ΛΑΖΑΡΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ν. ΛΕΥΤΕΡΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1325/09, 13/12/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A154 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου Αντωνίου, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 1325/09 Μεταξύ: ΛΑΖΑΡΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Ενάγοντα -και- ΛΕΥΤΕΡΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Εναγόμενου -------------------------------------------- Ημερομηνία: 13 Δεκεμβρίου, 2013 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κ. Ταμπούρλας (κα Φασιανού για ν' ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενο: κ Θεοδώρου για Λ. Παπαφιλίππου (κα Ελευθερίου για ν' ακούσει απόφαση) Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγοντας με την αγωγή του αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για το δυστύχημα που επισυνέβη κατά ή περί τις 02/06/2007, στο δρόμο Δρομολαξιάς - Κίτι, κοντά στην υπεραγορά «Τασούλα», κατά το οποίο ο Εναγόμενος οδηγώντας το όχημά του με αριθμούς εγγραφής ΕΧΗ549, εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να αποκόψει την ελεύθερη πορεία του Ενάγοντα, ο οποίος οδηγούσε την μοτοσυκλέτα με αριθμούς εγγραφής ΚΑΡ
- Ο Ενάγοντας καταγράφει, στην Έκθεση Απαίτησής του, ως λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων του Εναγόμενου, ότι οδηγούσε στην λανθασμένη πλευρά του δρόμου ή σε τέτοιο σημείο του δρόμου ώστε να ανακόψει την ελεύθερη και κανονική πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο Ενάγοντας, ότι οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα ή υπό τις περιστάσεις με μεγάλη ταχύτητα, ότι οδηγούσε αφηρημένα ή και χωρίς την δέουσα προσοχή με αποτέλεσμα να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και να συγκρουστεί με το όχημά του, ότι οδηγούσε χωρίς να έχει καθόλου έλεγχο επί του δρόμου ή και χωρίς να ελέγχει επαρκώς το δρόμο, ότι παρέλειψε ή απέτυχε να εφαρμόσει επαρκώς ή καθόλου ή και έγκαιρα τα φρένα του οχήματος του ώστε να αποφύγει την σύγκρουση, ότι παρέλειψε να προβεί στους κατάλληλους ελιγμούς για να αποφύγει την σύγκρουση και ότι οδηγούσε αμελώς και χωρίς την προσήκουσα επιμέλεια. Αναφορικά με τις λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών, τις οποίες υπέστη ο Ενάγοντας, καταγράφει ως επακόλουθα του ατυχήματος μεγάλο θλαστικό τραύμα στο κεφάλι, εκδορές στα χέρια και στα πόδια, συρραφή του τραύματος κεφαλαλγία και ζαλάδες, αφαίρεση θραυσμάτων γυαλιού σε μεταγενέστερο χρόνο και μόνιμη εμφανή μετατραυματική ουλή μήκους 8 εκ με κάθετη φόρα στην αριστερή πλευρά του μετώπου. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι σύμφωνα με γνωμάτευση ειδικού ιατρού θα χρειαστεί βελτιωτική εγχείρηση στο μέλλον, η οποία θα κοστίσει γύρω στα €1500-. Όσο αφορά τις ειδικές ζημιές αξιώνει το συνολικό ποσό των €2625- το οποίο επεξηγεί ως ακολούθως: Απώλεια εισοδημάτων €840 για τρεις βδομάδες αφού λάμβανε εισόδημα €280- εβδομαδιαίως, €50- για την αστυνομική έκθεση, €85- για ιατρική έκθεση, €150- για επίσκεψη σε ιδιώτη ιατρό καθώς και €1500- ως έξοδα μελλοντικής εγχείρησης για αποκατάσταση της ουλής. Επίσης αξιώνει αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία καθώς και αυξημένες αποζημιώσεις λόγω της μόνιμης ουλής στο πρόσωπό του. Ο Εναγόμενος στην Υπεράσπισή του παραδέχεται ότι επισυνέβη δυστύχημα μεταξύ του οχήματός του και του μοτοποδηλάτου του Ενάγοντα, πλην όμως ισχυρίζεται ότι ενώ ο ίδιος οδηγούσε το όχημά του στην Λεωφόρο 25ης Μαρτίου στην Δρομολαξιά, με κατεύθυνση από Κίτι προς Δρομολαξιά, παρά την υπεραγορά «Τασούλα» ελάττωσε ταχύτητα, γιατί υπήρχαν στην πορεία του σταθμευμένα αυτοκίνητα και δεν μπορούσε να συνεχίσει. Αφού έλεγξε ότι δεν ερχόταν οποιοδήποτε όχημα από την αντίθετη κατεύθυνση επιχείρησε να προχωρήσει στην πορεία του αποφεύγοντας τα σταθμευμένα οχήματα, τα οποία βρίσκονταν στα αριστερά του. Ο Ενάγοντας, ο οποίος οδηγούσε στον ίδιο δρόμο από την αντίθετη κατεύθυνση, σε κάποιο σημείο του δρόμου στο οποίο υπήρχε αριστερή στροφή έχασε τον έλεγχο του οχήματός του με αποτέλεσμα να επιπέσει στο όχημα του Εναγόμενου, ο οποίος ήταν σταματημένος για να του αφήσει χώρο να περάσει. Ως λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης νομίμων καθηκόντων του Ενάγοντα καταγράφονται τα ακόλουθα: Ότι οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα υπό τις περιστάσεις, ότι έχασε τον έλεγχο του οχήματος με αποτέλεσμα να επιπέσει επί του οχήματος που οδηγούσε ο Εναγόμενος, ότι παρέλειψε να χρησιμοποιήσει έγκαιρα και/ή δεν χρησιμοποίησε καθόλου και/ή αποτελεσματικά τα φρένα του οχήματός του και/ή το οδηγούσε χωρίς φρένα, ότι παρέλειψε να έχει την πρέπουσα και/ή οποιαδήποτε παρατήρηση και εποπτεία επί του δρόμου, ότι παρέλειψε να αντιληφθεί έγκαιρα ή /και καθόλου το αυτοκίνητο του Εναγόμενου, ότι παρέλειψε να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα και να προβεί στους κατάλληλους ελιγμούς για να αποφύγει την σύγκρουση, ότι παρέλειψε να φορεί προστατευτικό κράνος και ότι γενικά οδηγούσε αμελώς και χωρίς την δέουσα φροντίδα και προσοχή. Σύμφωνα με τον Εναγόμενο οι ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και/ή απώλειες και/ή ο πόνος και η ταλαιπωρία δεν οφείλονται στο ατύχημα ή /και είναι υπερβολικές ή/και διογκωμένες υπό τις περιστάσεις. ΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Για τον Ενάγοντα μαρτυρία δόθηκε από τον Λοχ. 1926 κ. Καρατζιά (Μ.Ε.1) και από τον ίδιο τον Ενάγοντα (Μ.Ε.2). Ο Λοχ.1926 κ. Καρατζιάς, (Μ.Ε.1), κατά τον χρόνο του αδικήματος εργαζόταν στον Αστυνομικό Σταθμό Κιτίου και για το συγκεκριμένο ατύχημα είχε ετοίμασε μία κατάθεση, της οποίας το περιεχόμενο υιοθέτησε και κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Στην κατάθεση του αναφέρει ότι στις 02/06/07 και γύρω στις 13:45 είχε κληθεί από τον Αστ.1034 Ονησιφόρου να προσέλθει στον Σταθμό Κιτίου γιατί υπήρχε τροχαίο δυστύχημα στην οδό 25ης Μαρτίου στην Δρομολαξιά. Στο σημείο του δυστυχήματος βρισκόταν η Γ/Αστ.4781, Α. Κυριάκου και είχε επίσης μεταβεί και ο Αστ.
- Λόγω του ότι ένας από τους ενεχόμενους οδηγούς ήταν ειδικός αστυφύλακας του είχαν δοθεί οδηγίες όπως αναλάβει ο ίδιος τη διερεύνηση της υπόθεσης. Είχε μεταβεί στη σκηνή του δυστυχήματος γύρω στις 15:00 όπου και διαπίστωσε ότι επρόκειτο για μετωπική σύγκρουση μεταξύ ενός σαλούν οχήματος και μιας μοτοσικλέτας. Ο οδηγός της μοτοσικλέτας ήταν ο Λάζαρος Αντωνίου, ο οποίος είχε τραυματιστεί και είχε μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Ο οδηγός του επιβατικού αυτοκινήτου ήταν ο Ε/Αστ.5621 Λευτέρης Ελευθερίου. Στην παρουσία του κ. Ελευθερίου είχε προβεί σε μετρήσεις και είχε ετοιμάσει ένα πρόχειρο σχέδιο της σκηνής στο οποίο είχε σημειώσει το σημείο σύγκρουσης με το γράμμα Χ. Ο κ. Ελευθερίου είχε συμφωνήσει και είχε υπογράψει το πρόχειρο σχέδιο. Την ίδια ημέρα, στις 02/06/07 είχε λάβει ανακριτική κατάθεση από τον κ. Ελευθερίου. Στις 06/06/07 και γύρω στις 19:40 είχε επισκεφτεί την σκηνή του δυστυχήματος μαζί με τον Λάζαρο Αντωνίου. Του είχε υποδείξει και του είχε εξηγήσει λεπτομερώς το πρόχειρο σχέδιο της σκηνής με το οποίο είχε συμφωνήσει και είχε υπογράψει. Την ίδια μέρα είχε λάβει και ανακριτική κατάθεση από τον Αντώνη Αντωνίου. Από περαιτέρω διερεύνηση είχε διαπιστωθεί ότι ο Ελευθερίου οδηγούσε το όχημα ΕΧΗ 549 χωρίς να υπάρχει εκδομένο πιστοποιητικό καταλληλότητας του και χωρίς άδεια κυκλοφορίας από 01/01/
- Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 2, το τελικό σχεδιάγραμμα που είχε ετοιμάσει και εξήγησε ότι η πορεία Α δείχνει την πορεία που ακολουθούσε ο Ενάγοντας, ο οποίος κινείτο με την μοτοσικλέτα με αρ. εγγραφής ΚΑΡ
- Η πορεία Β δείχνει την πορεία του Εναγομένου ο οποίος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΧΗ
- Το Α1 δεικνύει την θέση της μοτοσικλέτας, μετά το δυστύχημα και το Β1 την τελική θέση του οχήματος του Εναγομένου. Εξήγησε ότι το σημείο σύγκρουσης, το Χ, βρισκόταν στην λωρίδα κυκλοφορίας του Ενάγοντα. Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης ούτε από την μοτοσικλέτα αλλά ούτε και από το αυτοκίνητο. Ερωτηθείς κατά πόσο υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα στο συγκεκριμένο δρόμο ήταν η θέση του ότι όπως του ανέφερε τόσο ο Εναγόμενος καθώς και ο Ενάγοντας την ώρα του δυστυχήματος υπήρχαν, σταθμευμένα αυτοκίνητα. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 3, την κατάθεση που είχε λάβει από τον Ενάγοντα. Ερωτηθείς, σε σχέση με το σχεδιάγραμμα, εξήγησε ότι η ορατότητα από το Χ προς το Α περιορίζεται αφού σε απόσταση 16,4 μέτρα υπάρχει τοίχος ο οποίος εμποδίζει την περαιτέρω ορατότητα. Κατά την άποψη του η ακριβής απόσταση μέχρι την οποία μπορούσε κάποιος να δει εξαρτάτο από το σημείο του δρόμου που βρίσκεται το εξ΄ αντιθέτου ερχόμενο όχημα. Εάν ο Ενάγοντας βρισκόταν αριστερά σε σχέση με την πορεία του η ορατότητα του θα ήταν πιο μικρή από το εάν βρισκόταν πιο δεξιά. Παραδέχθηκε όμως ότι υπήρχε χώρος στην δεξιά πλευρά για να περάσει ο Ενάγοντας. Παράλληλα ανέφερε ότι δεν υπήρχε ούτε συνεχόμενη άσπρη γραμμή στο κέντρο του δρόμου αλλά ούτε και διακεκομμένη γραμμή που να χωρίζει τον δρόμο. Ήταν η θέση του ότι ο Ενάγοντας οδηγούσε ψηλόφτερη μοτοσικλέτα και δεν φορούσε κράνος. Δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο είχε ελέγξει αν λειτουργούσαν τα φρένα της μοτοσικλέτας. Αυτό που θυμόταν ήταν ότι ο Ενάγοντας είχε αναφέρει στην κατάθεση του ότι κρατούσε αναψυκτικό και σάντουιτς. Ερωτηθείς κατά πόσο υπήρχε αλτ στην πορεία Α εξήγησε ότι αλτ δεν υπήρχε αλλά υπήρχε μία γωνιά ενός τοίχου μίας κατοικίας. Εξήγησε περαιτέρω ότι εξαρτάται από ποια κατεύθυνση έρχεται ο οδηγός το κατά πόσο θα κάνει αλτ. Ανέφερε ότι η πορεία Β είναι μια λωρίδα και μπορεί κάποιος να κατευθυνθεί είτε δεξιά είτε αριστερά ενώ στην πορεία Α μπορεί να εισέλθει και να εξέλθει ένα αυτοκίνητο. Σε σχέση με τις υλικές ζημιές ανέφερε ότι ο Εναγόμενος είχε ζημιές στο μπροστινό προφυλακτήρα του και στον ανεμοθώρακα ενώ στην μοτοσικλέτα υπήρχαν αρκετά σπασμένα πλαστικά στην αριστερή της πλευρά. Μαρτυρία δόθηκε και από τον Ενάγοντα, κ. Λάζαρο Αντωνίου, (Μ.Ε.2), ο οποίος κατέθεσε, ως μέρος της κυρίως εξέτασής του, γραπτή δήλωση η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Στην γραπτή του δήλωση κατέγραψε ότι είναι ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας με αριθμό εγγραφής ΚΑΡ710, μάρκας HONDA. Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος ήταν 19 ετών, χωρίς οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας και χωρίς οποιαδήποτε ουλή στο πρόσωπο. Ο Εναγόμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο ιδιοκτήτης και ο οδηγός του επιβατικού αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΕΧΗ 549, μάρκας TOYOTA. Στις 02/06/2007 ενώ ο ίδιος οδηγούσε την μοτοσυκλέτα του στο δρόμο Δρομολαξιάς - Κίτι, στην Λεωφόρο 25ης Μαρτίου, κοντά στην Υπεραγορά «Τασούλα», ο Εναγόμενος οδηγώντας το όχημά του με αριθμούς εγγραφής ΕΧΗ549, αμελώς και κατά παράβαση των καθηκόντων του, είχε εισέλθει στην δική του λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να του αποκόψει την ελεύθερη πορεία του και ο ίδιος να συγκρουστεί μαζί του. Καταγράφει στην δήλωσή του ως λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης νομίμων καθηκόντων του Εναγόμενου, ότι οδηγούσε στην λανθασμένη πλευρά του δρόμου ή σε τέτοιο σημείο του δρόμου ώστε να ανακόψει την ελεύθερη και κανονική πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο ίδιος, ότι οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα ή υπό τις περιστάσεις με μεγάλη ταχύτητα, ότι οδηγούσε αφηρημένα ή και χωρίς την δέουσα προσοχή με αποτέλεσμα να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και να συγκρουστεί με το όχημά του, ότι οδηγούσε χωρίς να έχει καθόλου έλεγχο επί του δρόμου ή και χωρίς να ελέγχει επαρκώς το δρόμο, ότι παρέλειψε ή απέτυχε να εφαρμόσει επαρκώς ή καθόλου ή και έγκαιρα τα φρένα του οχήματος του ώστε να αποφύγει την σύγκρουση, ότι παρέλειψε να προβεί στους κατάλληλους ελιγμούς για να αποφύγει την σύγκρουση και ότι οδηγούσε αμελώς και χωρίς την προσήκουσα επιμέλεια. Ως λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών τις οποίες υπέστη καταγράφει ένα μεγάλο θλαστικό τραύμα στο κεφάλι, εκδορές στα χέρια και στα πόδια, συρραφή του τραύματος, κεφαλαλγία και ζαλάδες, αφαίρεση θραυσμάτων γυαλιού σε μεταγενέστερο χρόνο και μόνιμη εμφανή μετατραυματική ουλή μήκους 8 εκ με κάθετη φόρα στην αριστερή πλευρά του μετώπου. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι σύμφωνα με γνωμάτευση ειδικού ιατρού θα χρειαστεί βελτιωτική εγχείρηση στο μέλλον, η οποία θα κοστίσει γύρω στα €1.500-. Όσο αφορά τις ειδικές ζημιές καταγράφει ότι πριν το δυστύχημα εργαζόταν ως καλουψιής με εισοδήματα €280- εβδομαδιαίως και είχε απωλέσει, για τις τρεις βδομάδες που έμεινε χωρίς εργασία, εισόδημα €840-, είχε πληρώσει για την αστυνομική έκθεση €50, για την ιατρική έκθεση €85-, για επίσκεψη σε ιδιώτη ιατρό €150- και για τις υπόλοιπες επισκέψεις είχε πληρώσει το συνολικό ποσό €854,
- Καταγράφει το ποσό των €1,500- ως έξοδα μελλοντικής εγχείρησης για αποκατάσταση της ουλής. Καταλήγει, ότι δεν απολαμβάνει την ζωή όπως ο ίδιος θα ήθελε λόγω της μόνιμης ουλής στο πρόσωπο. Ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι είχε δώσει κατάθεση. Από ότι θυμόταν δούλευε και είχε πάει για να πιάσει σάντουιτς και αναψυκτικό. Φύλαξε το σάντουιτς και το αναψυκτικό μέσα στο σάκο που φορούσε και κρατούσε με τα δυο του χέρια το τιμόνι. Κατευθυνόταν προς Κίτι από Δρομολαξιά και μόλις είχε στρίψει, δεν είχε προφτάσει να αντιδράσει γιατί τον είχε χτυπήσει το αυτοκίνητο. Από ότι θυμόταν είχε χτυπήσει στο γυαλί του αυτοκινήτου και είχε πέσει στο δρόμο. Είχε ξυπνήσει στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Τον είχαν ράψει στο πρόσωπο και του είχαν δώσει εξιτήριο αλλά ένοιωθε ζαλάδες και για αυτό επέστρεψε και τον κράτησαν για 2-3 μέρες. Κατατέθηκε ως παραδεκτό γεγονός το πιστοποιητικό του Νοσοκομείου και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 5 καθώς επίσης και ότι ο Ενάγοντας είχε άδεια ασθενείας από 03/06/07 μέχρι 22/06/
- Εξήγησε ότι λόγω του ότι είχαν μείνει στο πρόσωπό του κομμάτια γυαλί είχε αναγκαστεί να επιστρέψει πίσω στο Νοσοκομείο και να τους αναφέρει ότι πονούσε. Λόγω του ότι δεν είχαν καταφέρει να βγάλουν τα γυαλιά είχε επισκεφτεί ιδιώτη γιατρό, ο οποίος τα είχε αφαιρέσει. Είχε επισκεφτεί τον πλαστικό χειρούργο κ. Σκαρπάρη. Κατέθεσε τα δυο πιστοποιητικά που είχαν εκδοθεί από τον κ. Σκαρπάρη ως Τεκμήρια Α και Β προς αναγνώριση. Του είχε παραχωρηθεί άδεια ασθενείας λόγω του ότι ζαλιζόταν. Σε σχέση με τον εργοδότη του ισχυρίστηκε ότι ενόψει του ότι ήταν η δεύτερη του δουλειά, του εργοδότη του, αυτός εργαζόταν παράνομα, γι' αυτό του είχε πληρώσει μόνο δυο βδομάδες κοινωνικές ασφαλίσεις. Κατέθεσε ως Τεκμήριο Γ προς αναγνώριση την επιστολή του εργοδότη του. Αναφερόμενος στην ουλή ισχυρίστηκε ότι νοιώθει άσχημα γιατί για τέσσερα χρόνια την βλέπει κάθε φορά που βλέπει στον καθρέφτη και του δημιουργεί ψυχολογικά προβλήματα και λόγω ακριβώς της παρουσίας της έχει αλλάξει η ζωή του. Ερωτηθείς για την ορατότητα ισχυρίστηκε ότι ο τοίχος εμποδίζει τον δρόμο και την ορατότητα και από την μια πλευρά και από την άλλη. Τον συγκεκριμένο δρόμο δεν τον χρησιμοποιούσε τακτικά ο ίδιος. Από ότι μπορούσε να θυμηθεί στην αριστερή πλευρά του Ενάγοντα υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα. Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι μόλις είχε δει το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος είχε συγκρουστεί μαζί του. Δεν είχε προφτάσει να αντιδράσει. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι το αυτοκίνητο του Εναγόμενου κινείτο κατά πάνω του. Όμως, λόγω του ότι είχε συγκρουστεί τόσο γρήγορα μαζί του, δεν γνώριζε αν ο Εναγόμενος ήταν σταματημένος ή οδηγούσε μα ταχύτητα. Όταν ερωτήθηκε για την κόκα κόλα και το σάντουιτς υποστήριξε ότι τα είχε βάλει στον σακάκι του. Όταν του υποβλήθηκε τι είχε αναφέρει στην κατάθεσή του ισχυρίστηκε ότι είναι το ίδιο πράγμα να τα κρατά τα αντικείμενα με το να τα βάζει στο σακάκι του. Ήταν η θέση του ότι ο Εναγόμενος είχε εισέλθει ξαφνικά στην πορεία του και δεν είχε αντιληφθεί να υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα τα οποία τον είχαν αναγκάσει να αλλάξει πορεία. Ο ίδιος οδηγούσε με ταχύτητα 20 με 30 χλμ όμως δεν είχε προφτάσει να χρησημοπιήσει τα φρένα. Παραδέχθηκε ότι δεν φορούσε κράνος καθώς επίσης και ότι τα πράγματα όπως τα είχε αναφέρει στην κατάθεσή του ήταν πιο ορθά. Σε σχέση με την μοτοσυκλέτα ήταν η θέση του ότι η ασφάλεια την είχε επιδιορθώσει και είχε πωληθεί πλην όμως ο μηχανικός είχε μείνει απλήρωτος γιατί είχε εγερθεί η αγωγή. Ερωτηθείς ισχυρίστηκε ότι είχε χτυπήσει στον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου του Εναγόμενου, στην συνέχεια είχε πέσει στον δρόμο και μετά είχε χάσει τις αισθήσεις του. Ήταν η θέση του ότι η ουλή είχε προκληθεί από τα γυαλιά του αυτοκινήτου του Εναγόμενου. Παραδέχθηκε ότι είχε εμπλακεί και σε άλλο δυστύχημα όταν ήταν στρατιώτης πλην όμως δεν είχε τραυματιστεί. Υποστήριξε ότι δεν θυμόταν πότε είχε εργοδοτηθεί από τον κ. Μιχαήλ όμως θυμόταν ότι δούλευε, μάθαινε καλούπια, στον κ. Μιχαήλ κατά τον χρόνο του ατυχήματος. Είχε συνεχίσει να εργάζεται εκεί και μετά το δυστύχημα, μετά από δυο με τρείς μήνες. Ερωτηθείς εκ νέου ισχυρίστηκε ότι μετά το δυστύχημα είχε εργαστεί στην ERMES, στο αεροδρόμιο και ακολούθως στην SWISSPORT. Κατέληξε, ότι όταν χτύπησε δεν εργαζόταν στον κ. Μιχαήλ αλλά σε ένα άλλο εργοδότη, τον Κώστα, ο οποίος του είχε πληρώσει κοινωνικές ασφαλίσεις για δυο βδομάδες. Μετά απο δυο με τρείς μήνες από το δυστύχημα είχε εργοδοτηθεί από τον κ. Μιχαήλ. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του Ενάγοντα κατατέθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα το πιστοποιητικό του ιατρού Σκαρπάρη ημερομηνίας 13/10/08, το πιστοποιητικό του ιατρού Μαντά και το δεύτερο πιστοποιητικό του ιατρού Σκαρπάρη ημερομηνίας 11/07/07 και σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 6, 7 και
- Μαρτυρία δόθηκε και από τον Εναγόμενο, Ελευθέριο Ελευθερίου, ο οποίος υπηρετεί στην Αστυνομική Διεύθυνση Λάρνακας. Σύμφωνα με τον ίδιο το δυστύχημα στο οποίο είχε εμπλακεί είχε γίνει γύρω στις 14:00 ενώ ο ίδιος κινείτο στην Λεωφόρο 25ης Μαρτίου, με κατεύθυνση την Δρομολαξιά στο σημείο όπου αριστερά του δρόμου υπάρχει η υπεραγορά και ένα πρακτορείο στοιχημάτων. Έξω από τα συγκεκριμένα υποστατικά υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα, στην αριστερή πλευρά του δρόμου. Ο ίδιος στην προσπάθεια του να περάσει τα σταθμευμένα αυτοκίνητα και να κατευθυνθεί στην πορεία του μπήκε στην μέση του δρόμου, έχοντας ελέγξει από το καθρεφτάκι ότι δεν υπήρχαν ούτε πίσω του αυτοκίνητα αλλά ούτε και μπροστά του, χωρίς να τα χτυπήσει. Τότε ήταν που είχε αντιληφθεί τον Ενάγοντα, πάνω στο μοτοποδήλατο, να κατευθύνεται με μεγάλη ταχύτητα προς τα πάνω του και σταμάτησε τελείως το αυτοκίνητο. Είχε παρατηρήσει ότι ο πισινός τροχός της μοτοσυκλέτας ήταν μπλοκαρισμένος. Ο νεαρός μόλις τον είχε αντιληφθεί είχε πατήσει φρένο και υπήρχαν σημάδια στον δρόμο, τα οποία ο ίδιος είχε υποδείξει στο αστυφύλακα που εξέταζε το δυστύχημα αλλά εκείνος είχε ισχυριστεί ότι ήταν λάδια αυτοκινήτου. Ο μοτοσικλετιστής είχε χτυπήσει πάνω στο δικό του αυτοκίνητο, είχε σπάσει ο ανεμοθώρακας και υπήρχαν και κάποιες ζημιές στο καπό και τον προφυλακτήρα τις οποίες είχε επιδιορθώσει ο ίδιος. Σύμφωνα με τον ίδιο το σημείο σύγκρουσης ήταν στην μέση του δικού του αυτοκινήτου για αυτό και είχε πέσει στον ανεμοθώρακα. Εξήγησε ότι ο μοτοσικλετιστής κρατούσε μια τσάντα με ποτά και δεν φορούσε κράνος. Κατέληξε, ότι στην δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου υπήρχε αρκετός χώρος για να περάσει η μοτοσυκλέτα. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε με το σχεδιάγραμμα και τις μετρήσεις και εξήγησε ότι υπήρχαν αριστερά του δρόμου σταματημένα αυτοκίνητα επιβατικά και διπλοκάμπινα. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι τα αυτοκίνητα που ήταν σταματημένα αριστερά, στην υπεραγορά, ήταν σταθμευμένα με τέτοιο τρόπο που υπήρχε απόσταση μεταξύ του πεζοδρομίου και του αριστερού τροχού του αυτοκινήτου. Ήταν η θέση του ότι τα σταθμευμένα αυτοκίνητα είχαν μετακινηθεί μετά το δυστύχημα και ο ίδιος δεν είχε μπορέσει να καταγράψει οποιοδήποτε αριθμό εγγραφής λόγω του πανικού που επικρατούσε μέσα στο αυτοκίνητο. Υποστήριξε ότι αν το αυτοκίνητο του είχε πλάτος 1,6μ τότε από δίπλα του χωρούσε να περάσει αυτοκίνητο όχι απλά η μοτοσυκλέτα. Σε ερώτηση που του τέθηκε ανέφερε ότι οδηγεί από τα 18 του χρόνια χωρίς να εμπλακεί σε οποιοδήποτε δυστύχημα και ήταν σε θέση να κρίνει πότε μπορούσε να προχωρήσει και με ποιο τρόπο. Στην συγκεκριμένη περίπτωση είχε προχωρήσει με βάση την λογική του, με χαμηλή ταχύτητα, για να ξεπεράσει τα σταθμευμένα αυτοκίνητα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι βρισκόταν στην αντίθετη λωρίδα του δρόμου και ισχυρίστηκε ότι ήταν στην μέση του δρόμου όταν είχε γίνει το δυστύχημα. Εξήγησε, ότι αριστερά του δρόμου έξω από την υπεραγορά είχε σταθμευμένα αυτοκίνητα, τα οποία είχε αποφύγει οδηγώντας σε μια απόσταση από αυτά έτσι ώστε να μην προκληθεί δυστύχημα με οποιοδήποτε μωρό προσπαθούσε να ανοίξει την πόρτα ή οποιοδήποτε ηλικιωμένο αφού πρόκειται για κατοικημένη περιοχή. Δεν μπορούσε όμως να προσδιορίσει επακριβώς ποια ήταν η ασφαλής απόσταση που είχε κρατήσει. Επειδή ακριβώς είχε περάσει από το μυαλό του ότι θα μπορούσε να έρθει από απέναντι αυτοκίνητο οδηγούσε με πολύ χαμηλή ταχύτητα και με συνείδηση. Επέμενε στην θέση του ότι λόγω των σταθμευμένων αυτοκινήτων στην αριστερή πλευρά του δρόμου, έξω από την υπεραγορά, δεν μπορούσε να διατηρήσει την δική του πλευρά του δρόμου και οδήγησε το αυτοκίνητό του με προσοχή στην μέση του δρόμου. Υποστήριξε ότι μετά το δυστύχημα ο ανεμοθώρακας του αυτοκινήτου του είχε θρυμματιστεί και η γυναίκα του είχε τραυματιστεί από θραύσματα γυαλιού. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι ο μοτοσικλετιστής είχε χρησιμοποιήσει το σύστημα τροχοπέδησης, είχε δει τον πισινό τροχό μπλοκαρισμένο και ο ίδιος είχε δει ίχνη τροχοπέδησης στο δρόμο αλλά ο εξεταστής του ατυχήματος θεώρησε ότι ήταν λάδια και όχι ίχνη φρένων της μοτοσυκλέτας. Επέμενε στην θέση του ότι ο πισινός τροχός της μοτοσυκλέτας ήταν μπλοκαρισμένος. Ήταν η δική του άποψη ότι αν ο μοτοσικλετιστής διατηρούσε την ταχύτητα που επιβάλλεται σε κατοικημένες περιοχές σίγουρα θα μπορούσε να τον αποφύγει και να σταματήσει αφού υπήρχε απόσταση 1,9μ δεξιά του από την οποία μπορούσε να περάσει με άνεση. Παραδέχθηκε, ότι ο μοτοσικλετιστής είχε τραυματιστεί στο κεφάλι όταν είχε χτυπήσει στον ανεμοθώρακα και όταν είχε πέσει από τον ανεμοθώρακα και είχε κάτσει στον δρόμο το κεφάλι του έτρεχε αίμα. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας και οι δυο πλευρές προχώρησαν με την καταχώριση γραπτών αγορεύσεων στις οποίες παρέθεσαν τις εκατέρωθεν θέσεις. Το περιεχόμενο των γραπτών αγορεύσεων είναι υπόψη του Δικαστηρίου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η υπό κρίση υπόθεση θα αποφασιστεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη
(1995)1 Α.Α.Δ. 207 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506), η δε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 455 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες του Ενάγοντα, καθώς και τον Εναγόμενο, ενόσω αυτοί κατέθεταν κατά την ακροαματική διαδικασία και είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό ή το κακό μνημονικό τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχω επίσης θέσει ενώπιόν μου το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Στην Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, έχει υποδειχθεί ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Αρχίζοντας από τον Λοχ.1926 Καρατζιά, Μ.Ε.1, θα πρέπει να αναφερθεί ότι διατύπωσε τα δεδομένα της σκηνής του ατυχήματος με μεγάλη ευκρίνεια. Ήταν ειλικρινής και παραδέχθηκε ότι υπήρχε χώρος από την δεξιά πλευρά του οχήματος του Εναγόμενου για να περάσει ο Ενάγοντας. Δεν μου έδωσε οποιοδήποτε λόγο για να απορρίψω την μαρτυρία του, η οποία σε πολλά σημεία ήταν πανομοιότυπη με του Εναγόμενου. Η μαρτυρία του Ενάγοντα δεν χαρακτηρίζεται από ειλικρίνεια. Το Δικαστήριο διέκρινε εμφανή προσπάθεια να προσαρμόσει τη μαρτυρία του στις ανάγκες της υπόθεσης του. Ενώ στην κατάθεσή του, Τεκμήριο 3, είχε αναφέρει ότι κρατούσε νερό και αναψυκτικά ενώπιον του Δικαστηρίου είχε ισχυριστεί ότι τα είχε τοποθετήσει στο σακάκι του και δεν τα κρατούσε. Πως θα μπορούσε να φορά σακάκι τον Ιούνιο είναι άξιο απορίας. Ισχυρίστηκε επίσης, στην κατάθεσή του, ότι λόγω του ότι κρατούσε το νερό και αναψυκτικά δεν έτρεχε. Από την άλλη όμως είδε το αυτοκίνητο του Εναγόμενου να είναι σταματημένο στην πορεία του και αντί να κατευθυνθεί από την δεξιά του πλευρά έτσι ώστε να το αποφύγει συγκρούστηκε μετωπικά μαζί του. Αν η θέση του, ότι δεν έτρεχε, ήταν αληθής τότε θα κατεύθυνε την μοτοσυκλέτα του δεξιά του αυτοκινήτου του Εναγόμενου για να περάσει από δίπλα του. Άλλαξε την εκδοχή του τρεις φορές σε σχέση με το πότε είχε αντιληφθεί την παρουσία του Εναγόμενου στην πορεία του. Αρχικά ανέφερε ότι είχε δει ξαφνικά απέναντί του το αυτοκίνητο του Εναγόμενου, στην συνέχεια ανέφερε ότι δεν το είχε δει μέχρι που συγκρούστηκαν, ενώ ακολούθως ισχυρίστηκε ότι το αυτοκίνητο είχε εισέλθει ξαφνικά στην πορεία του. Το ίδιο συγχυσμένη ήταν και η μαρτυρία του σε σχέση με το που εργαζόταν κατά τον χρόνο του δυστυχήματος. Αρχικά ανέφερε ότι εργαζόταν στον Μακάριο Μιχαήλ. Αντεξεταζόμενος αρχικά ανέφερε ότι δεν θυμόταν πότε είχε εργοδοτηθεί στον Μακάριο Μιχαήλ αλλά ότι δούλευε εκεί μέχρι που χτύπησε και συνέχισε να εργάζεται εκεί για δυο με τρεις μήνες μετά το δυστύχημα. Στην συνέχεια ανέφερε ότι μετά το δυστύχημα είχε εργαστεί στο αεροδρόμιο στην ERMES και στην συνέχεια στην SWISSPORT. Τελειώνοντας, ανέφερε ότι όταν έγινε το δυστύχημα δεν δούλευε στον Μακάριο Μιχαήλ αλλά δούλευε σε ένα άλλο κύριο, τον Κώστα. Επίσης ήταν η θέση του ότι το συγκεκριμένο δρόμο τον γνώριζε γιατί τον χρησιμοποιούσε τακτικά. Αφού τον γνώριζε ήταν υπόψη του η ιδιομορφία του καθώς και το γεγονός ότι λόγω της υπεραγοράς υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα. Όλες οι πιο πάνω διαπιστώσεις δεν αφήνουν περιθώριο αποδοχής της μαρτυρίας του και θα ήταν ακροσφαλές να γίνει αποδεκτή. Ο Εναγόμενος από την αντίπερα όχθη έδωσε μια εξήγηση η οποία συμφωνεί και με τα πραγματικά δεδομένα όπως έχουν καταγραφεί και στο σχέδιο, Τεκμήριο 2, που είχε ετοιμαστεί από τον Μ.Ε.1. Δεν αρνήθηκε ότι είχε χρησιμοποιήσει μέρος της πορείας του Ενάγοντα βρισκόμενος αντιμέτωπος με τα σταθμευμένα αυτοκίνητα παρά το πεζοδρόμιο. Υποστήριξε όμως ότι έλεγξε προτού επιλέξει να μπει στην αντίθετη πορεία και διασφάλισε ότι δεν υπήρχε οποιοδήποτε εμπόδιο στην εμβέλεια της ορατότητας του δεν υπήρχε εμπόδιο γι' αυτό και είχε επιλέξει να συνεχίσει την πορεία του. Δεν μου φάνηκε ο τύπος του ανθρώπου ο οποίος θα έθετε σε κίνδυνο την οικογένειά του, η οποία επέβαινε μαζί του στο αυτοκίνητο. Θεωρώ ότι έπραξε όπως θα έπραττε οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος ο οποίος θα αντιμετώπιζε τα δεδομένα εμπόδια, ήτοι σταθμευμένα αυτοκίνητα στην πορεία του. Η πραγματική μαρτυρία αποτελεί στις περιπτώσεις δυστυχημάτων καλό οδηγό για την διακρίβωση της αξιοπιστίας των μαρτύρων, βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών του δυστυχήματος και στην εξαγωγή λογικών συμπερασμάτων. Καταλήγω λοιπών ότι τα γεγονότα είχαν εξελιχθεί ως ακολούθως: Ο Ενάγοντας στις 02/06/07 ενώ οδηγούσε την μοτοσυκλέτα του με αριθμούς εγγραφής ΚΑΡ710, χωρίς να φορά το προστατευτικό κράνος, κατευθυνόμενος από Δρομολαξιά προς Κίτι, κοντά στην Υπεραγορά «Τασούλα» είχε συγκρουστεί με το αυτοκίνητο, με αριθμούς εγγραφής ΕΧΗ549, που οδηγούσε ο Εναγόμενος. Ο Εναγόμενος οδηγούσε επί της Λεωφόρου 25ης Μαρτίου και κατευθυνόταν προς την ΣΠΕ Δρομολαξιάς και παρά την Υπεραγορά «Τασούλα», λόγω του ότι υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα στην πορεία του έξω από την Υπεραγορά και μέχρι το πρακτορείο στοιχημάτων, αναγκάστηκε να μπει στην μέση του δρόμου για να τα προσπεράσει. Ο Ενάγοντας, ο οποίος επίσης βρισκόταν στην μέση της δικής του λωρίδας έχοντας αντίθετη πορεία, βλέποντας τον Εναγόμενο στην μέση του δρόμου σταθμευμένο, με ορατότητα γύρω στα 16 μέτρα, δεν μπόρεσε να αντιδράσει, παρόλο που υπήρχε χώρος γύρω στα 2μ τα οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να αποφύγει την σύγκρουση και συγκρούστηκε απευθείας με το όχημα του Εναγόμενου. Προφανώς λόγω του ότι τα χέρια του ήταν απασχολημένα, κρατούσε σάντουιτς και αναψυκτικά, δεν μπόρεσε να ελέγξει το τιμόνι του με αποτέλεσμα να συγκρουστεί μετωπικά με το αυτοκίνητο του Εναγόμενου. Ο Ενάγοντας χτύπησε στον ανεμοθώρακα του αυτοκινήτου του Εναγόμενου, προκαλώντας πανικό στην σύζυγο και τα ανήλικα τέκνα του Εναγόμενου που επέβαιναν στο αυτοκίνητο, αλλά και τραυματίστηκε στο κεφάλι λόγω του ότι δεν φορούσε κράνος. Μεταφέρθηκε με το ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι κατά πόσο υπήρξε αμέλεια από πλευράς του Εναγόμενου και κατά πόσο ο Εναγόμενος ευθυνόταν αποκλειστικά για το δυστύχημα. Η αμέλεια έχει καθοριστεί και περιγραφεί, σε σειρά αποφάσεων τόσο των Αγγλικών όσο και των Κυπριακών Δικαστηρίων, ότι αποτελεί την παράλειψη εκδήλωσης ενέργειας την οποία ένας συνηθισμένος άνθρωπος θα εκδήλωνε ή την εκδήλωση ενέργειας την οποία ένας συνηθισμένος άνθρωπος θα απέφευγε. Βλ. Φοινικαρίδης κ.ά ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 465, Αναστάση ν. Γεωργίου
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 96 και Κουμής ν. Χίννη
(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 383. Η αμέλεια θα πρέπει να κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός σωστού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που επίσης τον χρησιμοποιούν. Συνεπώς, η ίδια η αμέλεια ως αστικό αδίκημα δεν μπορεί ν΄ εξετάζεται αφηρημένα αλλά πάντοτε σε συνάρτηση με το συγκεκριμένο πρόσωπο που την επικαλείται και με αναφορά στην παράλειψη που προκάλεσε τη ζημιά. Βλ. Λάππας ν. Παφίτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 832 και Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 218. Γενικά το θέμα της αμέλειας είναι ζήτημα γεγονότων και αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες της κάθε υπόθεσης. Η έννοια της αμέλειας ως πραγματικού γεγονότος στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η αμέλεια, ως πραγματικό γεγονός είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τον τόπο και τις συγκεκριμένες συνθήκες κάθε περίπτωσης, ως έχει υποδειχθεί από τον Δικαστή Κωνσταντινίδη στην υπόθεση Φοινικαρίδη κ.α. ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475. Το καθήκον επιμέλειας και συνεπώς η ίδια η αμέλεια ως αστικό αδίκημα, δεν εξετάζεται αφηρημένα αλλά σε συνάρτηση με το συγκεκριμένο πρόσωπο που την επικαλείται με αναφορά σε συγκεκριμένη πράξη ή παράλειψη που προκάλεσε ζημιά. (βλ. Λάππας ν. Παφίτη κ.α. (ανωτέρω)). Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1982)2 ΑΑΔ 1 αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα σε σχέση με την αμέλεια: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donaghue v. Stevenson
(1932)A.C.562». Η οδική συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού, ο δε προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει, ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή, από τα δεδομένα της τροχαίας κίνησης και τη φροντίδα που εύλογα αναμένεται από τον οδηγό να επιδείξει για την ασφάλεια των άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το εάν κάποιος οδηγός επέδειξε ή όχι αμέλεια, εξαρτάται από το αν κάτω από τις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης έπραξε ότι θα έπραττε ένας σώφρον, ικανός και λογικός οδηγός υπό τις περιστάσεις. Το βάρος απόδειξης της αμέλειας βρίσκεται στους ώμους του διαδίκου που ισχυρίζεται αμέλεια και πρόκληση του δυστυχήματος εξ' υπαιτιότητας της άλλης πλευράς, ο οποίος καλείται να το αποσείσει στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το καθήκον του οδηγού για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας από άλλους οδηγούς (βλ. Ζαχαρία κ.ά. v. Καραολή
(2004)1 Α.Α.Δ. 72, Παύλου v. Παπακυπριανού
(2000)1 Α.Α.Δ. 974 και Χαριλάου v. Νικολάου
(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1460). Έχοντας υπόψη μου τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές καθώς και τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου θα εξετάσω το θέμα της ύπαρξης αμέλειας εκ μέρους του Εναγόμενου, αναφορικά με την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος. Σύμφωνα με τα ευρήματά μου, γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος δεν ήταν η εισδοχή του Εναγόμενου στην πορεία του Ενάγοντα αλλά ο απερίσκεπτος τρόπος που οδηγούσε ο Ενάγοντας. Ο Ενάγοντας ερχόμενος από την στροφή, πορεία Α στο Τεκμήριο 2 και έχοντας ορατότητα περίπου 16μ μπορούσε να δει το σταματημένο αυτοκίνητο του Εναγόμενου στην μέση του δρόμου, το οποίο ο Εναγόμενος είχε ακινητοποιήσει για να αποφύγει το δυστύχημα και να γυρίσει το τιμόνι του έτσι που να περάσει δίπλα από τον Εναγόμενο αφού υπήρχε απόσταση περίπου 2 μέτρων. Δεν το έπραξε πρώτον, γιατί τα χέρια του ήταν απασχολημένα κρατώντας τα φαγητό και το αναψυκτικό του αλλά και γιατί η ταχύτητά του ήταν τέτοια που δεν του επέτρεψε να το πράξει. Υπό το σύνολο άλλωστε των περιστάσεων και συνθηκών που επικρατούσαν στον συγκεκριμένο δρόμο κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, ως έγιναν αποδεκτές, ο Εναγόμενος δεν θα μπορούσε να πράξει οτιδήποτε άλλο από αυτό που έπραξε ενώ ο Ενάγοντας θα μπορούσε ν' αξιοποιήσει τον χώρο που υπήρχε δεξιά του Εναγομένου για να περάσει από δίπλα του με ασφάλεια. Η αμέλεια που αποδίδεται στον Εναγόμενο, υπό τις περιστάσεις πάντα που περιβάλλουν την υπό εξέταση περίπτωση, έγκειται ακριβώς στην παράλειψη του να ελέγξει επαρκώς το δρόμο μπροστά από το όχημα που οδηγούσε, κατά τρόπο ώστε να βεβαιωθεί πλήρως ότι δεν υπήρχε οποιοσδήποτε ο οποίος να διακινείται σε αυτόν τον δρόμο και ότι με ασφάλεια μπορούσε να εισέλθει στην μέση του δρόμου για να κατευθυνθεί εκεί που επιθυμούσε. Εξετάζοντας περιπτώσεις όπως η υπό συζήτηση, όπου αποδίδεται δηλαδή αμέλεια στον Εναγόμενο για παράλειψη νόμιμου καθήκοντος ή εκδήλωση συμπεριφορών που αποτελούν αστικά αδικήματα, συνεπεία των οποίων ο ενάγοντας υπέστη ζημιές που θα πρέπει να αποζημιωθούν, το Δικαστήριο, εφόσον τίθεται το ζήτημα, αφού εξετάσει και αποφασίσει πρώτα αν έχει αποδειχθεί ευθύνη και αμέλεια σε βάρος του εναγομένου, θα πρέπει στη συνέχεια να εξετάσει κατά πόσο ο ίδιος ο ενάγοντας έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζοντας το ποσοστό ευθύνης μεταξύ εναγομένου και ενάγοντα μειώνει στο τέλος το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα βλ. Μαυρίδη v Dharaghji
(1990)1Α.Α.Δ. 1013. Ως έχει επιβεβαιωθεί άλλωστε στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ v Mohammad Al Sharif, Πολιτική Έφεση Αρ. 358/2008 ημερ. 17/1/2012: «Η συντρέχουσα αμέλεια, όπως λέχθηκε και στην Θεόδωρος Λαζάρου ν. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.ά., Π.Ε. αρ. 76/08, ημερ. 14.7.2011, δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά στο καθήκον αυτοπροστασίας του με την επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Το βάρος της απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας, το φέρει ο εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον ενάγοντα να το αποσείσει εκ προοιμίου (Charlesworth & Perry on Negligence 7η έκδ. σελ. 146-147,παρ. 3-11).» Στην υπόθεση Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastic Industry Ltd
(2005)1 ΑΑΔ σελ. 556, υποδείχθηκε ανάμεσα σε άλλα ότι ο καταμερισμός της ευθύνης έχει ως συνισταμένη τη συμβολή του καθενός από τα μέρη στην πρόκληση της ζημιάς και το μέτρο είναι η λογική πρόβλεψη των συνεπειών που θα προκύψουν εξαιτίας της παρέκκλισης από το καθήκον επιμέλειας που αναλογεί στο καθένα από τα μέρη. Το Δικαστήριο ουσιαστικά ερευνά την τυχόν ύπαρξη στοιχείων από τα οποία καταφαίνεται ότι ο ενάγοντας παρέλειψε να ασκήσει εύλογη φροντίδα και επιμέλεια για τη δική του ασφάλεια κατά τρόπο που να συνέβαλε στην πρόκληση των δικών του βλαβών ή ζημιάς βλ. Μαΐτττας ν. Γεωργίου κ.ά.
(1998)1(Α) ΑΑΔ 1 και Jones v Livox Quarries Ltd (1952 2 Q.B. 608). Είναι νομολογημένο ότι δύο είναι οι καθοριστικοί παράγοντες για την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας: (α) η υπαιτιότητα που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου και (β) η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας και οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά, αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη (βλ. Χριστοδούλου v. Γρηγορίου (ανωτέρω), Βελάρης v. Ηροδότου
(1991)1 Α.Α.Δ. 881. Επανερχόμενη στην υπό εξέταση περίπτωση αναμφίβολα ο Ενάγοντας υπήρξε αμελής. Ο αλόγιστος τρόπος που επέλεξε να οδηγεί την μοτοσυκλέτα του χωρίς να φορά κράνος και κρατώντας στα χέρια του αναψυκτικά και σάντουιτς, τα οποία δεν του επέτρεπαν να ελέγξει το τιμόνι του, τον άφηναν εκτεθειμένο σε κίνδυνο και διακινδύνευε την ασφάλειά του. Κίνδυνο στον οποίο ο ίδιος αποκλειστικά ο ίδιος είχε υποβάλλει τον εαυτό του. Γνώριζε τον δρόμο, τον χρησιμοποιούσε συχνά, οπόταν είχε καθήκον να είναι προσεκτικός γνωρίζοντας τα εμπόδια. Ο Ενάγοντας είχε υποχρέωση να έχει στραμμένη την προσοχή του στον δρόμο και όχι στα αντικείμενα που κρατούσε έτσι ώστε να του παρεχόταν η ευχέρεια αντιμετώπισης ενός πιθανού κινδύνου ενώ για προστασία της σωματικής του ακεραιότητας όφειλε να φορά το κράνος του όπως απαιτεί ο νόμος. Υπό τις συνθήκες που περιβάλλουν την υπό εξέταση περίπτωση ως πιο πάνω έχουν εκτεθεί, συνεκτιμώντας τις αναφερθείσες αμελείς πράξεις και παραλήψεις του Ενάγοντα από την μια, αλλά και του Εναγομένου από την άλλη, αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι ο καταλογισμός της ευθύνης για το υπό αναφορά ατύχημα θα πρέπει να αποδοθεί σε ποσοστό 75% στον Ενάγοντα και 25% στον Εναγόμενο. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Με δεδομένο ότι αυτό που αμφισβητήθηκε έντονα κατά την ακρόαση ήταν η έκταση του τραυματισμού του Ενάγοντα προχωρώ στην εξέταση του θέματος των αποζημιώσεων. Ειδικές Αποζημιώσεις Στην υπόθεση Telemachou v. Papakyriakou
(1986)1 C.L.R. 705, στη σελίδα 720 αναφέρθηκαν τα εξής: «It clearly emanates from our caselaw, following in this respect decided cases in England, that an award for special damages in respect of loss of earnings may be made down to the date of trial (see Kemal v. Kasti
(1962)C.L.R. 317; Ioannou & Paraskevaides Ltd v. Neokleous
(1973)1 C.L.R. 141 at pp 144-145. In Ioannou & Paraskevaides(supra)reference was made to the following dictum of Lord Goddard in British Transport Commission n. Gourley
(1956)A.C. 185 (at p. 206): "In an action for personal injuries the damages are always divided into two main parts. First, there is what I referred to as special damage, which was to be specifically pleaded and proved. This consists of out of pocket expenses and loss of earnings incurred down to the date of trial, and is generally capable of substantially exact calculation. Secondly, there is general damage which the law implies and is not specially pleaded.This includes compensation for pain and suffering and the like and, if the injuries suffered are such as to lead to continuing or permanent disability, compensation for loss of earning power in the future."» Ο Ενάγοντας στις παραγράφους 7 και 8 της Έκθεσης Απαίτησής του αξιώνει το ποσό των €2,625.00- ως ειδικές ζημιές. Σύμφωνα με την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου οι ειδικές ζημιές πρέπει να καταγράφονται με λεπτομέρεια και ν΄ αποδεικνύονται μ΄ αυστηρότητα. Βλ.Μεταξάκης ν. Δήμου Λευκωσίας
(2003)1 Α.Α.Δ. 467, Αντωνιάδης ν. Σταύρου
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 1171. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση ν΄ αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε στην Αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel
(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Όσον αφορά τα ιατρικά έξοδα ήτοι για την έκδοση των ιατρικών πιστοποιητικών θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ότι δεν αμφισβητήθηκε η χρέωση ή η καταβολή του ποσού των €235-. Σε σχέση όμως με την απώλεια εισοδήματος η αξίωση του πρέπει να απορριφτεί για δυο λόγους. Πρώτον, η μαρτυρία του σε σχέση με το που εργαζόταν κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ασαφής και αντιφατική. Αρχικά είχε πει ότι εργαζόταν στο Μακάριο Μιχαήλ μέχρι την μέρα που είχε χτυπήσει και είχε παρουσιάσει και σχετικό πιστοποιητικό, Τεκμήριο Γ προς αναγνώριση. Στην συνέχεια ανέφερε ότι δεν δούλευε στον κ. Μακάριο Μιχαήλ αλλά σε ένα άλλο κύριο, ο οποίος δεν του έβαζε κοινωνικές ασφαλίσεις και δεν παρουσίασε οποιοδήποτε έγγραφο σε σχέση με τις απολαβές του. Δεν ξεκαθάρισε το τοπίο σε σχέση με το ποιος ήταν ο εργοδότης του αλλά ούτε και προσκομίστηκε οποιοδήποτε πιστοποιητικό σε σχέση με τις απολαβές του. Οπόταν η αξίωσή του για απώλεια εισοδήματος παρέμεινε μετέωρη και πρέπει να απορριφθεί. Όσο αφορά την αξίωση για αστυνομική έκθεση δεν έχει προσκομιστεί οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο ότι τέτοια έκθεση είχε ζητηθεί και πληρωθεί οπόταν η αξίωση αυτή θα πρέπει να απορριφθεί. Σε σχέση με την αξίωσή του για την λήψη ιατρικής γνωμάτευσης αξίωσε το συνολικό ποσό των €235-, ήτοι €85- για ιατρική έκθεση και €150- για την επίσκεψη στο ιατρό. Προκύπτει από το Τεκμήριο 7, το οποίο ήταν από κοινού αποδεκτό, ότι είχε καταβάλλει το ποσό των €200- για την ιατρική εξέταση και γνωμάτευση από τον ιατρό Μαντά. Για την εγχείρηση η οποία απαιτείται για αποκατάσταση της ουλής στο μέτωπο και οι δυο ιατροί συμφωνούν ότι θα στοιχίσει €1.500-. Οπόταν, αυτές είναι οι ειδικές αποζημιώσεις που δικαιούται, οι οποίες θα μειωθούν σύμφωνα με το ποσοστό ευθύνης που του αναλογεί. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου με βάση τα Τεκμήρια 6, 7 και 8 ότι ο Ενάγοντας υπέστη τραύμα στο μέτωπο και θλαστικό τραύμα στο κεφάλι. Από το τραύμα αυτό παρέμεινε ως κατάλοιπο μια ουλή μήκους 8 εκ η οποία μετά από επέμβαση μπορεί να βελτιωθεί αλλά όχι να εξαλειφτεί. Είχε παραμείνει στο Νοσοκομείο για δυο μέρες, Τεκμήριο 5, πλην όμως δεν προσκομίστηκε μαρτυρία για οποιαδήποτε συμπτώματα είχε ή για την έκταση του τραυματισμού του κατά την εισαγωγή του στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Ούτε υπήρξε οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με την ουλή που θα παραμείνει μετά την επέμβαση. Από όλα τα πιο πάνω δεδομένα προκύπτει ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων επί πλήρους ευθύνης ανέρχεται σε €2,500-. Κατά συνέπεια, επί πλήρους ευθύνης, θα επιδικαζόταν υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου αφ' ενός το ποσόν των €2,500-, ως γενικές αποζημιώσεις και αφ' αφετέρου το συνολικό ποσόν των €3,000-, ως ειδικές αποζημιώσεις. Όμως, λόγω της προκριματικής διαπίστωσης πώς ο Ενάγοντας είχε το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τον τραυματισμό του το ποσό που θα του απονεμηθεί θα πρέπει να μειωθεί έτσι ώστε να αντανακλά το μερίδιο της ευθύνης του. Για όλα τα πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση προς όφελος του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου για: 1. €625- με νόμιμο τόκο επί των ποσών αυτών από 30/04/09 ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων και 2. €1,000- με νόμιμο τόκο από 02/06/07ημερομηνία του δυστυχήματος υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Επιδικάζονται, περαιτέρω, προς όφελος του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου έξοδα ύψους €2.000-. (Υπ.) ............ Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο