← Κύπρος

George Murray κ.α. ν. Pafilia Property Developers Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής :- 187/2006, 16/1/2013

George Murray κ.α. ν. Pafilia Property Developers Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής :- 187/2006, 16/1/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2013:A5 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον :- Μ. Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Αρ. Αγωγής :- 187/2006 Μεταξύ :-

  1. George Murray
  2. Edel Murray Ενάγοντες Και
  3. Pafilia Property Developers Ltd.
  4. Christos Alexandrou Constructions Ltd. Εναγόμενοι Ημερομηνία :- Τετάρτη 16η Ιανουαρίου 2013 Για τους ενάγοντες :- κος. Επαμεινώνδας Κορακίδης (Για ν΄ ακούσει απόφαση :- Αυτοπροσώπως / κα. Μαρία Κορακίδου) Για τους εναγόμενους :- κος. Ιωάννης Παπαζαχαρία (Για ν΄ ακούσει απόφαση :- Αυτοπροσώπως / κα. Στέλλα Κλεάνθους) Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 3 ΤΑ ΕΠΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ.. 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ.. 6 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΗΣ Μ. Ε.
  5. 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΗΣ Μ. Ε.
  6. 18 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Ε.
  7. 22 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Ε.
  8. 23 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ.
  9. 36 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ.
  10. 60 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ.
  11. 74 ΕΥΡΗΜΑΤΑ.. 79 Η ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ.. 82 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ.. 85 ΟΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ.. 93 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ.. 96 ΕΙΣΑΓΩΓΗ
  12. Η κατ΄ ισχυρισμό παράνομη επέμβαση η οποία οδήγησε τους ενάγοντες στη καταχώρηση της παρούσας αγωγής προέκυψε από εκσκαφή κοντά στη κατοικία τους (στο εξής θα καλείται η «κατοικία»). Μπροστά από τη κατοικία υπήρχε ασφαλτοστρωμένος δρόμος (στο εξής θα καλείται ο «δρόμος»). Ο δρόμος αυτός αποτελούσε τη μοναδική πρόσβαση για οχήματα προς τη κατοικία.
  13. Ισχυρίζονται οι ενάγοντες ότι η εκσκαφή όχι μόνο οδήγησε στη κατάρρευση του δρόμου αλλά παράλληλα προκάλεσε και ζημιές στην ίδια τη κατοικία δημιουργώντας ταυτόχρονα και κίνδυνο κατάρρευσης μέρους της έτσι ώστε αυτή να καθίστατο μη κατοικήσιμη.
  14. Από την έκθεση απαίτησης γίνεται παραδεκτό από τις εναγόμενες εταιρείες (στο εξής θα καλούνται οι «εναγόμενες») ότι τα τεμάχια επί των οποίων βρίσκεται η κατοικία (τεμάχια 254 του Φύλλου/Σχεδίου XLV/51 και 487 του Φύλλου/Σχεδίου XLV/43) εφάπτονται του τεμαχίου του οποίου ιδιοκτήτρια είναι η εναγόμενη 1 (τεμάχιο 253 του Φύλλου/Σχεδίου XLV/43) η επιχειρηματική δραστηριότητα της οποίας είναι η ανάπτυξη γης. ΤΑ ΕΠΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ
  15. Σύμφωνα με τα δικόγραφα τα επίδικα θέματα είναι η παράνομη επέμβαση και σε περίπτωση απόδειξης της η επιδίκαση αποζημιώσεων.
  16. Οι εναγόμενες ισχυρίζονται ότι η εκσκαφή πραγματοποιήθηκε σε απόσταση ασφαλείας δίχως να προκαλέσει οποιαδήποτε ζημιά στη κατοικία ενώ η κατάρρευση του δρόμου οφειλόταν «.σε άλλες αιτίες της ευθύνης των εναγόντων» (παράγραφος 7 της έκθεσης υπεράσπισης). Προτάσσεται (συζευκτικά και διαζευκτικά) ως λόγος κατάρρευσης το γεγονός «.ότι ο χώρος μεταξύ του τοίχου της κατοικίας . και του τεμαχίου 253 έχει μπαζωθεί από ακατάλληλα υλικά εδραζόμενα σε ακατάλληλο έδαφος και/ή κατά τρόπο που δεν μπορούσε να αντιμετωπισθεί η διάβρωση και/ή η μετακίνηση του δρόμου» (παράγραφος 7).
  17. Επιπλέον, ισχυρίζονται ότι κατά την κατασκευή του δρόμου δεν λήφθηκε υπόψη η κακή ποιότητα του εδάφους και δεν εφαρμόστηκαν οι απαιτούμενες προδιαγραφές για κατασκευή οδικών έργων με τη χρήση κατάλληλων υλικών, παχύ οδόστρωμα και συμπύκνωση (παράγραφος 8).
  18. Ως προς τις ρωγμές οι οποίες παρουσιάστηκαν στην κατοικία προτάσσουν ως πιθανή αιτία (με χρήση της λέξης «φαίνεται») ότι ο τοίχος (δίχως να διευκρινίζεται ποιος τοίχος) στερείτο οπλισμού και σε συνδυασμό με τη βάση έδρασης παρουσίασε ρωγμές οι οποίες όμως πιθανώς (χρήση και πάλι της λέξης «φαίνεται») να δημιουργήθηκαν χρόνια πριν και σε απόσταση περίπου 20 μέτρα από την γραμμή των εκσκαφών (παράγραφος 9).
  19. Γενικά ισχυρίζονται ότι «.όλες οι ζημιές που υπέστησαν οι ενάγοντες οφείλονται σε άλλους παράγοντες χωρίς καμία υπαιτιότητα των ιδίων» (παράγραφος 10).
  20. Είναι αξιοσημείωτο ότι με την έκθεση υπεράσπισης παρά και τη γενική άρνηση των παραγράφων 4 έως 12 της έκθεσης απαίτησης και τη κλήση των εναγόντων σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους εντούτοις με τα όσα αναφέρουν «περαιτέρω» στη συνέχεια αποδέχονται την ύπαρξη τόσο της κατάρρευσης του δρόμου (παράγραφος 7), των ρωγμών στη κατοικία (παράγραφος 9) και γενικά ότι οι ενάγοντες υπέστησαν ζημιές (παράγραφος 10) δίχως όμως υπαιτιότητα των ιδίων. Ενώ βασική διαζευκτική θέση των εναγομένων είναι εάν αποδειχθεί ότι «.ευθύνονται με οποιοδήποτε τρόπο για ζημιές των εναγόντων αυτές είναι υπερβολικές». 10.Το Δικαστήριο διατηρεί υπόψη του ότι οι ενάγοντες, λόγω του χρόνου καταχώρησης της αγωγής τους, εξαιτούνται την επιδίκαση αποζημιώσεων για ειδικές ζημιές τις οποίες όμως αδυνατούσαν κατά το χρόνο σύνταξης της έκθεσης απαίτησης όπως συμπεριλάβουν εντός αυτής. Εξετάζεται το θέμα αυτό στο μέρος της απόφασης το οποίο καλύπτει τη νομική πτυχή της αγωγής αναφορικά με τις αποζημιώσεις (βλ. σχετικά τη παράγραφο 196 αυτής της απόφασης). ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ 11.Παρατίθεται πιο κάτω συνοπτική αξιολόγηση της μαρτυρίας. 12.Προς απόδειξη της αξίωσης κατέθεσαν 4 μάρτυρες. 12.
  21. Η Μ. Ε. 1, Edel Murray (στο εξής θα καλείται η «Murray»), δηλαδή η ενάγουσα 2, προκάλεσε ιδιαίτερα θετική εντύπωση στο Δικαστήριο τόσο με το σταθερό και πηγαίο τρόπο τον οποίο κατέθεσε όσο και με τη συνοχή του περιεχομένου της προφορικής κατάθεσης της. 12.
  22. Η Μ. Ε. 2, Ελενίτσα Βλάχου (στο εξής θα καλείται η «Βλάχου»), κρίνεται αξιόπιστη ως μία ανεξάρτητη μάρτυρας η μαρτυρία της οποίας ουσιαστικά ήταν τυπική και βασισμένη στο περιεχόμενο σχετικού φακέλου του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Πάφου όπου εργάζεται. 12.
  23. Ο Μ. Ε. 3, Ανδρέας Χατζηκλεοβούλου (στο εξής θα καλείται ο «Χατζηκλεοβούλου»), βάσει των ιδίων κριτηρίων αξιολόγησης της μαρτυρίας της Βλάχου, κρίνεται αξιόπιστος αναφορικά με τα όσα κατέθεσε υπό την ιδιότητα του ως υπάλληλος της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου στο αρχείο του κλάδου αδειών οικοδομής. 12.
  24. Ο Μ. Ε. 4, Νεόφυτος Ζαβρίδης (στο εξής θα καλείται ο «Ζαβρίδης»), πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα, η ιδιότητα του οποίου ως εμπειρογνώμονας, βάσει των προσόντων και της εμπειρίας του, γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο, κατέθεσε με σταθερό και πειστικό τρόπο σε σχέση με τις όσες ενέργειες ο ίδιος προέβη και τις διαπιστώσεις του ως αποτέλεσμα της ανάθεσης σε αυτόν από τους ενάγοντες καθηκόντων αναφορικά με την εξέταση της επί τόπου κατάστασης τόσο στη κατοικία όσο και στην ευρύτερη περιοχή κατά μήκος του δρόμου ο οποίος αποτελούσε τη πρόσβαση προς αυτή. 13.Προς υποστήριξη της υπεράσπισης κατέθεσαν 3 μάρτυρες. 13.
  25. Ο Μ. Υ. 1, Διόφαντος Χατζημιτσής (στο εξής θα καλείται ο «Χατζημιτσής»), επίσης πολιτικός μηχανικός, του οποίου η ιδιότητα ως εμπειρογνώμονας, βάσει των προσόντων και της εμπειρίας του, γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο, απέτυχε να πείσει το Δικαστήριο ότι κατέθετε ως ένας ανεξάρτητος μάρτυρας. Αντιθέτως κρίνεται ότι κατέθεσε ως άτομο βασικός στόχος του οποίου ήταν η απόκρυψη της πραγματικότητας με απώτερο στόχο την ενίσχυση της αβάσιμης εκδοχής της υπεράσπισης. 13.
  26. Η προφορική κατάθεση του Μ. Υ. 2, Χρίστου Αλεξάνδρου (στο εξής θα καλείται ο «Αλεξάνδρου»), διευθυντή της εναγομένης 2, διακρίνεται από συνοχή και σαφήνεια. Εντούτοις ο λόγος για την ύπαρξη αυτών των στοιχείων δεν ήταν η ειλικρίνεια ή η φιλαλήθεια αυτού του μάρτυρα αλλά η προσεχτικά προκαθορισμένη και υποκειμενική κατεύθυνση της με στόχο την αποφυγή εξεύρεσης της πραγματικότητας σε σχέση με τα επίδικα θέματα αυτής της αγωγής. Ως αποτέλεσμα το περιεχόμενο της δεν κρίνεται πειστικό. Καθώς αυτό εξετάζεται και συγκρίνεται σε αντιπαράθεση με τη μαρτυρία τόσο της Murray όσο και του Ζαβρίδη αλλά αναπόφευκτα και σε μία προσπάθεια συνάρτησης του με αυτό της μαρτυρίας του Χατζημιτσή. Καθότι παρά και το γεγονός ότι ο Αλεξάνδρου δεν επεδίωξε να στηριχτεί επί της μαρτυρίας του Χατζημιτσή δεν είναι λογικά δυνατό να αγνοηθεί ότι αμφότεροι αυτοί οι μάρτυρες κατέθεσαν προς υποστήριξη της υπεράσπισης των εναγομένων. 13.
  27. Ο Μ. Υ. 3, Ανδρέας Ευθυμιάδης (στο εξής θα καλείται ο «Ευθυμιάδης»), επίσης αξιολογείται αρνητικά από το Δικαστήριο ως μάρτυρας του οποίου στόχος δεν ήταν να βοηθήσει το Δικαστήριο στην εξεύρεση της αλήθειας αλλά η προώθηση της εκδοχής της εργοδότριας του εταιρείας (εναγομένη 1) με την υποστήριξη της υπεράσπισης της ανεξάρτητα και από τη πραγματική κατάσταση η οποία επικρατούσε στα επίδικα τεμάχια κατά τον ουσιώδη χρόνο. 14.Στη συνέχεια το Δικαστήριο παραθέτει εκτεταμένη και αναλυτική αναφορά και αξιολόγηση της μαρτυρίας έτσι ώστε να επεξηγείται η σημασία της σε σχέση με τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου ως προς τη πραγματική και νομική πτυχή της αγωγής. 15.Διευκρινίζεται ότι παρά και τη παράθεση συνοπτικής αξιολόγησης της μαρτυρίας στο αρχικό αυτό μέρος της απόφασης ασφαλώς αυτή βασίζεται στο σύνολο του περιεχομένου της απόφασης και του όλου σκεπτικού με το οποίο αυτή διαπνέεται. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΗΣ Μ. Ε. 1 16.Μοναδικής σημασίας η μαρτυρία της Murray καθότι αποτελεί τη μόνη μαρτυρία από άτομο του οποίου η ακίνητη ιδιοκτησία είχε κατ΄ ισχυρισμό επηρεαστεί από την επίδικη εκσκαφή. Κατέθεσε με πηγαίο τρόπο δίδοντας μία άμεση εικόνα της κατάστασης η οποία είχε δημιουργηθεί κατά την επιστροφή της στη Κύπρο τον Δεκέμβριο του 2005 μετά και από τη προηγούμενη επίσκεψη της κατά τον Οκτώβριο του ιδίου έτους. Μερίμνησε όπως φωτογραφίσει τη καταστροφή του ασφαλτοστρωμένου δρόμου. Ο ισχυρισμός της ότι οι φωτογραφίες λήφθηκαν τον Δεκέμβριο του 2005 δεν αμφισβητήθηκε. Η ίδια ισχυρίστηκε ότι ο σύζυγος της και αυτή προσπάθησαν να μιλήσουν με τον Αλεξάνδρου (Μ. Υ. 2), τον οποίο είχε συναντήσει στο εργοτάξιο μπροστά από την κατοικία, σε σχέση με την ανυπαρξία πλέον πρόσβασης στη κατοικία από το δρόμο. Ο Αλεξάνδρου αναληθώς τους ανέφερε ότι είχε άδεια να κτίσει συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του δρόμου προσθέτοντας ότι δεν θα διόρθωνε οτιδήποτε σε σχέση με τη κατοικία αλλά θα έφτιαχνε το δρόμο όταν θα τέλειωνε τις οικοδομές του. Μετέφερε δίχως υπερβολή στο Δικαστήριο τις δυσκολίες τις οποίες η ίδια και η οικογένεια της αντιμετώπιζαν σε σχέση με τη πρόσβαση προς τη κατοικία για περίοδο δύο ετών. Ανακάλυψαν με το σύζυγο της στη Πολεοδομία ότι οι εναγόμενες δεν είχαν άδεια να κτίσουν αλλά ούτε και δικαίωμα να επεμβαίνουν στο δρόμο καθότι αυτός αποτελούσε ιδιοκτησία της Tritonia. Δηλαδή της εταιρείας, Tritonia Developers Ltd ( στο εξής θα καλείται η "Tritonia") η οποία είχε πωλήσει τη κατοικία σε αυτούς (τεκμήρια 1, 2 και 3). 17.Αναφέρθηκε και σε σχετικό διάταγμα το οποίο εκδόθηκε μεν εναντίον των εναγομένων με το οποίο όμως αυτές δεν συμμορφώθηκαν (διάταγμα ημερομηνίας 3/3/2006). Σημειωτέον ότι η ενάγουσα 1 προέβαλε αυτό τον ισχυρισμό κατά την πρώτη ημερομηνία της προφορικής κατάθεσης της. Ο ισχυρισμός αυτός δεν αμφισβητήθηκε. Είναι αξιοσημείωτο πραγματικά οι εναγόμενες να είχαν αποδεχτεί την έκδοση προστακτικού διατάγματος κατασκευής τοίχου αντιστήριξης εντός 6 μηνών δίχως στη συνέχεια να συμμορφωθούν με αυτό και εν τω μεταξύ η αγωγή να είχε οδηγηθεί σε ακρόαση περίπου 4 χρόνια μετά και από τη λήξη αυτής της προθεσμίας. Μάλιστα αντί συμμόρφωσης συνέχισαν οι εναγόμενοι να χτίζουν ανενόχλητοι για περίοδο 2 ετών δίχως να λάβουν άμεσα μέτρα στήριξης και προστασίας της κατοικίας. 18.Η Murray ισχυρίστηκε - εν μέρει υπό μορφή γνώμης - με συγκριτική αναφορά σε δύο γειτονικές οικίες, ότι αποφεύχθηκε η απώλεια ολόκληρου του μπροστινού τοίχου (προφανώς εννοώντας αποφυγή κατάρρευσης του) εξαιτίας του πλακόστρωτου το οποίο είχε ως αποτέλεσμα την απουσία συσσώρευσης υγρασίας εντός της γης γύρω από τη κατοικία. 19.Αποδέχτηκε την ύπαρξη τριχοειδών ρωγμών στη κατοικία λόγω όμως συνήθης καθίζησης. Οι οποίες επεκτάθηκαν δραματικά, όπως υποστήριξε, εξαιτίας της εκσκαφής. Αναφέρθηκε σε ρωγμές στον εξωτερικό τοίχο οι οποίες μετά από επισκευή δεν παρουσίαζαν πρόβλημα για περίοδο 3 χρόνων. Μέχρι την εκσκαφή δηλαδή. Σημειωτέον ότι οι ενάγοντες έλαβαν κατοχή της κατοικίας τον Ιούλιο του
  28. Με αναφορές σε σχετικές φωτογραφίες περιέγραψε και άλλες ζημιές οι οποίες εμφανίστηκαν τον Δεκέμβρη του
  29. Όπως την έναρξη ανασηκώματος του πλακόστρωτου και της σκάλας προς τη κατοικία και γέρσιμο των τοίχων και της ξύλινης οροφής του γκαράζ. Οι φωτογραφίες (τεκμήριο 5.1 έως και 5.24) επιβεβαιώνουν και ενισχύουν τους εν τέλει κρινόμενους ως αξιόπιστους ισχυρισμούς της Murray. 20.Αναφέρθηκε επίσης και σε άλλες ζημιές οι οποίες προέκυψαν μετά από το Δεκέμβρη του
  30. Κρίνεται αξιόπιστη σε σχέση με αυτές τις αναφορές της. Η ίδια δεν βασίζονταν μόνο στις δικές τις διαπιστώσεις ως αυτόπτης μάρτυρας των όσων περιέγραφε αλλά και σε συμβουλή από ειδικό σε σχέση με τη κατασκευή κτιρίων. Μερίμνησαν οι ενάγοντες έτσι ώστε να λάβουν συμβουλή από τον πολιτικό μηχανικό Ζαβρίδη (Μ. Ε. 3) ο οποίος, όπως αναφέρεται πιο πάνω, επίσης κρίνεται αξιόπιστος. 21.Στην απουσία οποιασδήποτε διορθωτικής παρέμβασης των εναγομένων ή συμμόρφωσης τους με το διάταγμα του Δικαστηρίου και μη έχοντας οποιαδήποτε άλλη επιλογή πολύ ορθά και λογικά οι ενάγοντες ακολούθησαν τη συμβουλή του Ζαβρίδη. Αναλαμβάνοντας δηλαδή ενεργά το επιβαλλόμενο από το Νόμο καθήκον τους όπως καταβάλουν προσπάθεια μείωσης της ζημιάς η οποία είχε ή θα μπορούσε στη συνέχεια να είχε προκληθεί στη κατοικία τους από την εκσκαφή με τη λήψη εύλογων μέτρων προς μείωση της ζημιάς τους (βλ. σχετικά τη σελίδα 566 της απόφασης Beaumont κ. ά. ν. Παπακλεοβούλου

(2010)1Α Α. Α. Δ 525). 22.Ουσιαστικά οι ενάγοντες έλαβαν προληπτικά μέτρα προς αποφυγή επιδείνωσης της ήδη δημιουργηθείσας κατάστασης. Εξήγησε η Murray ότι ο Ζαβρίδης είχε εισηγηθεί μέτρα προς στήριξη του τοίχου έτσι ώστε να είναι ασφαλής ενόψει και της έκτασης του ανοίγματος από τη κατοικία προς τη κατολίσθηση. Παρουσίασε και τις φωτογραφίες (τεκμήριο 6.1 έως και 6.19) τις οποίες ο Ζαβρίδης είχε βγάλει τον Ιανουάριο του
  1. Περιέγραψε το περιεχόμενο τους με αναφορά στις συνέπειες από τη κατάρρευση του δρόμου δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στέρηση οποιασδήποτε μορφής πρόσβασης προς τη κατοικία από το δρόμο. 23.Προέβαλε την εξής θέση. Ότι οι φωτογραφίες αυτές όχι μόνο δείχνουν τη ζημιά η οποία προκλήθηκε μπροστά από τη κατοικία αλλά ταυτόχρονα, δίχως αμφιβολία, δείχνουν ότι θα είχαν πρόβλημα με τη περιουσία τους. Εάν δηλαδή, όπως γίνεται αντιληπτή η θέση της, δεν λάμβαναν οποιαδήποτε μέτρα προστασίας και πρόληψης πρόκλησης επιπρόσθετης ζημιάς. Κρίνεται λογική και πειστική η θέση αυτή ενόψει και της μαρτυρίας η οποία παρουσιάστηκε προς απόδειξη της αξίωσης στο σύνολο της, ιδιαίτερα δε αυτής του Ζαβρίδη. 24.Παραπέμποντας σε συγκεκριμένες φωτογραφίες (τεκμήρια 5.15 και 5.17) αναφέρθηκε στη διάρκεια έλλειψης πρόσβασης προς τη κατοικία για περίοδο δύο ετών ως επίσης και την επιπρόσθετη αδυναμία χρήσης του γκαράζ για άλλους 6 μήνες. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική ως προς τη κατολίσθηση της γης σε σημείο όπου προηγουμένως υπήρχε άσφαλτος είναι η φωτογραφία-τεκμήριο 5.6 την οποία υπέδειξε. Επαρκώς και δίχως οποιαδήποτε υπερβολή περιέγραψε η Murray τις ζημιές όπως αυτές απεικονίζονται επί των φωτογραφιών - τεκμηρίων. 25.Πραγματικά το Δικαστήριο διατηρώντας υπόψη τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε προς απόδειξη της αξίωσης στο σύνολο της διαπιστώνει ότι τα όσα με μέτρο και απλότητα περιέγραψε η Murray, οπτικά τουλάχιστον ανταποκρίνονται στη κατάσταση η οποία είχε δημιουργηθεί μετά από τη κατάρρευση του δρόμου με αιτία τη κατολίσθηση της γης, η οποία προηγουμένως με εμφανή επάρκεια σταθερά υποστήριζε την ασφαλτοστρωμένη επιφάνεια του δρόμου για περίοδο περίπου 5 ετών. Ασφαλώς η μάρτυρας αυτή δεν προτάθηκε και ούτε και γίνεται δεκτή ως άτομο το οποίο κατέχει οποιαδήποτε ειδικότητα επί του θέματος θεμελίωσης είτε κτιρίων είτε δρόμων. Όμως, ως μάρτυρας προτάθηκε και γίνεται δεκτή ως άτομο το οποίο διέμενε στη κατοικία και το οποίο είχε την ευκαιρία από πρώτο χέρι να δει και διαπιστώσει τις αλλαγές υπό μορφή ζημιών τόσο στη κατοικία ως επίσης και στο δρόμο ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης του δρόμου. 26.Αναφορικά με τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία η Murray παρουσίασε ως προς τα έξοδα τα οποία οι ενάγοντες είχαν υποστεί (τεκμήρια 7, 8 και 9) το Δικαστήριο δεν έχει οποιαδήποτε αμφιβολία ότι αυτά ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα σε σχέση με τις δοσοληψίες τις οποίες οι ενάγοντες είχαν με διάφορα άτομα. Ανέφερε επίσης ότι πλήρωσαν και τον πολιτικό μηχανικό (δηλαδή, τον Ζαβρίδη) ένα ποσό ύψους £1.265,00 και ότι είχε το «λογαριασμό» όμως δεν της ζητήθηκε να καταθέσει το συγκεκριμένο έγγραφο στο οποίο είχε αναφερθεί. Η θετική αξιολόγηση της ως μάρτυρας δεν αφήνει περιθώριο για οποιαδήποτε άλλη κατάληξη από αυτή στην οποία οδηγείται το Δικαστήριο. Αυτό δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη ότι η θετική αυτή αξιολόγηση αβίαστα οδηγεί σε συμπέρασμα ότι οι ενάγοντες απέδειξαν το δικαίωμα να αποζημιωθούν αναφορικά με το κάθε ποσό για το οποίο παρουσιάστηκε σχετική απόδειξη. Αποδεικνύεται όμως η πληρωμή από τους ενάγοντες των ποσών αυτών στο σύνολο τους. 27.Μετά από χρονικό διαχωρισμό των φωτογραφιών (τεκμήρια 5.1 έως 5.24) αναφέρθηκε σε επιστροφή (μετά από το Δεκέμβριο του 2005) της ιδίας μαζί με το σύζυγο της τον Μάϊο του
  2. Διαπίστωσαν ότι οι ρωγμές είχαν μεγαλώσει. Αναφέρθηκε σε εργασίες οι οποίες έγιναν με δική τους πρωτοβουλία και το κόστος αυτών. Σημειώνεται απλώς ότι οι ενάγοντες - σύμφωνα με τη δήλωση του ευπαίδευτου δικηγόρου τους κατά την τελική του αγόρευση - δεν διεκδικούν το κόστος του πεζοδρομίου το οποίο εν πάση περιπτώσει δεν υπήρχε προηγουμένως. Αναφέρεται το Δικαστήριο εντός αυτής της απόφασης στο θέμα του πεζοδρομίου κατά την εξέταση γενικότερα του θέματος υποχρέωσης για τη κατασκευή του δρόμου. 28.Η όση δοκιμασία υπέστη η Murray κατά την αντεξέταση της δεν έπληξε με οποιοδήποτε τρόπο είτε την αξιοπιστία της ως μάρτυρας είτε τη βασιμότητα των οποιωνδήποτε ισχυρισμών της. Παραδείγματος χάριν, ερωτήθηκε κατά πόσο από το έτος 2000 όταν οι ενάγοντες είχαν λάβει κατοχή της κατοικίας μέχρι το 2005 αυτή παρουσίασε οποιαδήποτε φθορά ή ζημιά. Δόθηκε η ευκαιρία στη μάρτυρα να απαντήσει αρνητικά και να αναφέρει ότι υπήρχαν οι συνήθεις τριχοειδείς ρωγμές καθίζησης οι οποίες υπάρχουν σε οποιοδήποτε καινούργιο σπίτι κτισμένο από μπετόν αρμέ δίχως να υπάρχει κάτι το οποίο να χρειαζόταν επιδιόρθωση. Η οποιαδήποτε υποβολή ως προς το ότι δεν είναι συνηθισμένο να παρουσιάζονται ρωγμές σε καινούργια σπίτια δεν υποστηρίχθηκε από οποιαδήποτε μαρτυρία περί του αντιθέτου. Ενώ η θέση της Murray επιβεβαιώθηκε από επιτρεπτή μαρτυρία γνώμης, δηλαδή αυτή του Ζαβρίδη. 29.Αναφορικά με το δρόμο ερωτήθηκε εάν γνώριζε από τι κατασκευάζεται ένας δρόμος ενώ στη συνέχεια έγιναν διάφορες υποβολές προς τη Murray ανεξάρτητα και από την έλλειψη οποιασδήποτε ειδικότητας της. Υποβολές στις οποίες ηγέρθηκαν και ενστάσεις. Προκύπτει όμως το εξής αξιοσημείωτο από τις όσες απαντήσεις έδωσε. Οι οποίες δεν αποτελούν μαρτυρία γνώμης αλλά κοινής αντίληψης από ένα οποιοδήποτε χρήστη του δρόμου. Το γεγονός ότι - προτού αρχίσει η εναγόμενη 2 τις εργασίες της - ο δρόμος ήταν σε «τέλεια λειτουργήσιμη κατάσταση». Απάντηση η οποία δεν αποτελεί γνώμη επί τεχνικών θεμάτων αλλά απλή διαπίστωση από πρώτο χέρι από το χρήστη ενός συγκεκριμένου δρόμου αναφορικά με τη δυνατότητα χρήσης του. Δηλαδή, δυνατότητα χρήσης για πρόσβαση στη κατοικία. Δόθηκε αυτή η απάντηση όταν ερωτήθηκε, πρώτα, εάν γνώριζε αν ήταν καλή η ποιότητα του εδάφους εκεί που έγινε ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος και, αφού η Murray εξήγησε ότι δεν μπορούσε να απαντήσει εφόσον δεν ήταν κτίστης, στη συνέχεια της υποβλήθηκε ότι ο δρόμος κατέρρευσε λόγω της κακής ποιότητας του εδάφους το οποίο δεν ήταν σταθερό. Τότε προχώρησε στη λογική παρατήρηση ως προς τη λειτουργικότητα του δρόμου προ της έναρξης των εργασιών εκσκαφής. 30.Επίσης, ανεξάρτητα και από την έλλειψη οποιασδήποτε ειδικότητας σε σχέση με την ερώτηση από τι κατασκευάζεται ένας δρόμος, απάντησε ότι δεν μπορεί να πει από τι κατασκευάζεται ένας δρόμος, δίδοντας όμως μία απάντηση η οποία το Δικαστήριο θεωρεί ότι θα πρέπει όντως να ανταποκρίνεται στη πραγματικότητα στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ότι βασικά υπάρχει ο δρόμος και ο άσφαλτος, ότι ο συγκεκριμένος δρόμος ήταν ασφαλτόστρωτος προσθέτοντας ότι το πόσο συμπιέζεται εξαρτάται από τη κίνηση που θα υποστεί. Θεωρώ ότι η αναφορά σε συμπίεση σχέση έχει αρχικά με την επικάλυψη του εδάφους με άσφαλτο και στη συνέχεια στη χρήση αυτού. Η σαφής εντύπωση η οποία δημιουργείται από αυτή την απάντηση είναι ότι ενώ αρχικά υπήρχε ένας χωματόδρομος στη συνέχεια αυτός επικαλύφθηκε με άσφαλτο. Ο Ζαβρίδης βρισκόταν σε καλύτερη θέση να απαντήσει επί του προκειμένου (βλ. σχετικά τη παράγραφο 67 αυτής της απόφασης). 31.Ερωτήθηκε επίσης η Murray πως ήταν σε θέση να γνωρίζει ότι ο λόγος για τον οποίο κατέρρευσε ο δρόμος οφειλόταν στην εκσκαφή στο γειτονικό τεμάχιο. Απάντησε με τον εξής απλό και εύκολα κατανοητό συλλογισμό εύλογα εφαρμόζοντας τη κοινή λογική. Το γεγονός ότι ο δρόμος ήταν εκεί για 5 χρόνια και δεν είχε κινηθεί και ήταν σε τέλεια κατάσταση μέχρι την εκσκαφή αποτελούσε καθαρή ένδειξη ότι η ζημιά δημιουργήθηκε λόγω των εργασιών. 32.Ερωτήθηκε ως προς το πότε οι εναγόμενες έφτιαξαν το δρόμο. Δόθηκε η ευκαιρία στη μάρτυρα να αναφερθεί με περισσότερη σαφήνεια στο γεγονός ότι οι εναγόμενες έφτιαξαν προσωρινό και μετά νέο δρόμο με αναφορά στις φωτογραφίες-τεκμήρια 5.13 (σε δύο χρόνια) και 5.17 (σε 2 ½ χρόνια οπότε και απέκτησαν οι ενάγοντες πρόσβαση στο γκαράζ). Η υποβολή ότι η κατασκευή του δρόμου από τις εναγόμενες ήταν «χατιρική» έδωσε και πάλι την ευκαιρία στη Murray να αναφέρει ότι δεν είχαν κανένα πρόβλημα με το δρόμο μέχρι που ήλθαν οι κτίστες (των εναγομένων), τονίζοντας ότι δεν είχαν πρόβλημα με τη χρήση του δρόμου ή τη πρόσβαση στο γκαράζ. Συνεπώς, λογικά κατέληξε, οι εναγόμενες δεν τους έκαναν κανένα χατίρι εφόσον προηγουμένως δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. 33.Υποβλήθηκε στη Murray ότι οι εναγόμενες έφτιαξαν τον τοίχο αντιστήριξης (σύμφωνα δηλαδή με το διάταγμα το οποίο εκδόθηκε). Η Murray απέρριψε αυτή τη θέση και πραγματικά το Δικαστήριο δεν έχει οποιοδήποτε λόγο ή μαρτυρία επί της οποίας να βασιστεί έτσι ώστε να κρίνει ότι αυτή η απόρριψη δεν ευσταθεί. 34.Απέρριψε επίσης με πειστικό τρόπο η Murray τη θέση ότι οι ζημιές στη κατοικία προϋπήρχαν από το 2005 και ότι η αγωγή εγέρθηκε έτσι ώστε να εκμεταλλευτούν οι ενάγοντες τις εργασίες στο τεμάχιο της εναγομένης
  3. Θέση η οποία με βάση τη μαρτυρία στο σύνολο της κρίνεται εξωπραγματική. Ότι δηλαδή οι ενάγοντες είχαν όντως προβλήματα προηγουμένως με τη Tritonia για 5 συνολικά χρόνια αλλά δεν έπραξαν τίποτε, ουσιαστικά υπό μορφή διεκδίκησης με τη λήψη δικαστικών μέτρων εναντίον της Tritonia, μέχρι που άδραξαν ευκαιριακά το γεγονός της ανάπτυξης στο γειτονικό τεμάχιο. Εξήγησε μάλιστα η Murray ότι περιορίστηκαν οι εργασίες επιδιόρθωσης εντός των οικονομικών δυνατοτήτων τους με στόχο πρώτα την ασφάλεια και δεύτερο να καθίσταται κατοικήσιμη η κατοικία. Ανέφερε ως παράδειγμα αποφυγής εκμετάλλευσης το κτίσιμο κολώνων στήριξης τοίχου αντί ολόκληρου τοίχου. 35.Επίσης, εντελώς αβάσιμη κρίνεται η μετέωρη από άποψης μαρτυρίας και δικαιολογημένα γενομένη αντιληπτή από την Murray ως προσβλητική θέση η οποία υποβλήθηκε σε αυτήν ότι η ίδια κατασκεύασε τα τεκμήρια 7, 8 και
  4. Η γενικά θετική εικόνα αξιοπιστίας της μάρτυρος αυτής δεν αφήνει οποιοδήποτε περιθώριο στο Δικαστήριο έτσι ώστε να γίνει δεκτή αυτή η θέση ή ουσιαστικά η οποιαδήποτε άλλη θέση η οποία τέθηκε σε αυτή τη μάρτυρα αντίθετη από τα όσα η ίδια με πειθώ ισχυρίστηκε. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΗΣ Μ. Ε. 2 36.Όπως αναφέρεται και πιο πάνω η μαρτυρία αυτής της μάρτυρος ήταν τυπική ενώ ως αποτέλεσμα της προφορικής κατάθεσης της κατατέθηκαν ορισμένα έγγραφα ως τεκμήρια αναφορικά με το κατά πόσο είχαν εκδοθεί οι απαραίτητες άδειες από την αρμόδια αρχή σε σχέση με τις εργασίες στις οποίες είχαν προβεί οι εναγόμενες (βλ. σχετικά τη παράγραφο 211 αυτής της απόφασης). Μέρος των εργασιών βεβαίως ήταν και η εκσκαφή η οποία σύμφωνα με τους ενάγοντες αποτελούσε την αιτία για τις ζημιές τις οποίες είχαν υποστεί. 37.Προκύπτει με αδιαμφισβήτητη σαφήνεια από αυτή τη μαρτυρία όχι μόνο ότι δεν είχε εκδοθεί κατά τον ουσιώδη χρόνο σχετική πολεοδομική άδεια γι΄ ανάπτυξη στο τεμάχιο 253 (τελικά εκδόθηκε στις 7/9/06) αλλά επιπλέον πως θεωρήθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως Πάφου ότι οι εκσκαφές εντός αυτού προκάλεσαν τη καθίζηση του δρόμου. Ενώ παράλληλα αναγνωριζόταν και η πιθανότητα πρόκλησης προβλημάτων σε γειτονικές κατοικίες. 38.Επιπλέον, δια μέσω αυτής της μάρτυρος αναδείχθηκε η ύπαρξη πολεοδομικής άδειας για τη κατοικία. 39.Δίχως με την αντεξέταση της να αμφισβητηθεί γενικά είτε η αξιοπιστία της ως μάρτυρας είτε το περιεχόμενο της προφορικής κατάθεσης της, διευκρινίστηκε με αυτή ο ρόλος της σε σχέση με επιθεώρηση στο χώρο διεξαγωγής των εργασιών στο τεμάχιο 253, μαζί με άλλη συνάδελφο της. 40.Αν και της υποβλήθηκε ότι δεν ήταν πολλά τα παράπονα τα οποία είχαν γίνει αναφορικά με τις εργασίες από ιδιοκτήτες κατοικιών - όπως η ίδια ανέφερε - αλλά μόνο από τους ενάγοντες, διατηρώντας υπόψη τη θετική αξιολόγηση της ως μάρτυρας και την απουσία οποιασδήποτε αντίθετης και αξιόπιστης μαρτυρίας επί αυτού του θέματος, ο ισχυρισμός της παραμένει αξιόπιστος. 41.Θυμόταν όταν πήγε επί τόπου τον Νοέμβριο του 2005 ότι οι εργασίες οι οποίες εκτελούνταν στο τεμάχιο 253 ήταν ουσιαστικά χωματουργικές εκσκαφές και καλούπια θεμελίωσης. Αξιοσημείωτο είναι το δεδομένο ότι ήταν σε θέση να θυμηθεί τη κατάσταση επί τόπου πριν από την εκτέλεση των εργασιών. Ανέφερε ότι ήταν πιο χαμηλά από το δρόμο ενώ υπήρχε πρανές μέχρι το δρόμο δίχως όμως να ήταν σε θέση να υπολογίσει τη κλίση αυτού. Πρόσθεσε όμως ότι το τεμάχιο 253 ήταν περίπου 7 έως 8 μέτρα πιο χαμηλά από το δρόμο. Υπολόγισε, επίσης με βάση τα όσα θυμόταν, την απόσταση από τη κατασκευή με οπλισμένο σκυρόδεμα μέχρι το σύνορο με το δημόσιο δρόμο ως άνω των 6 μέτρων. 42.Προέκυψαν από τη προφορική κατάθεση αυτής της μάρτυρος και ορισμένα στοιχεία αναφορικά με το δρόμο ως ακολούθως. 42.
  5. Έδωσε λεπτομέρειες ως προς το πλάτος του (11 μέτρα) και ότι δεν υπήρχε ολόκληρος επί τόπου αναφέροντας ότι ένα μέρος του δόθηκε σαν ρυμοτομία από προηγούμενες αιτήσεις των απέναντι τεμαχίων (προφανώς των τεμαχίων 254 και 487). Είχε την εντύπωση ότι ο δρόμος ήταν κατασκευασμένος από άσφαλτο. Ως προς την αναφορά της ότι ο δρόμος ήταν μερικώς κατασκευασμένος διευκρίνισε ότι το πλάτος των 11 μέτρων συμπληρώθηκε με τη παράδοση του τεμαχίου
  6. Θυμόταν επίσης ότι ο δρόμος εφαπτόταν στη περίφραξη της κατοικίας. 42.
  7. Ζητήθηκαν διευκρινίσεις ως προς την υποχρέωση κατασκευής του δρόμου και η απάντηση η οποία δόθηκε ήταν ότι αυτή ανήκε στους ιδιοκτήτες των τεμαχίων της Tritonia (βλ. όμως σχετικά τη παράγραφο 44 αυτής της απόφασης). 42.
  8. Ως προς τους όρους κατασκευής του δρόμου εξήγησε ότι αυτοί υπάρχουν εντός του φακέλου δίχως όμως αυτοί να κατατεθούν ως τεκμήριο. Εντούτοις ανάγνωσε το σχετικό όρο κατασκευής του δρόμου (όρος 60) εντός του οποίου υπάρχει αναφορά σε παραχώρηση τμήματος της υπό ανάπτυξη ιδιοκτησίας και σε χρωματισμούς με κόκκινο και κίτρινο χρώμα. Ως επίσης ότι μετά τη κατασκευή θα γινόταν εγγραφή ως δημόσιος δρόμος ενώ κατά μήκος του συνόρου θα έπρεπε να κατασκευαστεί πεζοδρόμιο ενώ η υπόλοιπη λωρίδα να κατασκευαστεί με "premix". 42.
  9. Συμφώνησε ότι κατά μήκος του δρόμου δεν υπήρχε κατασκευασμένο πεζοδρόμιο. Πρόσθεσε ότι μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της εναγομένης 1 υπήρχε επί τόπου ένας καλός δρόμος με πεζοδρόμιο στη πλευρά της εναγομένης 1 ενώ δεν είχε υπόψη της γιατί η Tritonia δεν είχε κατασκευάσει το πεζοδρόμιο (προφανώς στην αντίθετη πλευρά). Δεν γνώριζε εάν η Tritonia είχε εξασφαλίσει πιστοποιητικό τελικής έγκρισης. Ως προς το κατά πόσο η ολοκλήρωση του δρόμου αποτελούσε προϋπόθεση έκδοσης πιστοποιητικού τελικής έγκρισης για τη Tritonia εξήγησε ότι πρέπει να εκτελεστούν όλοι οι όροι για να εκδοθεί αυτό το πιστοποιητικό. Περιέλαβε και τον όρο κατασκευής του δρόμου και πεζοδρομίου. 43.Διαφάνηκε από την αντεξέταση της ότι η συνάδελφος της, Νικολέττα Φιλίππου (δηλαδή, η συντάκτρια των τεκμηρίων 10 και 11) είχε ειδικές γνώσεις αναφορικά με τα θέματα καθίζησης από εκσκαφές. Εντούτοις ούτε οι ενάγοντες αλλά ούτε και οι εναγόμενες, οι οποίες αμφισβητούσαν τη διασύνδεση της κατάρρευσης του δρόμου με τις εκσκαφές, επέλεξαν όπως κλητεύσουν το συγκεκριμένο άτομο ως μάρτυρα. 44.Αξιοσημείωτο δεδομένο το οποίο προέκυψε κατά την επανεξέταση της μάρτυρος αυτής ήταν η ύπαρξη αιτήματος της Tritonia όπως η κατασκευή του πεζοδρομίου γίνει μετά από την αξιοποίηση του τεμαχίου 253 έτσι ώστε να ήταν ευκολότερη η πρόσβαση προς τα τεμάχια της. Αίτημα το οποίο εγκρίθηκε. Κατατέθηκε επίσης και το τεκμήριο 12 το οποίο αποτελεί σχέδιο τομής το οποίο δείχνει το βάθος και υψομετρική διαφορά μεταξύ του τεμαχίου 253 και του γειτονικού. Επί αυτού φαίνεται η γραμμή του φυσικού εδάφους με διακεκομμένη γραμμή. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Ε. 3 45.Ο Χατζηκλεοβούλου κατέθεσε αναφορικά με την εξασφάλιση άδειας οικοδομής από τη Tritonia στις 8/6/2000 ενώ σε σχέση με την ανάπτυξη στο τεμάχιο 253 (δηλαδή, το τεμάχιο ιδιοκτησίας της εναγομένης 1) εξασφαλίστηκε άδεια οικοδομής στις 20/12/
  10. Κατατέθηκε ως τεκμήριο 13 φωτοαντίγραφο της άδειας οικοδομής της Tritonia τουλάχιστον σε σχέση με το τεμάχιο
  11. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι εντός αυτού του αντιγράφου δεν περιλαμβάνονται οι όροι της άδειας. 46.Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι υποβλήθηκε αίτηση για πιστοποιητικό έγκρισης της άδειας της Tritonia αλλά αυτό δεν εκδόθηκε καθότι υποβλήθηκαν νέα σχέδια ενδεχομένως για έκδοση καλυπτικής άδειας τα οποία εξετάζονταν ακόμη. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Ε. 4 47.Ο Ζαβρίδης περιέγραψε τα όσα προβλήματα ο ίδιος είχε διαπιστώσει ότι προκλήθηκαν από τις εργασίες στο τεμάχιο 253 καθότι δεν είχαν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για προστασία των γειτονικών περιουσιών. Αναφέρθηκε στο δρόμο ο οποίος ήταν κατασκευασμένος μπροστά από την κατοικία για σκοπούς προσπέλασης ο οποίος είχε καταστραφεί εντελώς ενώ παρατήρησε και κάποια προβλήματα με τον τοίχο αντιστήριξης της κατοικίας. Πρόσθεσε ότι υπήρχαν κάποια άλλα μικρά προβλήματα στην κατοικία τα οποία προϋπήρχαν αλλά επιδεινώθηκαν εξαιτίας των εργασιών στο τεμάχιο
  12. Εξήγησε ότι τα προβλήματα τα οποία υπήρχαν στη περιοχή φαίνονται καθαρά στις φωτογραφίες τις οποίες ο ίδιος έβγαλε (τεκμήριο 6.1 έως και 6.19). 48.Ο Ζαβρίδης παρέθεσε με επαγγελματική επάρκεια, αλλά παράλληλα με απλότητα, τις διαπιστώσεις του. Σαφώς συνέδεσε τις εργασίες εκσκαφής στο τεμάχιο 253 με τη πρόκληση κατολίσθησης του πρανές επί του οποίου στηριζόταν ο δρόμος. Θεώρησε ότι δεν είχαν προηγηθεί εργασίες στήριξης του πρανές με τοποθέτηση πασσάλων κατά μήκος του δρόμου όπως έγινε και ανατολικότερα εντός του τεμαχίου
  13. Με αυτό τον τρόπο και άλλους τεχνικούς τρόπους θα αποφευγόταν η ζημιά στο δρόμο και στο τοίχο αντιστήριξης της κατοικίας. Παρέπεμψε στη φωτογραφία 6.12 σε σχέση με την απουσία οποιασδήποτε εργασίας προστασίας του δρόμου και της θεμελίωσης του. Ως επίσης και στη φωτογραφία 6.2 αναφορικά με ρωγμή μεταξύ του τοίχου αντιστήριξης και του δρόμου υποδεικνύοντας την αποκόλληση του δρόμου από τη προηγούμενη του θέση. Εξήγησε ότι σε περίπτωση βροχών αυτό θα δημιουργούσε προβλήματα με αστάθεια στη θεμελίωση του τοίχου αντιστήριξης. Αναφέρθηκε και σε φωτογραφία (τεκμήριο 6.3) προηγούμενης ρωγμής θερμοκρασιακής μεταβολής η οποία όμως επιδεινώθηκε με τη διασάλευση της θεμελίωσης του τοίχου αντιστήριξης. Αναφέρθηκε και στα υφιστάμενα «κακά» εδάφη (φωτογραφία 6.4) τα οποία δεν συστήνονται για θεμελίωση με απλές μεθόδους. Αναφέρθηκε ακόμη και στη φωτογραφία 6.5 όπου το ριζικό σύστημα του απεικονιζόμενου δέντρου συγκράτησε το δρόμο. Αναφέρθηκε επίσης με λεπτομέρεια και σε άλλες φωτογραφίες. Δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στον επηρεασμό του πρανούς από τις εκσκαφές επισύροντας τη προσοχή του Δικαστηρίου στο υφιστάμενο υπέδαφος και τη καταστροφή η οποία προκλήθηκε στο δρόμο. Γενικά η σαφής περιγραφή η οποία δόθηκε από τον Ζαβρίδη με τη βοήθεια των φωτογραφιών του οδήγησε το Δικαστήριο σε μία όσο το δυνατό καλύτερη αντίληψη της κατάστασης η οποία επικρατούσε επί τόπου. 49.Πειστική κρίνεται η διαφωνία του με το περιεχόμενο της παραγράφου 7 της έκθεσης υπεράσπισης ως προς τη πραγματοποίηση της εκσκαφής σε απόσταση ασφαλείας ή ως προς τη θεμελίωση του δρόμου με ακατάλληλα υλικά. Αναφέρθηκε με εμπεριστατωμένη απλότητα στις μεθόδους υπολογισμού θεμελίωσης σε κατασκευαστικές εργασίες όπου πάντοτε λαμβάνεται υπόψη η υφιστάμενη κατάσταση μίας περιοχής με συγκεκριμένες μελέτες έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα μηχανικά χαρακτηριστικά του υπεδάφους και του εδάφους στη περιοχή των εργασιών. Αναφέρθηκε σε βιβλία θεμελιώσεων και εδαφομηχανικής σε σχέση με μεθόδους υπολογισμού υποθεμελίωσης και στο κεφάλαιο 12 από το σύγγραμμα «Στοιχεία Εδαφομηχανικής» του Μ. Καββαδά (τεκμήριο 15). Πρόσθεσε ότι σήμερα χρησιμοποιείται συνδυασμός παραδοσιακών μεθόδων με λογισμικά προγράμματα προσομοίωσης υπεδάφους (τεκμήριο 14). Εξήγησε ότι ένας σημαντικός παράγοντας ο οποίος παρουσιάζει μηχανικά χαρακτηριστικά εδάφους είναι η γωνία τριβής η οποία έχει τιμές για σκοπούς υπολογισμού θεμελίωσης από 18° μέχρι 30°και η οποία μειώνεται όταν το έδαφος δεν είναι στερεό. 50.Όπως εξήγησε ο Ζαβρίδης παραμένοντας σταθερά προσηλωμένος στον εμφανές σκοπό της προφορικής κατάθεσης του, δηλαδή να δοθεί στο Δικαστήριο μία όσο το δυνατό σαφέστερη εικόνα της κατάστασης, ο λόγος για τον οποίο αναφερόταν σε συγκεκριμένη γωνία και τα μηχανικά χαρακτηριστικά του εδάφους θεμελίωσης και υποθεμελίωσης ήταν έτσι ώστε να προσθέσει ότι οποιαδήποτε εκσκαφή σε σημαντική απόσταση από κάποιο σταθεροποιημένο έδαφος δρόμου ή τοίχου αντιστήριξης επηρεάζει την υπερκείμενη αυτού κατασκευή. Αναφέρθηκε δε σε συγκεκριμένες πράξεις αναφορικά με αυτό τον τρόπο υπολογισμού επηρεασμού. Ενδεικτικά παραδείγματα ως μέρος της μαρτυρίας του αποτέλεσαν τα σχήματα 12.15 και 12.16 του τεκμηρίου
  14. Στο σχήμα 12.16 απεικονίζονται οι δυνάμεις σε ένα τοίχο αντιστήριξης ενώ στο σχήμα 12.19 φαίνονται τυπικές μορφές αστοχίας πρανών οι οποίες παρουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό την αστοχία η οποία παρατηρήθηκε στη περιοχή της κατοικίας των Murray. 51.Υποβοηθητική πραγματικά η μαρτυρία του Ζαβρίδη ως προς μία ορθότερη και πέραν από την απλή κοινή λογική αντίληψη από το Δικαστήριο του εξής βασικού παράγοντα. Ως προς το ότι όταν γίνεται μία εκσκαφή δεν μπορούμε να αναμένουμε τα γειτονικά χώματα να παραμένουν ανεπηρέαστα εκτός εάν αυτή γίνεται σε πολύ σκληρά και συνεκτικά εδάφη. Όπως, παραδείγματος χάριν, σε βράχο ή γρανίτη. 52.Πρόσφερε πρακτικές και λογικές λύσεις μίας προληπτικής προσέγγισης σε σχέση με την επίδικη περίπτωση. Ερωτήθηκε εάν σε σχέση με αυτή θα έπρεπε να είχε εξεταστεί η ποιότητα του εδάφους πριν από την εκσκαφή και εξήγησε ότι οι εργασίες θα έπρεπε να είχαν υποβληθεί σε τεχνικό έλεγχο και η κατάσταση του υπεδάφους να είχε εξεταστεί. Πρόσθεσε όμως ότι με οπτική και μόνο εξέταση της εκσκαφής φαίνονται τα πολύ προβληματικά εδάφη. Η αποτελεσματική μέθοδος την εφαρμογή της οποίας θα σύστηνε ήταν αυτή των πασσάλων οι οποίοι θα συγκρατούσαν το έδαφος με το υφιστάμενο πρανές. Εξήγησε ότι άλλες μέθοδοι είναι πολύ πιο ακριβές γι΄ αυτό και σύστηνε τη συγκεκριμένη μέθοδο σταθεροποίησης του πρανές. Κατά την άποψη του ένας έμπειρος μηχανικός ή εργολάβος με απλή επίσκεψη στη περιοχή μπορούσε να αποφασίσει τι θα έπρεπε να κάνει. 53.Επεξήγησε με σαφήνεια και απλότητα το εξής σημαντικό στοιχείο. Ότι σε περίπτωση βαθιάς εκσκαφής τα επιφανειακά εδάφη ουσιαστικά δεν διαδραματίζουν οποιοδήποτε ρόλο. Καθότι στη μηχανική επιστήμη για τη θεμελίωση μίας κατασκευής, είτε δρόμου είτε κατοικίας, γίνεται χρήση των μηχανικών χαρακτηριστικών του υπεδάφους και όχι του εδάφους. Διευκρίνισε ότι τα επιφανειακά χαλαρά εδάφη πρέπει να απομακρύνονται σε βάθος 30 έως 40 εκατοστών και η κατασκευή να θεμελιώνεται σε υγιές έδαφος. Αναφέρθηκε επίσης σε τρόπους θεμελίωσης. Τόνισε ότι σε μία μελέτη θεμελίωσης λαμβάνονται υπόψη οι μηχανικές ιδιότητες και χαρακτηριστικά του εδάφους στο οποίο θα γίνει η θεμελίωση ενώ επίσης λαμβάνονται υπόψη σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό τα χαρακτηριστικά του υπεδάφους όπου θα μεταφερθούν οι δυνάμεις (δηλαδή, πιέσεις) από τα φορτία τα οποία θα αναλάβει η θεμελίωση. Αναφέρθηκε σε ένα γενικό παράδειγμα αναφέροντας ότι χαρακτηριστικά για σκοπούς οδοποιίας τυχόν παραμορφώσεις στο υπέδαφος ενός δρόμου θεωρούνται μόνιμες ενώ παραμορφώσεις στις επιφανειακές στρώσεις και τα θεμέλια του δρόμου θεωρούνται προσωρινές και επιδιορθώνονται πολύ πιο εύκολα. 54.Κλήθηκε να εξηγήσει γιατί ήταν τόσο απόλυτος ότι η κατάρρευση του δρόμου προκλήθηκε από την εκσκαφή και όχι από άλλη αιτία, δηλαδή διότι ο δρόμος είχε μπαζωθεί, και αναφέρθηκε στο γεγονός ότι ενώ ο δρόμος κατασκευάστηκε το 2000 μέχρι το 2005 που είχε γίνει η εκσκαφή δεν παρουσίασε οποιαδήποτε ζημιά στο μέγεθος το οποίο παρατηρείται στις φωτογραφίες. Βάσει της μη προβληματικής λειτουργίας του δρόμου για 5 χρόνια και της διάλυσης του μετά την εκσκαφή λογικά συμπέρανε ότι αν αυτή δεν συνέβαινε ο δρόμος θα μπορούσε να ήταν στην ίδια κατάσταση ασχέτως της θεμελίωσης του. 55.Κατατέθηκε έκθεση του Ζαβρίδη σε σχέση με την αντιμετώπιση των προβλημάτων και εκτίμησης κόστους ανακατασκευής και επιδιόρθωσης των ζημιών (τεκμήριο 16). Διαπιστώνεται ότι η έκθεση αυτή αποτελεί μία προσεχτική, πλήρη και αναλυτική εκτίμηση της όλης κατάστασης με την οποία ο μάρτυρας αυτός βρέθηκε αντιμέτωπος. Το περιεχόμενο αυτής είναι εύκολα αντιληπτό και από ένα μη ειδικό επί του θέματος έτσι ώστε αυτό να καθίσταται ιδιαίτερα υποβοηθητικό στο όλο έργο του Δικαστηρίου. 56.Ο Ζαβρίδης πρόσθεσε αναντίλεκτα ότι ο τοίχος αντιστήριξης τον οποίο ο ίδιος πρότεινε με την έκθεση του (επισυνημμένο σχέδιο στο τεκμήριο 16) δεν κατασκευάστηκε. Βεβαίως το διάταγμα κατασκευής τοίχου αντιστήριξης το οποίο εκδόθηκε στις 3/3/2006 βασιζόταν σε άλλο σχέδιο με παρόμοιες όμως πρόνοιες. Δηλαδή, όπως κατασκευαστεί από οπλισμένο σκυρόδεμα εδραζόμενο σε «στερεό» (αντί «υγιές») εδαφικό επίπεδο με πρόνοια για απομάκρυνση των υπόγειων νερών και παράλληλη επιχωμάτωση και καλή συμπύκνωση των υφιστάμενων και πρόσθετων χωμάτων μέχρι το επίπεδο του δρόμου. Αυτό το οποίο συνέβη, πρόσθεσε, ήταν η συνέχιση των εργασιών στο τεμάχιο 253 χωρίς τη κατασκευή οποιουδήποτε τοίχου ενώ οι ενάγοντες κατασκεύασαν στήριξη στον υφιστάμενο τοίχο της κατοικίας. Ουσιαστικά αυτό το οποίο συνέβη εντός του τεμαχίου 253 ήταν η συνέχιση των εργασιών και η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης για σκοπούς υποστήριξης οικοδομής εντός αυτού, παράλληλα δηλαδή με τις εργασίες για την ανέγερση της. 57.Ως προς την αναγκαιότητα οι ενάγοντες να είχαν προβεί σε οποιεσδήποτε εργασίες στήριξης του υφιστάμενου τοίχου της κατοικίας εξήγησε ότι όταν οι εναγόμενες δεν κατασκεύασαν τον τοίχο αντιστήριξης (δηλαδή, σύμφωνα με το διάταγμα) αυτό προκάλεσε φόβο στους Murray ως προς τις πιθανές εξελίξεις. Συζήτησαν τρόπους σταθεροποίησης του τοίχου αντιστήριξης της κατοικίας. Οι οποίες στη συνέχεια έγιναν. Ο Ζαβρίδης τις χαρακτήρισε ως «σωστικές» εργασίες με την εξωτερική κατασκευή μικρών αντηρίδων από οπλισμένο σκυρόδεμα προς στήριξη του υφιστάμενου τοίχου με αύξηση της ακαμψίας του. Αναφέρθηκε επίσης σε κατασκευή 4 κολώνων στο γκαράζ της κατοικίας. Τέθηκαν υπόψη του και τα τεκμήρια 7 και 8 και εξέφρασε την άποψη ότι, λαμβάνοντας υπόψη το χρόνο εκτέλεσης των εργασιών οι χρεώσεις βρίσκονταν σε λογικά πλαίσια. 58.Εξήγησε επίσης τη σημασία των τριχοειδών ρωγμών στη κατοικία και πως αυτές επιδεινώθηκαν εξαιτίας των εργασιών στο τεμάχιο
  15. Ουσιαστικά αυτές οι ρωγμές αποτελούν κατά απόλυτα λογικό και αποδεκτό τρόπο ενδείξεις καθίζησης μίας κατοικίας κατά τα πρώτα χρόνια κατασκευής της με σταθεροποίηση τους εντός 3 έως 5 χρόνων. Αποτελούν τα πλέον αδύνατα σημεία μίας κατασκευής δίχως να προκαλούν οποιοδήποτε κίνδυνο και συντηρούνται με απλό τρόπο ενώ μάλιστα συστήνεται όπως αυτές μένουν ανοιχτές ή όπως μην κλείσουν με ισχυρό υλικό έτσι ώστε να εκτονώνονται οι απειροελάχιστες μετακινήσεις λόγω θερμοκρασιακών μεταβολών σε μία οικοδομή. Η επιδείνωση των ρωγμών στη κατοικία προκλήθηκε από τη δημιουργία μετακινήσεων στο υπέδαφος της κατοικίας και του τοίχου αντιστήριξης της. 59.Αναφέρθηκε στην αμοιβή του - £1.100,00 πλέον Φ. Π. Α. σύνολο £1.265,00 - και σε τιμολόγιο ημερομηνίας 19/12/
  16. 60.Η αντεξέταση του Ζαβρίδη απλά ενδυνάμωσε την αξιοπιστία του αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο τη βασιμότητα των απόψεων του επί των ειδικών θεμάτων αναφορικά με τα οποία κατέθεσε. Αντίκρουσε με πειστική αποτελεσματικότητα οποιεσδήποτε αντίθετες θέσεις υποβλήθηκαν σε αυτόν σε μία προσπάθεια αμφισβήτησης της γνώμης του γενικότερα. 61.Όπως, παραδείγματος χάριν, ότι ο τοίχος αντιστήριξης της κατοικίας ήταν τοίχος περίφραξης και όχι αντιστήριξης. Υποστήριξε την άποψη του με αναφορά στα χώματα τα οποία αυτός συγκρατούσε στο πίσω του μέρος ως επίσης και στην υψομετρική διαφορά της κατοικίας με την παρακείμενη πρόσβαση. Συνέκρινε δε αυτό τον τοίχο με το τοίχο περίφραξης στο πίσω μέρος της κατοικίας ο οποίος δεν συγκρατεί χώματα. Παρέθεσε επίσης με πειστικότητα τους λόγους με βάση τους οποίους θεώρησε ότι ο συγκεκριμένος τοίχος είχε οπλισμό. Ότι δηλαδή τοίχος παρόμοιου ύψους δίχως οπλισμένο σκυρόδεμα και μεγαλύτερο πάχος θα κατέρρεε. Με ειλικρίνεια δεν ενέμεινε ως προς την ύπαρξη πέδιλου αν και λογικά υπέθεσε ότι αυτό θα υπήρχε. Ιδιαίτερα δε εάν είχαν εφαρμοστεί τα αρχιτεκτονικά σχέδια τα οποία είχε την ευκαιρία να μελετήσει. Παρέλειψε δε ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων να του υποδείξει τα σχέδια τα οποία αποτελούν μέρος του τεκμηρίου 13 έτσι ώστε να σχολιάσει σχετικά ο μάρτυρας. Αν και διατηρώντας υπόψη το ύψος του τοίχου το οποίο ανέφερε ο Ζαβρίδης είναι αμφίβολο εάν επί αυτών απεικονίζεται τομή του συγκεκριμένου τοίχου. Ως προς το ενδεχόμενο εκσκαφής επί τόπου αυτό αποφεύχθηκε έτσι ώστε να μην επιβαρυνθεί η κατάσταση. 62.Δόθηκε η ευκαιρία στο Ζαβρίδη να εξηγήσει με σαφήνεια την εισήγηση του ως προς την επιδιόρθωση του δρόμου όπως αυτός απεικονίζεται σε συγκεκριμένη φωτογραφία (τεκμήριο 6.1). Διαφώνησε με προσέγγιση απομάκρυνσης των υλικών ως πολύ επικίνδυνη. Πρόταση του ήταν η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης στο όριο του τεμαχίου με σταδιακή επιχωμάτωση στη συνέχεια μέχρι το επίπεδο του δρόμου έτσι ώστε να σταθεροποιηθεί η βάση του μελλοντικού δρόμου και τότε να κατασκευαστούν στρώσεις οδοποιίας μετά και από την απομάκρυνση οποιωνδήποτε σαθρών και άλλων υλικών τα οποία δημιουργήθηκαν από την εκσκαφή. 63.Σαφής αλλά και πειστική η θέση του Ζαβρίδη ως προς το ότι ο λόγος αποκόλλησης του δρόμου (φωτογραφίες-τεκμήρια 6.1 και 6.2) από τον τοίχο αντιστήριξης καμία σχέση δεν είχε με το υπόστρωμα του δρόμου παρά μόνο με τις χωματουργικές εργασίες εντός του τεμαχίου
  17. 64.Αντεξετάστηκε ο Ζαβρίδης σε σχέση με το μέρος του τεκμηρίου 16 όπου καταλήγει σε γενικό σύνολο £52.000,00 «.προκαταρκτικής εκτίμησης για την επαναφορά στην πρωτύτερα κατάσταση». Εξ αρχής διευκρινίζεται εντός αυτού του μέρους του περιεχομένου της έκθεσης του το δεδομένο ότι ο μάρτυρας αναφέρεται σε προκαταρκτικούς υπολογισμούς αποκατάστασης των ζημιών στη κατοικία. Η δε αντεξέταση του επί του συγκεκριμένου θέματος δεν αναδεικνύει οτιδήποτε διαφορετικό αλλά ούτε και υπονομεύει με οποιοδήποτε τρόπο τη βασιμότητα αυτών των υπολογισμών. Παραδείγματος χάριν, σε σχέση με την εκτίμηση του κόστους κατασκευής του δρόμου. 65.Επιπλέον, ως προς την ουσία της αξίωσης των εναγόντων όπως αυτή εν τέλει διαμορφώθηκε, δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί ότι οι ίδιοι δεν διεκδικούν ποσά αποζημίωσης βάσει μίας κατά προσέγγισης εκτίμησης με πρόθεση μίας μελλοντικής δαπάνης αλλά ποσά τα οποία οι ίδιοι ήδη έχουν καταβάλει. Απλά η διαπιστωμένη βασιμότητα της μαρτυρίας του Ζαβρίδη έχει σημασία κυρίως ως προς την ανάδειξη της έλλειψης υπερβολής των εναγόντων σε σχέση με αυτά τα ποσά. 66.Ο Ζαβρίδης κατά την έναρξη της προφορικής κατάθεσης του ανέφερε ευθέως ότι υπήρχαν κάποια άλλα μικρά προβλήματα στην κατοικία τα οποία προϋπήρχαν αλλά επιδεινώθηκαν εξαιτίας των εργασιών στο τεμάχιο
  18. Παραδείγματος χάριν, με αναφορά σε φωτογραφία προηγούμενης ρωγμής θερμοκρασιακής μεταβολής (τεκμήριο 6.3) η οποία όμως επιδεινώθηκε με τη διασάλευση της θεμελίωσης του τοίχου αντιστήριξης. Συμφώνησε και κατά την αντεξέταση του ως προς την ύπαρξη διακοσμητικής ουσιαστικά επιδιόρθωσης δίχως να υπάρχει κίνδυνος καταστροφής του τοίχου αντιστήριξης με διεύρυνση της συγκεκριμένης ρωγμής (φωτογραφία 6.3) με τη διατάραξη της θεμελίωσης του τοίχου. Ούτε και δίστασε να δεχτεί με αναφορά στις φωτογραφίες (τεκμήρια 6.5 και 6.6) ότι ακόμη και επί του ίδιου του δρόμου υπήρχαν κάποιες ρωγμές ως αδύνατο σημείο το οποίο ήταν εν δυνάμει σημεία εκτόνωσης της οποιασδήποτε μετακίνησης λόγω διατάραξης της θεμελίωσης και των υλικών κάτω από τις συγκεκριμένες ρωγμές. 67.Δόθηκε η ευκαιρία στον Ζαβρίδη να τοποθετηθεί αναφορικά με τη θεμελίωση του δρόμου όταν του υποβλήθηκε ότι κάτω από την άσφαλτο έλειπε η οποιαδήποτε υποθεμελίωση σύμφωνα με τεχνικές προδιαγραφές κατασκευής οδοστρώματος. Διαφώνησε παντελώς καθότι όπως φαινόταν στις φωτογραφίες υπήρχε στρώση θεμελίωσης μεταβλητού πάχους στο υπέδαφος με υλικά θεμελίωσης δρόμου τύπου 1 (κράσιερα) και λόγω της ύπαρξης βραχώδους υπεδάφους σε σημεία στη περιοχή δεν υπήρχε η ανάγκη μεγάλου βάθους θεμελίωσης στο δρόμο ενώ ακολούθησε απάλειψη με μία επίστρωση ασφάλτου πάχους περίπου 5 έως 9 εκατοστών. Διευκρίνισε ότι αυτό το οποίο ισχυριζόταν με την αναφορά του στην ύπαρξη βραχώδους υπεδάφους δεν είναι ότι το έδαφος ήταν σταθερό αλλά λόγω της μη ενόχλησης και απομάκρυνσης του πρανούς στις περιοχές προκλήθηκε αναστάτωση στην υπάρχουσα κατάσταση και τα μη συνεκτικά εδάφη μετακινήθηκαν λόγω εκσκαφών στο τεμάχιο
  19. 68.Δεν αρνήθηκε την αναφορά του κατά την κύρια εξέταση του ως προς την αναγκαιότητα τοποθέτησης πασσάλων συγκράτησης του χαλαρού εδάφους στην επίδικη περιοχή. Πρόσθεσε όμως την κρινόμενη ως εμφανώς λογική θέση ότι κανένα έδαφος όσο χαλαρό και να είναι δεν μετακινείται από μόνο του παρά μόνο μετά από εξωτερικές ενέργειες είτε αυτές είναι φυσικές είτε τεχνικές. 69.Καταβλήθηκε προσπάθεια υπόσκαψης της αξιοπιστίας του Ζαβρίδη με αναφορά στο περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης του (παράγραφος 7) προς υποστήριξη της αίτησης για έκδοση προσωρινού διατάγματος. Εξήγησε όμως με επαρκή πειστικότητα ότι οι αρχικοί φόβοι για κατάρρευση της κατοικίας δεν επιβεβαιώθηκαν καθότι δεν υπήρχαν βροχές τη συγκεκριμένη χρονιά, κάτι το οποίο εάν συνέβαινε θα επιδείνωνε την όλη κατάσταση προκαλώντας μεγαλύτερες μετακινήσεις σε μία ήδη διαταραχθείσα περιοχή. Επίσης δεν είναι δυνατό να μείνει απαρατήρητο το δεδομένο ότι ο Ζαβρίδης στην ένορκη δήλωση του δεν είναι απόλυτος καθώς δεν αναφέρεται μόνο στη κατάρρευση της κατοικίας ως αποτέλεσμα της περαιτέρω μετακίνησης χωμάτων αλλά διαζευκτικά και σε πρόκληση σημαντικών ζημιών σε αυτή (παράγραφος 10). Ενώ με την αναφορά του στην δημιουργία ρωγμών οι οποίες θα καταστούν σοβαρότερες και περισσότερες (παράγραφος 10) προσθέτει συνάμα ότι δεν αποκλείεται κατάρρευση μέρους της κατοικίας έτσι ώστε αυτή να καθίστατο μη κατοικήσιμη. Δηλαδή, σε καμία περίπτωση ο Ζαβρίδης εντός της ένορκης δήλωσης του είναι απόλυτος ως προς το κίνδυνο κατάρρευσης της κατοικίας, θέτοντας πάντοτε προϋποθέσεις και πιθανότητες επί του συγκεκριμένου θέματος. 70.Μελέτη του περιεχομένου της συγκεκριμένης ένορκης δήλωσης αναδεικνύει μία σταθερότητα στις θέσεις τις οποίες εξέφρασε ο Ζαβρίδης τόσο στις 18/1/2006 όσο και κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας σχεδόν 4 χρόνια αργότερα. Ανεπιτυχώς η υπεράσπιση των εναγομένων επέλεξε αυτό το περιεχόμενο ως βάση δοκιμασίας της αξιοπιστίας της μαρτυρίας του Ζαβρίδη. 71.Επιπλέον, το γεγονός ότι ο Ζαβρίδης ερωτήθηκε σε σχέση με θέματα αναφορικά με τα οποία κατέθεσε κατά την κύρια εξέταση του ασφαλώς δεν αλλοιώνει με οποιοδήποτε τρόπο τα όσα σχετικά κατέθεσε. Εφόσον δηλαδή οι θέσεις του παρέμειναν σταθερές και κατά την αντεξέταση του δίχως να βρεθεί αντιμέτωπος με θέσεις αντίθετες προς τις δικές του τις οποίες ο ίδιος να είχε αποτύχει να αντιμετωπίσει. Επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά τις όσες εξηγήσεις είχε δώσει προηγουμένως ως προς τη βάση επί της οποίας οι δικές του θέσεις στηρίζονταν. 72.Θέτοντας το όλο θέμα διαφορετικά, αυτό το οποίο τονίζεται από το Δικαστήριο είναι το εξής. Απλά το να τίθενται θέσεις προς ένα μάρτυρα κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του και αυτός να παραμένει πιστά σταθερός στα όσα με πειστικότητα προηγουμένως είχε αναφέρει κατά την κύρια εξέταση του ασφαλώς δεν υποσκάπτει με οποιοδήποτε τρόπο είτε την αξιοπιστία του είτε τη βασιμότητα των θέσεων του. Αυτό ακριβώς συνέβη στη περίπτωση του Ζαβρίδη. Μάλιστα στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτέλεσμα της αντεξέτασης του ήταν η παροχή ευχέρειας στο μάρτυρα να εμπεδώσει με επιπρόσθετη πειστικότητα τα όσα ήδη είχε αναφέρει προηγουμένως. 73.Επίσης η προσπάθεια εκμετάλλευσης των οποιωνδήποτε ήδη υπαρχουσών ζημιών στη κατοικία έτσι ώστε να αποδειχτεί ότι η οποιαδήποτε ζημιά στη κατοικία δεν προκλήθηκε από την εκσκαφή παραγνώριζε την ουσία της μαρτυρίας του Ζαβρίδη. Ως προς το ότι δηλαδή σημασία δεν είχαν οι οποιεσδήποτε μικροζημιές αλλά ο κίνδυνος επιδείνωσης των εξαιτίας της εκσκαφής. Ο Ζαβρίδης ήταν εξαρχής ειλικρινής ως προς την ύπαρξη ορισμένων ζημιών οι οποίες οφείλονταν σε φυσική φθορά. Επικέντρωσε παράλληλα τη μαρτυρία του στην επιδείνωση η οποία θα μπορούσε να προκληθεί από ανατάραξη του φυσικού εδάφους. 74.Έδωσε σαφείς και πειστικές απαντήσεις ως προς τους προκαταρκτικούς του υπολογισμούς για την αποκατάσταση των ζημιών στη κατοικία (τεκμήριο 16). Όταν ερωτήθηκε σε σχέση με ποσοστό ζημιών το οποίο θα αναλογούσε στην εναγόμενη 1 στις περιπτώσεις όπου προϋπήρχαν ζημιές και αυτές επιδεινώθηκαν ανέφερε ένα ποσοστό 70 έως 80%. Ενώ σε αυτό το στάδιο της αντεξέτασης του ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων δήλωσε ευθέως ότι σε περίπτωση κατά την οποία κατασκευαζόταν ο τοίχος αντιστήριξης τότε οι ενάγοντες δεν διεκδικούν τα κονδύλια (α) και (β) (τεκμήριο 16), δηλαδή συνολικό ποσό £32.200,00 ενώ δεν διεκδικούσαν το κονδύλι (ε) εφόσον αυτό είχε κατασκευαστεί, ενώ αναφορικά με τις αμοιβές με στοιχεία (στ) και (ζ) αυτή περιορίστηκε στο ποσό των £1.100,00 (πλέον Φ. Π. Α. βεβαίως στον οποίο ο Ζαβρίδης είχε αναφερθεί). 75.Ομολογουμένως ο Ζαβρίδης δεν ήταν σαφής αναφορικά με το κόστος απρόβλεπτων εργασιών. Βεβαίως οι ενάγοντες παρουσίασαν μαρτυρία αναφορικά με το πραγματικό κόστος των εργασιών οι οποίες όντως έγιναν (τεκμήρια 7 και 8) συνεπώς η ασάφεια αυτή δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Επεξήγησε δε σε σχέση με το τεκμήριο 9 την αναγκαιότητα η οποία οδήγησε σε ανακατασκευή του πεζοδρομίου και ράμπας για το γκαράζ καθότι η κατασκευή η οποία είχε γίνει από τις εναγόμενες δεν ήταν ικανοποιητική για ομαλή πρόσβαση του αυτοκινήτου των εναγόντων. Δέχτηκε βεβαίως ότι προηγουμένως δεν υπήρχε ράμπα ή πεζοδρόμιο. Διευκρίνισε όμως ότι η κατασκευή η οποία έγινε από τις εναγόμενες προκάλεσε προβλήματα. Βεβαίως όπως ομολόγησε τελικά στην επανεξέταση του ο ίδιος δεν ήταν σίγουρος ποιος είχε κατασκευάσει το πεζοδρόμιο. Εν πάση περιπτώσει ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων με την τελική αγόρευση του διευκρίνισε ότι οι ενάγοντες δεν διεκδικούσαν οποιοδήποτε ποσό για το πεζοδρόμιο εφόσον αυτό δεν υπήρχε προηγουμένως. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ. 1 76.Ο Χατζημιτσής παρόλα τα προσόντα και επαγγελματική αλλά και ακαδημαϊκή του πείρα δεν έπεισε ως μάρτυρας της αλήθειας αλλά ως μάρτυρας του οποίου μοναδική μέριμνα ήταν η υποστήριξη και ενίσχυση της εκδοχής των εναγομένων ανεξάρτητα κατά πόσο ή όχι αυτή είτε στηριζόταν στη πραγματικότητα είτε όντως ήταν εφικτό επιστημονικά να προωθηθεί ως βάσιμη. 77.Ούτε και έπεισε αναφορικά με τη κατ΄ ισχυρισμό προηγούμενη του εμπλοκή στις εργασίες των εναγομένων. Προτού δηλαδή προκύψει το πρόβλημα με τη κατάρρευση του δρόμου. Έντονη είναι η εικόνα η οποία δημιουργήθηκε ως προς τη πραγματική χρονική πτυχή ανάμειξης του Χατζημιτσή σε χρονικό σημείο μετά από τη καταχώρηση της αγωγής. Άλλωστε το περιεχόμενο της έκθεσης του (τεκμήριο 17) αυτή τη σαφέστατη εντύπωση δημιουργεί. Ούτε και έπεισε διαφορετικά ο μάρτυρας αυτός με οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία επί του προκειμένου κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του. 78.Εάν όντως ο ίδιος είχε επισκεφθεί το τεμάχιο 253 κατά διάφορα τακτά χρονικά διαστήματα αρχόμενα από τον Αύγουστο του 2005 , όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε, τότε γιατί η πρώτη φωτογραφία η οποία επισυνάπτεται στην έκθεση του φέρει ημερομηνία 25/4/2005; Σημειωτέον ότι, όπως και πάλι ο ίδιος ισχυρίστηκε, αυτός έβγαλε όλες τις φωτογραφίες οι οποίες επισυνάπτονται στην έκθεση του. Επιπλέον εάν όντως η εμπλοκή του ξεκίνησε τον Αύγουστο το 2005 τότε γιατί δεν αναφέρει εντός της έκθεσης του οτιδήποτε χρονικά σχετικό με οποιαδήποτε περίοδο παρά μόνο περιορίζεται σε αναφορά ότι ενεργεί ως ανεξάρτητος πολιτικός μηχανικός μετά από πρόσκληση της εναγομένης 2 για εξέταση του ισχυρισμού των εναγόντων για πρόκληση ζημιών στη κατοικία; Μάλιστα όταν του ζητήθηκαν λεπτομέρειες κατά την κύρια εξέταση του σε σχέση με το δρόμο εμφανώς αναφερόταν σε μία περίοδο μετά από τη κατάρρευση του. 79.Ανεξαρτήτως όμως του χρονικού σημείου εμπλοκής αυτού του μάρτυρα με την επίδικη υπόθεση, ακόμη και ως προς την ουσία της μαρτυρίας του απέτυχε παντελώς η προσπάθεια του να πείσει το Δικαστήριο ότι η κατάρρευση του δρόμου προκλήθηκε όχι από τις εργασίες εκσκαφής στο τεμάχιο 253 αλλά εξαιτίας της ακαταλληλότητας της θεμελίωσης του δρόμου. 80.Η χρήση δε τεχνικών όρων και οι παραπομπές στο περιεχόμενο του τεκμηρίου 20 (Pavement Design Manual) δεν περιέσωσε τη βασιμότητα της όλης επεξήγησης την οποία προσπάθησε να προωθήσει ως προς τα πραγματικά αίτια κατάρρευσης του δρόμου. Θέτοντας το όσο πιο απλά γίνεται όσο και να προσπάθησε να εμπλουτίσει την όλη εκδοχή του με τεχνικές αναφορές και παραπομπές, αυτή η προσπάθεια απέτυχε καθότι δεν κατάφερε καν να πείσει το Δικαστήριο, ακόμη και με τη χρήση της απλής κοινής λογικής σε συνδυασμό με τις οποιεσδήποτε εξειδικευμένες γνώσεις του, ότι η κατάρρευση του δρόμου δεν συνδεόταν με τις εργασίες εκσκαφής στο τεμάχιο 253 αλλά οφειλόταν στη θεμελίωση του με ακατάλληλα υλικά. 81.Η όλη λεπτομερής αναφορά του συγκεκριμένου μάρτυρα σε μη τήρηση προδιαγραφών κατασκευής του οδοστρώματος επικεντρώνεται αποκλειστικά σε αυτό τον παράγοντα αγνοώντας εντελώς το σημαντικό στοιχείο της εκσκαφής σε κοντινή απόσταση από το δρόμο. Έστω ακόμη και σε συνάρτηση με τη θεμελίωση του δρόμου δεν λαμβάνει υπόψη την εκσκαφή. 82.Πραγματικά δεν είναι δυνατό λογικά να αγνοηθούν τα εξής δύο σημαντικά δεδομένα. Πρώτο, το γεγονός ότι όποια και να ήταν η θεμελίωση του δρόμου αυτός βρισκόταν εκεί για μία περίοδο 5 χρόνων περίπου δίχως να παρουσιάσει οποιοδήποτε πρόβλημα χρήσης του το οποίο να συνδέεται με τη θεμελίωση του. Δεύτερο, το γεγονός ότι η κατάρρευση του δρόμου προέκυψε μετά από την έναρξη των εργασιών εκσκαφής στο γειτονικό τεμάχιο
  20. 83.Ουσιαστικά με τα όσα ανέφερε ο Χατζημιτσής δεν κατάφερε να πείσει το Δικαστήριο ότι αν υπήρχε η κατάλληλη θεμελίωση στο δρόμο, όπως ο ίδιος τη περιέγραψε, ο δρόμος δεν θα είχε καταρρεύσει ως αποτέλεσμα της εκσκαφής. Όμως δεν έπεισε ούτε καν ότι η θεμελίωση η οποία υπήρχε δεν ήταν η κατάλληλη για το συγκεκριμένο δρόμο. 84.Ούτε και είναι δυνατό παράλληλα να αγνοηθεί ότι η κατασκευή του δρόμου δεν αποτελούσε μία τελική του διαμόρφωση αλλά μία λύση παροχής πρόσβασης στη κατοικία και στις γειτονικές σε αυτή κατοικίες δίχως να είχε κατασκευαστεί πεζοδρόμιο μέχρι και τη κατασκευή του μέρους του δρόμου και του πεζοδρομίου το οποίο αντιστοιχούσε ως υποχρέωση της εναγομένης 1, ως ιδιοκτήτριας του γειτονικού τεμαχίου (βλ. σχετικά τη παράγραφο 44 αυτής της απόφασης). Αυτός είναι ένας παράγοντας αναφορικά με τον οποίο η ίδια η εναγόμενη 1 όφειλε να είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα προς συμμόρφωση με τη δική της υποχρέωση ως προς τη συμπλήρωση του συγκεκριμένου δρόμου. Προφανώς μάλιστα σε συνεννόηση και με την Tritonia. 85.Επεκτάθηκε ο μάρτυρας αυτός και σε ισχυρισμούς εκτός δικογράφων καθώς ουσιαστικά αναφερόταν όχι απλώς σε θεμελίωση του δρόμου αλλά και της κατοικίας. Υπάρχει μεν αναφορά στη παράγραφο 9 της έκθεσης υπεράσπισης στις ρωγμές στη κατοικία και σε στέρηση οπλισμού τοίχου (όπως αόριστα αναφέρεται) όχι όμως και σε ακατάλληλη θεμελίωση της κατοικίας. Όταν όμως άρχισε να αναφέρεται ο Χατζημιτσής στις ζημιές στη τοιχοποιία της κατοικίας, αποσυνδέοντας αυτές τις ζημιές από τις εργασίες εκσκαφής στο τεμάχιο 253, ανέφερε και τα εξής. 86.Ότι δηλαδή αυτές οφείλονται στην «έδραση» της προϋπάρχουσας κατασκευής στο τεμάχιο 487, συμπεριλαμβανομένων του κτιρίου, τοίχου περίφραξης, σκαλοπάτια και άλλα, καθώς και του δρόμου, σε αργιλώδες έδαφος που, όπως ισχυρίστηκε, δεν αποτελεί τον ενδεδειγμένο σχεδιασμό. Ο οποίος θα υπήρχε σε περίπτωση όπου προηγείτο μελέτη η οποία να στηριζόταν σε γαιοτεχνική και γεωλογική τεκμηρίωση έτσι ώστε να μπορούσε κάποιος να εξάξει τα συμπεράσματα του αναφορικά με τη κατασκευή ενός έργου. Παραλλήλισε μάλιστα ως παράδειγμα και το κατ΄ ισχυρισμό γεγονός ότι η εναγόμενη 2 είχε προβεί σε εδαφολογική μελέτη λαμβάνοντας υπόψη τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής και ότι το ίδιο θα έπρεπε να είχαν πράξει κατά την κατασκευή στο τεμάχιο
  21. Πρόσθεσε και αναφορά στην αναγκαιότητα χρήσης πασσάλων σε αργιλώδες έδαφος όπως προέβη και η εναγόμενη 2 στο τεμάχιο
  22. 87.Αυτά σε σχέση με ισχυρισμούς τους οποίους ο Χατζημιτσής προέβαλε προφορικά. Υπάρχουν και ισχυρισμοί εκτός δικογράφων εντός της έκθεσης του (τεκμήριο 17) όπου αναφέρεται σε πρόκληση γλοιώδης υφής στην επιφάνεια του αργίλου λόγω της άρδευσης των κήπων της κατοικίας και των όμβριων υδάτων. Βεβαίως εάν μελετηθούν προσεχτικά οι φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια η οποιαδήποτε άρδευση κήπου δεν ισχύει σε σχέση με τη κατοικία αλλά γειτονική προς αυτή κατοικία. Επί αυτού μαρτύρησε σχετικά και η Murray (βλ. σχετικά τη παράγραφο 18 αυτής της απόφασης). 88.Στη παράγραφο 2 της έκθεσης του αναφέρεται σε άρδευση κήπων, όμβρια ύδατα και «.φορτία των μπάζων συνυπολογιζομένου και του τοίχου.» και ότι αυτά «προκαλούσε» (sic) συνεχείς μετακινήσεις του δρόμου και του τοίχου αρκετά χρόνια πριν από τις εργασίες εκσκαφής. 89.Μάλιστα στη παράγραφο 4, προχώρησε και σε σημείο να ισχυρίζεται την ύπαρξη παράλειψης να ληφθούν υπόψη κατά την υλοποίηση της οικιστικής ανάπτυξης οι όροι των σχετικών αδειών. Όροι βεβαίως τους οποίους ο ίδιος δεν παρουσίασε έστω και εάν αυτό θα ήταν δύσκολο υπό την έννοια ότι τέτοιοι ισχυρισμοί αναφορικά με παράλειψη να ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες προδιαγραφές οι οποίες τέθηκαν σαν όροι κατά την εξασφάλιση των αδειών οι οποίες αφορούσαν την υλοποίηση της οικιστικής ανάπτυξης των τεμαχίων 254 και 487 θα μπορούσαν να κριθούν εκτός δικογράφων. Άγνωστο μάλιστα κατά πόσο τέτοιοι όροι είχαν τεθεί σε σχέση με τη κατασκευή του οδοστρώματος υπό την έννοια χρήσης κατάλληλων υλικών, πάχη οδοστρώματος και ποσοστό συμπύκνωσης σύμφωνα με προδιαγραφές οι οποίες αφορούσαν τη κατασκευή οδικών και τεχνικών έργων. 90.Σημασία ουσιαστικά έχει το δεδομένο ότι ο ίδιος ο μάρτυρας επέλεξε να αναφέρεται σε μαρτυρία η οποία όχι μόνο δεν είχε τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου αλλά ούτε και καταβλήθηκε προσπάθεια όπως αυτή παρουσιαστεί εφόσον πρόθεση των εναγομένων ήταν η αναφορά σε αυτή. Υπενθυμίζω δε σε σχέση με αυτό το σημείο ότι επί του τεκμηρίου 13 δεν επισυνάπτονται οι σχετικοί όροι παραχώρησης της άδειας οικοδομής για την οικοδομική εργασία εντός του τεμαχίου 487 (βλ. σχετικά τη παράγραφο 45 αυτής της απόφασης). 91.Ενώ στη παράγραφο 5 της έκθεσης του αναφέρεται στη βάση έδρασης του τοίχου ως μέρος της αιτίας εμφάνισης ρωγμών. Κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του αναφέρθηκε και στην «έδραση» του τοίχου περίφραξης σε άργιλο δίχως τοποθέτηση «φίλτρου» (δηλαδή αμμοτσάκιλου) και έλλειψη οπλισμού στον τοίχο περίφραξης. 92.Υπενθυμίζω σχετικά ότι η έκθεση του Χατζημιτσή (τεκμήριο 17) ετοιμάστηκε περίπου 3 μήνες πριν από τη καταχώρηση της έκθεσης υπεράσπισης ενώ υπάρχει αναφορά στην επιτόπια επίσκεψη και «μελέτη» του στη παράγραφο
  23. Συνεπώς το περιεχόμενο της έκθεσης ήταν υπόψη του συντάκτη της έκθεσης υπεράσπισης και εάν πρόθεση των εναγομένων ήταν να ληφθούν υπόψη οι οποιοιδήποτε ισχυρισμοί αναφορικά με τη θεμελίωση και της κατοικίας ή γενικότερα αναφορικά με την οικιστική ανάπτυξη εντός των τεμαχίων 254 και 487 τότε αυτοί θα έπρεπε να είχαν συμπεριληφθεί στο δικόγραφο τους. Όπως και θα μπορούσε να εξεταστεί και η δυνατότητα προσθήκης της Tritonia ως τριτοδιαδίκου (βλ. σχετικά τη παράγραφο 207 αυτής της απόφασης). Διατηρώντας υπόψη και τη χρονική σύνδεση καταχώρησης αίτησης για την έκδοση ειδοποίησης τριτοδιαδίκου από την ημερομηνία καταχώρησης της έκθεσης υπεράσπισης (βλ. σχετικά τη Δ.10 θ. 2 των Διαδικαστικών Κανονισμών της Πολιτικής Δικονομίας). 93.Ο Χατζημιτσής αχρείαστα σχολίασε με υποτιμητικό τρόπο την έκθεση του Ζαβρίδη (τεκμήριο 16). Ότι δηλαδή η αναφορά σε ψηλό υδροφόρο ορίζοντα αποκάλυπτε ως εμφανέστατο ότι η έκθεση δεν βασιζόταν σε γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Εφόσον δηλαδή ο υδροφόρος ορίζοντας δεν καθορίστηκε με επί τόπου τεχνικές όπως είναι η γεώτρηση. Παραλείπει όμως να λάβει υπόψη ότι η αναφορά σε ψηλό υδροφόρο ορίζοντα στην έκθεση Ζαβρίδη εμπεριέχεται στην ίδια πρόταση όπου περιγράφεται αυτό το οποίο «.φαίνεται καθαρά επί τόπου στην περιοχή της εκσκαφής.». Ότι δηλαδή ο Ζαβρίδης περιγράφει το εδαφικό υπόβαθρο όπως αυτό αποκαλύφθηκε από την εκσκαφή. 94.Παραλείπει επίσης να παρατηρήσει ότι ουσιαστικά ο Ζαβρίδης συμφωνεί με τη δική του άποψη ως προς τη χρήση πασσάλων οπλισμένου σκυροδέματος. Προσθέτει ο Ζαβρίδης αμέσως μετά ότι οι προαναφερόμενες συνθήκες απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή στη θεμελίωση οποιωνδήποτε σημαντικών κατασκευών με αναφορά και στις εργασίες ειδικών θεμελιώσεων (πασσάλων οπλισμένου σκυροδέματος) στο τεμάχιο
  24. Αντί αυτού αναφέρεται ο Χατζημιτσής - και πάλι εκτός δικογράφων - στη θεμελίωση της κατοικίας σε σχέση με τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής. Επαναλαμβάνει και πάλι ότι θα έπρεπε πριν τη κατασκευή του έργου στο τεμάχιο 487 (εννοώντας τη κατοικία) να είχε εκπονηθεί γεωλογική μελέτη. Ξεφεύγει πραγματικά ο μάρτυρας με αυτό τον τρόπο από τα επίδικα θέματα και δεν προωθεί εντός του ορθού δικονομικού πλαισίου τη συγκεκριμένη γραμμή υπεράσπισης την οποία οι εναγόμενες επέλεξαν όπως προβάλλουν με το δικόγραφο τους. 95.Ακόμη και κατά την κύρια εξέταση του όχι μόνο δεν ήταν πειστικός αλλά απέφευγε να απαντήσει με αναφορά στις συνθήκες σε σχέση με τις οποίες κλήθηκε να καταθέσει. Παραδείγματος χάριν, παραθέτει στην έκθεση του συμπέρασμα (η υπογράμμιση είναι δική μου) «.ότι η εκσκαφή πραγματοποιήθηκε σε απόσταση ασφαλείας και ότι στην κοινή πρακτική η απόσταση ασφαλείας είναι πολύ πιο μικρή της παρούσης και σε πολύ μεγαλύτερες υψομετρικές διαφορές.» καταλήγοντας κατ΄ επέκταση σε επιπρόσθετο συμπέρασμα ότι «.άρα οι εργασίες εκσκαφής δεν έχουν προκαλέσει οποιαδήποτε ζημιά στην . κατοικία». Ερωτήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγομένων ποια είναι η πρακτική σε σχέση με απόσταση ασφαλείας. Απάντησε ως εξής. Ειδικά σε καλά και κατάλληλα υλικά έδρασης έχουν πραγματοποιηθεί εκσκαφές πολύ μικρότερου μεγέθους όπως τη συγκεκριμένη γύρω στα 3 έως 4 μέτρα χωρίς να έχει προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά στις γειτονικές περιοχές. Αγνοεί εμφανώς η απάντηση την ίδια του τη μαρτυρία, σχετική με τα επίδικα θέματα, ως προς την αστάθεια του αργιλώδες εδάφους της συγκεκριμένης περιοχής. 96.Όπως αναφέρεται και πιο πάνω καθόλου πειστικός δεν κρίνεται ο μάρτυρας αυτός αναφορικά με την κατ΄ ισχυρισμό εμπλοκή του στην επίδικη περιοχή με αίτημα, γύρω στο Μάιο του 2005, όπως εκφέρει την άποψη του προτού αρχίσουν οι εργασίες εκσκαφής ή ότι από τον Αύγουστο του 2005 μέχρι και την ετοιμασία της έκθεσης του είχε επισκεφθεί το εργοτάξιο των εναγομένων κατά τακτά διαστήματα. Μάλιστα όταν ερωτήθηκε ποια ήταν η άποψη την οποία έδωσε τον Μάιο του 2005 εντελώς παράλογα απάντησε ότι ήταν αυτή η οποία αναφέρεται στην έκθεση του. Εύστοχα του υπενθύμισε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων ότι η έκθεση του απαντά στους ισχυρισμούς των εναγόντων. Οι οποίοι βεβαίως δεν προβλήθηκαν παρά μόνο μετά από τη καταχώρηση της αγωγής τους. Η συγχυσμένη προσπάθεια του στη συνέχεια να υπερπηδήσει την χρονικά άτοπη του απάντηση δεν αποτελούσε τίποτε περισσότερο από αναμάσημα των λέξεων του και ανακατάταξη των σκέψεων του με επιδείνωση της παράλογης ροής του οποιουδήποτε συλλογισμού του. 97.Επί αυτής της βάσης δομήθηκε στη συνέχεια της προφορικής κατάθεσης του το εξής παράδοξο. Συγκεκριμένα ερωτήθηκε εάν ο Αλεξάνδρου γνώριζε από τον Μάιο του 2005 ότι η κατοικία ήταν κτισμένη επί σαθρές εδάφους. Απάντησε ότι του ζήτησε την άποψη του για τη γύρω περιοχή και του ανέφερε ότι φαινόταν να είναι επί σαθρού εδάφους. 98.Έχει ιδιαίτερη σημασία αυτό το μέρος της απάντησης του μάρτυρα. Αναφέρεται το Δικαστήριο σε μέρος απάντησης καθότι έχοντας απαντήσει αυτό το οποίο ερωτήθηκε εντούτοις στη συνέχεια ο Χατζημιτσής σε μία αχρείαστη - για σκοπούς απάντησης - επίδειξη γνώσεων άρχισε να αραδιάζει αναφορές σε διάφορα αναφορικά με την ακαταλληλότητα του υπεδάφους με βασική παραπομπή σε γεωλογικό χάρτη στο διαδίκτυο. 99.Ερωτήθηκε και πάλι εάν η άποψη του προς τον Αλεξάνδρου αφορούσε μόνο τη κατοικία. Ενδεχομένως αντιλαμβανόμενος πλέον τη πιθανή σημασία των απαντήσεων του, ανέφερε ότι η άποψη του ήταν ότι στις δικές του (δηλαδή, του Αλεξάνδρου) εργασίες θα χρειαζόταν και πασσαλώσεις ενώ όσο αφορά τη κατοικία Murray, πρόσθεσε, τον καλύπτει πλήρως η έκθεση του. Ερωτήθηκε τότε διευκρινιστικά εάν όταν έδωσε άποψη αυτή ήταν για το συγκεκριμένο σπίτι ή για τα γύρω σπίτια. Απάντησε τότε ότι του ζητήθηκε να χαρακτηρίσει την ευρύτερη περιοχή και ότι σε αυτή συμπεριλαμβανόταν και το σπίτι των Murray.
  25. Ερωτήθηκε τότε εάν ο Αλεξάνδρου ενδιαφερόταν τι θα έπρεπε να κάνει. Απάντησε αρνητικά προσθέτοντας ότι πριν να ξεκινήσει κάποια κατασκευαστική εργασία θα πρέπει να ξέρει τα χαρακτηριστικά της ευρύτερης περιοχής και ότι ένας μηχανικός για να ξεκινήσει οποιαδήποτε μελέτη χρειάζεται γεωλογική μελέτη. Ερωτήθηκε και πάλι εάν αφορούσε το σπίτι Murray η άποψη του ή τα σπίτια γύρω. Απάντησε ότι στο τεμάχιο 487 συμπεριλαμβανόταν και η κατοικία Murray.
  26. Ερωτήθηκε τότε εάν για να δώσει την άποψη του είχε γεωλογική μελέτη. Εξήγησε ότι δεν προέβη σε εργαστηριακή μελέτη αλλά η άποψη του δόθηκε βάσει του τι έβλεπε και τι λέει ο γεωλογικός χάρτης.
  27. Απάντησε αρνητικά σε ερώτηση κατά πόσο είπε στον Αλεξάνδρου ότι πρέπει να γίνει εργαστηριακός έλεγχος και αυτός δεν τον άκουσε. Όταν του ζητήθηκε να εξηγήσει απέφυγε να απαντήσει. Ερωτήθηκε και πάλι εάν σύστησε στον Αλεξάνδρου να κάνει εργαστηριακό έλεγχο ή όχι. Μετά από αχρείαστη αναφορά σε ανύπαρκτο περιεχόμενο της έκθεσης του (ως προς το ότι δεν μπορούσε να επέμβει σε ιδιωτική κατοικία) επιτέλους απάντησε ότι για την περίπτωση κατασκευής των εργασιών του Αλεξάνδρου του είχε προτείνει να εκπονήσει γεωτεχνική μελέτη η οποία περιλαμβάνει και εργαστηριακό έλεγχο.
  28. Ερωτήθηκε τότε εάν όντως ο Αλεξάνδρου τον «άκουσε». Υπέθεσε ουσιαστικά ότι για να είχε προβεί σε πασσαλώσεις (όπως αναφέρεται, πρόσθεσε, στην έκθεση Ζαβρίδη) αυτό δεικνύει ότι είχε προηγηθεί γεωτεχνική μελέτη. Αναγκάστηκε τότε να τον ρωτήσει ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων εάν ξέρει ή υποθέτει. Απάντησε ότι δεν υποθέτει και μάλιστα στην επόμενη ερώτηση απάντησε ότι την είδε (δηλαδή, τη μελέτη) περίπου τον Απρίλιο ή Μάιο του
  29. Βεβαίως η γεωλογική έρευνα η οποία εν τέλει κατατέθηκε ως τεκμήριο 22 φέρει ημερομηνία 14 Ιουνίου του 2005 ως αυτή της υποβολής της προς την εναγόμενη
  30. Εντός αυτής αναφέρεται ότι η έρευνα διεξήχθηκε κατά τον Μάιο-Ιούνιο του
  31. Ούτε και ήταν σε θέση να θυμηθεί το όνομα της εταιρείας η οποία ετοίμασε τη γεωτεχνική μελέτη.
  32. Το Δικαστήριο έχει μελετήσει το περιεχόμενο του τεκμηρίου
  33. Προκύπτει από το περιεχόμενο αυτής της γεωλογικής-γεωτεχνικής έρευνας σε συνδυασμό με τους ισχυρισμούς του Χατζημιτσή περί της προγενέστερης των εργασιών ύπαρξης της, το εξής βαρυσήμαντο στοιχείο. Εάν όντως ο Αλεξάνδρου είχε υπόψη του αυτή την έκθεση τότε λογικά θα έπρεπε να είχε λάβει προληπτικά μέτρα για στήριξη του πρανές και γενικότερα του εδάφους του παρακείμενου τεμαχίου επί του οποίου βρίσκεται κτισμένη η κατοικία των εναγόντων. Επιπλέον, εάν όντως είχε αντιληφθεί το περιεχόμενο της έκθεσης και εντούτοις επέλεξε να προχωρήσει στις εργασίες εκσκαφής δίχως να είχε λάβει αυτά τα μέτρα τότε αυτό δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητο από το Δικαστήριο κατά την εξαγωγή των συμπερασμάτων του σε σχέση με την εκδίκαση αυτής της αγωγής.
  34. Έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης αξίζει να σημειωθούν ορισμένες αναφορές στο περιεχόμενο του τεκμηρίου
  35. Όπως στη σελίδα 9 όπου σε σχέση με το συμπέρασμα ότι ο χώρος δεν προσφέρει αξιόπιστες συνθήκες θεμελίωσης υπάρχει αναφορά στην ανομοιόμορφη παρουσία νερού και σίγουρης αλλαγής των υδρογεωλογικών χαρακτηριστικών λόγω της ανάπτυξης με αποτέλεσμα αλλού την αύξηση και αλλού τη μείωση της φυσικής υγρασίας του υπεδάφους με επηρεασμό της συμπεριφοράς της αργίλου ως επίσης και αναφορά σε ενδεχόμενη αλλαγή πορείας του υπόγειου νερού από τις εκσκαφές, της κατασκευής τοίχων αντιστήριξης αλλά και της μείωσης δυνατότητας διείσδυσης βρόχινου νερού λόγω των κατοικιών, ασφαλτοστρώσεων, πλακόστρωτων κλ. π.. Υπάρχει επίσης αναφορά και στη σελίδα 10 στο τεκμήριο 22 στις αλλαγές στη φυσική υγρασία της αργίλου και εισηγήσεις αναφορικά με αυτές. Ως επίσης και αναφορά στη πιθανή ανύψωση της στάθμης του νερού σε περιόδους ψηλών βροχοπτώσεων. Θεωρώ ότι όλες αυτές οι αναφορές ουσιαστικά επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες του Ζαβρίδη σε σχέση με την πιθανή εισροή βρόχινων νερών και επιδείνωση της όλης κατάστασης με τη δημιουργία πρόσθετων εσωτερικών υδροστατικών πιέσεων προς τα ήδη χαλαρά εδάφη στη περιοχή της εκσκαφής με αποτέλεσμα τη περαιτέρω μετακίνηση ποσοτήτων χωμάτων και τη πρόκληση περισσοτέρων ζημιών στη κατοικία (βλ. σχετικά τη παράγραφο 48 αυτής της απόφασης ως επίσης και τη παράγραφο 4 της έκθεσης του Ζαβρίδη, τεκμήριο 16).
  36. Εξέφρασε ευθέως την άποψη ο Χατζημιτσής σε σχέση με το γεγονός ότι το έδαφος ήταν αργιλώδες ότι αυτό ήταν ακατάλληλο υπέδαφος για να γίνουν απευθείας κατασκευές. Ερωτήθηκε γιατί. Απάντησε ότι διαφορετικά αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μετακίνηση ή καθίζηση της κατοικίας. Αφού εξήγησε τη συγκεκριμένη ιδιότητα (ουσιαστικά διόγκωσης) του αργιλώδες εδάφους και της αστάθειας του ερωτήθηκε τότε εάν σύστησε στον Αλεξάνδρου να κάνει οτιδήποτε. Αφού εξέφρασε απορία ερωτώντας τι να κάνει, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων τον ρώτησε εάν ο σκοπός με βάση τον οποίο ο Αλεξάνδρου ζήτησε την άποψη του ήταν έτσι ώστε να αποτρέψει κάποιες πιθανές συνέπειες. Ακατανόητα απάντησε όχι, προσθέτοντας όμως ότι ουσιαστικά αυτό το οποίο ζητήθηκε από τον ίδιο ήταν να χαρακτηριστεί το υπέδαφος και ότι έτσι ώστε ο Αλεξάνδρου να είχε προχωρήσει σε εργασίες έπρεπε να γνωρίζει τα χαρακτηριστικά της γύρω περιοχής. Ερωτήθηκε για ποιους λόγους και απάντησε, δίχως ουσιαστικά να απαντά, ότι όταν εκτελούνται εργασίες στη μελέτη θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και τα εν λόγω χαρακτηριστικά. Βεβαίως το ερώτημα το οποίο υποβαλλόταν στο μάρτυρα και το οποίο απέφευγε να απαντήσει ήταν τι θα έπρεπε ο Αλεξάνδρου να κάνει στη συνέχεια βάσει της μελέτης και όχι τι θα έπρεπε ο μελετητής να συμπεριλάβει στη μελέτη του.
  37. Υποχρεώθηκε τότε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων να κάνει ακόμη πιο λειανά τα λόγια του έτσι ώστε επιτέλους να πάψει ο Χατζημιτσής να αποφεύγει να τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου σημείου. Ερωτήθηκε εάν μήπως ο λόγος ήταν έτσι ώστε εάν το έδαφος με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά εγκυμονούσε κάποιους κινδύνους τους οποίους ο Αλεξάνδρου θα έπρεπε να προσέξει. Απάντησε με ένα εκπληκτικό τρόπο ο μάρτυρας. Όσο και εάν αυτός ο τρόπος θα μπορούσε να εκληφθεί ως αναφορά στις κατασκευαστικές εργασίες στο τεμάχιο 253 εντούτοις έμμεσα αποτελεί και αναγνώριση ουσιαστικά, ενδεχομένως και άθελα, των φόβων και ανησυχιών τις οποίες ο Ζαβρίδης εξέφρασε αναφορικά με τη πιθανότητα πρόκλησης μεγαλύτερων ζημιών στη κατοικία. Απάντησε, ως εξής. Κίνδυνος, εάν εννοούσε (ο δικηγόρος των εναγόντων) ότι έπρεπε ο Αλεξάνδρου να γνωρίζει για τη γειτονική κατοικία, το υπέδαφος, τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής, όπως είναι η προσχώρηση ομβρίων υδάτων από γειτονικές κατοικίες στις κατασκευαστικές του εργασίες, θα έπρεπε να τα γνωρίζει προτού ξεκινούσε τις εργασίες εκσκαφής.
  38. Βεβαίως έστω και με αυτή του την απάντηση ο συγκεκριμένος μάρτυρας παρέλειψε να απαντήσει την ερώτηση η οποία τέθηκε προς αυτόν. Παρενέβη συνεπώς σε αυτό το σημείο το Δικαστήριο υπενθυμίζοντας στο μάρτυρα ότι η ερώτηση ήταν ως προς το λόγο για τον οποίο θα έπρεπε ο Αλεξάνδρου να γνωρίζει τα χαρακτηριστικά της γύρω περιοχής. Απάντησε τότε ότι ο λόγος που γίνεται η συγκεκριμένη μελέτη είναι έτσι ώστε να γνωρίζει και ο ιδιοκτήτης ή κατασκευαστής προτού προβεί σε οποιαδήποτε κατασκευαστική εργασία τι υπέδαφος θα βρει. Ενώ σε σχέση με την ερώτηση εάν το έδαφος με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά εγκυμονούσε κάποιους κινδύνους και πάλι ανέφερε ότι εάν αυτό το οποίο εννοούσε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων ήταν σε σχέση με το γειτονικό τεμάχιο η απάντηση του ήταν ότι το πρώτο ενδιαφέρον του κατασκευαστή αφορά τις δικές του εργασίες και στη συγκεκριμένη περίπτωση επειδή οι εργασίες εκσκαφής πραγματοποιήθηκαν σε «μεγάλη απόσταση» από τη κατοικία των εναγόντων τότε δεν εγκυμονούσε κινδύνους.
  39. Έστω και εάν προέβαλε τη θέση (η οποία δεν γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο ως βάσιμη) ότι η απόσταση της εκσκαφής ήταν σε ασφαλή απόσταση από την κατοικία προφανώς εννοούσε με αυτή την απάντηση του ο Χατζημιτσής και το εξής. Ότι δηλαδή το πρώτο μέλημα του Αλεξάνδρου δεν ήταν τόσο η πιθανότητα πρόκλησης ζημιών σε γειτονικές κατοικίες όσο η πρόοδος των εργασιών της εναγομένης
  40. Αξίζει να σημειωθεί και σε αυτό το σημείο της απόφασης η έλλειψη σύνδεσης μεταξύ της μαρτυρίας του Αλεξάνδρου και του Χατζημιτσή η οποία παρατηρείται κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Αλεξάνδρου, υπό την έννοια της παράλειψης αναφοράς από τον ίδιο στη μαρτυρία του Χατζημιτσή ή τη σημασία αυτής.
  41. Ως προς τη θέση αναφορικά με την ασφαλή απόσταση της εκσκαφής, διατηρώντας υπόψη τη κοινά αποδεκτή μαρτυρία αναφορικά με την αστάθεια του εδάφους στην επίδικη περιοχή πραγματικά δεν είναι δυνατό αυτή να γίνει δεκτή όχι μόνο ως βάσιμη αλλά ούτε καν ως αξιόπιστη. Θεωρώ ότι τόσο τα αντιφατικά συμπεράσματα (παραδείγματος χάριν, η κατ΄ ισχυρισμό τήρηση απόστασης ασφαλείας της εκσκαφής από το δρόμο παρά και το γεγονός της αστάθειας του υπεδάφους σε συνδυασμό και με την αναγκαιότητα χρησιμοποίησης ειδικής θεμελίωσης, δηλαδή πασσαλώσεις) όσο και οι απαντήσεις του Χατζημιτσή αναδεικνύουν τη ανεπιτυχή του προσπάθεια αντί να καταθέτει αντικειμενικά και με επιστημονική αμεροληψία αντιθέτως να αποφεύγει όσο το δυνατό την οποιαδήποτε συμφωνία με οτιδήποτε το οποίο θα μπορούσε να προσμετρήσει εις βάρος των εναγομένων σε σχέση με τη πρόκληση από την εκσκαφή της οποιασδήποτε ζημιάς στο δρόμο αλλά και στη κατοικία.
  42. Ασφαλώς δεν θα μπορούσε λογικά ο Χατζημιτσής να προσποιηθεί ότι το υπέδαφος πρόσφερε συνθήκες ασφαλείας ή ουσιαστικά σταθερότητας. Επέλεξε συνεπώς να προτείνει ότι η εκσκαφή έγινε σε απόσταση ασφαλείας και ότι η κατάρρευση του δρόμου προέκυψε εξαιτίας της ακαταλληλότητας της θεμελίωσης του. Απέτυχε όμως να πείσει το Δικαστήριο είτε ως προς τη βασιμότητα είτε ακόμη και ως προς την αξιοπιστία των θέσεων του. Ιδιαίτερα δε διατηρώντας υπόψη το εύρος και επίπεδο των γνώσεων και εμπειριών του.
  43. Παράδειγμα του μη βοηθητικού τρόπου με τον οποίο ο μάρτυρας αυτός κατέθετε κατά την αντεξέταση του, ο οποίος συνίστατο κυρίως από υπεκφυγή, είναι και οι απαντήσεις τις οποίες έδωσε σε σχέση με τον ορισμό του πρανές. Καθότι βεβαίως ο ίδιος ήταν αρκετά ευφυής - αν και όχι ειλικρινής - έτσι ώστε να αντιληφθεί τη σημασία της ύπαρξης του πρανές στη συγκεκριμένη περίπτωση και στο ρόλο τον οποίο διαδραμάτισε σε σχέση με τη κατάρρευση του δρόμου. Χρειαζόταν υπομονή τόσο του ευπαίδευτου δικηγόρου των εναγόντων όσο και του Δικαστηρίου μέχρι να τοποθετηθεί όσο το δυνατό πιο ευθέως ο μάρτυρας αυτός επί του συγκεκριμένου θέματος. Μάλιστα η θέση η οποία εξέφρασε στην αρχή αυτού του μέρους της αντεξέτασης του, ως προς το ότι χρειαζόταν αποτύπωση της περιοχής έτσι ώστε να έχει ιδία άποψη αναφορικά με το «πόδι του πρανές» έρχεται σε μερική αντίθεση με τον ισχυρισμό του ότι ο ίδιος είχε επισκεφθεί την επίδικη περιοχή προ της έναρξης των εργασιών εκσκαφής. Η δε αναφορά του σε επιχωμάτωση κατά την κατασκευή δρόμου ως το «πρανές» αποτελεί άλλο ένα παράδειγμα της τάσης υπεκφυγής του μάρτυρα ενώ η επιπόλαιη απάντηση η οποία δόθηκε στη συνέχεια ως προς το ότι απλά έδωσε ένα τυπικό παράδειγμα ενός πρανές και πάλι δεν αλλοιώνει το γεγονός ότι είχε παραλείψει να απαντήσει μία απλή ερώτηση ιδιαίτερα δε με αναφορά στα γεγονότα της επίδικης περίπτωσης. Άλλωστε ο ίδιος είναι που προηγουμένως είχε αναφερθεί σε αναγκαιότητα αποτύπωσης της περιοχής. Όταν πλέον εξαντλήθηκε η άσκοπη προσπάθεια υπεκφυγής του επιτέλους συμφώνησε με ένα απλό ορισμό ο οποίος του υποβλήθηκε. Ότι δηλαδή το πρανές είναι το ψηλότερο σημείο και η υψομετρική διαφορά μέχρι το χαμηλότερο. Αφού προηγουμένως είχε απαντήσει σε σχέση και πάλι με τον ορισμό του πρανές ότι αυτό είναι το σημείο όπου υπάρχει συγκεκριμένη υψομετρική διαφορά και χρειάζεται «είτε» φυσική υφιστάμενη στήριξη αφού ληφθεί υπόψη η κατανομή του φορτίου.
  44. Ερωτήθηκε στη συνέχεια πως το φυσικό πρανές παίρνει το σχήμα του. Εξήγησε ότι το πρανές μπορεί να δημιουργηθεί φυσικά ή με χρήση υλικών θεμελίωσης προς συγκράτηση των υφιστάμενων υλικών θεμελίωσης μίας περιοχής. Ερωτήθηκε τότε εάν εκεί που δημιουργείται πρανές είναι σε σημεία όπου δεν υπάρχουν σκληρά πετρώματα και απάντησε ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί και σε αυτές τις περιπτώσεις όπου υπάρχει σαθρό υπέδαφος. Η απάντηση του ως προς το γιατί δημιουργείται πρανές στα μη σκληρά εδάφη ήταν ότι η φύση εάν το υπέδαφος είναι ακατάλληλο δεν θα έχει ευστάθεια.
  45. Σε σχέση με την ερώτηση γιατί να κυλά το έδαφος και να δημιουργεί πρανές, υπεκφεύγοντας και πάλι εφόσον σαφώς οι ερωτήσεις είχαν σχέση με φυσικό πρανές, η απάντηση του είχε σχέση περισσότερο με θέματα κατασκευής παρά με απάντηση της συγκεκριμένης ερώτησης. Ότι δηλαδή όταν κυλά το χώμα κατασκευάζεται πρανές προς στήριξη των υλικών τα οποία εμπεριέχονται πριν το πρανές νοουμένου ότι υπάρχει κατάλληλο υπέδαφος. Αλλιώς στη περίπτωση που είναι ακατάλληλο πρέπει να γίνει εξυγίανση της περιοχής με κατάλληλα υλικά και μετά να προχωρήσει κάποιος στη κατασκευή του πρανές. Διευκρίνισε τότε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων ότι τον ρωτούσε σε σχέση με το φυσικό πρανές. Γιατί δηλαδή δημιουργείται και παίρνει το συγκεκριμένο σχήμα; Πως ενεργεί δηλαδή η φύση και κυλώντας το έδαφος μετά σταθεροποιείται; Αφού απάντησε ότι το χώμα δεν κυλά και δίδοντας τη δική του εξήγηση ως προς τη δημιουργία ενός φυσικού πρανές ερωτήθηκε τότε εάν με αυτή τη δημιουργία εξισορροπούνται οι δυνάμεις. Απάντησε ότι αυτό εξαρτάται από το γεωλογικό υπόβαθρο. Δέχτηκε στη συνέχεια ότι το σχήμα δημιουργείται από εξισορρόπηση των δυνάμεων αναφερόμενος όμως στη συνάφεια η οποία εξαρτάται από το έδαφος. Δέχτηκε, εν τέλει, ότι η φύση λειτουργεί με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να εξισορροπούνται οι δυνάμεις αναλόγως των συνθηκών είτε κλιματολογικών είτε του υπεδάφους είτε οτιδήποτε άλλο.
  46. Σε σχέση όμως με αυτό το «οτιδήποτε άλλο», το οποίο ο ίδιος αρχικά ανέφερε, δεν έδειξε ιδιαίτερη προθυμία να τοποθετηθεί ευθέως. Αρχικά ήταν διστακτικός στο να συμφωνήσει ακόμη και με την απλή και εύκολα κατανοητή θέση ότι η σταδιακή αφαίρεση από τη βάση ενός πρανές θα οδηγήσει στη πορεία σε μετακίνηση από τη κορυφή προς τα κάτω. Όταν ουσιαστικά συμφώνησε, ερωτήθηκε, εάν επομένως στόχος είναι η διατήρηση ενός σχήματος τότε δεν θα πρέπει να πειραχτεί η βάση. Όπως και σε σχέση με την αναγκαιότητα αποτύπωσης της περιοχής για το «πόδι του πρανές» αναφέρθηκε με παρόμοιο τρόπο σε αναγκαιότητα γνώσης διαστάσεων. Δέχτηκε τη σημασία ύπαρξης βράχων εντός του εδάφους και την αλλοίωση της σταθερότητας μετά από αφαίρεση των. Υποστήριξε ότι πριν να ξεκινήσει η ανάπτυξη ο ίδιος βρισκόταν σε συμβουλευτική επικοινωνία με τον Αλεξάνδρου. Χρονικά τοποθέτησε την έναρξη αυτής της συμβουλευτικής σχέσης 6 έως 8 μήνες πριν από τον Αύγουστο του
  47. Τη πρώτη φορά που πήγε επί τόπου υπήρχαν εργασίες θεμελίωσης. Ερωτήθηκε τότε εάν δεν θα ήταν σωστό να ζητηθεί η άποψη του πριν να αρχίσουν οι εργασίες. Αναφέρθηκε στη δυνατότητα λήψης συμβουλής και από άλλα άτομα και ουσιαστικά υποβάθμισε κάπως το δικό του ρόλο ως σύμβουλος μηχανικός. Εντούτοις θεώρησε πολύ λογικό το ότι η δική του συμβουλή είχε ζητηθεί κατά τη διάρκεια των εργασιών και όχι προηγουμένως.
  48. Τα όσα παρατίθενται πιο πάνω σκοπό έχουν να αναδείξουν την αποτυχία ουσιαστικά του Χατζημιτσή να πείσει το Δικαστήριο τόσο ως προς το χρονικό σημείο της δικής του εμπλοκής σε σχέση με τις εργασίες εκσκαφής όσο και ως προς τη πραγματικότητα της οποιασδήποτε κατ΄ ισχυρισμό εμπλοκής του πέραν από την ετοιμασία της έκθεσης του με απώτερο στόχο την υποβοήθηση στη προώθηση της υπεράσπισης των εναγομένων.
  49. Κρίνεται αναξιόπιστος ο Χατζημιτσής ως προς τη παροχή καν συμβουλών προς τον Αλεξάνδρου. Ο ίδιος ο Αλεξάνδρου με τη προφορική κατάθεση του δεν υποστηρίζει καν αυτή τη θέση του Χατζημιτσή. Η προσπάθεια του Χατζημιτσή να περιγράψει αυτές τις συμβουλές αποτελεί περισσότερο προσπάθεια να αποφύγει να αναφέρει τις συμβουλές τις οποίες θα έπρεπε να είχε δώσει του Αλεξάνδρου έτσι ώστε να είχε αποφευχθεί η κατάρρευση του δρόμου. Ούτε και αποκάλυψε οποιαδήποτε πειστική επίγνωση της συμμετοχής των οποιωνδήποτε άλλων μελετητών σε σχέση με την ανάπτυξη εντός του τεμαχίου
  50. Έστω και εάν, όταν ερωτήθηκε εάν αυτή ήταν δική του ιδέα, υποστήριξε ότι μελέτη για πασσαλώσεις υπήρχε από πριν. Ανέφερε επίσης όταν ερωτήθηκε διάφορες ερωτήσεις αναφορικά με το εργοτάξιο ότι ο ίδιος δεν ήταν εκεί καθημερινά για να είναι σε θέση να απαντήσει.
  51. Βεβαίως η τοποθέτηση αυτή δεν είναι ικανοποιητική σε σχέση με τη σαφή αναφορά του εντός της έκθεσης του ότι η εκσκαφή πραγματοποιήθηκε σε απόσταση ασφαλείας. Όφειλε δηλαδή ο συγκεκριμένος μάρτυρας, έτσι ώστε να είναι σε θέση να καταλήξει σε ένα τόσο σημαντικό συμπέρασμα σε σχέση με τα επίδικα θέματα αυτής της αγωγής, να είχε περισσότερη επαφή με τις εργασίες εντός του τεμαχίου 253 ακόμη και επί τακτικής αν όχι και καθημερινής βάσης.
  52. Αντιθέτως η όλη εντύπωση η οποία δημιουργείται με βάση τα όσα κατέθεσε είναι ότι εκ των υστέρων ο ίδιος προσήλθε στο προσκήνιο προς επίρρωση των ισχυρισμών των εναγομένων αναφορικά με την ανυπαρξία οποιασδήποτε ευθύνης για τη κατάρρευση του δρόμου, με την ετοιμασία μίας έκθεσης η οποία κάθε άλλο παρά αντικειμενική είναι δυνατό να θεωρηθεί.
  53. Σε σχέση με την τόσο σημαντική τήρηση απόστασης ασφαλείας οι απαντήσεις οι οποίες δόθηκαν από αυτό τον μάρτυρα κάθε άλλο παρά συγκεκριμένες είναι δυνατό να θεωρηθούν. Αντιθέτως γενικές και αόριστες με αναφορές σε άλλες περιπτώσεις προβαλλόμενες ως παραδείγματα. Η δε προώθηση θέσης ότι είναι εμφανέστατο ότι λόγω της μεγάλης (κατά τον ίδιο) απόστασης των 13 μέτρων από το τοίχο περίφραξης οι εργασίες δεν επηρέασαν το γειτονικό τεμάχιο κάθε άλλο παρά πειστική μπορεί να θεωρηθεί. Τέτοια τοποθέτηση δεν εξηγεί επαρκώς πως είναι δυνατό να αποσυνδέεται εντελώς η εκσκαφή με τη κατάρρευση του δρόμου. Ιδιαίτερα δε όταν η εναλλακτική και μοναδική εξήγηση η οποία προσφέρεται, από τις εναγόμενες, είναι αυτή της κατ΄ ισχυρισμό ακατάλληλης θεμελίωσης του δρόμου ανεξάρτητα και από το γεγονός ότι αυτή για περίοδο 5 ετών προ των εργασιών εκσκαφής στο γειτονικό τεμάχιο 253 δεν παρουσίασε οποιοδήποτε πρόβλημα το οποίο να είχε οδηγήσει στη κατάρρευση του δρόμου.
  54. Πραγματικά δεν είναι αρκετό είτε για αυτό το μάρτυρα είτε για τους υπόλοιπους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν προς υποστήριξη της υπεράσπισης απλώς να προβάλλεται η θέση ότι οι εργασίες εκσκαφής δεν συνδέονται με τη κατάρρευση του δρόμου. Ούτε και αρκετό να προτείνεται μία άλλη εξήγηση εντελώς αντίθετη με το αυταπόδεικτο ιστορικό σταθερότητας του δρόμου. Ουσιαστικά παρά και την απόπειρα υποστήριξης της όλης θέσης των εναγομένων με τη παρουσίαση επιστημονικής μαρτυρίας της προβαλλόμενης μάλιστα ποιότητας του Χατζημιτσή αυτό το οποίο διαπιστώνεται σε συνάρτηση με τα γεγονότα αυτής της αγωγής είναι ότι ελλείπει εντελώς η οποιαδήποτε λογική συνοχή σε αυτή τη θέση έτσι ώστε να πείθεται το Δικαστήριο αναφορικά με τη βασιμότητα της.
  55. Τονίζω και πάλι ότι η απόσταση εκσκαφής την οποία ο μάρτυρας αυτός θεωρεί ασφαλή δεν λαμβάνει υπόψη παράγοντες τους οποίους ο ίδιος αναγνωρίζει γενικά. Όπως, παραδείγματος χάριν, τη ακαταλληλότητα και αστάθεια του εδάφους.
  56. Οφείλω επίσης να παρατηρήσω το εξής. Ασφαλώς ο Χατζημιτσής δεν θα ήταν δυνατό να απαντά σε ερωτήσεις σε σχέση με τον Αλεξάνδρου όπως ο ίδιος ο Αλεξάνδρου θα μπορούσε να απαντήσει. Δεν παύει όμως να είναι μάρτυρας ο οποίος παρουσιάστηκε προς υποστήριξη των θέσεων των εναγομένων. Επιπλέον, ο ίδιος ο Αλεξάνδρου έδωσε επίσης μαρτυρία με τη δική του προφορική κατάθεση έστω και δίχως αναφορά στη μαρτυρία του Χατζημιτσή.
  57. Συνεπώς, παρέχεται περιθώριο παράθεσης και σύγκρισης των ισχυρισμών αυτών των δύο μαρτύρων έστω και σε σχέση με τα όσα ο ένας από αυτούς (ο Χατζημιτσής) υπέθετε αναφορικά με τις πιθανές ή προσφερόμενες ενέργειες ή πράξεις του άλλου (του Αλεξάνδρου) ως προς τις εργασίες της εναγομένης
  58. Αυτό το οποίο αβίαστα διαπιστώνεται είναι ότι η παρατηρούμενη έλλειψη συνάρτησης μεταξύ του περιεχομένου της προφορικής κατάθεσης του Αλεξάνδρου και αυτής του Χατζημιτσή δεν αφήνει περιθώριο για οποιαδήποτε ενίσχυση της αξιοπιστίας των οποιωνδήποτε σχετικών ισχυρισμών του Χατζημιτσή ως προς το κατ΄ ισχυρισμό συμβουλευτικό του ρόλο προς τον Αλεξάνδρου.
  59. Η τελική εικόνα η οποία σχηματίζεται στο μυαλό του Δικαστηρίου αναφορικά με τη μαρτυρία του Χατζημιτσή είναι αρνητική. Κατ΄ αρχάς δεν πείθει ο μάρτυρας αυτός ως προς τη παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τις εναγόμενες προ της έναρξης των εργασιών εκσκαφής. Ιδιαίτερα δε σε σχέση με τον τρόπο διεκπεραίωσης αυτών των εργασιών. Το πιθανότερο σημείο εμπλοκής του μάρτυρα αυτού είναι μετά από τη καταχώρηση αυτής της αγωγής. Ούτε και έπεισε το Δικαστήριο ως προς το ότι ο ίδιος έβγαλε τις φωτογραφίες οι οποίες επισυνάπτονται στην έκθεση του (τεκμήριο 17). Αλλά βεβαίως το πιο σημαντικό από όσα απέτυχε ο μάρτυρας αυτός να πείσει το Δικαστήριο είναι η ίδια η ουσία της μαρτυρίας του ως προς το πραγματικό λόγο κατάρρευσης του δρόμου.
  60. Η δε μαρτυρία του ως προς τα κατ΄ ισχυρισμό κριτήρια για τη κατασκευή όλων των οδών στη Κύπρο (τεκμήριο 20) κρίνεται άσχετη με την επίδικη περίπτωση. Δεν κατάφερε ο μάρτυρας αυτός να εξηγήσει πως το τεκμήριο 20, το οποίο έχει σχέση με τη κατασκευή αυτοκινητόδρομων, μπορεί να τύχει εφαρμογής στην επίδικη περίπτωση. Ούτε και ισχυρίστηκε καν ότι η οποιαδήποτε κατασκευή δρόμου από την εναγόμενη 2 στη συγκεκριμένη περίπτωση έγινε βασιζόμενη στο περιεχόμενο αυτού του τεκμηρίου.
  61. Ούτε και οποιαδήποτε από τα υπόλοιπα τεκμήρια τα οποία ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε ενίσχυσαν με οποιοδήποτε τρόπο τη βασιμότητα των θέσεων τις οποίες υποστήριξε ως ορθές σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Όταν επί απλών θεμάτων ο μάρτυρας αυτός απέτυχε να πείσει το Δικαστήριο, πως θα ήταν δυνατό να ενισχυθούν οι απόψεις του με αναφορές όπως, παραδείγματος χάριν, των τιμών αντανακλαστικότητας (τεκμήριο 21) από δορυφορικές εικόνες αρχείου; Φαντάζει και αυτή η μαρτυρία, όπως και μεγάλο μέρος της προφορικής μαρτυρίας αυτού του μάρτυρα, ως μία αχρείαστη επίδειξη γνώσεων με απομακρυσμένη δυνατότητα σύνδεσης με μία απλή, λογική και κατ΄ επέκταση πειστική επεξήγηση της όλης κατάστασης η οποία οδήγησε στη κατάρρευση του δρόμου.
  62. Διατηρώντας υπόψη την μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας αλλά και τις προβαλλόμενες γνώσεις του Χατζημιτσή είναι πραγματικά δύσκολο να γίνει δεκτό ότι ο ίδιος ειλικρινά πίστευε αυτά τα οποία υποστήριζε ως ανταποκρινόμενα στη πραγματικότητα. Παραδείγματος χάριν, όταν του υποβλήθηκε ότι ο ίδιος γνώριζε πολύ καλά ότι από μόνη της η κατασκευή του δρόμου δεν είχε σχέση με τη κατάρρευση του διότι όπως και να κατασκευαζόταν θα κατάρρεε, απάντησε ως εξής. Ενέμεινε ουσιαστικά ότι εάν είχαν τηρηθεί οι σωστές τεχνικές προδιαγραφές με τα κατάλληλα υλικά θεμελίωσης και ειδικά σε μεγάλες επιχωματώσεις η χρήση καλά συμπυκνωμένου χαβαροτσιάκιλου τότε αυτό θα προστάτευε όλη τη κατασκευή. Πραγματικά δοκιμάζει την απλή λογική αυτή η θέση του μάρτυρα. Πως είναι δυνατό όσο καλά κατασκευασμένος και να ήταν ο δρόμος, εάν ουσιαστικά είχε μετακινηθεί η κατ΄ επέκταση βάση του επί του πρανές στο οποίο αυτή στηριζόταν, να μην είχε προκληθεί η κατάρρευση του; Είναι αυτό το οποίο απέτυχε να εξηγήσει στο Δικαστήριο ο Χατζημιτσής. Μάλιστα η αναφορά του στη συνέχεια σε κατάλληλες γωνίες πρανές και τη σωστή κατασκευή των πρανών κάθε άλλο παρά υποστηρίζει τα όσα ο ίδιος ισχυριζόταν αναφορικά με τη κατασκευή του δρόμου επί ενός υφιστάμενου και φυσικού πρανές.
  63. Επιπλέον, όταν του υποβλήθηκε ότι αν γινόταν ο δρόμος όπως ένας αυτοκινητόδρομος αυτό θα προσέθετε περισσότερο υλικό οπότε η κατάρρευση θα ήταν ακόμη πιο μεγάλη, η απάντηση του κάθε άλλο παρά υποστήριζε τη γενική του θέση ως προς την έλλειψη σύνδεσης της κατάρρευσης του δρόμου με την εκσκαφή. Κατ΄ αρχάς ανέφερε το εξής, το οποίο γενικά σε σχέση με τη κατασκευή ενός αυτοκινητόδρομου φαντάζει λογικό. Ότι δηλαδή η κατασκευή αυτοκινητόδρομου με τα κατάλληλα υλικά καθώς και τη σωστή κατασκευή των πρανών σίγουρα στηρίζεται στη γεωμετρία της περιοχής και σε υψομετρικές διαφορές. Πρόσθεσε όμως και τα εξής σε σχέση με τη συγκεκριμένη περίπτωση. Ότι εάν είχαν χρησιμοποιηθεί τα σωστά υλικά αν και συμφωνούσε ότι αυτά θα προκαλούσαν επιπρόσθετο φόρτο όμως χρησιμοποιώντας τους συντελεστές ασφάλειας και κατάλληλες γωνίες πρανών θα μπορούσε να αποφευχθεί η οποιαδήποτε κατάρρευση. Υπενθύμισε ότι όπως είχε αναφέρει στη συγκεκριμένη περίπτωση η εκσκαφή ήταν κατακόρυφη και προχώρησε στην εφαρμογή φόρμουλας η οποία αναφέρεται σε τιμές από σχετική βιβλιογραφία για αργιλώδες έδαφος και στηριζόμενος σε αυτή εισηγήθηκε ότι το πρανές αστοχεί όταν το ύψος του γίνει ίσο με το κρίσιμο ύψος. Υπολόγισε αυτό το κρίσιμο ύψος σε 7.32 μέτρα κατακόρυφη εκσκαφή προσθέτοντας ότι σε αυτό το ύψος θα προέκυπτε κατάρρευση ενώ στη συγκεκριμένη περίπτωση το ύψος εκσκαφής ήταν περίπου στα 2 μέτρα.
  64. Σε ποιες όμως κατάλληλες γωνίες πρανών αναφερόταν ο μάρτυρας αυτός σε σχέση με τη συγκεκριμένη περίπτωση όπου ήδη υπήρχε ένα συγκεκριμένο φυσικό πρανές; Επιπλέον, τι ακριβώς εννοούσε με αναφορά σε ύψος εκσκαφής 2 μέτρων μόνο αγνοώντας το πραγματικό ύψος του φυσικού πρανές σε συνάρτηση με μία, κατά τον ίδιο, «κατακόρυφη» εκσκαφή. Πραγματικά όσο και να δοκιμαστεί με τη απλή κοινή λογική η όλη θέση του μάρτυρα αυτού δεν συνάδει με την επί τόπου πραγματική κατάσταση.
  65. Όταν του ζητήθηκαν διευκρινίσεις σε σχέση με τα όσα ανέφερε, η εκσκαφή στην οποία ο Αλεξάνδρου είχε προβεί δεν περιγραφόταν πλέον ως κατακόρυφη αλλά «περίπου» κατακόρυφη ενώ πέραν από τη φόρμουλα στην οποία είχε αναφερθεί πρόσθεσε ότι υπάρχουν διάφορες εξισώσεις μεθόδων και ότι επειδή δεν υπήρχαν όλα τα στοιχεία εδάφους ο ίδιος έκαμε μία «εκτίμηση» ως προς το ότι επειδή το έδαφος ήταν αργιλώδες θα προέκυπτε κατάρρευση αν είχε προβεί σε εκσκαφή ύψους 7.
  66. Προκαλεί πλέον απορία με αυτή τη διευκρίνιση κατά πόσο ο ίδιος υποστήριζε την ορθότητα των όσων ήδη είχε αναφέρει στην αμέσως προηγούμενη απάντηση του. Στη συνέχεια δέχτηκε ότι υιοθετούσε τη φόρμουλα την οποία είχε αναφέρει προηγουμένως αφού πρώτα όμως ήδη είχε προσθέσει ότι στη βιβλιογραφία αναφέρονται πάρα πολλές μέθοδοι οι οποίες στηρίζονται και εφαρμόζονται σε πραγματικές συνθήκες και αφού επιπλέον στη συνέχεια πρόσθεσε ότι πέραν από αυτή τη φόρμουλα υπάρχουν και άλλες εμπειρικές μέθοδοι σε σχέση με τις οποίες για να γίνει εκτίμηση ακριβείας χρειάζεται πλήρη καταγραφή των στοιχείων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε κενό καθότι δεν υπήρχε γεωλογική μελέτη και άρα ο ίδιος είχε προβεί σε μία «σημαντική» εκτίμηση βάσει των όσων είχαν προσκομιστεί (δηλαδή, από τους ενάγοντες) με αναφορά στη σελίδα 26 του τεκμηρίου
  67. Παρά και την αναφορά του σε αυτό το τεκμήριο, τα όσα επεξηγούσε ο μάρτυρας αυτός αναδεικνύουν αοριστία σε σχέση με τη θέση την οποία ο ίδιος ουσιαστικά υποστήριζε. Όταν ερωτήθηκε εάν υιοθετούσε τη συγκεκριμένη φόρμουλα ως ορθή, παρά και τη προηγούμενη αναφορά του, πλέον απαντούσε ότι αυτή είναι μία εκτίμηση διότι δεν είχε τη καταγραφή όλων των στοιχείων ενώ υπάρχουν και άλλες φόρμουλες τις οποίες προσφέρθηκε να αναφέρει.
  68. Ερωτήθηκε τότε εάν μπορούσε να εφαρμόσει αυτές τις μεθόδους στη συγκεκριμένη περίπτωση. Αναφέρθηκε και πάλι στη διατμητική αντοχή (τεκμήριο 15, σελίδα 26) και την εκτίμηση η οποία γίνεται χρησιμοποιώντας τιμές από τη βιβλιογραφία αναφορικά με αργιλικά εδάφη. Στη συνέχεια αφού απαντούσε και άλλες σχετικές ερωτήσεις διευκρίνισε ουσιαστικά ότι η εκτίμηση του ήταν μία «πρώτη» εκτίμηση.
  69. Τελικά αυτό το οποίο αναδεικνύεται από τα όσα ανέφερε σχετικά ο μάρτυρας αυτός είναι μία αβεβαιότητα ακόμη και σε σχέση με τα όσα εκ πρώτης όψεως φαινόταν να υποστήριζε. Ενώ στη συνέχεια της αντεξέτασης του, τα όσα ουσιαστικά «συζήτησε» με τον ευπαίδευτο δικηγόρο των εναγόντων, όσο ενδιαφέρον και να παρουσιάζουν, ήταν γενικά και θεωρητικά και δεν θα ήταν δυνατό να τύχουν εφαρμογής από το Δικαστήριο στη συγκεκριμένη περίπτωση. Παρά μόνο έτσι ώστε να κριθεί ότι ούτε και αυτά ενδυναμώνουν ή υποστηρίζουν με οποιοδήποτε πειστικό τρόπο την ορθότητα των γενικότερων θέσεων τις οποίες ο μάρτυρας αυτός υποστήριξε αλλά ούτε και του βασικού συμπεράσματος του σε σχέση με τα πραγματικά αίτια της κατάρρευσης του δρόμου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ. 2
  70. Από το σύνολο της προφορικής κατάθεσης του Αλεξάνδρου προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός του ελάχιστου βαθμού στον οποίο είναι δυνατό να συσχετιστεί η δική του μαρτυρία με αυτή του Χατζημιτσή. Λογικά θα αναμενόταν οι εναγόμενες δια μέσω της μαρτυρίας του Αλεξάνδρου να επεδίωκαν την ενίσχυση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας η οποία ήδη είχε προκύψει από τη προφορική κατάθεση του Χατζημιτσή. Αντιθέτως παρά και τις διάσπαρτες αναφορές στον Αλεξάνδρου κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του Χατζημιτσή εντούτοις στη προφορική κατάθεση του Αλεξάνδρου δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά στον Χατζημιτσή. Δεν είναι δυνατό πραγματικά να αγνοηθεί αυτό το γεγονός ως ένα δεδομένο σε σχέση με την αξιολόγηση της μαρτυρίας τόσο του Χατζημιτσή όσο και του Αλεξάνδρου. Λογικά θα αναμενόταν μία συμπαγής παρουσίαση της εκδοχής των εναγομένων δια μέσω όλων των μαρτύρων οι οποίοι κατέθεσαν προς υποστήριξη της υπεράσπισης των.
  71. Σημαντική είναι η αποδοχή από τον Αλεξάνδρου της υποχρέωσης αλλά και ευθύνης κατασκευής του ήμισυ του δρόμου στο βόρειο μέρος του τεμαχίου 253 σε συνέχεια υφιστάμενου δρόμου ο οποίος είχε κατασκευαστεί από την Tritonia (βλ. σχετικά τόσο τη παράγραφο 44 όσο και τη παράγραφο 84 αυτής της απόφασης).
  72. Αναφέρθηκε ο Αλεξάνδρου στα καθήκοντα της εναγομένης 2 σε σχέση με το έργο το οποίο της είχε αναθέσει η εναγόμενη
  73. Θεωρώ ότι ο τρόπος επιλογής απάντησης ερωτήσεων από τον Αλεξάνδρου έχει σημασία καθότι αναδεικνύεται η ατίθαση επιμονή του ως προς τη προώθηση μίας ολότελα δικής του εκδοχής των πραγμάτων. Ανεξάρτητα ενδεχομένως και από την οποιαδήποτε προσπάθεια διαφορετικής παρουσίασης της εκδοχής των εναγομένων από τον ευπαίδευτο συνήγορο τους. Η αυθαιρεσία αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει είτε θετικά είτε αρνητικά ως προς τη προώθηση των θέσεων των εναγομένων. Στη περίπτωση του Αλεξάνδρου λειτούργησε αρνητικά. Αντίθετο αποτέλεσμα θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί μόνο εάν ο οποιοσδήποτε δικός του στόχος εντασσόταν εντός των επίδικων θεμάτων όπως αυτά καθορίζονται από τα δικόγραφα και όχι από τη δική του γνώμη.
  74. Παράδειγμα αυτού του τρόπου είναι η απάντηση η οποία δόθηκε όταν κατά τη κύρια εξέταση του ερωτήθηκε πώς ήταν κατασκευασμένος ο μισός δρόμος στη πλευρά των επαύλεων της Tritonia και απάντησε ως εξής. Ότι πρώτη ευθύνη του κάθε εργολήπτη μετά από την ανάθεση του έργου είναι η εκτεταμένη έρευνα του τεμαχίου του εργοταξίου καθώς και των γύρω περιουσιών για τυχόν επηρεασμούς. Ισχυρίστηκε ότι από τις πρώτες ώρες των ερευνών του διαπίστωσε ότι και οι 4 επαύλεις της Tritonia είχαν υποστεί σοβαρότατες ζημιές οι οποίες προέρχονταν από καθιζήσεις και μετατοπίσεις. Πρόσθεσε ότι ο δρόμος δεν πληρούσε καμία ορθή προδιαγραφή και ότι ο πολύ λεπτός ασφαλτοτάπητας του εδραζόταν πάνω σε μπάζα και απορρίμματα.
  75. Βεβαίως δεν εξήγησε πως από τις πρώτες ώρες των ερευνών του και δίχως να είχε προηγηθεί η οποιαδήποτε εκσκαφή ο ίδιος ήταν σε θέση ιδίοις όμμασιν ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο να διαπιστώσει τα υλικά επί των οποίων ο ασφαλτοτάπητας εδραζόταν. Επίσης διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε δημόσιο πεζοδρόμιο στο οποίο θα είχαν τοποθετηθεί όλες οι πρόνοιες όπως ύδρευση και τηλεπικοινωνίες. Επιπλέον ο δρόμος υψομετρικά ήταν τελείως λανθασμένος διότι αν ο ίδιος ακολουθούσε τη δική του υποχρέωση στη κατασκευή του άλλου μισού τότε θα δημιουργούσε μία τεχνητή λίμνη και θα εγκλώβιζε τα οποιαδήποτε ύδατα συμπεριλαμβανομένων και των όμβριων χωρίς διέξοδο.
  76. Αυτό το οποίο καθίσταται εμφανές από αυτή την απάντηση είναι ότι πρόθεση του Αλεξάνδρου πέραν από την αναφορά σε παράλειψη τήρησης των οποιωνδήποτε προδιαγραφών στη κατασκευή του δρόμου ήταν η γενικότερη αμφισβήτηση της ποιότητας των εργασιών ανέγερσης από την Tritonia όχι μόνο της επίδικης κατοικίας αλλά και των υπόλοιπων γειτονικών κατοικιών. Αναφέρεται το Δικαστήριο σε αυτό το θέμα σε άλλο σημείο αυτής της απόφασης (βλ. σχετικά τη παράγραφο 207 αυτής της απόφασης). Αναμφίβολα σταθερή προσπάθεια του μάρτυρα ήταν να μεταφέρει στην Tritonia όλη την ευθύνη για οποιαδήποτε επίπτωση ή πρόκληση ζημιάς είτε στο δρόμο είτε στη κατοικία. Παραδείγματος χάριν, σε μεταγενέστερο σημείο της προφορικής κατάθεσης του ισχυρίστηκε σε σχέση με τον τοίχο περίφραξης ότι σε αυτόν παρουσιάστηκε καθίζηση στο σημείο όπου αυτός ενώνεται με το πάτωμα της βεράντας.
  77. Ήταν εύκολο και φαινομενικά ανώδυνο για αυτόν το μάρτυρα να ισχυρίζεται ότι ήθελε στην απουσία της Tritonia ως διάδικου. Θεωρώ ότι εάν αυτή η προσέγγιση αποτελούσε γνήσιο και εκ των προτέρων προβαλλόμενο μέρος της όλης γραμμής της υπεράσπισης με τον ανάλογο δικονομικό τρόπο τότε η όλη ακροαματική διαδικασία θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί διαφορετικά. Όμως ως είχε καθοριστεί η διαδικασία και με βάση το περιεχόμενο των δικογράφων των εναγομένων οι ενάγοντες δεν είχαν την οποιαδήποτε υποχρέωση ή ακόμη και δυνατότητα εκ των προτέρων όπως παρουσιάσουν μαρτυρία προς ανατροπή τέτοιων ισχυρισμών των εναγομένων όπως αυτοί προφορικά προβάλλονταν από τους μάρτυρες των. Η επιλογή των εναγομένων να ισχυρίζονται οι μάρτυρες των οτιδήποτε επιθυμούσαν στην απουσία της εταιρείας στην οποία καταλόγιζαν ευθύνη ασφαλώς δεν λειτουργεί προς όφελος της υπεράσπισης των.
  78. Η όλη γραμμή παρουσίασης μαρτυρίας κατά την κύρια εξέταση του Αλεξάνδρου δεν ήταν αυτή της ιστορικής αναδρομής ως προς τα όσα είχαν συμβεί προ της κατάρρευσης του δρόμου. Αντιθέτως, ερωτήθηκε με ποιο τρόπο εργάστηκε σε σχέση με τη κατασκευή του δρόμου. Ουσιαστικά ο τρόπος προβολής της υπεράσπισης των εναγομένων δια μέσω αυτού του μάρτυρα δεν αποτελείτο από αναφορά γεγονότων αλλά παρουσίαση των προθέσεων του σε σχέση με τις εργασίες εντός του τεμαχίου 253 με βασικό άξονα το δρόμο. Καθόλου πειστική όμως δεν κρίνεται αυτή η προσέγγιση. Ανεπιτυχώς προσπάθησε να αποδείξει ότι η όλη προσοχή του επικεντρώθηκε στη σταθερότητα του συγκεκριμένου δρόμου.
  79. Ερωτήθηκε με ποιο τρόπο εργάστηκε σε σχέση με τη κατασκευή του δρόμου. Ισχυρίστηκε ότι ανέπτυξε ένα πρόγραμμα εργασίας σύμφωνα με το οποίο βασική του έγνοια ήταν ακριβώς να δημιουργήσει όσο το δυνατό καλύτερη στήριξη στα γειτονικά τεμάχια επί των οποίων ήταν κτισμένες οι επαύλεις της Tritonia. Ότι δηλαδή αφού διαπίστωσε ότι το υπέδαφος ήταν κόννος ο οποίος ανήκει στη κατηγορία των επικίνδυνων εδαφών αποφάσισε ότι θα έπρεπε να ξεκινήσει τις εργασίες από κάτω προς τα πάνω, δηλαδή από τις επαύλεις, μετά τον ιδιωτικό δρόμο, μετά τις πολυκατοικίες και τελευταίο το ήμισυ του δρόμου. Το σκεπτικό του, όπως ισχυρίστηκε, ήταν έτσι ώστε οι συγκεκριμένες κατασκευές να αποτελούσαν από μόνες τους αντιστήριξη από νότια προς βόρεια κατεύθυνση, δηλαδή από κάτω προς τα πάνω. Σε σχέση με αυτή την απόφαση του «επικαλέστηκε» τον επιβλέποντα πολιτικό μηχανικό του έργου δηλαδή, τον Ευθυμιάδη, όπου σε μία μικρή σύσκεψη αποφάσισαν ότι λόγω του αργιλώδες υπεδάφους χρειαζόταν εδαφολογική μελέτη και αναθεώρηση των στατικών θεμελίωσης ολόκληρου του έργου. Αναφέρθηκε τότε και στις πασσαλώσεις βάσει των οδηγιών εργοταξίου από τον επιβλέποντα και άλλες διάφορες ενέργειες θεμελίωσης.
  80. Αναφέρθηκε τότε σε λεπτομέρειες αυτών των εργασιών ο Αλεξάνδρου. Πραγματικά όμως ακόμη και να μην ήταν δυνατό να κριθεί από το αποτέλεσμα και μόνο της κατάρρευσης του δρόμου κατά πόσο όντως ο ίδιος ενδιαφερόταν για τη σταθερότητα του δρόμου, επιπλέον η όλη περιγραφή την οποία έδωσε σε σχέση με τις εργασίες δεν πείθει ότι στόχος του ήταν δημιουργηθεί μία όσο το δυνατό καλύτερη στήριξη στα γειτονικά τεμάχια επί των οποίων ήταν κτισμένες οι επαύλεις της Tritonia. Αντιθέτως η εντύπωση η οποία δημιουργείται με βάση τα όσα ανέφερε είναι ότι στόχος του ήταν η ολοκλήρωση των εργασιών εντός του τεμαχίου ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε επιπτώσεις είτε στο δρόμο είτε στη κατοικία ή σε οποιαδήποτε από τις άλλες επαύλεις οι οποίες ανεγέρθηκαν από τη Tritonia. Η προσπάθεια δε να δείξει ότι η όλη πρόοδος των εργασιών είχε και ως στόχο - έστω και να μην είναι δυνατό να θεωρηθεί ως αποκλειστικός - τη δημιουργία στήριξης προς το δρόμο αλλά και τις επαύλεις της Tritonia απέτυχε όλως διόλου. Η όλη περιγραφή των εργασιών η οποία δόθηκε είναι εμφανές ότι στόχο είχε την όσο το καλύτερο δυνατό θεμελίωση του έργου υπό κατασκευή από τον ίδιο παρά τη στήριξη οποιασδήποτε άλλης κατασκευής εντός των παρακείμενων τεμαχίων.
  81. Περιέγραψε και πάλι πως ξεκίνησε από κάτω προς τα πάνω κατασκευάζοντας πρώτα τις επαύλεις, μετά τον ιδιωτικό δρόμο και μετά τις πολυκατοικίες με στόχο να προκαλέσει μία σταθερότητα σε όλο το έργο έτσι ώστε οι δύο πολυκατοικίες να δουλέψουν ως αντιστήριξη για να επιτευχθεί η σταθερότητα του δρόμου. Υποστήριξε ότι στη πράξη και στο τέλος αυτό πραγματοποίησε αφαιρώντας το σαθρό έδαφος στο οποίο εδραζόταν ο δρόμος της Tritonia και αντικαθιστώντας το με κράσιερερ συμπιεσμένο ανά στρώση των 30 εκατοστών. Τόνισε ότι ο δρόμος της Tritonia έπρεπε να επανακατασκευαστεί και ότι ο ίδιος υπέβαλε σχετικό αίτημα στον επιβλέποντα μηχανικό του έργου με κόστος £75.000,00 σαν πρόσθετη εργασία. Αναφέρθηκε και στη κατασκευή του πεζοδρομίου στη πλευρά του τεμαχίου 253 και μερικώς επί πληρωμή στην αντίθετη.
  82. Όλα αυτά τα οποία ο Αλεξάνδρου ισχυρίστηκε δεν αποτελούν καν μέρος της υπεράσπισης των εναγομένων όπως αυτή παρατίθεται εντός του δικογράφου τους. Ότι δηλαδή το όλο έργο εντός του τεμαχίου 253 είχε τέτοια προοπτική και σχεδιασμό έτσι ώστε μάλιστα να εξασφαλίζεται η σταθερότητα τόσο του δρόμου όσο και της κατοικίας. Δηλαδή η όλη αυτή ιδανική και εκτός δικογράφων εκδοχή ως προς τα όσα είχαν κατ΄ ισχυρισμό προγραμματιστεί κατά την κατασκευή του έργου εντός του τεμαχίου 253 προς όφελος της σταθερότητας κατασκευών εκτός αυτού εντός παρακείμενων τεμαχίων και έχοντας ως στόχο την επίτευξη αυτής της σταθερότητας. Πραγματικά μόνο ως εκ των υστέρων σκέψεις είναι δυνατό να κριθούν οι ισχυρισμοί του Αλεξάνδρου ως προς την επίτευξη ενός τέτοιου στόχου. Στο σύνολο τους οι ισχυρισμοί του αποτελούν μία δική του εκδοχή αναξιόπιστη και ανεξάρτητη από αυτή των εναγομένων προς υποστήριξη της οποίας κατέθετε ως μάρτυρας.
  83. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι ο Αλεξάνδρου κατά την κύρια εξέταση του και καθ΄ όλη τη διάρκεια περιγραφής όλων αυτών των εργασιών με απώτερο στόχο την κατ΄ ισχυρισμό σταθεροποίηση του δρόμου και της κατοικίας απέφευγε οποιαδήποτε αναφορά σε εργασίες εκσκαφής ή ακόμη και την ίδια τη χρήση της λέξης «εκσκαφή».
  84. Ισχυρίστηκε ότι ο τοίχος αντιστήριξης της κατοικίας ήταν επικίνδυνος και είχε ρωγμές προτού καν ο ίδιος προχωρήσει σε οποιαδήποτε εργασία. Ενέμεινε στη θέση ότι οι δικές του εργασίες επέφεραν σταθεροποίηση στη κατοικία αλλά και στις υπόλοιπες επαύλεις. Ο μάρτυρας αυτός όχι μόνο σταθερά επέλεγε την αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς στο απλό γεγονός της κατάρρευσης του δρόμου αλλά προέβαλε και ισχυρισμούς ωσάν να αγνοούσε ότι σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο όντως συνέβη αυτό το αμοιβαία αποδεκτό από τους διάδικους δεδομένο. Ανεξάρτητα και από το δεδομένο ότι ο ισχυρισμός του ως προς το αποτέλεσμα σταθεροποίησης είχε σχέση με το χρονικό σημείο μετά από την ολοκλήρωση των εργασιών της εναγομένης
  85. Πραγματικά αρνητική εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ενώ ο Αλεξάνδρου προβάλει όλους αυτούς τους διάφορους ισχυρισμούς σταθερά αποφεύγει να προβεί σε οποιαδήποτε αναφορά σε σχέση με τη κατάρρευση του δρόμου.
  86. Διαφέρει επίσης η θέση αυτού του μάρτυρα ως προς τον τοίχο αντιστήριξης της κατοικίας από την όλη αμφισβήτηση κατά την αντεξέταση του Ζαβρίδη αναφορικά με την ύπαρξη οπλισμού εντός του τοίχου. Ο Αλεξάνδρου δεν αναφέρεται σε ανυπαρξία αλλά σε ανεπάρκεια οπλισμού. Συνεπώς ο οπλισμός κατά τον Αλεξάνδρου υπήρχε αλλά ο ίδιος έκρινε ότι ήταν ανεπαρκής. Όπως, κατά τον ίδιο, ήταν και το πέδιλο του. Αποδεχόμενος όμως ότι υπήρχε. Σε αντίθεση με την όλη αμφισβήτηση κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του Ζαβρίδη ως προς το ότι ο τοίχος αυτός δεν ήταν τοίχος αντιστήριξης αλλά περίφραξης. Η δε αναφορά του Αλεξάνδρου προς απόδειξη της ανεπάρκειας του τοίχου στην οποιασδήποτε μορφής επηρεασμού τοίχου γειτονικής έπαυλης δεν αποδεικνύει με ασφάλεια οτιδήποτε αναφορικά με τη ποιότητα κατασκευής της κατοικίας της οποίας ο σχεδιασμός ήταν εμφανώς διαφορετικός.
  87. Η δε προσπάθεια υποστήριξης των θέσεων του με αναφορά στα όσα του είχαν πει άλλοι κάτοικοι των επαύλεων για φόβο χρήσης του δρόμου λόγω ανησυχίας πιθανής υποχώρησης του αποτελεί εξακοής μαρτυρία η οποία αν και αποδεκτή δεν πείθει το Δικαστήριο. Εάν όντως οι εναγόμενες είχαν τέτοια μαρτυρία στη διάθεση τους τότε γιατί δεν την παρουσίασαν;
  88. Ο δε ισχυρισμός του αναφορικά με τη λήψη φωτογραφιών της κατοικίας από τον ίδιο προτού καν αρχίσει τις δικές του εργασίες καθόλου δεν πείθει. Σε περίπτωση κατά την οποία τέτοιες φωτογραφίες όντως υπήρχαν λογικά το Δικαστήριο θα ανέμενε να τις παρουσίαζε και όχι να ισχυρίζεται ότι δεν τις είχε μαζί του αλλά ότι είναι στο αρχείο του και στη διάθεση του. Αν όντως ήταν στη διάθεση του και ο ίδιος δεν επιθυμούσε την οποιαδήποτε αμφισβήτηση των ισχυρισμών του τότε θα ήταν προς όφελος της θετικής αξιολόγησης της αξιοπιστίας του είτε η παρουσίαση είτε η άμεση δυνατότητα παρουσίασης των κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του.
  89. Η προχειρότητα της μαρτυρίας του Αλεξάνδρου αναφορικά με τις χρεώσεις τις οποίες είχαν κατ΄ ισχυρισμό υποστεί οι ενάγοντες δεν υπονομεύει με οποιοδήποτε τρόπο τη βασιμότητα των ισχυρισμών της Murray αναφορικά τόσο με την ύπαρξη τους όσο και αυτή των ισχυρισμών του Ζαβρίδη σε σχέση με την αναγκαιότητα να είχαν προβεί οι ενάγοντες σε αυτές τις εργασίες κυρίως ως προληπτικά μέτρα προς αποφυγή πρόκλησης οποιωνδήποτε επιπρόσθετων ζημιών στη κατοικία. Οι δε ισχυρισμοί του Αλεξάνδρου ότι επιβαλλόταν να έχει άποψη για τις περιουσίες γύρω από το εργοτάξιο και ότι οπωσδήποτε επισκέφθηκε και φωτογράφισε οτιδήποτε τον αφορούσε δεν πείθει ως αξιόπιστος. Ιδιαίτερα δε διατηρώντας υπόψη ότι παρέλειψε να παρουσιάσει τις κατ΄ ισχυρισμό φωτογραφίες ως τεκμήρια.
  90. Εκπληκτικός και αναξιόπιστος ο προφανώς εκ των υστέρων σκέψεων ισχυρισμός του ότι η Murray τον κάλεσε όχι μόνο για καφέ αλλά και για να του υποδείξει διάφορα προβλήματα τα οποία οι ενάγοντες είχαν με την κατοικία όταν ένας τέτοιος ισχυρισμός ουδέποτε τέθηκε στη Murray έτσι ώστε να της είχε δοθεί η ευκαιρία να τοποθετηθεί σχετικά. Διατηρώντας παράλληλα υπόψη ότι ο Αλεξάνδρου ήταν παρών κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης της Murray. Συνεπώς όλες οι λεπτομέρειες τις οποίες έδωσε αναφορικά είτε με προβλήματα της κατοικίας είτε δικές του συμβουλές απορρίπτονται ως αναξιόπιστες.
  91. Η αντεξέταση του Αλεξάνδρου συνέτεινε στην όλη εικόνα αναξιοπιστίας η οποία δημιουργήθηκε κατά την κύρια εξέταση του μάρτυρα αυτού. Ανέδειξε η αντεξέταση και άλλα στοιχεία βεβαίως στα οποία οι εναγόμενες απέφυγαν αναφορά, υπό μορφή ερωτήσεων βεβαίως του ευπαίδευτου συνηγόρου των κατά το πρώτο στάδιο της προφορικής κατάθεσης του Αλεξάνδρου.
  92. Όπως η ανυπαρξία άδειας οικοδομής για τις εργασίες εντός του τεμαχίου
  93. Επιδεικνύοντας κυνισμό αναφέρθηκε στο κατά τον ίδιο «κοινό μυστικό» ότι σε εκείνη τη περίοδο όλοι οι "developers" σχεδίαζαν, πωλούσαν, έκτιζαν και μετά ακολουθούσαν οι άδειες. Ωσάν αυτή η γενική τακτική επικράτησης της παρανομίας, όπως αυτή περιγράφηκε από τον Αλεξάνδρου, δικαιολογούσε τις παράνομες εργασίες οι οποίες διεξάγονταν εντός του τεμαχίου
  94. Ιδιαίτερα δε διατηρώντας ταυτόχρονα υπόψη μία ειδοποιό διαφορά στη περίπτωση των εργασιών εντός του τεμαχίου 253 όπως αυτή σαφώς προκύπτει από το περιεχόμενο της μαρτυρίας της Βλάχου και των τεκμηρίων 10 και
  95. Σε σχέση δηλαδή όχι μόνο με τη παράνομη δραστηριότητα εντός του τεμαχίου 253 αλλά και την ειδοποίηση επιβολής και την, χαρακτηριζόμενη ως εξαιρετικά επείγουσα, εισήγηση προς τον Γενικό Εισαγγελέα για τη λήψη δικαστικών μέτρων ενόψει και της δημιουργίας σοβαρών προβλημάτων οδικής ασφάλειας λόγω καθίζησης του δρόμου από τις «μεγάλες εκσκαφές οι οποίες έχουν εκτελεστεί στο υπό αναφορά τεμάχιο».
  96. Πραγματικά μόνο λυπηρό μειδίαμα είναι δυνατό να προκαλεί η ωμή παραδοχή του Αλεξάνδρου όταν ερωτήθηκε εάν γνώριζε ότι παρανομούσαν. Απάντησε ότι οι εργασίες ξεκίνησαν με αργό ρυθμό αναμένοντας τις άδειες. Ωσάν αυτό να αλλοίωνε ή μετρίαζε με οποιοδήποτε τρόπο τη παράνομη εκτέλεση των εργασιών ή τις επιπτώσεις αυτών όπως αυτές περιγράφονται εντός του τεκμηρίου 11 ημερομηνίας 15/11/
  97. Αμέσως μετά απάντησε ευθέως ότι γνώριζε ότι ήταν παράνομο να αρχίσουν οι εργασίες χωρίς άδεια.
  98. Ερωτήθηκε σε σχέση με τους ισχυρισμούς του, κατά την κύρια εξέταση του, αναφορικά με την ευθύνη ενός εργολήπτη να εξετάσει τόσο το δικό του τεμάχιο όσο και τα γειτονικά πριν να αρχίσει εργασίες. Πλέον διαφοροποίησε κάπως την αρχικά προβαλλόμενη θέση του ή τουλάχιστον πρόσθεσε και διευκρινίσεις. Απάντησε, ναι και όχι, εξηγώντας ότι στο τεμάχιο εντός του οποίου διεξάγονται οι εργασίες παρέχεται η ευχέρεια εδαφολογικής μελέτης ενώ σε σχέση με τα γειτονικά βασίζεσαι σε οπτική μαρτυρία και ερωτήσεις προσθέτοντας ότι δεν κάνεις τρύπες σε γειτονικές περιουσίες. Προφανώς αναφερόμενος σε γεωτρήσεις (βλ. σχετικά το τεκμήριο 22).
  99. Τόνισε, για κάποιο ανεξήγητο λόγο, σε σχέση με τις φωτογραφίες τις οποίες ισχυρίστηκε ότι έβγαλε προτού ξεκινήσουν οι εργασίες, ότι επικεντρώθηκε στις ζημιές τις οποίες κατ΄ ισχυρισμό είχε η κατοικία. Ωσάν σε ανύποπτο χρόνο να γνώριζε ότι οι ιδιοκτήτες της θα καταχωρούσαν αγωγή εναντίον των εναγομένων. Έχει σημασία ως προς την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του αυτού του μάρτυρα η επιλογή του όχι απλώς να αναφέρεται αλλά επιπλέον και να βασίζεται στην ύπαρξη μαρτυρίας την οποία ουδέποτε παρουσίασε (δηλαδή τις φωτογραφίες).
  100. Αντεξετάστηκε αναφορικά με τα όσα ανέφερε σε σχέση με την υψομετρική διαφορά του δρόμου και τον κίνδυνο δημιουργίας μίας τεχνητής λίμνης (βλ. σχετικά τη παράγραφο 142 αυτής της απόφασης) και ως προς το πως έλυσε το πρόβλημα. Απάντησε ότι ξήλωσε ότι απέμεινε από τον υφιστάμενο δρόμο (προφανώς μετά από τη κατάρρευση του στην οποία και πάλι επιμελώς απέφευγε να αναφερθεί ευθέως) και τον επανέφερε με μία κλίση από δεξιά προς αριστερά κατηφορικά και δεξιά προς αριστερά μονόκλινα. Όταν ερωτήθηκε εάν πριν να κτίσει υπήρχε ένα πρανές και το νερό έφευγε με ευκολία απάντησε «πολύ σωστά». Δέχτηκε επίσης ότι όπως ο ίδιος διαπίστωσε το υπέδαφος αποτελείτο από κόννο και ότι αυτό ανήκε στη κατηγορία των επικίνδυνων εδαφών.
  101. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων του υπενθύμισε ότι, όπως ο ίδιος είχε ισχυριστεί, προχώρησε από νότια προς βόρεια με σκοπό τη δημιουργία σταθερότητας. Ανέφερε σε σχέση με αυτό πως ήταν απόλυτα βέβαιος ότι δεν είχε άλλη επιλογή. Γνώριζε ότι το έδαφος ήταν κόννος ενώ ως προς την εδαφολογική μελέτη ανέφερε ότι αυτή έδειξε και κάποια άλλα στοιχεία πέραν και από αυτό το πασιφανές γεγονός. Πρόσθεσε ότι η μελέτη αυτή έγινε όταν ξεκίνησε το έργο και έγινε αποψίλωση για να πεταχτούν τα μπάζα και ότι φαινόταν ο κόννος σε όλη την έκταση του τεμαχίου. Υπολόγισε η μελέτη να έγινε πριν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Απρίλη του 2005 (εντός του τεκμηρίου 22 αναφέρεται η περίοδος Μαΐου έως Ιουνίου του 2005).
  102. Ούτε και σε αυτό το σημείο της προφορικής κατάθεσης του έγινε οποιαδήποτε αναφορά στον οποιοδήποτε κατ΄ ισχυρισμό ρόλο είχε διαδραματίσει ο Χατζημιτσής αποδυναμώνοντας επιπρόσθετα με αυτό τον τρόπο και την ενδεχόμενη σημασία της μαρτυρίας του συγκεκριμένου μάρτυρα υπεράσπισης.
  103. Υποβλήθηκε στον Αλεξάνδρου ότι δεν έγινε καμία μελέτη και ότι ο ίδιος προχώρησε με εμπειρικό τρόπο δίχως να υπάρχει οποιαδήποτε αναθεωρημένη στατική μελέτη. Απέρριψε αυτή τη θέση με γενικόλογη αναφορά κυρίως στην έλλειψη πιθανότητας ένας να διακινδυνεύει τη καριέρα του με αυτό τον τρόπο.
  104. Ως προς το ότι προχώρησαν οι εργασίες δίχως να υπάρχουν εγκριμένα σχέδια από την αρμόδια αρχή, δηλαδή δίχως τις σχετικές άδειες, ισχυρίστηκε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι οι εργασίες δεν έγιναν σωστά και υπεύθυνα. Βεβαίως θα ήταν πιο πειστικός ο Αλεξάνδρου εάν όντως οι εργασίες αποτελούσαν συνέπειες έγκρισης από την αρμόδια αρχή σε συνάρτηση και με το Τοπικό Σχέδιο Πάφου (βλ. σχετικά το τεκμήριο 11).
  105. Προέκυψε κατά την αντεξέταση του Αλεξάνδρου, σχετικά με απόρριψη των ισχυρισμών του ως προς την προγενέστερη της κατάρρευσης του δρόμου επίσκεψη στη κατοικία, ότι ο ίδιος αδυνατούσε να θυμηθεί πότε έγινε η κατάρρευση του δρόμου. Έχοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο ο μάρτυρας αυτός ήταν σε θέση να θυμηθεί τόσα άλλα γεγονότα προκαλεί απορία πραγματικά ο ισχυρισμός του ότι αδυνατούσε να θυμηθεί αυτό το τόσο σημαντικό για την αγωγή γεγονός ή ότι δεν μερίμνησε τουλάχιστον, εάν όντως δεν θυμόταν, να ερευνήσει τα οποιαδήποτε στοιχεία τα οποία είχε στη διάθεση του έτσι ώστε να καθορίσει αυτό το χρονικό σημείο προτού καταθέσει. Η εντύπωση η οποία δημιουργείται είναι ότι επιθυμούσε να αποφύγει να τοποθετηθεί με χρονική ακρίβεια σε σχέση με αυτό το σημείο.
  106. Επιπλέον, αυτή η κατ΄ ισχυρισμό αδυναμία τονίζει την αποφυγή από αυτό τον μάρτυρα της οποιασδήποτε αναφοράς στο γεγονός της εκσκαφής ή των εργασιών γενικότερα της εκσκαφής μέχρι και αυτού του σημείου της προφορικής κατάθεσης του. Ερωτήθηκε τότε εάν αυτό συνέβη τον Δεκέμβρη του
  107. Απάντησε ότι δεν μπορούσε να το επιβεβαιώσει αυτό. Βεβαίως είναι άξιον απορίας πως θα μπορούσε αξιόπιστα να είχε ισχυριστεί οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία έναρξης των εργασιών εκσκαφής όταν εντός της έκθεσης υπεράσπισης αναφέρεται ότι αυτές άρχισαν κατά ή περί το τέλος του
  108. Στη συνέχεια πέραν από τους ισχυρισμούς του αναφορικά με επικοινωνία την οποία είχε με την Murray εξέφρασε υποψίες αναφορικά με τα κίνητρα των εναγόντων με απώτερο στόχο την εκμετάλλευση της όλης κατάστασης. Υποψίες οι οποίες αποτελούν γνώμη του μάρτυρα δίχως πραγματικά να χρήζουν οποιασδήποτε αξιολόγησης. Η θέση αυτή του μάρτυρα απορρίπτεται ως εντελώς ανεδαφική. Αντιθέτως οι ενάγοντες κατέβαλαν προσπάθειες περιορισμού των ζημιών τους με επικέντρωση των οποιωνδήποτε εξόδων σε απαραίτητες εργασίες (βλ. σχετικά τη παράγραφο 34 αυτής της απόφασης).
  109. Ενώ δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί πότε κατέρρευσε ο δρόμος εντούτοις ανέφερε ότι ο τοίχος της έπαυλης με αριθμό 1 κατέρρευσε περίπου την ίδια περίοδο. Σε αυτό το σημείο της προφορικής κατάθεσης του πλέον βρέθηκε αντιμέτωπος με τη λέξη «εκσκαφή». Όταν δηλαδή ερωτήθηκε εάν ο τοίχος κατέρρευσε όταν έκαναν τη εκσκαφή. Πλέον δεν μπορούσε να προσποιείται ο μάρτυρας ή να αποφεύγει ουσιαστικά την ύπαρξη ή τη χρήση της λέξης αυτής. Ανέφερε ότι έκαναν την εκσκαφή σε απόσταση 13 μέτρων από τα σύνορα των επαύλεων. Προφανώς θέλοντας να δείξει ότι σε αυτή την απόσταση η εκσκαφή δεν θα μπορούσε να προκαλέσει την οποιαδήποτε ζημιά.
  110. Σε απάντηση της ερώτησης εάν ο τοίχος κατέρρευσε όταν έκαναν τη εκσκαφή απάντησε αρνητικά προσθέτοντας τα εξής, αποσπασμένα από τον οποιοδήποτε χρονικό καθορισμό των. Ισχυρίστηκε ότι η εκσκαφή ήταν κάτι το οποίο διήρκεσε μισή με μία μέρα και ότι ο τοίχος κατέρρευσε σε μία περίοδο μετά από την εκσκαφή (χρονικά αόριστη) και μετά από κάποιες συγκυρίες (και πάλι χρονικά αόριστα) τονίζοντας ότι τα δύο αυτά γεγονότα δεν είχαν σχέση μεταξύ τους. Διαπιστώνεται επίσης μία ασαφής εικόνα στις αναφορές του σε διενέργεια της εκσκαφής σε επίπεδα με το πρώτο να είναι δύο μέτρα.
  111. Όσο και να ενέμεινε ο Αλεξάνδρου ότι προϋπήρχαν ζημιές τόσο στη κατοικία όσο και στις άλλες επαύλεις λόγω, κατά τον ίδιο, κακής θεμελίωσης, πραγματικά δεν έπεισε το Δικαστήριο ότι τα όσα η Murray ανέφερε δεν ανταποκρίνονταν στη πραγματικότητα. Εμφανώς ο μάρτυρας αυτός προσπαθούσε να αποσυνδέσει το γεγονός της εκσκαφής από τη πρόκληση των οποιωνδήποτε ζημιών στη κατοικία. Η δε προσπάθεια του να πείσει ότι οι ενάγοντες απλά προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν μία κατάσταση προς όφελος τους αγνοεί πλήρως τα όσα αποκαλύφθηκαν από τη μαρτυρία η οποία προσκομίστηκε κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας.
  112. Τονίζω και πάλι ως αξιοσημείωτο πραγματικά σε σχέση με τη μαρτυρία του Αλεξάνδρου το γεγονός ότι ούτε ο ίδιος επεδίωξε αναφορά στη μαρτυρία του Χατζημιτσή αλλά ούτε και παρουσιάστηκε η μαρτυρία του με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να είχε επιδιωχθεί η οποιαδήποτε αλληλοενίσχυση - εάν βεβαίως αυτό θα μπορούσε να είχε κριθεί ως εφικτό - της αξιοπιστίας της μαρτυρίας τόσο του Χατζημιτσή όσο και του ιδίου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ Μ. Υ. 3
  113. Αναφορικά με τη μαρτυρία του Ευθυμιάδη ασφαλώς δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί ο σημαντικός και αναντίλεκτος ισχυρισμός του ότι αυτός ήταν ο επιβλέπων μηχανικός στο έργο εντός του τεμαχίου
  114. Λογικά θα ανέμενε το Δικαστήριο να παρεχόταν επακριβής πληροφόρηση από αυτό το μάρτυρα αναφορικά με τα όσα είχαν συμβεί κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ανέφερε ο μάρτυρας αυτός ότι η έναρξη των οικοδομικών εργασιών συνέβη κατά το πρώτο εξάμηνο του
  115. Προσπάθησε και αυτός ο μάρτυρας να πείσει το Δικαστήριο ότι η θεμελίωση του δρόμου αποτελείτο από χαλαρές και ασταθείς αποθέσεις (παράγραφος 6.3 της γραπτής δήλωσης του).
  116. Παρατηρείται απλώς ότι τόσο ο Αλεξάνδρου όσο και ο Ευθυμιάδης αναφέρονταν στο δρόμο ως δημόσιο δίδοντας έμφαση σε μία κατά τους ίδιους υφιστάμενη κατάσταση και αγνοώντας ουσιαστικά τη μελλοντική προοπτική του δρόμου αφού πρώτα τόσο η Tritonia όσο και η εναγόμενη 1 εκπλήρωναν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους ως προς τη κατασκευή αυτού του δρόμου (βλ. σχετικά τη παράγραφο 44 αυτής της απόφασης).
  117. Ο μάρτυρας αυτός είναι ο πρώτος ο οποίος αναφέρθηκε σε αναστολή των εργασιών μέχρις ότου ολοκληρωθεί εδαφολογική μελέτη. Αναδεικνύεται και με αυτό τον τρόπο μία έλλειψη συνοχής μεταξύ της μαρτυρίας των μαρτύρων των εναγομένων. Επίσης είναι και ο πρώτος μάρτυρας ο οποίος επιτέλους είναι σε θέση να προσφέρει λεπτομέρειες αναφορικά με τη διεξαγωγή της συγκεκριμένης μελέτης.
  118. Οφείλω να τονίσω το εξής ως προς τη διεξαγωγή αυτής της μελέτης. Θεωρώ ότι αυτή δεν έχει τη σημασία την οποία προσπάθησαν να της αποδώσουν οι εναγόμενες. Αν μη τι άλλο θα αναμενόταν ως αποτέλεσμα αυτής της μελέτης η διεξαγωγή των εργασιών εντός του τεμαχίου 253 να ήταν ιδιαίτερα προσεχτική και οι εναγόμενες να είχαν μεριμνήσει έτσι ώστε να είχε αποφευχθεί όχι μόνο η κατάρρευση του δρόμου αλλά και ο οποιοσδήποτε κίνδυνος κατάρρευσης του ή πρόκλησης της οποιασδήποτε ζημιάς είτε στη κατοικία είτε στις γειτονικές προς αυτή επαύλεις. Αντιθέτως, παρά και τη προβαλλόμενη ύπαρξη αυτής της μελέτης, τα αποτελέσματα των εργασιών αναμφίβολα άφηναν εκτεθειμένες τις εναγόμενες σε ισχυρισμούς ότι δεν μερίμνησαν να λάβουν υπόψη την υφιστάμενη κατάσταση όχι μόνο του εδάφους επί του οποίου ανεγειρόταν το δικό τους έργο αλλά και του παρακείμενου εδάφους της ίδιας γεωλογικής φύσης επί του οποίου ήταν ήδη θεμελιωμένες οι επαύλεις της Tritonia.
  119. Εν πάση περιπτώσει ακόμη και να γίνει δεκτή η προγενέστερη ύπαρξη της μελέτης αυτό το οποίο οι ίδιες οι εναγόμενες προβάλουν δια μέσω των μαρτύρων τους είναι ότι έλαβαν μέτρα για τη καλύτερη θεμελίωση του δικού τους έργου και όχι για τη προστασία των οποιωνδήποτε παρακείμενων περιουσιών προς το τεμάχιο
  120. Ακόμη και ο ισχυρισμός του

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.