς χρησιμοποιούσε το διαμέρισμα. Παραδέχθηκε ότι ο εναγόμενος ενοικίαζε διαμέρισμα και από τον αδελφό της. Αρνήθηκε ότι υπήρξε άλλη προφορική συμφωνία μεταξύ τους και αυτό που η ίδια ήξερε ήταν ότι διελάμβανε ρητά το έγγραφο τους. Ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν φορτική προς τον εναγόμενο όταν αυτός καθυστερούσε μερικές φορές να καταβάλλει τα ενοίκια καθώς αυτά τα είχε ως ένα έξτρα εισόδημα και δεν περίμενε να ζήσει από αυτά. Τα δύο πρώτα χρόνια έστω και μερικές φορές με καθυστέρηση της κατέβαλε τα ενοίκια. Επέμεινε ότι ο εναγόμενος πρώτη φορά εξέφρασε την επιθυμία να τερματίσει τη συμφωνία τους τον Ιούνιο του 2010 που της έδωσε το κλειδί και έναντι των οφειλόμενων ενοικίων το ποσό των €510,00, είχαν δε συνεννοηθεί για μελλοντική εξόφληση των υπόλοιπων. Διερωτήθηκε απαντώντας σε σχετικές υποβολές γιατί ο εναγόμενος δεν παρέδωσε το κλειδί στον αδελφό της ή να της το έστελλε με κάποιο τρόπο αν αυτός επιθυμούσε να της παραδώσει το διαμέρισμα από τον Ιούνιο του 2008 και αυτή καθυστερούσε να πάει να το παραλάβει. Διερωτήθηκε επίσης γιατί της είχε δώσει το ποσό των €510,00 έναντι των οφειλόμενων ενοικίων αφού ο ισχυρισμός του είναι ότι είχε τερματίσει τη συμφωνία τους από τον Ιούνιο του
- Ο κ. Γιάννης Νικολέττης (Μ.Ε.2) είναι πελεκάνος και ανέφερε ότι είχε προβεί σε επιδιόρθωση του πάγκου της κουζίνας στο διαμέρισμα της ενάγουσας για την οποία την χρέωσε με το ποσό των €480,
- Ανέφερε ότι είχε αντικαταστήσει ένα κομμάτι από τον πάγκο και ένα άλλο το είχε επιδιορθώσει. Στην αντεξέταση του περιέγραψε ακριβώς την εργασία που είχε εκτελέσει. Απέδωσε τη ζημιά που είχε προκληθεί στον πάγκο σε πολλά κτυπήματα και ότι αυτή δεν προήλθε από φυσική φθορά. Τα συρτάρια των ερμαριών είχαν αχρηστευτεί από κτυπήματα. Δεν μπορούσε να προσδιορίσει πότε προκλήθηκαν χρονικά οι ζημιές αυτές και δεν απέκλεισε να είχαν προκληθεί ακόμα και τους τελευταίους τρεις μήνες πριν την επιδιόρθωση τους. Η κα Μαρκέλλα Μάρκου (Μ.Ε.3) εργάζεται στην Α.Η.Κ. και παρουσίασε τους λογαριασμούς για την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος για το εν λόγω διαμέρισμα όπου από 11.04.2006 όταν συνδέθηκε το διαμέρισμα με το ηλεκτρικό ρεύμα μέχρι 15.10.2010 που αποσυνδέθηκε ο λογαριασμός ήταν επ΄ονόματι του εναγομένου. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος για την εν λόγω χρονική περίοδο ήταν συνεχής και δεν είχε οποιαδήποτε διακοπή. Ο λογαριασμός είχε πληρωθεί τελευταία φορά στις 9.06.2010 και αφορούσε το ποσό των €54,97σ. πριν αντικατασταθεί ο ιδιοκτήτης του. Αναφέρθηκε επίσης στη διεύθυνση που αποστελλόταν ο λογαριασμός η οποία ήταν η διεύθυνση του εναγομένου. Ο εναγόμενος δεν είχε μεταβεί προηγουμένως στα γραφεία τους για να ακυρώσει το λογαριασμό Ο εναγόμενος κατάθεσε ενόρκως για τις συνθήκες ενοικίασης του επίδικου διαμερίσματος και ανέφερε ότι ενοικίαζε από τον αδελφό της ενάγουσας ένα διαμέρισμα στο ίδιο συγκρότημα ο οποίος τον είχε φέρει σε επαφή με την ενάγουσα η οποία επίσης ενδιαφερόταν να ενοικιάσει το δικό της διαμέρισμα. Εξ αρχής η συμφωνία τους ήταν με σκοπό να το υπενοικιάζει, όπως έκαμνε και με εκείνο του αδελφού της το οποίο εξακολουθεί να έχει μέχρι σήμερα. Είχε και άλλα τέτοια διαμερίσματα για τον ίδιο σκοπό στην ίδια πολυκατοικία στην οποία ενοικίαζε και ο ίδιος άλλο διαμέρισμα όπου διέμενε μέχρι που είχε κτιστεί το δικό του σε άλλη πολυκατοικία. Ισχυρίστηκε ότι είχε παραλάβει το διαμέρισμα σε άθλια κατάσταση και ότι έβαλε ανθρώπους να το συντηρήσουν και τα χρήματα που ξόδευσε προς αυτόν τον σκοπό τα αφαιρούσε από τα ενοίκια που όφειλε στην εναγόμενη. Ισχυρίστηκε ότι από τον Μάιο του 2008 είχε ειδοποιήσει την ενάγουσα ότι δεν θα συνέχιζε την ενοικίαση αφού δεν έβρισκε υπενοικιαστές. Η ενάγουσα του έλεγε πάντοτε ότι θα μετέβαινε να μιλήσουν αλλά δεν το έκαμε μέχρι και το
- Η ενάγουσα για 1 ½ χρόνο μετά δεν τον ενόχλησε για τα ενοίκια και όταν είχαν συναντηθεί της είχε δώσει €520,00 για τα κοινόχρηστα, τα τέλη και φόρους και για το απλήρωτο ηλεκτρικό ρεύμα. Ισχυρίστηκε ότι όταν η ενάγουσα παρέλαβε το διαμέρισμα αυτό ήταν καθαρό και δεν είχε ζημιές πέραν της φυσικής φθοράς. Παραδέχθηκε ότι ο πάγκος της κουζίνας είχε κάποιες φθορές όπως είχε και όταν παρέλαβε το διαμέρισμα οπότε και είχε προβεί ο ίδιος σε επιδιορθώσεις του. Ήταν φυσιολογικό να υπάρχει φυσική φθορά στο διαμέρισμα καθώς η πολυκατοικία είναι 30 χρονών. Ο εναγόμενος έδωσε τη δική του εξήγηση σε σχέση με τις αποδείξεις της Α.Η.Κ. επικαλούμενος άγνοια για την πληρωμή τους εκ μέρους του, καθώς όπως είπε αυτούς τους πλήρωνε η σύζυγος του και επέμεινε ότι το διαμέρισμα καθ΄όλο το διάστημα για το οποίο ισχυρίζεται ότι είχε τερματίσει την ενοικίαση του ήταν κλειστό. Στην αντεξέταση του ανέφερε ότι επαγγελλόταν τον μηχανικό αυτοκινήτων αλλά μετά που αρρώστησε ενοικίαζε κάποια διαμερίσματα τα οποία στη συνέχεια υπενοικίαζε με σκοπό να κερδίζει κάποια χρήματα. Ανέφερε ότι δεν συμβουλευόταν δικηγόρο για τις δουλειές που έκαμνε ούτε και για τα έγγραφα τα οποία υπέγραφε. Δεν έδιδε ιδιαίτερη σημασία στα συμβόλαια που υπέγραφε και συνεννοείτο και προφορικά με τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων με τους οποίους συμφωνούσε την ενοικίαση των διαμερισμάτων τους όπως έκαμε και με την ενάγουσα. Γνώριζε για τον όρο περί ιδιοκατοίκησης που υπήρχε στο συμβόλαιο του αλλά είχε συμφωνήσει και προφορικά με την ενάγουσα ότι θα υπενοικίαζε το διαμέρισμα όπως έκαμνε και κάμνει μέχρι σήμερα με το διαμέρισμα του αδελφού της. Παραδέχθηκε ότι μέχρι και το 2010 πλήρωνε ο ίδιος ή η γυναίκα του τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος και ο λόγος ήταν ότι επειδή ήταν ακατοίκητο το διαμέρισμα ήταν πολύ μικρή η χρέωση που ερχόταν στους λογαριασμούς. Τους λογαριασμούς πρόσθεσε από το 2008 μέχρι το 2010 τους πλήρωνε η γυναίκα του χωρίς να του το είχε αναφέρει και μόλις κατά τη διάρκεια της δίκης το είχε ανακαλύψει αυτό παρόλο ότι τα χρήματα μερικές φορές ήταν ο ίδιος που της τα έδιδε για να πληρώνει. Είναι δε γι΄αυτόν τον λόγο που δεν είχε δώσει οδηγίες στην δικηγόρο του να προβάλει ανταπαίτηση. Επέμεινε ότι το ποσό των €520,00 που είχε καταβάλει στην ενάγουσα τον Ιούνιο του 2010 ήταν για υπόλοιπα των λογαριασμών που αφορούσαν το διαμέρισμα και αφορούσν κυρίως φόρους που οφείλονταν στο Κοινοτικό Συμβούλιο της Ορόκλινης. Όταν είχε πληρώσει το πιο πάνω ποσό παραδέχθηκε ότι δεν είχε ζητήσει εξοφλητική απόδειξη από την ενάγουσα λέγοντας τη φράση ¨αφού το διαμέρισμα ήταν κλειστό¨. Αρνήθηκε ότι το πιο πάνω ποσό το είχε δώσει έναντι του συνολικού ποσού που όφειλε στην ενάγουσα. Στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι είχε ζητήσει απόδειξη αλλά η ενάγουσα δεν είχε μαζί της. Το ότι στο τεκμήριο 5 που ήταν κατάσταση λογαριασμού για το νερό παρουσιάζεται για την περίοδο από 21.05.2010 - 19.08.2010 κατανάλωση νερού 12 κ.μ. αξίας €9.95 την απέδωσε σε πιθανή διαρροή. ΟΙ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Εκ μέρους του εναγόμενου η κα Μικελλίδου ανέλυσε τη μαρτυρία και κάλεσε το Δικαστήριο να κρίνει τον εναγόμενο ως ειλικρινή και να κριθεί ότι αυτός είχε τερματίσει προφορικά το ενοικιαστήριο έγγραφο από τον Ιούνιο του 2008 και έτσι δεν οφείλει οτιδήποτε στην ενάγουσα. Έκαμε ιδιαίτερη αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία της μαρτυρίας δίδοντας τη δική της ερμηνεία σε αυτή. Ο κ. Λιβέρας αφού αναφέρθηκε στην επίδικη συμφωνία και τους όρους της, διερωτήθηκε γιατί ο εναγόμενος την υπέγραψε με την ύπαρξη τέτοιων όρων τους οποίους ενώπιον του Δικαστηρίου αρνήθηκε. Η μαρτυρία του ήταν αντιφατική και σίγουρα η προσπάθεια του αποσκοπούσε στο να αποφύγει τις ευθύνες του όπως αυτές προέκυπταν από το ενοικιαστήριο έγγραφο. Κάλεσε το Δικαστήριο να αποδεχθεί την εκδοχή της ενάγουσας και να απορρίψει αυτή του εναγομένου και να εκδώσει απόφαση όπως η έκθεση απαίτησης της με τιη διαφοροποίηση που προέκυψε επί της δαπάνης για τους φόρους ή τέλη σκυβάλων για την πρώτη εξαμηνία του 2010 όπως μείωσε την σχετική αξίωση της από €130,00 σε €109,
- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή την ενάγουσα και τους μάρτυρες της (Μ.Ε. 2 και 3) όπως και τον εναγόμενο να καταθέτουν στην ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Παρακολούθησα τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό μνημονικό τους και γενικά τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα (βλ. C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 1273, στις σελ. 1280-1281). Έχω περαιτέρω υπόψη τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, ότι δηλαδή η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Έχω περαιτέρω συγκρίνει και αντιπαραβάλει μεταξύ τους τις προφορικές μαρτυρίες και τις παραδοχές τους σε συσχετισμό με την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου. Η εξέταση περαιτέρω της μαρτυρίας γίνεται και σε συνάρτηση με το περιεχόμενο των εγγράφων προτάσεων (βλ. Phipson On Evidence 14η έκδοση
(1990)παρ. 12 - 20, Ζαβρού v. Χαραλάμπους,
(996)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 447). Στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. v. Κουνούνη,
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614, στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας, ο κ. Πικής Π. αφού αναλύει τη νομολογία επί του θέματος καταλήγει ως ακολούθως στη σελ. 640: ¨Αναξιόπιστη μαρτυρία δεν αποτελεί αποδεικτικό υλικό. Δεν αποδεικνύει τίποτε. Μόνο αξιόπιστη μαρτυρία βαρύνει στην πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Η αποτίμηση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα δεν μετράται με το ισοζύγιο πιθανοτήτων αλλά, με την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο της μαρτυρίας του. Απίθανη, κατά τη συνήθη ροή των πραγμάτων εκδοχή, γίνεται παραδεχτή, εφόσον ο μάρτυρας κρίνεται αξιόπιστος και αντίθετα, εκδοχή πιθανολογούμενη ως ορθή απορρίπτεται, εφόσον ο μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος¨. Τέλος, θα λάβω υπόψη μου τις επισημάνσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων κατά τις τελικές τους αγορεύσεις όπου αναλύουν τόσο τη μαρτυρία και δίδουν τη δική τους ερμηνεία σε αυτή για το πώς οι ίδιοι αντιλήφθηκαν διάφορα σημεία της, αντίληψη την οποία εισηγήθηκαν να ασπασθεί και το Δικαστήριο. Περαιτέρω λαμβάνω υπόψη και τη νομική πτυχή της υπόθεσης. Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νουν αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και στην κατάληξη μου σε ευρήματα και συμπεράσματα αναφορικά με την επίδικη διαφορά. Η ενάγουσα κα Χ. Χριστοδουλίδου (Μ.Ε.1), μου προκάλεσε κατά την παρουσία της στο εδώλιο του μάρτυρα εντύπωση ειλικρινούς μάρτυρα και αποδέχομαι τη μαρτυρία της στην ολότητα της. Η πιο πάνω εντύπωση μου εκτός από όσα ανέφερε με πειστικό τρόπο ενόρκως και προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου συνηγορούν απόλυτα και με τα έγγραφα τα οποία παρουσίασε και τα οποία σημειώθηκαν ως τεκμήρια. Τα όσα ανέφερε ανέδυαν ειλικρίνεια και η βεβαιότητα με την οποία τα υποστήριζε δεν άφησαν αμφιβολίες στο μυαλό μου. Η έγγραφη μαρτυρία που παρουσίασε την οποία με συστηματικό τρόπο φύλαξε την υποβοήθησε στην μνήμη της έτσι που να μη παρατηρηθεί καμιά αντίφαση σε αυτά που υποστήριξε παρά την έντονη αντεξέταση της. Η μαρτυρία των Μ.Ε. 2 και 3 επίσης γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της και αυτή συνάδει απόλυτα με τις θέσεις της ενάγουσας τις οποίες και υποστήριξαν, ο μεν Μ.Ε. 2 με τη χρέωση που έκαμε για την επιδιόρθωση του πάγκου της κουζίνας, τον χρόνο που έγινε αυτή και την αντίληψη του ότι επρόκειτο για ζημιές που προκλήθηκαν από κτυπήματα και όχι φυσική φθορά, η δε Μ.Ε. 3 με την ανάλυση της κατάστασης λογαριασμού της Α.Η.Κ. (τεκμ. 9), για το επίδικο διαμέρισμα για την επίδικη περίοδο της ενοικίασης του διαμερίσματος σύμφωνα με την ενάγουσα, κατέδειξε ότι για την επίδικη περίοδο υπήρχε κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος άλλοτε μεγαλύτερη και άλλοτε μικρότερη κάθε διμηνία που αποδεικνύει ότι αυτό χρησιμοποιείτο σε αντίθεση με όσα υποστήριξε ο εναγόμενος ότι αυτό ήταν κλειστό. Ο εναγόμενος κ. Α. Χριστοδούλου κρίνω ότι δεν ήταν ειλικρινής ενώπιον του Δικαστηρίου. Φανερά προσπάθησε να προσαρμόσει τα γεγονότα της υπόθεσης στη δική του αντίληψη περί της συμφωνίας που είχε κάνει με την ενάγουσα ξεφεύγοντας από τους όρους και τα διαλαμβανόμενα στο ενοικιαστήριο έγγραφο. Δεν κρίνεται σοβαρό το επιχείρημα του ότι μπορεί μεν να υπέγραφε ενοικιαστήρια έγγραφα με ιδιοκτήτες διαμερισμάτων, τα οποία ενοικίαζε με σκοπό την υπενοικίαση τους, αλλά δεν τους έδιδε ιδιαίτερη σημασία αφού συμφωνούσε παράλληλα και άλλα διαφορετικά από όσα προνοούνταν σε αυτά. Αυτή η θέση του κατά την άποψη μου εκτός του ότι κρίνεται ως μη πειστική και ανεδαφική, κρίνω ότι αποσκοπούσε στο να εισαγάγει μαρτυρία πέραν της γραπτής τους συμφωνίας προς εξυπηρέτηση των δικών του συμφερόντων. Αν το διαμέρισμα ήταν για σκοπούς υπενοικίασης που το είχε ενοικιάσει γιατί δεν ανεγράφη στο ενοικιαστήριο έγγραφο αυτός ο σκοπός αλλά αντίθετα ρητά καθορίζει πως θα το χρησιμοποιούσε ως κατοικία του. Από την άλλη αν πράγματι η κατάσταση του διαμερίσματος ήταν ¨αχούρι¨, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, τότε γιατί δέχθηκε να αναγραφεί στο ενοικιαστήριο έγγραφο ότι το παρέλαβε σε καλή κατάσταση όπως ρητά παραδέχεται σε αυτό ότι το παρέλαβε. Η μαρτυρία του όμως ελέγχεται και σε πολλά άλλα σημεία της στα οποία θα κάμω αναφορά στη συνέχεια για να καταδειχθεί και το αναξιόπιστο της. Τα πιο πάνω ασφαλώς συνιστούν για τον εναγόμενο κώλυμα να τα επικαλείται λόγω καταχώρησης σε έγγραφα και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και γι΄αυτόν τον λόγο η αντίθετη μαρτυρία του. (βλ. ¨Το Δίκαιο της Απόδειξης¨ Τάκη Ηλιάδη σελ.101-103 και ¨Η Απόδειξη¨ του Γ. Π. Κακογιάννη σελ. 634). Είναι φανερόν από την προσκομισθείσα μαρτυρία ότι η συμφωνία ενοικίασης του επίδικου διαμερίσματος δεν τερματίστηκε το 2008 αλλά αυτό έγινε μόλις τον Ιούνιο του 2010. Αυτό καταδεικνύεται ότι μόλις τότε, όπως είναι αποδεκτό και από τον εναγόμενο, παρέδωσε τα κλειδιά και την κατοχή του διαμερίσματος στην ενάγουσα και γι΄αυτό της κατέβαλε ένα ποσό έναντι των οφειλόμενων ενοικίων και ως προς τούτο αποδέχομαι τη θέση της ενάγουσας. Όσο και αν η ενάγουσα δεν πίεζε τον εναγόμενο στην έγκαιρη καταβολή των ενοικίων, όσο και αν η ίδια ανέφερε ότι δεν το θεωρούσε ως σημαντικό έσοδο της τα ενοίκια που λάμβανε από το επίδικο διαμέρισμα, εντούτοις θα ήταν αφελές εκ μέρους της να είχε συμφωνήσει να τερματισθεί η συμφωνία από τον Ιούνιο του 2008 και να πάει από τη Λευκωσία στην Ορόκλινη μετά πάροδο δύο χρόνων για να παραλάβει το διαμέρισμα της. Το γεγονός ότι αμέσως μετά που το παρέλαβε και το επιδιόρθωσε βρήκε ενοικιαστή, καταρρίπτει και το επιχείρημα του εναγόμενου ότι λόγω της κρίσης δεν έβρισκε εκείνος ενοικιαστές, όταν μάλιστα όπως είναι κοινά γνωστό ότι η οικονομική κατάσταση μετά το 2010 που η ενάγουσα παρέλαβε το διαμέρισμα επιδεινώθηκε ακόμα παραπάνω. Από την άλλη είναι περίεργο το γεγονός ότι δεν αξίωσε από την ενάγουσα εξοφλητική απόδειξη όταν της είχε δώσει το ποσό των €520,00. Από την άλλη είναι περίεργη η θέση του και συνιστά αντίφαση το γεγονός ότι συνέχισε να πληρώνει για δύο χρόνια τους λογαριασμούς της Α.Η.Κ. για το επίδικο διαμέρισμα, χωρίς υποχρέωση, εφόσον είχε τερματίσει την ενοικίαση, και παρόλα αυτά τον Ιούνιο του 2010 να είχε δώσει και ένα σημαντικό ποσό στην ενάγουσα χωρίς να ζητήσει εξοφλητική απόδειξη αν και κάποια στιγμή, για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ανέφερε ότι της είχε ζητήσει αλλά αυτή δεν είχε μαζί της εφόσον είχε μεταβεί εκεί από τη Λευκωσία. Αυτό από μόνο του συνιστά μια σημαντική αντίφαση στη στάση του η οποία δεν μπορεί να παραβλεφθεί και για την οποία ελέγχεται η αξιοπιστία του. Η θέση του ότι μόλις κατά την ημέρα που έδιδε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου είχε αντιληφθεί ότι πληρώνονταν οι λογαριασμοί της Α.Η.Κ. από τον ίδιο μέχρι και τον Ιούνιο του 2010, σίγουρα δεν μπορεί να γίνει πιστευτή και απορρίπτεται. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία που παρουσίασε ο εναγόμενος κρίνεται ως αναξιόπιστη και ως εκ τούτου η υπεράσπιση την οποία πρόβαλε δεν μπορεί να έχει επιτυχία και απορρίπτεται. Όπως εξηγήθηκε περαιτέρω στην υπόθεση Μαρσέλ κ.ά. v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ,
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. σελ. 1858 στη σελ. 1868 σε σχέση με το τι συνιστά « απόδειξη (proof) στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων» το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (βλ. μεταξύ άλλων, Phibson on Evidence, 14th Edition, para. 4-38 και Αθανασίου κ.ά v. Κουνούνη,
(1997)1 (β) Α.Α.Δ. 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας.» Το βάρος απόδειξης που είχε η ενάγουσα στους ώμους της ήταν να ικανοποιήσει το Δικαστήριο για την αλήθεια των ισχυρισμών της στο βαθμό που απαιτείται στις πολιτικές υποθέσεις δηλαδή με βάσει το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Για μια εκτενή ανάλυση του κριτηρίου του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και της κατανόησης του τρόπου εφαρμογής του βλ. Baloise Insur. Co. Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά.
(2008)1 (Β) Α.Α.Δ. σελ. 1275 στις σελ. 1291,
- Έχοντας υπόψη τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου όπως αυτή την έχω αναλύσει και δεχθεί πιο πάνω και τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν, κρίνω ότι η ενάγουσα έχει αποδείξει τις αξιώσεις της έναντι του εναγομένου εναντίον του οποίου δικαιούται απόφασης. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Καταλήγω ότι η ενάγουσα κατάφερε να αποσείσει το βάρος που είχε αποδεικνύοντας την αξίωση της εναντίον του εναγομένου στο βαθμό και στο επίπεδο που απαιτείται σε αστικές υποθέσεις και ως εκ τούτου δικαιούνται σε απόφαση εναντίον του εναγομένου ως η έκθεση απαιτήσεως της πλην του αιτητικού 13 Ζ για το οποίο τελικά αξιώνεται το ποσό των €109,00 και όχι των €130,
- Επομένως εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου ως ακολούθως: Α. Για το ποσό των €3.580,64σ. πλέον τόκος 9% από 1.06.2010 μέχρι εξοφλήσεως. Β. Για το ποσό των €1.025,88σ. με νόμιμο τόκο από της έγερσης της αγωγής δηλαδή από 1.12.2010 μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.)........ Χρ. Γ. Φιλίππου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο