Lanitis Bros Limited ν. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ ΜΕΣΑΡΚΑ ΛΙΜΙΤΕΔ, Αρ. Αγωγής: 3469/09, 15/11/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2013:A138 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Στ. Τσιβιτανίδου - Κίζη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3469/09 Μεταξύ: Lanitis Bros Limited Εναγόντων και ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΕΙΑ ΜΕΣΑΡΚΑ ΛΙΜΙΤΕΔ, Εναγομένων Αίτηση ημερομηνίας 8.10.2013 για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης Ημερομηνία: 15 Νοεμβρίου 2013 Εμφανίσεις: Για τους Εναγομένους - Αιτητές: Η κα Οικονόμου για Αντώνης Α. Παπαλλής και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Ενάγοντες - Καθ΄ ων η Αίτηση: Η κα Παπαπέτρου για Χατζηαναστασίου, Ιωαννίδης Δ.Ε.Π.Ε ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, οι ενάγοντες οι οποίοι ασχολούνται με την διανομή και/ή εμπορία γάλακτος και/ή γαλακτοκομικών προϊόντων, μεταξύ της περιόδου Δεκεμβρίου 2007 και Μαρτίου 2009, παρέδωσαν στους εναγομένους προϊόντα τα οποία οι τελευταίοι παρέλαβαν και αποδέκτηκαν. Οι ενάγοντες τηρούσαν λογαριασμό στο όνομα των εναγομένων στον οποίο χρέωναν την αξία των εμπορευμάτων τα οποία παρέδιδαν σ΄ αυτούς και πίστωναν οποιεσδήποτε πληρωμές γίνονταν από τους εναγομένους. Κατά ή περί την 16.3.2009, ο εν λόγω λογαριασμός παρουσίαζε χρεωστικό υπόλοιπο ύψους €18.605.30, οφειλόμενο από τους εναγόμενους στους ενάγοντες. Αυτό είναι το ποσό που αξιούται με την αγωγή με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο. Οι Εναγόμενοι στην Έκθεση Υπεράσπισης τους, αρνούνται τους ισχυρισμούς των εναγόντων. Ισχυρίζονται, μεταξύ άλλων, ότι δεν είχαν συναλλαγή με τους ενάγοντες αλλά με κάποιο Μιχάλη Καλημέρα από τον οποίο παρέλαβαν αγελαδινό γάλα, προϊόν που ο τελευταίος απέστειλε στο τυροκομείο τους σε διάφορα χρονικά διαστήματα. Οι Ενάγοντες στην Απάντηση στην Υπεράσπιση, ισχυρίζονται ότι κατά την περίοδο των συναλλαγών μεταξύ αυτών και των εναγομένων, ο Μιχάλης Καλημέρας ήταν υπάλληλος των εναγόντων και αντιπροσώπευε τους τελευταίους στις συναλλαγές με τους εναγομένους. Με την υπό κρίση Αίτηση οι εναγόμενοι επιδιώκουν την τροποποίηση της παραγράφου 4 της Έκθεσης Υπεράσπισης τους ως εξής: (α) Με την διαγραφή στην πέμπτη γραμμή της λέξης «αγελαδινό» και την αντικατάσταση της με την λέξη «γίδινο». (β) Με την προσθήκη στην έβδομη γραμμή της ακόλουθης φράσης «η συνεργασία με τον Καλημέρα, ως συνάδελφο, ήταν προγενέστερη μέχρι το 2006. Οι Εναγόμενοι δεν παραλάμβαναν μη επεξεργασμένο αγελαδινό γάλα ούτε από τον Καλημέρα, ούτε από τους ενάγοντες». Η Αίτηση στηρίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.25, Δ.48 θ.1, 2 και θ.8
(1)(u) και στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Την Αίτηση συνοδεύει Ένορκη Δήλωση της Μαρίας Μέσσιου, δικηγόρου στο γραφείο Αντώνης Α. Παπαλλής και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόρων των εναγομένων. Η ενόρκως δηλούσα αναφέρει ότι «εκ παραδρομής ή/και λόγω αβλεψίας κατά την σύνταξη της Έκθεσης Υπεράσπισης αναγράφηκε λανθασμένα το είδος του γάλακτος το οποίο παραλάμβαναν οι εναγόμενοι. Επίσης δεν αναγράφηκε με σαφή τρόπο η συνεργασία την οποία είχαν οι εναγόμενοι με τον κ. Καλημέρα, καθώς και την χρονική περίοδο που υπήρξε αυτή η συνεργασία». Είναι η θέση της ότι η αιτούμενη τροποποίηση ουδόλως θα επηρεάσει τα δικαιώματα των εναγόντων. Οι Ενάγοντες καταχώρησαν Ένσταση προβάλλοντας είκοσι δύο
(22)συνολικά λόγους οι οποίοι κατ΄ ουσίαν είναι επαναλαμβανόμενοι. Ισχυρίζονται ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει η νομολογία για την έκδοση του αιτουμένου διατάγματος και ότι η αιτούμενη τροποποίηση δεν είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Αποδίδουν στους εναγομένους κακοπιστία και πρόθεση να καθυστερήσουν την εκδίκαση της υπόθεσης. Προβάλλουν ότι η αιτούμενη αίτηση καταχωρήθηκε με αδικαιολόγητη καθυστέρηση 3 χρόνων και 5 μηνών από την ημέρα καταχώρησης της υφιστάμενης Υπεράσπισης. Είναι τέλος η θέση τους ότι «οι επιχειρούμενες τροποποιήσεις αλλάζουν ουσιαστικά την πορεία της Υπεράσπισης και οι καθ΄ων η Αίτηση θα τεθούν σε δυσμενή θέση και θα επηρεαστούν ανεπανόρθωτα τα συμφέροντα τους». Η Ένσταση η οποία στηρίζεται στην ίδια με την αίτηση νομική βάση, υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της Ρίτας Ολυμπίου, δικηγόρου στο γραφείο Χατζηαναστασίου, Ιωαννίδης Δ.Ε.Π.Ε., δικηγόρων των εναγόντων. Είναι η θέση της ενόρκως δηλούσας ότι «η τροποποίηση που επιδιώκεται είναι ριζική και ουσιαστική και αν επιτραπεί θα έχει ως αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και θα προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημιά και αδικία στους Καθ΄ ων η Αίτηση, αφού θα εκτροχιαστεί η δίκη της αγωγή από την προκαθορισθείσα πορεία της, η οποία δεν μπορεί να διορθωθεί με την έκδοση διαταγής ως προς τα έξοδα». Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τη δέουσα σαφήνεια. (SABA & CO (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1ΑΑΔ 426, Ταξί Κυριάκος Λτδ, ν. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560, Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. v. A.G. Leventis κ.α.
(1993)1 ΑΑΔ726). Κλασσική απόφαση που δείχνει την λεγόμενη τάση φιλελευθεροποίησης των τροποποιήσεων δικογράφων είναι η απόφαση στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934. Όπως χαρακτηριστικά είχε λεχθεί εκεί, αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Διευκρινίζοντας ή περιορίζοντας τη γενικότητα με την οποία είχε αποδοθεί η πιο πάνω αρχή, το Ανώτατο Δικαστήριο παρατήρησε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Ανδρέα Παύλου (ανωτέρω) πως όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Ότι γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Για παράδειγμα, σε εκείνη την υπόθεση κρίθηκε πως ορθά απορρίφθηκε αίτημα τροποποίησης που υποβλήθηκε κατά την ημερομηνία ακρόασης, εφόσον κατά τη δικάσιμο που είχε οριστεί το 1988 είχε υποβληθεί αίτημα για αναβολή έτσι ώστε να γίνει διάβημα τροποποίησης, η υπόθεση ανεβλήθη παρά την ένσταση της άλλης πλευράς, με οδηγίες να υποβληθεί αίτηση τροποποίησης εντός δύο μηνών, αλλά αίτηση δεν υποβλήθηκε ούτε απασχόλησε ξανά το θέμα παρά μόνο όταν κατά το 1990 η υπόθεση επαναορίστηκε ξανά για ακρόαση. Η θεμελιακή αρχή την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη του στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας σ΄ αυτού του είδους τις αιτήσεις, τέθηκε με σαφήνεια στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1 ΑΑΔ
- Στην υπόθεση αυτή καταχωρήθηκε αίτηση τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, ούτως ώστε να συνάδει η Έκθεση Απαίτησης με την προσκομισθείσα μαρτυρία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αίτηση. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση τόνισε ότι εν πρώτοις δεν είναι νομικά επιλήψιμη η επιδίωξη τροποποίησης για να συνάδει η προσαχθείσα μαρτυρία με το δικόγραφο του διαδίκου. Στη σελίδα 707 της απόφαση αναφέρονται χαρακτηριστικά τα ακόλουθα: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις, είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» Στην υπόθεση Geto Tracing Import - Export Ltd v. Το Πλοίο M/V Vladimir Vaslyayev, Αγ. Ναυτοδικείου αρ. 56/93, ημερ. 30.9.1993, λέχθηκε πως: «Ο κυρίαρχος λόγος που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη για να επιτρέψει τροποποίηση, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να θέσουν ενώπιον του τις πραγματικής επίδικες διαφορές.» Ειδικότερα για το θέμα του παράγοντα χρόνου στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης θα παραθέσω όσα εύστοχα είχαν λεχθεί στην απόφαση στην υπόθεση Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. (ανωτέρω). «Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά των παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντα ρόλο. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογιστούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης.» Για το ίδιο θέμα της καθυστέρησης, σημαντική είναι και η απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. N. Σιακόλα, Πολ. Έφεση 10341, ημερ. 19/1/
- Το Εφετείο επιβεβαίωσε ότι η μακρά εκκρεμότητα μιας αγωγής δεν μπορεί να επενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου, αλλά αποτελεί παράγοντα ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση της διαδικασίας. Ότι, δε, η έννοια της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος προϋποθέτει βέβαια τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και για να συνιστά κώλυμα θα πρέπει να μην είναι καλόπιστη. Αναφορικά με το θέμα της παροχής εξήγησης για την καθυστέρηση που διαπιστώνεται στην υποβολή αιτήματος τροποποίησης, και με αυτό ασχολήθηκε το Εφετείο στην υπόθεση (SABA & CO (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (ανωτέρω). Όπως λέχθηκε, η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης, ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή τον βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Από τα ανωτέρω προκύπτει πως ο παράγοντας «καθυστέρηση» εξετάζεται σε συνάρτηση με τους ουσιαστικότερους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο και βασικά σαν συνισταμένη τυχόν επηρεασμού των δικαιωμάτων του καθ΄ ου η αίτηση. Τούτων λεχθέντων επανέρχομαι στην υπό κρίση Αίτηση. Παρατηρώ ότι εκείνο που επιζητούν οι εναγόμενοι δεν είναι η αντικατάσταση των ισχυρισμών τους που προβάλλονται στην Έκθεση Υπεράσπισης, αλλά η προσθήκη ενός περαιτέρω ισχυρισμού. Η προτεινόμενη τροποποίηση βασίζεται και περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της ήδη καταχωρηθείσας Υπεράσπισης. Δεν έχω διαπιστώσει να υπάρχει αλλαγή πλεύσης στην γραμμή της Υπεράσπισης. Η θέση των εναγομένων ότι ουδέποτε συνεβλήθησαν γραπτώς ή προφορικώς με τους ενάγοντες για την αγορά προϊόντων από αυτούς και ότι προϊόντα παρέλαβαν μόνο από τον Μιχάλη Καλημέρα και όχι από τους ενάγοντες, εξακολουθεί να υφίσταται και με την προτεινόμενη τροποποίηση. Όπως και ο ισχυρισμός ότι δεν είχαν οποιαδήποτε συναλλαγή με τους ενάγοντες αλλά μόνο με το προαναφερόμενο πρόσωπο. Υπενθυμίζω ότι σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.25, θ.1, το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει τέτοιες τροποποιήσεις δικογράφων οι οποίες είναι αναγκαίες ώστε να εκδικαστούν όλα τα επίδικα θέματα που εγείρονται μεταξύ των διαδίκων. Το κυρίαρχο στοιχείο κατά την εξέταση τέτοιων αιτήσεων είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Νομολογιακά έχει λεχθεί ότι τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως του εάν επιδείχθηκε αμέλεια ή καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης (Βλ. Ιωάννης Νικολάου ν. Ζωής Μιλτιάδους κ. α. Πολ. Έφεση 96/2006 ημερ. 27/7/2007). Στους λόγους ένστασης προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η υπό κρίση Αίτηση ηγέρθηκε κακόπιστα. Η θέση αυτή δεν με βρίσκει σύμφωνη. Η ενέργεια των εναγομένων να καταχωρήσουν την υπό κρίση αίτηση, μπορεί να υποδηλοί αβλεψία, λάθος ή ακόμη και αμέλεια εκ μέρους των όχι όμως κακοπιστία. Ακόμη και σε περίπτωση αβλεψίας, λάθους ή και αμέλειας, ή απλή διαπίστωση τέτοιων παραγόντων και πάλι δεν θα οδηγούσε αυτόματα σε άρνηση του αιτήματος για τροποποίηση. Οι Ενάγοντες προβάλλουν επίσης ότι η Αίτηση, αποτελεί κατάφωρη κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας. Είναι καλά γνωστό ότι κάτω από τις συμφυείς εξουσίες του, το Δικαστήριο έχει την διακριτική ευχέρεια να συμπληρώνει τον εαυτόν του ως Δικαστήριο ορθά και αποτελεσματικά και να ρυθμίζει τις ενώπιον του διαδικασίες ώστε να παρεμποδίζει κατάχρηση τους με απώτερο σκοπό την διασφάλιση της δίκαιης δίκης [βλ. Τζενάρο Περέλλα ν. Διευθυντή των Φυλακών
(1995)1 ΑΑΔ Re Beogradska D.D.
(1996)1ΑΑΔ 911, Ηλίας Ηλία (αρ.3)
(1995)1 ΑΑΔ 786, Παπόρης ν. Μaskinjabriken "Sio" A/S
(1996)1 B ΑΑΔ 1037]. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έχω διαπιστώσει να υπάρχει κατάχρηση της διαδικασίας εκ μέρους των εναγομένων αιτητών. Ούτε φυσικά και οι ενάγοντες έχουν υποδείξει σε τι συνιστάται η κατάχρηση εκ μέρους των αιτητών. Το επόμενο θέμα που θα εξετάσω είναι κατά πόσον οι εναγόμενοι - αιτητές καθυστέρησαν αδικαιολόγητα να υποβάλουν το αίτημα τους. Επαναλαμβάνω ότι το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας λαμβάνει υπόψη και τον παράγοντα «καθυστέρησης». Ο παράγοντας όμως αυτός δεν είναι καθοριστικός αλλά συνυπολογίζεται με όλους τους άλλους παράγοντες που η νομολογία καθιέρωσε. Στην υπόθεση Ιωάννης Νικολάου ν. Ζωής Μιλτιάδους κ. α. (ανωτέρω), λέχθηκε πως όπου δεν προκαλείται ζημιά ακόμη και η μη πλήρως αιτιολογηθείσα καθυστέρηση δεν μπορεί να στερεί τον διάδικο του δικαιώματος να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ουσιωδέστερο, τονίστηκε, είναι να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να κριθούν όλες οι πραγματικές διαφορές μεταξύ τους. Στην προκειμένη περίπτωση δεν βρίσκω πως υπήρξε υπέρμετρη καθυστέρηση εκ μέρους των εναγομένων στην υποβολή του αιτήματος τους. Η υπόθεση μόλις τώρα έχει αχθεί σε ακρόαση και δεν βρίσκω ότι θα προκληθεί μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της, εάν επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση. Συνοψίζοντας όλα όσα έχουν λεχθεί ανωτέρω, δεν έχω πεισθεί ότι θα δημιουργηθεί αδικία στην πλευρά των εναγόντων που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί χρηματικά εάν εγκριθεί το αίτημα των εναγομένων - αιτητών. Κρίνω ότι θα πρέπει να δοθεί στην πλευρά τους το δικαίωμα να προβάλουν την θέση τους ώστε να δοθεί στο Δικαστήριο η ευκαιρία να απονεμηθεί δικαιοσύνη υπό το φως πληρέστερων στοιχείων. Συνεκτιμώντας όλα τα στοιχεία της υπόθεσης, βρίσκω ότι έχουν τεθεί οι προϋποθέσεις και ότι θα πρέπει να ασκήσω την διακριτική μου εξουσία υπέρ της παραχώρησης διατάγματος τροποποίησης. Διά ταύτα επιτρέπεται η τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης ως η αίτηση. Η τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης να καταχωρηθεί εντός πέντε
(5)ημερών από σήμερα. Να ακολουθηθούν οι θεσμοί για τα περαιτέρω. Τα έξοδα της αίτησης, καθώς και εκείνα που τυχόν θα προκύψουν από την τροποποίηση, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και σε βάρος των εναγομένων. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα να καταβληθούν μετά το πέρας της δίκης. (Υπ.:)..................................................... Στ. Τσιβιτανίδου - Κίζη, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο