Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Χριστάκη Ιακωβίδη ως Εκκαθαριστή της περιουσίας της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος Υιοί Λτδ κ.α., Αρ. Συνενωμένων Αγωγών: 390/06 και 392/06, 30/4/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2013:A109 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Συνενωμένων Αγωγών: 390/06 και 392/06 Αρ. Αγωγής: 390/06 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Και ως ετροποποιήθηκε δυνάμει Διατάγματος ημερ. 21.3.2007 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Επίσημος Παραλήπτης ως Προσωρινός Εκκαθαριστής της περιουσίας της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Και ως ετροποποιήθηκε δυνάμει Διατάγματος ημερ. 30.1.2013 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Χριστάκη Ιακωβίδη ως Εκκαθαριστή της περιουσίας της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Αρ. Αγωγής: 392/06 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Και ως ετροποποιήθηκε δυνάμει Διατάγματος ημερ. 21.3.2007 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Επίσημος Παραλήπτης ως Προσωρινός Εκκαθαριστής της περιουσίας της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Και ως ετροποποιήθηκε δυνάμει Διατάγματος ημερ. 30.1.2013 Μεταξύ: Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ Ενάγουσα και
- Χριστάκη Ιακωβίδη ως Εκκαθαριστή της περιουσίας της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος & Υιοί Λτδ
- Χαράλαμπος Κωμοδρόμος
- Κώστας Κωμοδρόμος
- Κυριάκος Κωμοδρόμος
- Μελίτα Μενελάου Κωμοδρόμου Εναγομένων Αίτηση τροποποίησης της Έκθεσης Υπεράσπισης ημερ. 15.4.2013 Ημερομηνία: 30 Απριλίου 2013 Εμφανίσεις: Για τους Αιτητές: κ. Α. Χρ. Δημητριάδης. Για τους Καθ' ων η Αίτηση: κα Ειρ. Δημητρίου. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Εκκρεμούσης της ακροαματικής διαδικασίας και αφού ακούστηκαν 10 μάρτυρες για την ενάγουσα και δύο για τους εναγομένους, καταχωρήθηκε η κρινόμενη αίτηση για τροποποίηση της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης στην αγωγή 390/
- Επιζητείται η προσθήκη 20 νέων παραγράφων με τις οποίες τροποποιείται τόσον το κείμενο της έκθεσης υπεράσπισης όσο και αυτό της ανταπαίτησης. Επιζητείται αύξηση του αξιούμενου ποσού στα €4.511.028,
- Η αιτιολογία για την καταχώρηση της αίτησης αυτής προσφέρεται με την ένορκη δήλωση του εναγομένου 4, Κυριάκου Κωμοδρόμου. Επιρρίπτει ουσιαστικά λάθος και/ή ευθύνη στους προηγούμενους δικηγόρους τους, στους οποίους παρόλο ότι τους είχαν παραδώσει όλα τα σχετικά έγγραφα και γεγονότα, δεν συμπεριέλαβαν όλες τις αναγκαίες θεραπείες στο δικόγραφο. Η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η μαρτυρία των εναγομένων, καθώς διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να προβάλουν τις πραγματικές τους θέσεις και επιθυμίες, αφού ο προηγούμενος δικηγόρος τους παρέλειψε να τις δικογραφήσει. Ισχυρίζεται περαιτέρω πως κατά τη διάρκεια της ακρόασης προσκομίστηκε μαρτυρία και κατατέθηκαν τεκμήρια από την πλευρά της ενάγουσας, τα οποία δεν βρίσκονταν στην κατοχή των εναγομένων και διεφάνη ακόμη περισσότερο ότι σημαντικά γεγονότα και θεραπείες που θα έπρεπε να διεκδικήσουν οι εναγόμενοι δεν έχουν δικογραφηθεί. Ο ρηθείς ενόρκως δηλών αντεξετάστηκε (κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου) επί ορισμένων σημείων της ένορκης δήλωσης του, τόσο για την εξουσιοδότηση εκ μέρους των λοιπών εναγομένων και κυρίως του εναγομένου 1 (αναφορά και σχόλιο γίνεται κατωτέρω) όσο και για την καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης. Η αίτηση συνάντησε την ένσταση της ενάγουσας η οποία επικαλείται ευάριθμους λόγους για τους οποίους θεωρεί πως δεν πρέπει να επιτύχει, αλλά αντίθετα να απορριφθεί. Επικαλούνται μεταξύ άλλων, σοβαρή καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση, κακοπιστία και εισαγωγή νέων επίδικων θεμάτων. Η ένορκη δήλωση της Μ. Πέτρου, που συνοδεύει την ένσταση, επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και προσθέτει πως η προσπάθεια εισαγωγής ισχυρισμών για τις συμβατικές σχέσεις της υπό εκκαθάριση εταιρείας με τον Διευθυντή Δημοσίων Έργων καθιστά ουσιαστικά δίαδικο, άτομο το οποίο δεν βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Σημειώνεται δε με την ένορκη δήλωση πως οι αιτητές δεν προσέρχονται με καθαρά χέρια ενώπιον του Δικαστηρίου και αποκρύπτουν γεγονότα όπως π.χ. τις εκκρεμούσες αγωγές αρ. 854/09, 1658/09, 1953/09 της εταιρείας εναντίον του τμήματος Δημοσίων Έργων για ζητήματα αλληλένδετα και παρόμοια με τα γεγονότα και τις απαιτήσεις που αναφέρει ο Κ. Κωμοδρόμος στην ένορκη δήλωση. Προτού προχωρήσω στην ανάλυση της νομικής πτυχής και την ουσία της αίτησης, κρίνεται σκόπιμη η ενασχόληση με το θέμα της εξουσιοδότησης ή μη του εναγομένου 1 προς τον ενόρκως δηλούντα αλλά και η οδηγία προς τον κ. Δημητριάδη να αποσυρθεί από την υπεράσπιση των αγωγών 390/06 και 392/
- Τόσο με τον πρώτο λόγο ένστασης όσο και την ένορκη δήλωση που τη συνοδεύει, αμφισβητείται η ύπαρξη τέτοιας εξουσιοδότησης και αναφέρεται πως «Πέρα από την πιο πάνω εξουσιοδότηση δεν παρουσιάστηκαν από τον ενόρκως δηλούντα στοιχεία που να αποδεικνύουν κατά πόσο ο εκκαθαριστής στα πλαίσια της τυχόν εξουσιοδότησης του προς τον εναγόμενο 4 έδωσε εντολή ή έστω έχει γνώση για την αιτούμενη τροποποίηση τόσο της Υπεράσπισης όσο και της ανταπαίτησης. Είναι πεποίθηση και θέση της ενάγουσας ότι ο εκκαθαριστής - εναγόμενος 1 όχι μόνο δεν έδωσε σχετικές οδηγίες αλλά δεν είναι καν ενήμερος για την καταχώρηση της αίτησης τροποποίησης». Με τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του ο κ. Κωμοδρόμος απαντά ως εξής στο θέμα τούτο: «
- Ο Χριστάκης Ιακωβίδης με φάξ ημερ. 5.10.2012 πληροφόρησε το Δικηγόρο των Εναγομένων Ανδρέα Δημητριάδη ότι δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 24.6.2011, που εκδόθηκε στα πλαίσια της Αίτησης 57/05, διορίστηκε εκκαθαριστής της εταιρείας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ, και ότι επιθυμούσε τη διευθέτηση συνάντησης για συζήτηση των όρων διορισμού και αμοιβής καθώς και χειρισμού των υποθέσεων 854/09, 953/09 και 1658/09 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1).
- Όπως με πληροφορεί ο Δικηγόρος μου, σε σύντομο χρονικό διάστημα διευθετήθηκε συνάντηση στα γραφεία του Εκκαθαριστή στην Λευκωσία όπου ο Δικηγόρος μου ενημέρωσε τον Εκκαθαριστή τόσο για τις πιο πάνω αναφερόμενες υποθέσεις όσο και για τις παρούσες συνενωμένες υποθέσεις υπ' αρ. 390/06 και 392/06 και συμφωνήθηκε μεταξύ του Εκκαθαριστή και του Δικηγόρου μας η συνέχιση του χειρισμού των υποθέσεων από τον Δικηγόρο μας, οι όροι αμοιβής καθώς ο χειρισμός των υποθέσεων. Ο Εκκαθαριστής έδωσε απεριόριστη εξουσία στον Δικηγόρο μας να χειριστεί τις υποθέσεις των Εναγομένων με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, νοουμένου ότι εξυπηρετούνταν τα συμφέροντα της υπό εκκαθάριση Εταιρείας.
- Περαιτέρω συμφωνήθηκε μεταξύ του Εκκαθαριστή και του Δικηγόρου μας ότι δεν υπήρχε ανάγκη υπογραφής νέων διοριστήριων γιατί ίσχυαν τα υπάρχοντα διοριστήρια που υπογράφηκαν από τον Επίσημο Παραλήπτη ως Προσωρινός Εκκαθαριστής της Εταιρείας.
- Όπως με πληροφορεί ο Δικηγόρος μας, ο Εκκαθαριστής όταν ενημερώθηκε από τον ίδιο για την ύπαρξη και των υποθέσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου υπ' αρ. 390/06 και 392/06, του ανάφερε ότι εάν δημιουργείτο σύγκρουση μεταξύ των συμφερόντων της υπό εκκαθάριση εταιρείας, Εναγομένης αρ. 1, και της Ενάγουσας θα αποχωρούσε από Εκκαθαριστής γιατί είχε συγκρουόμενα συμφέροντα και καθήκοντα.
- Στις 22.4.2013 ελήφθη φάξ από τον Εκκαθαριστή με το οποίο ζητείτο η απόσυρση του δικηγόρου μας από την υπεράσπιση της υπό εκκαθάριση Εταιρείας (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2).
- Με συμβουλεύει ο δικηγόρος μας ότι η πληρεξουσιότητα που έλαβε από τον Επίσημο Παραλήπτη για να εκπροσωπήσει την υπό εκκαθάριση εταιρεία ίσχυε μέχρι την 22.4.2013 που εστάλη η επιστολή του Εκκαθαριστή ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Όπως με συμβουλεύει και πληροφορεί ο Δικηγόρος μας, δυνάμει της εξουσιοδότησης που είχε να προστατεύσει τα συμφέροντα της υπό εκκαθάριση Εταιρείας είχε το δικαίωμα να ζητήσει από οποιοδήποτε πρόσωπο να προβεί σε ένορκη δήλωση για να υποστηρίζει οποιοδήποτε αίτημα της Εταιρείας που υποβαλλόταν στο Δικαστήριο». Αντεξεταζόμενος, δέχθηκε ο κ. Κωμοδρόμος ότι ο ίδιος δεν μίλησε προσωπικά με τον κ. Ιακωβίδη, δεν πήρε εξουσιοδότηση από τον Ιακωβίδη και ούτε έλαβε οποιαδήποτε γραπτή εξουσιοδότηση. Είναι αποδεκτό πως μετά την τροποποίηση του τίτλου της αγωγής με την οποία εμφανίζεται ως εναγόμενος 1, ο Χριστάκης Ιακωβίδης, ο οποίος διορίστηκε εκκαθαριστής της εταιρείας στη θέση του Επίσημου Παραλήπτη που ενεργούσε ως προσωρινός εκκαθαριστής, δεν καταχωρήθηκε στον φάκελο του Δικαστηρίου σημείωμα εμφανίσεως ούτε βέβαια διοριστήριο προς τον κ. Δημητριάδη εκ μέρους του συγκεκριμένου εναγομένου. Καθ' όλα τα στάδια της ακροαματικής διαδικασίας ο κ. Δημητριάδης εμφανιζόταν ως δικηγόρος του εναγομένου 1, όπως και πριν την τροποποίηση και εκπροσωπούσε όλους τους εναγομένους. Είναι η θέση του πως έλαβε προφορική άδεια και οδηγία εκπροσώπησης και ότι εν πάση περιπτώσει δεν ήταν αναγκαία η καταχώρηση νέου σημειώματος εμφάνισης αφού ίσχυε η δοθείσα από τον Επίσημο Παραλήπτη εντολή και εξουσιοδότηση. Το Δικαστήριο δεν συμφωνεί με την τελευταία εισήγηση του συνηγόρου. Ο Επίσημος Παραλήπτης ενεργούσε ως προσωρινός εκκαθαριστής, ενώ ο κ. Χρ. Ιακωβίδης διορίστηκε ως εκκαθαριστής της εταιρείας. Είναι ένα νέο πρόσωπο ξεχωριστό από τον Επίσημο Παραλήπτη γι' αυτό και κατέστη αναγκαία η τροποποίηση του τίτλου της αγωγής και των εκθέσεων απαιτήσεων. Η συνδυασμένη ερμηνεία των διατάξεων των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών Δ.9 θ.11, Δ.12 θ.5 και Δ.16, καθιστούν αναγκαίο τον εκ νέου διορισμό δικηγόρου από τον εκάστοτε εναγόμενο. Πέραν όμως των ανωτέρω, είναι αποδεκτό και καθ' ομολογία του κ. Δημητριάδη τόσο προφορικά όσο και μέσα από τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του κ. Κωμοδρόμου πως η δοθείσα προφορικά πληρεξουσιοδότηση ήρθη, με επιστολή του κ. Ιακωβίδη ημερ. 22.4.2013 (τεκμ. 2 στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση). Το πιο κάτω απόσπασμα είναι σχετικό: «Αναφέρομαι στις αγωγές 390/2006 και 392/2006 που έχουν κινηθεί από την Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ εναντίον της Εταιρείας και θα ήθελα να σας ζητήσω όπως αποσυρθείτε από την υπεράσπιση τους. Από την στιγμή που η Εταιρεία έχει τεθεί σε Εκκαθάριση δεν υπάρχει λόγος να υπερασπιζόμαστε αξιώσεις από μη εξασφαλισμένους Πιστωτές». Όπως ανέφερα και στην ενδιάμεση απόφαση ημερ. 25.4.2013, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε εκ μέρους του εναγομένου 1 η επίσημη και σαφής θέση του επί της πορείας της υπόθεσης που επιθυμεί να ακολουθήσει. Από την άλλη το Δικαστήριο δεν μπορεί να αγνοήσει κοινώς αποδεκτό τεκμήριο, με το οποίο, ομολογουμένως αίρεται η πληρεξουσιοδότηση του συνηγόρου που μέχρι τώρα εμφανιζόταν για εκείνον. Γεννάται επομένως και θέμα δυνατότητας συνέχισης της εμφάνισης του συγκεκριμένου δικηγόρου ενώπιον του Δικαστηρίου για τον εναγομένο
- Θέση την οποία οφείλει να εξετάσει ακολουθώντας τους Κανονισμούς Δεοντολογίας και πρακτικής. Σε σχετικό ερώτημα του Δικαστηρίου εάν προτίθεται να αποσυρθεί από δικηγόρος του εναγομένου 1, απάντησε ότι δεν θα το πράξει σε αυτό το στάδιο, διότι θεωρεί ότι εκπροσωπεί τα συμφέροντα της υπό εκκαθάριση εταιρείας, της οποίας ο εναγόμενος 1 είναι αντιπρόσωπος. Έχει νομολογηθεί πως μετά την εκκαθάριση μιας εταιρείας, οι εξουσίες των διευθυντών αναλαμβάνονται από τον Επίσημο Παραλήπτη, ο οποίος έχει το δικαίωμα χειρισμού των υποθέσεων της. (Μιχαήλ ν. Επίσημου Παραλήπτη
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1033). Ήδη οι εναγόμενοι 3, 4 και 5 καταχώρησαν τη γενική αίτηση υπ' αρ. 105/2013, την ύπαρξη της οποίας ο συνήγορος των εναγομένων γνωστοποίησε προς το Δικαστήριο και αντίγραφο της παρέδωσε (σε αίτημα αναβολής που προηγήθηκε της εκδίκασης της αίτησης) με την οποία επιζητούν να συνεχίσουν οι ίδιοι τη διαδικασία στις εν λόγω αγωγές εκπροσωπώντας την εταιρεία, στρεφόμενοι εναντίον του Χριστάκη Ιακωβίδη. Η αίτηση υπογράφεται από τον ίδιο δικηγόρο, τον κ. Δημητριάδη. Συνεπώς εκείνο που αβίαστα προκύπτει είναι η ύπαρξη και δημιουργία κωλύματος εκ μέρους δικηγόρου να ενεργεί υπέρ ενός διαδίκου και ταυτόχρονα εναντίον του ιδίου. Ξεκάθαρα δηλώνεται με τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση ότι η πληρεξουσιότητα που έλαβε ο δικηγόρος των εναγόμενων από τον κ. Ιακωβίδη ίσχυε μέχρι την 22.4.2013 που εστάλη η επιστολή του, τεκμ.
- Συνεπώς καταλήγω πως πέραν του γεγονότος ότι δεν αποδείχθηκε οποιαδήποτε οδηγία και εξουσιοδότηση εκ μέρους του εναγομένου 1, έχει αρθεί οποιαδήποτε οδηγία και εντολή για συνέχιση της εκπροσώπησης. Και τουλάχιστον για την εκδικαζόμενη αίτηση, δεν υπήρχε κατά την εκδίκαση της, συγκατάθεση εκ μέρους του εναγομένου
- Συνακόλουθα η αίτηση αναφορικά με τον εναγόμενο 1, δεν μπορεί να επιτύχει. Θα εξετασθεί όμως σε συνάρτηση με τους εναγομένους 3, 4 και 5, δεδομένου πως η όποια υποχρέωση τους για καταβολή οιουδήποτε ποσού είναι συνακόλουθη και αλληλένδετη και με την υποχρέωση καταβολής ποσού εκ μέρους της υπό εκκαθάριση εταιρείας. Νομική Πτυχή Έχει νομολογηθεί ότι η τροποποίηση της δικογραφίας είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και ότι εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (δέστε Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος. Οι αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνοψίζονται στη Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 33 και έχουν ως εξής: «
(1)H τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέρονται του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη». Στη Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με εκείνη που διατυπώθηκε στην Assosiated Leisure Ltd and others v. Assosiated Newspapers Ltd
(1970)2 All ER 754, Jamal Khan v. Δημοκρατίας του Πακιστάν, Πολ. Έφ. 295/10 ημερ. 11.7.2011. Η πιο πάνω αρχή όμως, φαίνεται να περιορίστηκε στην Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Α. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560 όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος Έχει νομολογιακά καθιερωθεί πως όταν παρατηρείται καθυστέρηση στη λήψη διαβήματος τροποποίησης απαιτείται παροχή εξήγησης. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση τόσο πιο επιτακτική καθίσταται η ανάγκη αιτιολόγησης. Αυτό που έχει σημασία είναι, η αργοπορία στην εκδήλωση διαβήματος για άδεια τροποποίησης εκεί που όπου προϋποτίθεται η δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας, να εξηγείται ικανοποιητικά η παράλειψη. (Δέστε C & A Pelecanos Associate Ltd v. Pelecanou
(2001)1 A.Α.Δ. 2075, Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ. 44). Είναι αποδεκτό ότι με την παρούσα αίτηση επιχειρείται η εκ δευτέρου τροποποίηση της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης, αφού η πρώτη πραγματοποιήθηκε, με σχετικό διάταγμα του Δικαστηρίου στις 26.6.2007 αφού καταχωρήθηκε σχετική αίτηση από τους τότε δικηγόρους των εναγομένων. Η αιτιολογία που προσφέρθηκε τόσον από τους ίδιους τους εναγομένους όσο και από τον συνήγορο τους, είναι το λάθος των τότε δικηγόρων οι οποίοι δεν συμπεριέλαβαν στο δικόγραφο τις απαραίτητες θεραπείες και αξιώσεις. Γίνεται επίσης επίκληση της μη νομικής κατάρτισης των εναγομένων, οι οποίοι δεν είχαν αντιληφθεί τότε τη μη συμπερίληψη των αναγκαίων αξιώσεων. Η αιτίαση αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για τους εξής λόγους: Ο νυν δικηγόρος των εναγομένων 3, 4 και 5 διορίσθηκε και εκπροσωπεί αυτούς από τις 16.12.2008, ενώ για τον εναγόμενο 1 στις 3.2.2009, δηλαδή τέσσερα και πλέον χρόνια πριν την σκοπούμενη τροποποίηση. Συνεπώς η οποιαδήποτε άγνοια περί των νομικών θεμάτων των εναγομένων αναπληρώνεται από τις νομικές γνώσεις του συνηγόρου τους οι οποίες διασφαλίζουν την κατανόηση των νομικών θεμάτων και του περιεχομένου των δικογράφων. Προσπάθησε ο εναγόμενος 4 να χαρακτηρίσει την πρώτη τροποποίηση ως απλή διόρθωση λαθών και παραλείψεων του τότε δικηγόρου του, ο οποίος κατέθεσε το προσχέδιο αντί του ολοκληρωμένου κειμένου του δικογράφου. Στην ένορκη δήλωση ημερ. 18.12.2006 που συνόδευε την αίτηση τροποποίησης, ο συγκεκριμένος εναγόμενος δηλώνει ενόρκως πως το γεγονός της καταχώρησης προσχεδίου περιήλθε εις γνώση του (του εναγομένου 4) όταν του απεστάλη το καταχωρηθέν δικόγραφο. (Αντελήφθη δηλαδή ο εναγόμενος 4 το ελλιπές του δικογράφου που καταχωρήθηκε). Προβλήθηκε επίσης ως αιτιολογία για την επιλογή του χρόνου προώθησης του επίδικου αιτήματος, η αποκάλυψη και κατάθεση αφ' ενός από την ενάγουσα εγγράφων που δεν τα είχαν αποκαλύψει και αφ' ετέρου, όπως εισηγείται ο κ. Δημητριάδης ο αποκλεισμός από το Δικαστήριο μαρτυρίας που δεν ήταν δικογραφημένη. Αντεξεταζόμενος ο εναγόμενος 4, προσδιόρισε τα αποκρυβέντα έγγραφα σε δύο αποδείξεις για ποσό ΛΚ150.000 εκάστη τις οποίες κατέθεσε η κα Γιαβάσιη Κορακίδου (Μ.Ε.10, τεκμ. 35 και 36). Δέχθηκε όμως πως αυτές οι καταθέσεις ήταν εν γνώσει τους. Δεν εξηγήθηκε ούτε συγκεκριμενοποιήθηκαν τα γεγονότα και ισχυρισμοί, των οποίων η εισαγωγή τους απορρίφθηκε από το Δικαστήριο ως μη δικογραφηθέντα. Ενδεχομένως αφορά την προσπάθεια κατάθεσης συμβολαίου μεταξύ της υπό εκκαθάριση εταιρείας και Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων, δηλαδή γεγονότα γνωστά από το 2006 που καταχωρήθηκε η πρώτη αίτηση τροποποίησης. Κρίνεται πως η δοθείσα αιτιολογία για την παρέλευση τόσου χρονικού διαστήματος για εισαγωγή γεγονότων τα οποία καθ' ομολογία των εναγομένων ήσαν γνωστά και μάλιστα τα είχαν γνωστοποιήσει στους τότε δικηγόρους τους από το 2006, δεν παρέχει έρεισμα για την έγκριση του αιτήματος. Το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημου Παραλήπτη
(1998)1 Α.Α.Δ. 607, 611 είναι σχετικό. «Τα γεγονότα τα οποία θεμελιώνουν την τροποποίηση ήταν γνωστά ή εύλογα, μπορούσαν να εντοπισθούν από τους εναγόμενους από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας. Η αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν παρέχει, αφ' εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας, ούτε δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος». Εισαγωγή νέας βάσης υπεράσπισης Αποτελεί την εκφρασθείσα θέση της ενάγουσας πως η τυχόν έγκριση του αιτήματος με εισαγωγή παραγράφων για γεγονότα που αφορούν τις σχέσεις της υπό εκκαθάριση εταιρείας με τον Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων θα επαναπροσδιορίσει τα επίδικα θέματα και θα εισάξει διαφορές με τρίτο πρόσωπο, το οποίο δεν είναι διάδικος. Επισημαίνεται δε με την ένορκη δήλωση της κας Πέτρου που συνοδεύει την ένσταση και υποδείχθηκε και με την αγόρευση της κας Δημητρίου πως τα θέματα, γεγονότα και αξιώσεις που επιδιώκονται με την τροποποίηση είναι παρόμοια με τις εκκρεμούσες τρεις αγωγές που καταχώρησε η υπό εκκαθάριση εταιρεία εναντίον του Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων. Η προσθήκη νέων υπερασπίσεων, δεν έχει την ίδια δυναμική ως η νέα βάση αγωγής, εφόσον ο ενάγων έχει πάντοτε τη δυνατότητα να αντικρούσει τους όποιους ισχυρισμούς με την Απάντηση του στην Υπεράσπιση (δέστε Annual Practice 1958, σελ. 627). Όμως, ακόμη και στις περιπτώσεις που επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής, η οποία δεν έχει παραγραφεί, η οποία θεωρείται πολύ πιο σοβαρή δικονομική ενέργεια από την εισαγωγή νέας βάσης υπεράσπισης, η αίτηση τροποποίησης δεν οδηγείται χωρίς άλλο σε απόρριψη αλλά ο παράγοντας αυτός συνεκτιμάται με τα υπόλοιπα στοιχεία. (Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, Κ. Παφίτης & Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. 204/09 ημερ. 25.4.2012). Εκείνο που σαφέστατα προκύπτει είναι πως η κάθε περίπτωση εξετάζεται με τα δικά της περιστατικά και ιδιαιτερότητες. Εξηγώντας την αναγκαιότητα προσθήκης των γεγονότων που περιγράφονται στις παρ. 13-22, 25-28 της αίτησης, ο κ. Δημητριάδης ανέφερε τα εξής: Η θέση των εναγομένων είναι πως αντισυμβατικά και κατά παράβαση των οδηγιών των εναγομένων, η ενάγουσα τράπεζα πλήρωσε δύο εγγυητικές επιστολές προς το Τμήμα Δημοσίων Έργων. Η τράπεζα προειδοποιήθηκε από τους εναγομένους να μην πληρώσει και αγνόησε την προειδοποίηση. Η πληρωμή αυτή οδήγησε άμεσα στην υπέρβαση του ορίου του τρεχούμενου λογαριασμού. Θεωρεί πως με την προσθήκη αυτή τίθεται το υπόβαθρο για τις ζημιές και απώλειες που είχε η εταιρεία με τα Δημόσια Έργα δυνάμει συμβολαίων που είχε συνομολογήσει με το συγκεκριμένο τμήμα, την ύπαρξη των οποίων γνώριζε η ενάγουσα, αφού γίνεται αναφορά τους στο τεκμ.
- Αποτελεί γεγονός πως μεγάλο μέρος της υπεράσπισης των εναγομένων και της αντεξέτασης που έγινε προς τους μάρτυρες της ενάγουσας, ήταν η πληρωμή από την ενάγουσα προς το τμήμα Δημοσίων Έργων δύο εγγυητικών επιστολών ύψους ΛΚ109.000 εκάστη, με την παρουσίαση του αντιγράφου, λίγες ημέρες πριν το κλείσιμο του τρεχούμενου λογαριασμού. Ο ισχυρισμός των εναγομένων όπως είναι δικογραφημένος στην έκθεση υπεράσπισης τους και ο οποίος εισήχθη μετά την πρώτη τροποποίηση του 2007 είναι πως: «9.1 Οι Ενάγοντες κατά παράβαση των ρητών και/ή εξυπακουομένων όρων των μεταξύ τους συμφωνιών και/ή της τραπεζικής πρακτικής και/ή συνήθειας (banking practice and/op custom) που προβλέπει ότι εγγυητική είναι πληρωτέα νοουμένου ότι προσκομιστεί η πρωτότυπη εγγυητική, και αντίθετα με τις γραπτές οδηγίες της Εναγομένης 1, χρέωσαν την Εναγόμενη 1 κατά ή περί το Μάϊο του 2004 με ποσό £109.400= και κατά ή περί την ίδια περίοδο με επιπρόσθετο ποσό £109.400=». Ήδη δόθηκε μαρτυρία για το θέμα τούτο και κατατέθηκε ως τεκμήριο 30 η επιστολή της δικηγόρου των εναγομένων με την προτροπή για μη πληρωμή του ποσού. Τα σκοπούμενα να εισαχθούν γεγονότα δε περιορίζονται μόνο στους όρους των συμβολαίων μεταξύ εναγομένων και Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων, για έκδοση εγγυητικής επιστολής με δικαιούχο το Τμήμα Δημοσίων Έργων. Παραπέμπει ουσιαστικά στις μεταξύ τους διαφορές και στο μη δικαίωμα του Διευθυντή για είσπραξη της εγγυητικής και στη διεκδίκηση της εταιρείας οφειλομένων από τον Διευθυντή, ποσών. Οι παρατιθέμενες στις λεπτομέρειες αξιώσεις, ανά έκαστο συμβόλαιο ποσό, δεν είναι άσχετες αλλά θα πρέπει να αντικρισθούν και εξεταστούν με τους ισχυρισμούς των λοιπών παραγράφων. Η αξίωση ποσού €4.511.028,42 ενώ φαινομενικά στρέφεται εναντίον της ενάγουσας τράπεζας, όμως στην πραγματικότητα συνδέεται με ζημιές και απώλειες από συμβόλαια με το Τμήμα Δημοσίων Έργων για την κατασκευή δρόμων, όπως αυτές περιγράφονται στην παρ. 26 της αίτησης: «(α) Ζημιά και απώλεια από συμβόλαιο με το Τμήμα Δημοσίων Έργων υπ' αρ. PS/C/3D για την βελτίωση του δρόμου Νικόκλεια - Μαμώνια - Άγιος Νικόλαος, Τμήμα Δ €760,000=. (β) Ζημιά και απώλεια από συμβόλαιο με το Τμήμα Δημοσίων Έργων με αρ. PS/C/141 για την βελτίωση του δρόμου Άρσους - Αγίου Νικολάου €660.795,
- (γ) Ζημιά και απώλεια από συμβόλαιο με το Τμήμα Δημοσίων Έργων με αρ. PS/C/3(Ε) για την βελτίωση του δρόμου Νικόκλια - Μαμώνια - Άγιος Νικόλαος, Τμήμα Ε €1.716.670,
- (δ) Ζημιά και απώλεια από συμβόλαιο με το Τμήμα Δημοσίων Έργων με αρ. PS/C/155 για την βελτίωση του δρόμου Τίμη - Νατά - Πενταλιά - Παναγιά €1.373.562,95». Επομένως, το Δικαστήριο για να είναι σε θέση να εξετάσει και αποδώσει ή μη τα αξιούμενα ποσά, θα πρέπει να ικανοποιηθεί ότι όντως προέκυψαν οι ζημιές αυτές, γεγονός που προϋποθέτει προσκόμιση μαρτυρίας για συμβατικές σχέσεις μεταξύ της υπό εκκαθάριση εταιρείας και του τμήματος Δημοσίων Έργων. Οι οποίοι ούτε μέρος της διαδικασίας είναι, ούτε διάδικοι. Τυχόν δε έγκριση εισαγωγής τέτοιων θεμάτων θα περιπλέξει τη διαδικασία με την ανάγκη προσαγωγής νέας και επιπρόσθετης μαρτυρίας. Ας σημειωθεί δε, πως δεν αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός της ενάγουσας - καθ' ης η αίτηση περί ύπαρξης σε εκκρεμότητα άλλων τριών αγωγών που καταχώρησε ο Επίσημος Παραλήπτης ως εκκαθαριστής της Χαράλαμπος Κωμοδρόμος Λτδ εναντίον του Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων με την οποία αξιώνονται αποζημιώσεις για ζημιές και απώλειες που υπέστησαν από τα επίδικα συμβόλαια. Κρίνεται συνεπώς πως η έγκριση του αιτήματος θα διευρύνει τα επίδικα θέματα και δεδομένου του σταδίου στο οποίο βρίσκεται η ακροαματική διαδικασία αυτό είναι ανεπίτρεπτο και απρόσφορο, αφού οι αιτούμενες θεραπείες εισάγουν μια νέα θεώρηση της υπόθεσης τόσον στο νομικό όσο και στο πραγματικό της πλαίσιο. Για τούτο, πέραν της καθυστέρησης η οποία σημειώθηκε στην υποβολή του αιτήματος ή εισαγωγή νέων δεδομένων και επίδικων θεμάτων, αποτελεί πρόσθετο λόγο μη έγκρισης του. Στην Kallice Holding Co Ltd v. MTR Metals (Overseas) Ltd (Aρ. 1)
(1996)1 Α.Α.Δ. σελ. 162, λέχθηκε πως: «Η προβολή νέας υπεράσπισης μετά τη μαρτυρία των τριών μαρτύρων των εναγόντων στο προχωρημένο στάδιο που έφθασε η υπόθεση χωρίς καμιά εξήγηση γιατί δεν προβλήθηκε εξ αρχής ή σε προγενέστερο στάδιο, ανέτρεπε την πορεία της δίκης με ορατές ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματα και την απόδειξη της υπόθεσης των αντιδίκων». Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της ενάγουσας - καθ' ης η αίτηση και εναντίον των εναγομένων - αιτητών, πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας. Υπ.) ................ Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil/Interim Αναφορά: Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. /Σ.Χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο