← Κύπρος

Ζωής Νικολάου ν. Harrison Χριστίνας, Αγωγή 3331/09, 25/4/2013

Ζωής Νικολάου ν. Harrison Χριστίνας, Αγωγή 3331/09, 25/4/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2013:A106 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Σατολιά, Ε.Δ. Αγωγή 3331/09 Ζωής Νικολάου Ενάγουσας V Harrison Χριστίνας Εναγομένης _____________________ 25.04.2013 Για την Ενάγουσα: κ. Χρίστος Σ. Χριστοφόρου Για την Εναγόμενη: κα. Χρυστάλλα Φιλίππου για Μιχαλάκης Κυπριανού & Σία ΔΕΠΕ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει τις ακόλουθες θεραπείες: «Α. €4.620,00.-. Β. Νόμιμους Τόκους. Γ. Εξοδα εκ. €516.- πλέον έξοδα επίδοσης, πλέον Φ.Π.Α». Δικόγραφα Η Ενάγουσα στην έκθεση απαίτησής της ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, ότι: « -Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη ήταν και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι γναθοχειρούργος και η Εναγόμενη πελάτης της (παρ. 1 και 2). -Κατά ή περί την 03/10/2007 η Ενάγουσα επισκέφθηκε την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο «ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» στην Πάφο, όπου συμφωνήθηκε όπως η Εναγόμενη υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18, 28 και 48 και σύγκληση της στοματοκολπικής επικοινωνίας, καθώς επίσης και την αφαίρεση των οδόντων με αρ. 26 και 27 και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων με αρ. 46, 25 και 27 με ανύψωση του ιγμόρειου και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης (παρ. 3). -Κατά ή περί την 16.01.2008 η Ενάγουσα υπέβαλε με πλήρη επιτυχία σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο «ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» στην Πάφο για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18, 28 και 48, καθώς και των οδόντων με αρ. 26 και 27 και σύγκληση της στοματοκολπικής επικοινωνίας (παρ. 4). -Περαιτέρω η Ενάγουσα κατά/ή περί την 07.05.2008 υπέβαλε με πλήρη επιτυχία σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη για την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων στην περιοχή των οδόντων με αρ. 26 και 27 με ταυτόχρονη ανύψωση του ιγμορείου και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης (παρ. 5). -Η συμφωνηθείσα και/ή εύλογη αμοιβή της Ενάγουσας για μεν τη χειρουργική επέμβαση που αναφέρεται στην παρ. 4 ήταν €1.020,00.- και για τη χειρουργική επέμβαση που αναφέρεται στην παρ. 5 ήταν €3.600,00.-, δηλ. συνολικό ποσό €4.620,00.- (παρ. 6). -Η Εναγόμενη μετά τη διεξαγωγή των πιο πάνω συμφωνημένων χειρουργικών επεμβάσεων δεν πλήρωσε κανένα ποσό στην Ενάγουσα και εξακολουθεί να οφείλει ολόκληρο το ποσό των €4.620,00.- (παρ. 7). -Η Ενάγουσα κάλεσε επανειλημμένα την Εναγόμενη να εξοφλήσει το πιο πάνω χρέος της, αλλά αυτή, παρόλο που παραδεχόταν, αναγνώριζε και υποσχόταν να το πληρώσει, εντούτοις μέχρι σήμερα παραλείπει και/ή αρνείται και/ή αμελεί και/ή αδιαφορεί να το πράξε (παρ. 8).». Η Εναγόμενη στην έκθεση υπεράσπισής της προβάλλει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους ισχυρισμούς: «-Ότι συμφώνησε όπως η ενάγουσα της παρέχει υπηρεσίες γναθοχειρουργού με την τοποθέτηση εμφυτευμάτων και αφαίρεσης φρονιμίτων μετά τις συστάσεις που έλαβε από την κλινική Άγιος Γεώργιος με την οποία συνεργάζεται η ενάγουσα. Επιπρόσθετα, ισχυρίζεται ότι οι υπηρεσίες που παρείχε η ενάγουσα στην εναγόμενη ήταν πλημμελείς με αποτέλεσμα να της προκαλέσουν σημαντική ζημία στο στόμα και στο νευρικό σύστημα που συνδέεται με τους μυς του προσώπου την θεραπεία των οποίων ανταπαιτητικώς αξιώνει κατωτέρω. Η εναγόμενη επιφυλάσσεται να αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες για τις ζημίες που υπέστη από την πλημμελή και/ή αμελή συμπεριφορά της ενάγουσας κατά την δικάσιμο. -Oτι η ενάγουσα της πρότεινε τη διεξαγωγή των επεμβάσεων που η ίδια αναφέρει στην Έκθεση Απαίτησης της. Η εναγόμενη αποδέχτηκε τη διεξαγωγή των επεμβάσεων, καθώς θεώρησε αξιόπιστη τις επιστημονικές συμβουλές της ενάγουσας. Μετά την διεξαγωγή των επεμβάσεων, η εναγόμενη υπέφερε από έντονο πόνο, αιμορραγία και πρήξιμο στο στόμα. Ο πόνος από τον οποίο υπέφερε η εναγόμενη μετά τη διεξαγωγή των επεμβάσεων ήταν έντονος για αρκετές ημέρες. Η εναγόμενη ενημέρωσε την οδοντίατρο της στην Κλινική Άγιος Γεώργιος αναφορικά με τα πιο πάνω. -Ότι εξαιτίας της ζημίας που υπέστηκε ένεκα της αμελούς συμπεριφοράς και/ή των πλημμελών ενεργειών της ενάγουσας κατά τη διάρκεια παροχής των υπηρεσιών γναθοχειρούργου εκ μέρους της, επισκέφτηκε την ενάγουσα στο ιατρείο της στη Λεμεσό μετά από συστάσεις της ενάγουσας καθώς η ενάγουσα αναγνώρισε ότι η εναγόμενη αντιμετώπιζε προβλήματα και/ή ότι υπέστηκε μόλυνση εξαιτίας της αμέλειας που επέδειξε κατά τη διεξαγωγή των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή κατά την επέμβαση τοποθέτησης εμφυτευμάτων. -Οτι οι επαφές της και/ή οι επισκέψεις της προς την ενάγουσα, κατόπιν παρακλήσεων και/ή συστάσεων της ίδιας της ενάγουσας διήρκησαν μέχρι και το Δεκέμβριο του

  1. Για τις επισκέψεις της στο ιατρείο της ενάγουσας στη Λεμεσό και/ή στην κλινική Άγιος Γεώργιος καθώς και για τις συζητήσεις που είχε με την ενάγουσα, την έννοια και το περιεχόμενο αυτών, η ενάγουσα επιφυλάσσεται να αναφερθεί κατά τη δικάσιμο. -Εξ' αιτίας της αμέλειας που η ενάγουσα επέδειξε κατά τη διεξαγωγή των επεμβάσεων και/ή εξαιτίας των θεραπειών που ανεπιτυχώς η ενάγουσα προσπάθησε να παρέχει στην εναγόμενη μέχρι και το Δεκέμβριο του 2008, η εναγόμενη υποφέρει από χρόνια προβλήματα υγείας στο στόμα. -Συγκεκριμένα μέχρι και σήμερα, εξαιτίας της αμελούς συμπεριφοράς της ενάγουσας, η εναγόμενη αντιμετωπίζει μούδιασμα στα ούλη, ατροφία στην αριστερή πλευρά του προσώπου της και παρατηρείται πτώση του μάγουλου της αριστερής πλευράς του προσώπου της. Η αλλαγή στην εμφάνιση της είναι αισθητή μέχρι και σήμερα. Η εναγόμενη επιφυλάσσεται να προσκομίσει κατά τη δικάσιμο οποιαδήποτε έγγραφα και/ή φωτογραφίες έχει στην κατοχή της σε σχέση με την αλλαγή στην εμφάνιση της. --Κατά ή περί τις 29/04/2011 ο ειδικός χειρούργος κος Καλλής με ειδικότητα στη διεξαγωγή γναθοπροσωπικών και στοματικών επεμβάσεων εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό στο οποίο αναφέρει ότι η εναγόμενη προέβη σε θεραπεία αφαίρεσης οδόντων και τοποθέτησης εμφυτευμάτων μετά από την οποία αναπτύχθηκε στοματοπροσωπική μόλυνση στην περιοχή της αριστερής κάτω γνάθου και 10 ημέρες μετά την εγχείρηση η μολυσμένη περιοχή έπρεπε να αποστραγγιστεί και/ή χρειάστηκε περίθαλψη. Τα εμφυτεύματα της αριστερής άνω γνάθου αφαιρέθηκαν και αντικαταστάθηκαν 6 μήνες αργότερα. Κατά την εξέταση η εναγόμενη παρουσίασε εμβάθυνση της ρινοχειλικής πτυχής και μούδιασμα του αριστερού μάγουλου. Σύμφωνα με το ως άνω αναφερόμενο ιατρικό πιστοποιητικό το μούδιασμα στο μάγουλο και η αλλοιωμένη αίσθηση του αριστερού μάγουλου, οφείλονται σε νευροαπραξία του αριστερού υποκόγχιου νεύρου. Καθότι έχουν παρέλθει αρκετά χρόνια από την εμφάνιση των προβλημάτων της εναγόμενης δεν υπάρχει πιθανότητα βελτίωσης. -Κατά ή περί τις 02/01/2012 ο κος Α. Περδίος ειδικός νευροχειρουργός εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό στο οποίο αναφέρει την εκτίμηση της κατάστασης της υγείας της εναγομένης μετά παρεμβάσεις γναθοχειρουργικής και/ή γναθοπροσωπικής επέμβασης. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι από τη νευρολογική εξέταση διαπιστώθηκε αναισθησία στην αριστερή πλευρά του ουρανίσκου, του αριστερού μάγουλου και ατροφία της αριστερής ρινοχειλικής πτυχής, εξαιτίας της οποίας η αριστερή πλευρά του προσώπου φαίνεται να παρουσιάζει πτώση. Η αισθητηριακή βλάβη οφείλεται σε ζημία του αριστερού υποκόγχιου νεύρου η οποία προκλήθηκε από την στοματική και/ή προσωποστοματική μόλυνση την οποία υπέστηκε. Η πτώση της αριστερής πλευράς του προσώπου οφείλεται σε ατροφία του μυός που υπάρχει στο μάγουλο (buccinators muscle) και του μπροστινού στοματικού μυός (risorius muscle) εξαιτίας της μόλυνσης. -Η ενάγουσα επέδειξε αμελή συμπεριφορά και/ή δεν εκτέλεσε τα καθήκοντα της ως γναθοχειρουργός προς την εναγόμενη, η οποία κατά τον επίδικο χρόνο είχε αναλάβει τη θεραπεία της, καθώς οι ενέργειες της δεν ήταν ικανοποιητικές και/ή δεν ενήργησε στα πλαίσια του επιπέδου επιδεξιότητας που απαιτείται από ένα επαγγελματία γναθοχειρουργό, με αποτέλεσμα η εναγόμενη να υποστεί ζημία, τη θεραπεία της οποίας αξιώνει ανταπαιτητικώς κατωτέρω. Λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παραβίασης θέσμιου καθήκοντος της ενάγουσας: -Η ενάγουσα παρέλειψε να επιδείξει την απαραίτητη επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη, ούτως ώστε να μην προκληθεί μόλυνση στην περιοχή του προσώπου και/ή του στόματος της. -Η ενάγουσα παρέλειψε να επιδείξει την απαραίτητη επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη και/ή δεν άσκησε τη σωστή τακτική κατά τη διενέργεια των επεμβάσεων και/ή κατά την παροχή θεραπειών προς την εναγόμενη και/ή κατά τη διάρκεια των επισκέψεων της εναγόμενης προς την ενάγουσα. -Η ενάγουσα παρέλειψε να ενεργήσει με τη δέουσα επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη τακτική κατά τη διενέργεια των επεμβάσεων και/ή κατά την παροχή θεραπειών προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην παρουσιάσει μόλυνση στην περιοχή του προσώπου και/ή του στόματος. -Η ενάγουσα παρέλειψε να προβεί στην ορθή μελέτη των της λεπτομερούς ανατομίας της περιοχής του στόματος της εναγομένης ούτως ώστε να μην προκληθεί αιμορραγία και/ή μόλυνση στην εναγόμενη. -Η ενάγουσα παρέλειψε να ενεργήσει με τη δέουσα επιμέλεια και/ή φροντίδα κατά την παροχή θεραπείας προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην υποστεί ζημιά στα νεύρα και/ή στους μυς του προσώπου της και κυρίως στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου και/ή στην περιοχή του μυός που υπάρχει στο μάγουλο (buccinators muscle) και στην περιοχή του μπροστινού στοματικού μυός (risorius muscle) εξαιτίας της μόλυνσης. -Η ενάγουσα παρέλειψε να εφαρμόσει τις κατάλληλες τεχνικές κατά την επέμβαση και/ή κατά την παροχή θεραπείας προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην υποστεί πτώση η περιοχή του μάγουλου στην αριστερή πλευρά του προσώπου της εναγομένης. -Διαζευκτικά των ως άνω αναφερόμενων ισχυρισμών της, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι υπέστηκε σημαντική ζημία μετά από τις επεμβάσεις αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή μετά από την παροχή θεραπειών στις οποίες προέβη η ενάγουσα προς την εναγόμενη, ένεκα της αμέλειας που επέδειξε κατά τη διεξαγωγή τους. -Επιπρόσθετα, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι η διεξαγωγή των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή η παροχή θεραπειών από την ενάγουσα προς την εναγομένη τελούσε υπό τον αποκλειστικό έλεγχο της ενάγουσας η οποία ήταν αποκλειστικά η μόνη υπεύθυνη για τη διεξαγωγή των εργασιών αυτών. -Περαιτέρω, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι τα γεγονότα της διεξαγωγής των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή η παροχή θεραπειών από την ενάγουσα προς την εναγομένη ομιλούν από μόνα τους σε σχέση και/ή σε συνάρτηση και/ή βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με τη ζημία που υπέστη η εναγόμενη στην περιοχή του προσώπου και/ή της στοματικής της κοιλότητας και/ή της ζημιάς που υπέστη στα νεύρα και/ή στους μυς του προσώπου της και κυρίως στην περιοχή του υπερκόγχιου νεύρου και/ή στην περιοχή του μυός που υπάρχει στο μάγουλο (buccinators muscle) και στην περιοχή του μπροστινού στοματικού μυός (risorius muscle). -Η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι τα γεγονότα της διεξαγωγής των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή η παροχή θεραπειών από την ενάγουσα προς την εναγομένη ομιλούν από μόνα τους και καταδεικνύουν την αμέλεια της ενάγουσας ένεκα της οποίας προκλήθηκε ζημία στην περιοχή της στοματικής κοιλότητας και/ή του προσώπου της εναγόμενης ως αναφέρεται ανωτέρω. -Η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι πριν και/ή μετά και/ή κατά τη διάρκεια της περιόδου που η ενάγουσα προέβη στη διεξαγωγή των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή η παροχή θεραπειών προς την εναγόμενη δεν έλαβε χώρα οποιοδήποτε άλλο γεγονός το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει οποιαδήποτε ζημία τις περιοχές της γνάθου και/ή του προσώπου στην εναγόμενη. -Ισχυρίζεται ότι κατέβαλε σημαντικά ποσά για την αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη εξαιτίας της αμέλειας της ενάγουσας τα οποία ανταπαιτητικώς αξιώνει. -Επιπρόσθετα, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι ουδέποτε εξέδωσε οποιοδήποτε τιμολόγιο για τις υπηρεσίες που αναφέρει στην Έκθεση Απαίτησης της και/ή ουδέποτε της ανέφερε ότι της οφείλει το απαιτούμενο ποσό. Επίσης, η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι το ποσό που η ενάγουσα αναφέρει ως οφειλόμενο είναι υπερχρεωμένο και/ή δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και καλεί την ενάγουσα σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της.» Με την ανταπαίτησή της η Εναγόμενη ζητά τις ακόλουθες θεραπείες: «(Α) Γενικές αποζημιώσεις για τη ζημία που υπέστη η Εναγόμενη ένεκα της αμελούς συμπεριφοράς της Ενάγουσας. (Β) Ειδικές αποζημιώσεις. (Γ) Εξοδα πλέον Φ.Π.Α. Διαζευκτικά η Εναγόμενη αξιώνει εναντίον της Ενάγουσας τα κάτωθι: (Α) Γενικές αποζημιώσεις για τη ζημία που υπέστη η Εναγόμενη ένεκα της αμελούς συμπεριφοράς της Ενάγουσας, ως αναφέρεται στις παραγράφους 18 έως 24 της Εκθεσης Υπεράσπισης. (Β) Ειδικές Αποζημιώσεις. (Γ) Εξοδα και Φ.Π.Α.». Στην απάντησή της στην υπεράσπιση και στην υπεράσπιση στην ανταπαίτηση η Ενάγουσα προβάλλει, μεταξύ άλλων, τους ακόλουθους ισχυρισμούς: «-Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγομένης που περιέχονται εις την παράγραφο 1 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και καλεί δε την Εναγόμενη σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται εις την παράγραφο 4 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι πρόσφερε τις υπηρεσίες της με πλήρη επιτυχία και επαγγελματισμό και καμία απολύτως ζημιά προκάλεσε εις την Εναγόμενη και τα όσα επικαλείται η Εναγόμενη είναι γενικά και αόριστα και/ή εκ των υστέρων δεύτερες σκέψεις προς αποφυγή καταβολής του οφειλόμενου ποσού εις την Ενάγουσα δια τις υπηρεσίες που της πρόσφερε. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγομένης που περιέχονται εις την παράγραφο 5 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη αποδέχτηκε την διεξαγωγή των επεμβάσεων από την Ενάγουσα μετά από πλήρη ενημέρωση όσον αφορά το είδος της επέμβασης, τις άμεσες και απώτερες μετεγχειρητικές επιπλοκές των χειρουργικών επεμβάσεων, καθώς και για το κόστος των επεμβάσεων που υποβαλλόταν, στην παρουσία του οδοντιάτρου της. Η Ενάγουσα εξέτασε την Εναγόμενη περί την 25/01/2008 και 13/02/2008 όπου και διαπιστώθηκε η ομαλή μετεγχειρητική πορεία που αφορούσε την χειρουργική αφαίρεση των οδόντων 26, 27 των έγκλειστων φρονιμίτων 18, 28, 48 και την σύγκλιση της στοματοκολπικής επικοινωνίας στην περιοχή του έγκλειστου αρ.
  2. Επιπλέον εξηγήθηκε εκ νέου στην Εναγόμενη οι αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος και του αλκοόλ στην ομαλή επούλωση των μετεγχειρητικών πληγών, λαμβανομένου υπόψη ότι η Εναγόμενη ήταν βαριά καπνίστρια και έκανε υπερκατανάλωση αλκοόλ. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 6 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι αφού προηγουμένως επεξηγήθηκε πλήρως και με σαφήνεια τα στάδια της θεραπείας στην Εναγόμενη προέβηκε στην δεύτερη χειρουργική επέμβαση περί τις 07/05/2008, τέσσερεις περίπου μήνες διά της τοποθετήσεως των οδοντικών εμφυτευμάτων στις περιοχές 25, 26 και 46 καθώς και ανύψωση του ιγμορείου δεξιά και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος. -Περαιτέρω η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη επισκέφθηκε το ιατρείο της Ενάγουσας περί τις 05/06/2008 όπου και διαπιστώθηκε οίδημα στην περιοχή. Χορηγήθηκε αντιβίωση και έγιναν επανεξετάσεις περί τις 10/06/2008, 26/06/2008, 09/07/2008 και 02/09/2008 όπου διαπιστώθηκε πλήρης επιτυχία της τοποθέτησης των οδοντικών εμφυτευμάτων και οστικού μοσχεύματος και παραπέμφθηκε στον οδοντίατρο της για το προσθετικό μέρος. Η Ενάγουσα σε ουδεμία περίπτωση επέδειξε αμέλεια κατά την διεξαγωγή των επεμβάσεων. Αντίθετα η Ενάγουσα αντιμετώπισε όλη την μετεγχειρητική περίοδο με απόλυτη επιτυχία. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 7 και 8 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι διεκπεραίωσε με πλήρη επιτυχία τις υπηρεσίες της και τα προβλήματα τα οποία αναφέρει η Εναγόμενη δεν έχουν σχέση με τις επεμβάσεις και /ή τις υπηρεσίες που πρόσφερε η Ενάγουσα. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 9 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι η πτώση στο μάγουλο της Εναγομένης συζητήθηκε επανειλημμένως μεταξύ των διαδίκων προ της επεμβάσεως και επεξηγήθηκε με σαφήνεια στην Εναγόμενη ότι η τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων δεν έχει οποιαδήποτε σχέση και ούτε βελτιώνει ή εξαλείφει ρυτίδες στο πρόσωπο . -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 10 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της περί οποιασδήποτε αμελούς συμπεριφοράς της και όσον αφορά τους ισχυρισμούς της Εναγομένης για τις επισκέψεις της τελευταίας εις το ιατρείο της, η Ενάγουσα επιφυλάσσεται να δώσει πλήρης και λεπτομερής περιγραφή και την εν γένει συμπεριφορά της Εναγομένης κατά την δικάσιμο. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 11 και 12 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν αφαιρέθηκαν σε καμία περίπτωση. Παρατηρήθηκε ευσειστότητα του εμφυτεύματος στην περιοχή
  3. Τελικώς στην πορεία επιτεύχθηκε επιτυχώς η οστεοενσωμάτωση στην περίοδο έξι μηνών που απαιτείται για αυτό το στάδιο. Η επιμόλυνση που εμφάνισε η Εναγόμενη ήτοι 3 βδομάδες μετά την δεύτερη επέμβαση οφειλόταν στην υπερκατανάλωση καπνίσματος και αλκοόλ και όχι στην συμπεριφορά της Ενάγουσας. Η Ενάγουσα απορρίπτει την οιαδήποτε βλάβη στο υπερκόγχιο νεύρο ή νευροπραγία ή εμβάθυνση της ρινοχειλικής πτυχής καθότι κατά πρώτον προϋπήρχε και κατά δεύτερον οι επεμβάσεις που είχαν διενεργηθεί απέχουν από οποιοδήποτε κλάδο του τρίδυμου νεύρου. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 13 και 14 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι καμία ζημιά έγινε στο υπερκόγχιο νεύρο καθώς επίσης καμία πτώση αριστερής πλευράς του προσώπου και εμβάθυνση της ρινοχειλικής αύλακας, καθότι αυτά προϋπήρχαν. -Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι ουδεμία ατροφία μυός δύναται να επέλθει μετά την διεξαγωγή τέτοιου είδους επεμβάσεων. Αντίθετα η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η διεξαγωγή των παραπάνω επεμβάσεων έχουν γίνει με πλήρη επιτυχία παρά τις αντίξοες συνθήκες επουλώσεως λόγω καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ από την Εναγόμενη η οποία αμέλησε και/ή αρνήθηκε και/ή αδιαφόρησε να αποφύγει κατά την διάρκεια της θεραπείας κατ' αντίθεση των οδηγιών και/ή συμβουλών και/ή υποδείξεων της Ενάγουσας. Περαιτέρω η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η διεξαγωγή των επεμβάσεων έχει γίνει με πλήρη επιτυχία λαμβανομένου υπόψη ότι τέσσερα χρόνια μετά τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν εμφανίζουν οιοιδήποτε πρόβλημα. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 15 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της κάτω από τον τίτλο Λεπτομέρειες αμελείας και/ή παράβασης θεσμίου καθήκοντος της Ενάγουσας και ισχυρίζεται ότι επέδειξε πλήρη επιμέλεια κατά την θεραπεία της Εναγόμενης. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 16 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι: -Η Εναγόμενη υπέστη μόλυνση, η οποία αντιμετωπίστηκε χωρίς επιπτώσεις στα οδοντικά εμφυτεύματα. Η μόλυνση αυτή οφειλόταν στην αμελή συμπεριφορά της Εναγόμενης καθότι κατά παράβαση των οδηγιών και/ή υποδείξεως και/ή συμβουλών της Ενάγουσας, αυτή συνέχισε να καπνίζει και να καταναλώνει αλκοόλ. -Η Ενάγουσα επέδειξε πλήρη επιμέλεια προς την Εναγόμενη παρά το γεγονός ότι αυτή δεν ήταν συνεπής στα ραντεβού της. -Η Ενάγουσα προέβηκε στην ορθή μελέτη της περιπτώσεως της Εναγομένης γι' αυτό και άλλωστε τα οδοντικά εμφυτεύματα βρίσκονται στην στοματική περιοχή ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά και σε καμία περίπτωση επέδειξε οποιουδήποτε είδους αμέλεια. -Σε καμία περίπτωση οι πιο πάνω επεμβάσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν πτώση στο μάγουλο της αριστερής πλευράς. Αυτή ήταν η αξίωση της Εναγόμενης, δηλαδή η διόρθωση της πτώσης στο μάγουλο αριστερά το οποίο εξηγήθηκε και προεγχειρητικά ότι είναι αδύνατο να γίνει με την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 18 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι ουδεμία ζημία προκλήθηκε στην Εναγόμενη και/ή ουδεμία ζημιά που να οφείλεται σε υπαιτιότητα της Ενάγουσας. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 20 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως και ισχυρίζεται ότι σε καμία περίπτωση μπορούν να υποστούν ζημιά ή ατροφία οι αναφερόμενοι μύες και νεύρα από τις πιο πάνω επεμβάσεις. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 21, 22 και 23 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι η φροντίδα και η επιμέλεια από την Ενάγουσα, υπήρξε απόλυτα επιτυχής γεγονός το οποίο αποδεικνύεται και από την πλήρη επιτυχία των οδοντικών εμφυτευμάτων. -Η Ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης που περιέχονται στην παράγραφο 24, 25, 26,
  4. 28, 29, 30 και 31 της Εκθέσεως Υπερασπίσεως και Ανταπαιτήσεως της και ισχυρίζεται ότι τα όσα αναληθώς επικαλείται η Εναγόμενη εις την έκθεση υπεράσπισης - ανταπαίτησης της δεν είναι τίποτα άλλο από δεύτερες σκέψεις προς αποφυγή εκπληρώσεως των υποχρεώσεων της έναντι της Ενάγουσας.» Μαρτυρικό υλικό Για την απόδειξη της υπόθεσης της Ενάγουσας έδωσε ένορκη μαρτυρία η ίδια (Μ.Ε.1) και η Δρ. Μαντώ Τσοπανέλλη-Μαύρου (Μ.Ε.2). Για την απόδειξη της υπεράσπισης και της ανταπαίτησης έδωσε ένορκη μαρτυρία ο Δρ. Σταύρος Καλλής (Μ.Υ.1), ο Δρ. Αχιλλέας Περδίος (Μ.Υ.2) και η ίδια η Εναγόμενη (Μ.Υ.3). Πέραν των πιο πάνω προφορικών μαρτυριών κατατέθηκαν συνολικά και 9 τεκμήρια (1 έως 8Β), που βρίσκονται έκτοτε στο φάκελο της υπόθεσης και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του μαρτυρικού υλικού. Όλα όσα ανέφεραν οι μάρτυρες έχουν καταγραφεί αυτολεξεί στα πρακτικά της παρούσας υπόθεσης, λαμβάνονται υπόψη, μαζί με τα κατατεθέντα τεκμήρια, στο σύνολό τους από το Δικαστήριο και δεν θεωρείται απαραίτητο να επαναληφθούν στο σύνολό τους στην παρούσα απόφαση. Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψή της. Αμφότεροι οι συνήγοροι στις γραπτές αγορεύσεις τους παρέπεμψαν το Δικαστήριο στην ενώπιόν του μαρτυρία και με νομική και ουσιαστική επιχειρηματολογία υποστήριξαν την αποδοχή των εκατέρωθεν θέσεών τους. Παραδεκτά γεγονότα Κατά την έναρξη της ακρόασης στις 14.01.2013 δηλώθηκαν ως κοινά αποδεκτά τα ακόλουθα γεγονότα:
  5. Η παράγραφος 1 της έκθεσης απαίτησης
  6. Η παράγραφος 2 της έκθεσης απαίτησης
  7. Η παράγραφος 3 της έκθεσης απαίτησης
  8. Η παράγραφος 4 της έκθεσης απαίτησης πλην της φράσης «με πλήρη επιτυχία» στην πρώτη γραμμή
  9. Η παράγραφος 5 της έκθεσης απαίτησης πλην της φράσης ¨με πλήρη επιτυχία» στην πρώτη γραμμή
  10. Η παράγραφος 6 της έκθεσης απαίτησης
  11. Η Εναγόμενη δεν έχει καταβάλει οποιοδήποτε ποσό στην Ενάγουσα. Αξιολόγηση μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία να ακούσω με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν δια ζώσης ενώπιόν μου, παρακολούθησα τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα και κατά συνέπεια είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία τους, αντιπαραβάλλοντας τις μαρτυρίες τους, τόσο μεταξύ τους, όσο και με τα τεκμήρια που κατατέθηκαν ενώπιόν μου. Η Ενάγουσα (M.E.1), η οποία, σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, ήταν στον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο και εξακολουθεί να είναι γναθοχειρουργός, δεόντως εγγεγραμμένη στα μητρώα του Παγκύπριου Οδοντιατρικού Συλλόγου, δυνάμει της ισχύουσας νομοθεσίας και παρέχει τις υπηρεσίες της στο Ιατρείο της στη Λεμεσό, καθώς επίσης και σε Ιδιωτικά Νοσηλευτήρια, μεταξύ αυτών και το Ιδιωτικό Νοσοκομείο «Αγιος Γεώργιος» στην Πάφο, υιοθέτησε καταρχήν το περιεχόμενο της γραπτής της δήλωσης (Τεκ. 1) ως μέρος της κύριας εξέτασής της και στη συνέχεια της υποβλήθηκαν διευκρινιστικές ερωτήσεις από τον ευπαίδευτο δικηγόρο της. Σύμφωνα με την Ενάγουσα, στις 03.10.2007 η Εναγόμενη την επισκέφθηκε στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος, όπου συμφωνήθηκε, μετά από εξέτασή της και παρουσία της οδοντιάτρου της (Μ.Ε.2), όπως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των δοντιών 25,26 και 27, των εγκλείστων φρονιμιτών 18,28 και 48 και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων στις περιοχές 46,25 και 27 με ανύψωση του ιγμορείου και τοποθέτησης οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης σε δυο στάδια. Στις 16.01.2008 η Ενάγουσα υπέβαλε με πλήρη επιτυχία σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος στην Πάφο για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18,28 και 48, καθώς και των δοντιών με αρ. 25,26 και
  12. Επίσης πραγματοποιήθηκε σύγκλιση της στοματοκολπικής επικοινωνίας, που προέκυψε από την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18 και
  13. Σύμφωνα με την Ενάγουσα, η Εναγόμενη αποδέχθηκε τη διεξαγωγή των επεμβάσεων μετά από πλήρη ενημέρωση, όσον αφορά το είδος της επέμβασης, τις άμεσες και απώτερες μετεγχειρητικές επιπλοκές των χειρουργικών επεμβάσεων, καθώς και για το κόστος των επεμβάσεων που θα υποβαλλόταν παρουσία της οδοντιάτρου της (Μ.Ε.2). Προέβηκε σε εξέταση της Εναγόμενης στις 25.01.2008 και 13.02.2008, όπου και διαπιστώθηκε η ομαλή μετεγχειρητική πορεία που αφορούσε τη χειρουργική αφαίρεση των οδόντων 25,26 και 27, των εγκλείστων φρονιμιτών 18,28 και 48 και τη σύγκλιση της στοματοκολπικής επικοινωνίας στην περιοχή των εγκλείστων αρ. 18,28 και
  14. Συγκεκριμένα στις 25.01.2008 διαπιστώθηκε μετεγχειρητικό οίδημα και αιμάτωμα δεξιά που ήταν φυσικό επακόλουθο της επέμβασης. Στις 13.02.2008 διαπιστώθηκε η πλήρης επούλωση των χειρουργικών τραυμάτων. Επιπλέον εξηγήθηκαν εκ νέου στην Εναγόμενη οι αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος και του αλκοόλ στην ομαλή επούλωση των μετεγχειρητικών πληγών για το λόγο ότι η Εναγόμενη ήταν βαριά καπνίστρια και έκανε υπερκατανάλωση αλκοόλ. Στις 07.05.2008 η Ενάγουσα προέβηκε στη δεύτερη χειρουργική επέμβαση 4 περίπου μήνες μετά την πρώτη επέμβαση αφού επεξηγήθηκε στην Εναγόμενη και είχε γίνει πλήρως αντιληπτό το επόμενο στάδιο που ήταν η τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων στις περιοχές 25,27 και 46, καθώς και ανύψωση του ιγμορείου δεξιά και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος. Σύμφωνα με την Ενάγουσα η Εναγόμενη την επισκέφθηκε στο ιατρείο της στη Λεμεσό στις 05.06.2008, όπου διαπιστώθηκε οίδημα στην περιοχή και ευσειστότητα του εμφυτεύματος στην περιοχή 25 και χορηγήθηκε στην Εναγόμενη αντιβίωση. Στη συνέχεια έγιναν επανεξετάσεις στις 10.06.2008, 26.06.2008, 09.07.2008 και 25.09.2008, όπου και διαπιστώθηκε η πλήρης επιτυχία της τοποθέτησης των οδοντικών εμφυτευμάτων και οστικού μοσχεύματος και παραπέμφθηκε στην οδοντίατρό της για το προσθετικό μέρος. Η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι σε καμιά περίπτωση δεν επέδειξε οποιαδήποτε αμέλεια κατά τη διεξαγωγή των επεμβάσεων στην Εναγόμενη, καθότι σε όλες τις επισκέψεις της την ενημέρωνε για τη διαδικασία που θα ακολουθούσαν και η Εναγόμενη συμφωνούσε πλήρως. Αντίθετα αντιμετώπισε την όλη μετεγχειρητική πορεία της Εναγόμενης με πλήρη επιτυχία και διεκπεραίωσε τις υπηρεσίες της έναντι της με τον ενδεδειγμένο και αποδεκτό ιατρικό τρόπο και μέθοδο. Οσον αφορά τα προβλήματα που επικαλείται η Εναγόμενη, στην έκθεση υπεράσπισή της, η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση με τις επεμβάσεις στις οποίες την υπέβαλε για τους εξής λόγους: (α) Η πτώση στο μάγουλο της Εναγόμενης αναφέρθηκε πολλές φορές από την ίδια προ της επέμβασης και εξηγήθηκε σε αυτήν ότι η τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων δεν έχει οποιαδήποτε σχέση και ούτε βελτιώνει ή εξαλείφει ρυτίδες στο πρόσωπο. (β) Τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν αφαιρέθηκαν σε καμιά περίπτωση. (γ) Παρατηρήθηκε ευσειστότητα του εμφυτεύματος στην περιοχή
  15. Τελικά στην πορεία επιτεύχθηκε επιτυχώς η οστεοενσωμάτωση στην περίοδο των έξι μηνών που απαιτείται για αυτό το στάδιο. Η επιμόλυνση που εμφάνισε η Εναγόμενη 3 εβδομάδες μετά τη δεύτερη επέμβαση οφειλόταν στην υπερκατανάλωση καπνίσματος και αλκοόλ και όχι σε οποιοδήποτε λόγο που αφορούσε την Ενάγουσα και τις υπηρεσίες που πρόσφερε στην Έναγόμενη. (δ) Η Ενάγουσα απέρριψε τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης ότι προκλήθηκε οποιαδήποτε βλάβη στο υπερκόγχιο νεύρο ή νευροπραγία ή εμβάθυνση της ρινοχειλικής πτυχής, ισχυριζόμενη αφενός μεν ότι προϋπήρχε, αφετέρου δε ότι οι επεμβάσεις που διενεργήθηκαν απέχουν από οποιοδήποτε κλάδο του τριδύμου νεύρου. Όπως εξήγησε, το υπερκόγχιο νεύρο βρίσκεται πάνω από τον οφθαλμό και η νευροπραγία είναι βλάβη στο νεύρο. (ε) Η Ενάγουσα απέρριψε επίσης κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης ότι κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων προκάλεσε την οποιαδήποτε ζημιά στο υποκόγχιο νεύρο, καθώς και πτώση της αριστερής πλευράς του προσώπου και εμβάθυνση της ρινοχειλικής αύλακας, καθότι αυτά προϋπήρχαν και καμιά ατροφία μυός δεν μπορεί να επέλθει μετά τη διεξαγωγή τέτοιων επεμβάσεων. Όπως εξήγησε, το υποκόγχιο νεύρο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το μάτι αντίστοιχα με το δόντι 1323, δηλ. τους κυνόδοντες. Ρινοχειλική αύλακα είναι η ρυτίδα στο πρόσωπο που ενώνει το πτερύγιο της μύτης με τις γωνίες του στόματος. Σε καμιά περίτωση η ρυτίδα αυτή δεν επηρεάζεται από επέμβαση που γίνεται στην άνω γνάθο στις περιοχές των γομφίων, ούτε και σε περίπτωση αποστήματος στην περιοχή των προαναφερθέντων δοντιών. (ζ) Η διεξαγωγή των επεμβάσεων στην Εναγόμενη, σύμφωνα με την Ενάγουσα, έχουν γίνει με πλήρη επιτυχία παρά τις αντίξοες συνθήκες επουλώσεως, λόγω καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ από την Εναγόμενη, παρά τις περί του αντιθέτου συστάσεις που της έγιναν. (η) Σύμφωνα με την Ενάγουσα, εάν οι ισχυρισμοί της Εναγόμενης ευσταθούσαν, τότε δεν θα ήταν δυνατή η αποπεράτωση του προσθετικού μέρους, η οποία έγινε στην Εναγόμενη. Η διεξαγωγή των επεμβάσεων από την Ενάγουσα έχει γίνει με πλήρη επιτυχία, εφόσον 4 χρόνια μετά τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν εμφανίζουν απολύτως κανένα πρόβλημα. (θ) Η Εναγόμενη υπέστη μόλυνση, η οποία οφειλόταν σε αμελή συμπεριφορά της, από το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ, παρά τις αντίθετες συστάσεις της Ενάγουσας, τις οποίες η Εναγόμενη δεν ακολούθησε και παρά ταύτα η μόλυνση αντιμετωπίσθηκε χωρίς επιπτώσεις στα οδοντικά εμφυτεύματα. (ι) Η Ενάγουσα έχει προβεί στην ορθή μελέτη της περίπτωσης της Εναγόμενης γι' αυτό και άλλωστε τα οδοντικά εμφυτεύματα βρίσκονται στη στοματική περιοχή ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά, χωρίς να παρουσιάζουν οποιοδήποτε πρόβλημα. (κ) Σε καμιά περίπτωση δεν προκλήθηκε στους μύες και στα νεύρα του προσώπου ζημιά και κυρίως στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου εξαιτίας της μόλυνσης. (λ) Σε καμιά περίπτωση οι επεμβάσεις που υπέβαλε την Εναγόμενη θα προκαλούσαν πτώση στο μάγουλο της αριστερής πλευράς. Η αξίωση της Εναγόμενης να γίνει διόρθωση των ρυτίδων στο μάγουλο αριστερά της εξηγήθηκε προεγχειρητικά ότι είναι αδύνατο να γίνει με την τοποθέτηση εμφυτευμάτων και η Εναγόμενη συμφώνησε. (μ) Σε καμιά περίπτωση από το είδος των επεμβάσεων που υπέβαλε την Εναγόμενη μπορούν να υποστούν ζημιά ή ατροφία οι αναφερόμενοι μύες και νεύρα και (ν) Η φροντίδα και επιμέλεια που επέδειξε η Ενάγουσα, κατά την παροχή των υπηρεσιών της στην Εναγόμενη, σχετικά με τις επεμβάσεις στις οποίες την υπέβαλε, διαφαίνονται από την πλήρη επιτυχία των οδοντικών εμφυτευμάτων. Οσον αφορά την έκθεση (Τεκ. 6) του Δρ. Καλλή (Μ.Υ.1), που επικαλείται η Εναγόμενη στην παρ. 11 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι: (α) Διαφωνεί ότι η Εναγόμενη ανέπτυξε oro-facial infection 10 ημέρες μετά την επέμβαση και υπέστη παροχέτευση αποστήματος. Όπως εξήγησε oro-facial infection είναι μια φλεγμονή που αναπτύσσεται στο πρόσωπο και στο στόμα. Λόγοι ανάπτυξής της είναι η επιμόλυνση του τραύματος σε περίπτωση χειρουργικής επέμβασης ή λόγω κακής στοματικής υγιεινής ή λόγω μειωμένης άμυνας του οργανισμού και θεωρείται ούτως ή άλλως η συχνότερη μετεγχειρητική επιπλοκή. Οσον αφορά την έκθεση Καλλή διαφώνησε στο γεγονός ότι αναπτύχθηκε τέτοια μόλυνση 10 μέρες μετά την επέμβαση και ότι η Εναγόμενη υπέστη παροχέτευση αποστήματος, που αυτό σημαίνει τοποθέτηση σωλήνα για να φύγει το πύον και ισχυρίσθηκε ότι σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσε να προκληθεί μούδιασμα και ότι ούτως ή άλλως η αλλαγή στην αισθητικότητα είναι εντελώς υποκειμενικό συναίσθημα. (β) Η Εναγόμενη παρουσίασε οίδημα και επιμόλυνση στην περιοχή περίπου 1 μήνα μετά. Αυτό όμως οφειλόταν κυρίως στην υπερκατανάλωση αλκοόλ και καπνίσματος, παράγοντες που επηρεάζουν την επούλωση. Αυτό αντιμετωπίσθηκε με τη χορήγηση αντιβίωσης, τη συχνή παρακολούθηση και δεν χρειάσθηκε να τοποθετηθούν εμφυτεύματα εκ νέου 6 μήνες αργότερα. Υπήρχε απλά μια ευσειστότητα στο εμφύτευμα 25 το οποίο και αντιμετωπίσθηκε έγκαιρα. Απεναντίας στους 6 μήνες μετά την επέμβαση αποπερατώθηκε το προσθετικό μέρος από την οδοντίατρό της κα Μαντώ Τσοπανέλλη-Μαύρου. (γ) Οσον αφορά την εμβάθυνση της ρινοχειλικής αύλακος αριστερά προϋπήρχε. Η αλλαγή στην αισθητικότητα είναι ένα εντελώς υποκειμενικό συναίσθημα. Η επέμβαση δεν επεκτάθηκε ποτέ στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου ώστε να προκληθεί βλάβη σε αυτό. (δ) Οσον αφορά το συμπέρασμα ότι υπάρχει ατροφία στο λίπος μετά από μόλυνση στην περιοχή, τότε κάθε περίπτωση οδοντικού αποστήματος σε ασθενείς που δεν υποβάλλονται σε επέμβαση θα έπρεπε να συνοδεύεται και από εκβάθυνση των ρυτίδων ή αλλαγή στην αισθητικότητα του προσώπου, πράγμα που δεν αναφέρεται σε καμιά βιβλιογραφία. Οσον αφορά την έκθεση του Δρ. Περδίου (Μ.Υ. 2) η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι αυτή θα είχε σημασία εάν η Εναγόμενη υποβαλλόταν σε σειρά επεμβάσεων καλλωπισμού του προσώπου της και/ή τέτοιας φύσεως επέμβασης στο πρόσωπό της π.χ. μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό του προσώπου της. Οι επεμβάσεις που έγιναν στην Εναγόμενη ήταν μόνο για την αφαίρεση των δοντιών και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων και καμιά επέμβαση δεν έγινε στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου ή οποιαδήποτε επέμβαση, ώστε να υπάρχει αναισθησία στην περιοχή του εν λόγω νεύρου. Για τους πιο πάνω λόγους η Ενάγουσα απέρριψε κατηγορικά την έκθεση του Δρ. Περδίου (Τεκ. 7). Αποτελεί θέση της Ενάγουσας ότι για όλους τους πιο πάνω λόγους έχει προσφέρει τις υπηρεσίες της στην Εναγόμενη με επιμέλεια και κατά τον καλύτερα ενδεδειγμένο ιατρικώς τρόπο και μεθοδολογία. Τέλος η Ενάγουσα ισχυρίσθηκε ότι η Εναγόμενη ήταν πλήρως ικανοποιημένη από τις υπηρεσίες που της πρόσφερε και γι' αυτό της σύστησε και τον κ. Ιάκωβο Ονουφρίου, που υποβλήθηκε σε επέμβαση οδοντικών εμφυτευμάτων το Δεκέμβριο του
  16. Στην αντεξέτασή της η Ενάγουσα επέμεινε στους πιο πάνω ισχυρισμούς της. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης κατέθεσε, χωρίς ένσταση, τις πανοραμικές ακτινογραφίες Τεκ. 2 και 3, οι οποίες έγιναν η μεν πρώτη στις 26.06.2008, στην οποία φαίνεται η τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων και του οστικού μοσχεύματος και η δεύτερη περίπου 6 μήνες μετά από την πρώτη, στην οποία φαίνεται η τοποθέτηση των δοντιών πάνω στα οδοντικά εμφυτεύματα. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης εάν μπορεί, με βάση τα Τεκ.2 και 3, να εξηγήσει κατά πόσον οι βίδες που αποτελούν τα εμφυτεύματα είναι οι ίδιες και κατά πόσο τα εμφυτεύματα είναι τα ίδια ανέφερε ότι οι βίδες είναι ακριβώς οι ίδιες με διαστάσεις 3,8Χ13 στην περιοχή 46, 4,5Χ13 στην περιοχή 25 και 4,5Χ11 στην περιοχή 27 και ότι βρίσκονται στην ίδια θέση. Σε σχετικές υποβολές της ευπαίδετης δικηγόρου της Εναγόμενης ότι τα εμφυτεύματα που φαίνονται στα Τεκ. 2 και 3 δεν είναι τα ίδια, διότι δεν βρίσκονται στις ίδιες θέσεις και διότι είναι μεγαλύτερα, ανέφερε ότι διαφωνεί, ότι βρίσκονται στις ίδιες θέσεις και μάλιστα την κάλεσε να τα αφαιρέσουν και να τα ελέγξουν, λέγοντας ότι αυτό θα ήταν το ιδανικότερο για απόδειξη της αλήθειας. Δεν έχω καμιά αμφιβολία και κανένα δισταγμό να αποδεχθώ τη μαρτυρία της Ενάγουσας (Μ.Ε.1) στο σύνολό της ως πλήρως αξιόπιστη, καθώς τόσο στην κυρίως εξέταση, όσο και στην αντεξέτασή της, παρέμεινε συνεπής και αταλάντευτα προσηλωμένη στην εκδοχή της και δεν υπέπεσε σε καμιά αντίφαση που θα δημιουργούσε έστω και την παραμικρή αμφιβολία για την πειστικότητα της εκδοχής της. Αντίθετα, στην αντεξέτασή της, τεκμηρίωσε, με περισσή θα έλεγα λεπτομέρεια και επιστημονική πληρότητα, όλους τους ισχυρισμούς που προέβαλε στην κυρίως εξέτασή της και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό και βάθος, που υποβοήθησε το δικαστήριο στην κατανόηση δύσκολων και ομολογουμένως άγνωστων ιατρικών όρων. Η Μ.Ε.2 είναι οδοντίατρος από το 1989 και διατηρεί ιατρείο στην κλινική Αγιος Γεώργιος στην Πάφο. Στην κυρίως της εξέταση ισχυρίσθηκε ότι η Εναγόμενη είναι ασθενής της από το
  17. Θυμόταν ότι το 2008 τοποθετήθηκαν πρώτα στεφάνες στα μπροστινά δόντια της Εναγόμενης. Όπως είπε, επειδή τα δόντια της Εναγόμενης ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση και οι προηγούμενες στεφάνες αισθητικά ήταν απαράδεκτες και επίσης είχαν αρκετά προβλήματα, τις άλλαξαν μετά από κάποιες θεραπείες που έγιναν από κάποια άλλη συνάδελφό της. Σύμφωνα με τη Μ.Ε.2 τα εμφυτεύματα έγιναν μετά, ενώ όμως η διαδικασία όλη είχε αρχίσει, γιατί ήξερε η Εναγόμενη ότι χρειαζόταν τα εμφυτεύματα σχεδόν ταυτόχρονα, αλλά μέχρι να αρχίσει η μέρα για τα εμφυτεύματα είχαν κάνει τη διαδικασία με τις στεφάνες. Όπως ανέφερε, η ίδια δεν ασχολείται καθόλου με το χειρουργικό μέρος για την επέμβαση πάνω στα εμφυτεύματα, αλλά μόνο με την προσθετική πάνω στα εμφυτεύματα. Τα εμφυτεύματα στην περίπτωση της Εναγόμενης τα τοποθέτησε η Ενάγουσα. Όπως ανέφερε, η επέμβαση έγινε στο ιατρείο της στην Πάφο και παρούσες ήταν η ίδια, η Ενάγουσα και η βοηθός της Ενάγουσας. Θυμόταν ότι αφαιρέθηκαν οι φρονιμίτες με αρ. 25 και 26 που είχαν πρόβλημα. Η Μ.Ε.2 κατέθεσε την ακτινογραφία (Τεκ. 4) την οποία έβγαλε, με δικές της οδηγίες, η Εναγόμενη στην κλινική Αγιος Γεώργιος στις 18.09.2007, πριν γίνει οτιδήποτε στα δόντια. Σύμφωνα με τη Μ.Ε.2 τα δόντια, που αφαίρεσε η Ενάγουσα, ήταν το 28, δηλ. ο πάνω αριστερός φρονιμίτης, που ήταν έγκλειστο, το 25, 26 και το
  18. Το 25 δεν αφαιρέθηκε ταυτόχρονα με τα άλλα, αλλά τη μέρα που τοποθετήθηκαν τα εμφυτεύματα το Μάιο του
  19. Για το 25 η Μ.Ε.2 είχε στείλει την Εναγόμενη σε ειδικό ενδοδοντολόγο για να κάνει κάποια εξέταση για οδοντοοίδημα, επειδή το δόντι είχε αποστήματα και επειδή δεν μπορούσε να γίνει τέτοια θεραπεία, αναγκαστικά το αφαίρεσαν. Μετά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων την επισκέφθηκε αργά ένα απόγευμα η Εναγόμενη, με έντονη φλεγμονή και την έστειλε αμέσως, την ίδια μέρα, στην Ενάγουσα. Όπως ανέφερε η φλεγμονή αντιμετωπίσθηκε. Όταν η ίδια ξαναείδε την Εναγόμενη τα εμφυτεύματα ήταν στη θέση τους, στο 25 και
  20. Τα δόντια τοποθετήθηκαν στις 15.12.
  21. Πριν τα τοποθετήσει πήρε αποτυπώματα στις 24.11.
  22. Όπως ανέφερε, όταν τοποθετηθούν εμφυτεύματα, ειδικά στην πάνω γνάθο, πάντα περιμένουν κάποιο χρονικό διάστημα, από 4 έως 6 μήνες, για να τοποθετήσουν τα δόντια. Η ίδια προχωρά στην προσθετική αποκατάσταση μόνο εάν ο ασθενής δεν έχει κάποιο πρόβλημα. Μετά την τοποθέτηση των δοντιών δεν παρουσιάσθηκε κανένα πρόβλημα στα δόντια. Είδε την Εναγόμενη για τελευταία φορά το Φεβρουάριο του 2012 διότι είχε κάποιο πρόβλημα με μια μπροστινή στεφάνη το οποίο το διόρθωσε. Η ίδια είχε τοποθετήσει αυτή τη στεφάνη στο δόντι
  23. Δεν είχε καμιά σχέση όμως αυτό το πρόβλημα με τα εμφυτεύματα, καθώς ήταν στη άλλη μεριά. Μετά την τοποθέτηση των δοντιών η Εναγόμενη την πλήρωσε, όπως έκανε πάντα. Θυμόταν ότι μετά από κανένα δυο μήνες που έβαλαν τα δόντια η Εναγόμενη της παραπονέθηκε για υπαισθησία στην αριστερή πλευρά στην περιοχή που υπάρχουν τα εμφυτεύματα. Στη συνέχεια την είδε ξανά, γιατί την επισκέφθηκε μια φορά και την πήρε και ο δικηγόρος της τηλέφωνο. Της έδωσε τις ακτινογραφίες και της είπε να δει την Ενάγουσα, γιατί η ίδια δεν μπορούσε να κάνει κάτι, αλλά η Εναγόμενη δεν ήθελε να πάει. Όπως είπε, η αλήθεια είναι ότι δεν μπορεί να καταλάβει τι νοιώθει η Εναγόμενη. Το 2012 που την επισκέφθηκε η Εναγόμενη για να της φτιάξει το δόντι με αρ. 12 δεν της παραπονέθηκε ότι πονούσε, αλλά για την υπαισθησία στην αριστερή πλευρά του προσώπου της. Όπως ανέφερε, η Εναγόμενη της έδειξε την ουλοπαρειακή αύλακα στην πάνω αριστερή πλευρά του προσώπου της. Όπως ισχυρίσθηκε υπαισθησία είναι όταν ο ασθενής δεν έχει σωστή αίσθηση στα ερεθίσματα και μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες, όπως για παράδειγμα εάν τραυματισθεί κάποιο νεύρο. Σύμφωνα με τη Μ.Ε.2 είναι από σπάνιο έως εντελώς αδύνατο κατά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων από την Ενάγουσα να τραυματίσθηκε το υποκόγχιο νεύρο. Σε ερώτηση του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας εάν η Εναγόμενη της παραπονέθηκε για ρήξη των μυών στο μάγουλο, η Μ.Ε.2 ανέφερε ότι η Εναγόμενη της είχε πει ότι θεωρεί ότι η μια ρυτίδα της είναι πιο βαθιά από την άλλη, η ίδια όμως δεν πιστεύει κάτι τέτοιο, διότι όλοι έχουμε μια ασυμμετρία στο πρόσωπό μας. Η Μ.Ε.2 δεν διαπίστωσε κάτι τέτοιο και προσπάθησε να το εξηγήσει στην Εναγόμενη. Γνώριζε ότι η Εναγόμενη είχε χάσει αρκετά κιλά και ότι κάπνιζε. Στην αντεξέτασή της η Μ.Ε.2 επανέλαβε τους πιο πάνω ισχυρισμούς της. Ανέφερε περαιτέρω ότι είχε εξηγηθεί στην Εναγόμενη ότι μπορεί ένα εμφύτευμα να έχει έως 3% αποτυχία, το οποίο περιλαμβάνει το ενδεχόμενο να μην ενσωματωθεί ένα εμφύτευμα και να κάνει μια φλεγμονή. Σύμφωνα με τη Μ.Ε.2 αυτή είναι η επιπλοκή όσον αφορά τα εμφυτεύματα και καμιά άλλη. Στην Εναγόμενη αναφέρθηκε ότι έπρεπε να αφαιρεθεί το δόντι 25, κατά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων και όχι μαζί με τα άλλα, διότι είχαν προσπαθήσει να διατηρήσουν το δόντι, αλλά η ενδοδοντολόγος είχε πει ότι δεν μπορούσε να σωθεί, οπότε προχώρησαν και το αφαίρεσαν. Σύμφωνα με τη Μ.Ε.2 ενδείκνυται η ταυτόχρονη αφαίρεση δοντιού και η τοποθέτηση εμφυτεύματος. Όπως μάλιστα είπε το ίδιο έγινε και στην ίδια προσωπικά. Υποστήριξε ότι η φλεγμονή μετά την τοποθέτηση κάποιου εμφυτεύματος μπορεί να προκληθεί, είτε έχεις βγάλει την ίδια στιγμή το δόντι, είτε όχι. Δεν έχει καμιά σχέση το ένα με το άλλο. Εάν είναι να προκληθεί φλεγμονή θα προκληθεί. Μετά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων η Εναγόμενη την επισκέφθηκε στο ιατρείο της. Ηταν πολύ χάλια και την έστειλε αμέσως στην Ενάγουσα. Πονούσε πάρα πολύ και είχε οίδημα. Η ίδια δεν την είδε, δεν κάθισε καν στην καρέκλα της και της είπε αμέσως να πάει στην Ενάγουσα. Σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης ανέφερε ότι είχε κάνει μια φλεγμονή, η οποία μπορεί πολύ εύκολα να κάνει οίδημα, που είναι η άμυνα του οργανισμού στη φλεγμονή. Ενας λόγος που μπορεί να προκαλέσει τη φλεγμονή είναι ότι μπορεί το οστούν να είναι πολύ σκληρό και να τραυματισθεί κατά τη διαδικασία της τοποθέτησης. Όπως είπε, συμβαίνει μια φλεγμονή μέσα στο στόμα, διότι το στόμα είναι γεμάτο από βακτήρια. Υποστήριξε στη συνέχεια ότι κατά τη διαδικασία τοποθέτησης των εμφυτευμάτων στην κάτω γνάθο μπορεί να συμβεί να τραυματισθεί το κάτω φατνιακό νεύρο. Στην άνω γνάθο, από αυτά που ξέρει και από αυτά που έχει διαβάσει, γιατί δεν ασχολείται καθόλου με χειρουργείο, η πρόκληση ζημιάς σε νεύρο στο πρόσωπο, κατά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, είναι εξαιρετικά σπάνια, εάν όχι αδύνατη. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης εάν η Εναγόμενη της παραπονέθηκε για πτώση στο αριστερό βλέφαρο, η Μ.Ε.2 απάντησε ότι της παραπονέθηκε για υπαισθησία και για τη ρυτίδα της στην αριστερή πλευρά. Για την υπαισθησία της παραπονέθηκε μετά που έβαλαν τα δόντια, το Φεβρουάριο του 2009, η Μ.Ε.2 δεν μπορούσε να διακρίνει κάτι τέτοιο, το είπε στην Εναγόμενη και γι' αυτό την παρέπεμψε στην Ενάγουσα, με την οποία ποτέ δεν συναντήθηκε, τουλάχιστον στο ιατρείο της. Η Μ.Ε.2 απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση της Εναγόμενης ότι έγιναν δυο διαδικασίες τοποθέτησης εμφυτευμάτων, η πρώτη το Μάιο του 2008 και η δεύτερη αρχές Αυγούστου του
  24. Σε σχέση με τα Τεκμήρια 2 και 3 ανέφερε ότι η ακτινογραφία (Τεκ. 2) έγινε μόλις τοποθετήθηκαν τα εμφυτεύματα και πριν την τοποθέτηση των δοντιών πάνω στα εμφυτεύματα και η ακτινογραφία (Τεκ. 3) μετά την τοποθέτηση των δοντιών. Ανέφερε επίσης ότι στα συγκεκριμένα τεκμήρια τα εμφυτεύματα είναι τα ίδια και ότι είναι τοποθετημένα στον ίδιο χώρο με την ίδια κλίση. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης εάν θεωρεί ότι υπάρχει διαφορά στο άνω βλέφαρο και στο πρόσωπο της Εναγόμενης σήμερα από τότε που την γνωρίζει, απάντησε αρνητικά, λέγοντας ότι αυτό δεν μπορεί να το καταλάβει. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της Μ.Ε.2 ως πλήρως αξιόπιστη, καθώς με έχει πείσει ότι είπε την αλήθεια στο δικαστήριο. Αλλωστε η μαρτυρία της σε κανένα σημείο, δεν αμφισβητήθηκε, άμεσα ή έμμεσα, από την ευπαίδευτη δικηγόρο της Εναγόμενης, κατά την αντεξέταση. Η μαρτυρία της Μ.Ε.2 ουσιαστικά επιβεβαιώνει τη μαρτυρία της Ενάγουσας (Μ.Ε.1) σε όλα τα σημεία της. Η μόνη ουσιαστική διαφορά που εντοπίζεται μεταξύ αυτών των δυο μαρτυριών είναι ο χρόνος αφαίρεσης του δοντιού με αρ. 25 και πιο συγκεκριμένα εάν αυτό αφαιρέθηκε τον Ιανουάριο του 2008, όπως ισχυρίσθηκε η Ενάγουσα, ή το Μάιο του 2008, όπως υποστήριξε η Μ.Ε.
  25. Για το ζήτημα αυτό θα προτιμήσω την εκδοχή της Ενάγουσας, διότι αυτή διενήργησε τις επεμβάσεις αφαίρεσης των δοντιών και τοποθέτησης των εμφυτευμάτων, επί της ουσίας ήταν η θεράπων ιατρός της Εναγόμενης, ενώ η Μ.Ε.2 απλά παρίστατο στις συγκεκριμένες επεμβάσεις, και κατά συνέπεια, ενόψει και της γενικότερης αξιολόγησης της μαρτυρίας της Μ.Ε.1, κρίνω ότι είναι περισσότερο πιθανό η δική της εκδοχή να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, παρά της Μ.Ε.
  26. Ο Μ.Υ.1, Δρ. Σταύρος Καλλής, ιατρός και οδοντίατρος, με ειδικότητα στη Στοματογναθοπροσωπική χειρουργική, υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης (Τεκ. 5), ως μέρος της κυρίως εξέτασής του και του υποβλήθηκαν διευκρινιστικές ερωτήσεις από την ευπαίδευτη δικηγόρο της Εναγόμενης. Όπως εξήγησε η στοματογναθοπροσωπική χειρουργική είναι ειδικότητα της ιατρικής και οδοντιατρικής επιστήμης και περιλαμβάνει την απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων, ώστε ο ειδικευμένος στοματογναθοπροσωποχειρούργος να είναι σε θέση να διαγιγνώσκει και να αντιμετωπίζει τις συνήθεις, αλλά και σπανιότερες παθολογικές καταστάσεις που αφορούν στη στοματική κοιλότητα, τις γνάθους και το πρόσωπο, καθώς και τυχόν επεκτάσεις τους στην κεφαλή και στον τράχηλο. Στις 29.04.2011 τον επισκέφθηκε η Εναγόμενη για να την εξετάσει αναφορικά με την έκδοση πιστοποιητικού σε σχέση με προβλήματα που παρουσιάσθηκαν μετά από θεραπεία τοποθέτησης εμφυτευμάτων. Η Εναγόμενη κατά την επίσκεψη παραπονείτο για διαταραχή της αίσθησης στο αριστερό μάγουλο, αιμωδία στην άνω γνάθο στην περιοχή των ούλων, επανειλημμένες μικροσυσπάσεις του αριστερού βλεφάρου και πτώση στην αριστερή πλευρά του προσώπου με εμβάθυνση της αριστερής ρινοχειλικής αύλακας. Ο Μ.Υ.1 έλαβε το ιστορικό της Εναγόμενης από την ίδια και προέβηκε σε κλινική εξέταση της κατάστασής της, ούτως ώστε να καταλήξει στην τελική του γνωμάτευση. Κατά την κλινική εξέταση επιβεβαίωσε την ύπαρξη έντονου αριστερού ρινοχειλικού αύλακα, μούδιασμα στο αριστερό άνω των ούλων και στην τοποθέτηση εμφυτευμάτων. Επίσης κατέληξε στα εξής συμπεράσματα. Η αιμωδία των ούλων και η διαταραχή της αίσθησης στο αριστερό μάγουλο οφείλονται σε νευροαπραξία του αριστερού υποκόγχιου νεύρου. Εφ' όσων έχουν παρέλθει πολλά χρόνια είναι απίθανο να υπάρξει περαιτέρω βελτίωση. Οσον αφορά την αριστερή πλευρά του προσώπου είναι πιθανό να συνέβηκε ατροφία του λίπους. Για αυτό συνέστησε στην Εναγόμενη ότι είναι καλύτερα να ζητηθεί η γνώμη πλαστικού χειρούργου. Ο Μ.Υ.1 κατέθεσε στο Δικαστήριο το Ιατρικό Πιστοποιητικό του, ημερ. 29.11.2011 (Τεκ. 6). Σε σχέση με τον όρο ρινοχειλικός αύλακας, που αναφέρει στο πιστοποιητικό του, εξήγησε ότι υπάρχουν δυο αύλακες στη δεξιά και αριστερή πλευρά της μύτης. Στην Εναγόμενη η αύλακα στην αριστερή πλευρά ήταν πιο βαθιά από την αύλακα στη δεξιά πλευρά. Περαιτέρω εξήγησε ότι μούδιασμα σημαίνει ότι δεν υπάρχει αίσθηση. Δηλαδή όταν το αγγίζεις ή βάλεις μια βελόνα πάνω στο δέρμα ή στο βλεννογόνο δεν το νοιώθεις. Όπως είπε τοποθέτησε μια βελόνα πάνω στα ούλα της Εναγόμενης και δεν υπήρξε αντίδραση. Στη συνέχεια εξήγησε ότι νευροαπραξία σημαίνει μια ζημιά πάνω στο νεύρο, που, ανάλογα με τη ζημιά που έχει προκληθεί στο νεύρο, είτε επανέρχεται, είτε δεν επανέρχεται. Η πρώτη φορά που εξέτασε την Εναγόμενη ήταν στις 27.08.
  27. Σε εκείνη την επίσκεψη εξέτασε την Εναγόμενη, είδε τι είδους επέμβαση είχε κάνει, του είπε ότι το μάγουλό της δεν το ένοιωθε καλά, ότι τα ούλη της πάνω αριστερά ήταν μουδιασμένα και ότι το πρόσωπό της είχε αλλάξει. Υποστήριξε ότι κατά τις επεμβάσεις ανύψωσης ιγμορείου, τοποθέτησης οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης και τοποθέτησης εμφυτευμάτων είναι δυνατό να προκληθεί η νευροαπραξία που διέγνωσε. Όπως ισχυρίσθηκε το υποκόγχιο νεύρο που είναι το νεύρο που τροφοδοτεί αυτή την περιοχή είναι κοντά στο μέρος που χειρουργείς. Ετσι βάζεις ένα εργαλείο εκεί να το προστατεύσεις. Πολλές φορές εάν κάποιος τραβήξει το εργαλείο πιο δυνατά από το κανονικό μπορεί να προκαλέσει νευροαπραξία ή αν γλιστρήσεις με την αρίδα που κόβεις το κόκαλο μπορεί να κοπεί το νεύρο. Υποστήριξε επίσης ότι μπορεί και η μόλυνση να προκαλέσει νευροαπραξία. Όπως είπε το νεύρο βγαίνει από τρύπα και όταν έχει μόλυνση έχει πύον σε εκείνο το σημείο, όταν η τρύπα γεμίσει με πύον και έχει πίεση πάνω στο νεύρο μπορεί μέρος του νεύρου να νεκρωθεί ή μπορεί να επηρεαστούν αγγεία που τροφοδοτούν το νεύρο. Ισχυρίσθηκε ότι στην περίπτωση της Εναγόμενης τα πάνω ούλα είναι μόνιμα μουδιασμένα, για αυτό πιστεύει ότι ένα μέρος του νεύρου έχει τραυματισθεί, όχι όλο, γιατί το μάγουλό της το νοιώθει, αλλά δεν το νοιώθει όπως πριν. Εχει παραισθησία. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης για το πώς πιστεύει ότι προκλήθηκε η νευροαπραξία στην προκειμένη περίπτωση, απάντησε ότι για την εγχείριση συνήθως ανοίγουν μια τρύπα μέσα στο ιγμόρειο. Το νεύρο συνήθως είναι από πάνω από την τρύπα και για να το προστατεύσουν έχουν ένα εργαλείο που το βάζουν μπροστά από το νεύρο για να μην κοπεί. Όπως είπε, γίνεται στην πορεία της εγχείρισης να τραυματισθεί αυτό το νεύρο, υπάρχει πιθανότητα, αλλά ο ίδιος δεν μπορεί να πει, γιατί δεν ήταν εκεί. Ο Μ.Υ.1 ισχυρίσθηκε ότι εξαρτάται από την κρίση του γιατρού εάν θα αφαιρέσει δόντι και θα τοποθετήσει εμφύτευμα την ίδια ημέρα. Όπως είπε αυτό που θα κοιτάξει ο γιατρός είναι για παράδειγμα εάν υπάρχει καλής ποιότητας κόκαλο για να μπορεί να βιδώσει το εμφύτευμα ή εάν είναι μολυσμένη η περιοχή. Αν είναι μολυσμένη ο ίδιος προσωπικά δεν βάζει εμφυτεύματα. Υπάρχουν όμως πολλού συνάδελφοί του που βάζουν και έχουν καλά αποτελέσματα. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης δικηγόρου της Εναγόμενης κατά πόσο θα μπορούσε να αποφευχθεί η ζημιά στο υποκόγχιο νεύρο της Εναγόμενης απάντησε ότι σε αυτή την περίπτωση δεν ξέρει γιατί δεν ήταν εκεί. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι εάν ένα νεύρο δεν επανέλθει σε 18 με 20 μήνες ο ίδιος προσωπικά θεωρεί ότι το μούδιασμα είναι μόνιμο. Όπως ανέφερε, δεν μπορεί να πει εάν θα καλυτερεύσει, αλλά στην περίπτωση της Εναγόμενης το θεωρεί δύσκολο να δει καλυτέρευση. Τέλος υποστήριξε ότι από την πλευρά των εμφυτευμάτων δεν νομίζει να είχε κανένα παράπονο η Εναγόμενη. Ηταν ευχαριστημένη. Στις ακτινογραφίες έδειχνε ότι ήταν ενσωματωμένα στο κόκαλο. Τα εμφυτεύματα ο ίδιος μπορεί να τα θεωρήσει πως πέτυχαν. Όπως είπε το πρόβλημα για το οποίο τον επισκέφθηκε η Εναγόμενη ήταν οι παρενέργειες της εγχείρισης, δηλ. το μούδιασμα και που κρέμεται το μάγουλό της. Στην αντεξέτασή του παραδέχτηκε ότι ο Στοματογναθοπροσωπο-χειρουργικός Σύλλογος έχει καταχωρήσει προσφυγή εναντίον του Οδοντιατρικού Συλλόγου, γιατί είχαν δώσει στην Ενάγουσα τον τίτλο του στοματογναθοπροσωποχειρούργου. Όπως είπε, για να έχεις αυτό τον τίτλο πρέπει να έχεις πτυχίο γιατρού, πτυχίο οδοντιάτρου και πέντε χρόνια ειδικότητα το λιγότερο. Η Ενάγουσα, όπως ανέφερε, έχει μόνο τίτλο οδοντιάτρου και ειδικότητα. Και ο Πρόεδρος του Οδοντιατρικού Συλλόγου της έκανε μια επιστολή πως δικαιούται να έχει αυτό τον τίτλο. Γι' αυτό και ο σύλλογός τους προσέφυγε στο Δικαστήριο και η υπόθεση εκκρεμεί. Ανέφερε επίσης ότι εάν κάποιος έρθει να του βάλει εμφύτευμα τον παραπέμπει σε άλλο συνάδελφό του, καθώς ο ίδιος ασχολείται μόνο με τα προβλήματα που δημιουργούν άλλοι, ότι λάθος κάνουν οι άλλοι έρχονται σε αυτόν και τα διορθώνει. Στη συνέχεια ο Μ.Υ.1 ισχυρίσθηκε ότι η Εναγόμενη στις 17.08.2010 είχε παραισθησία του αριστερού μάγουλου και η αριστερή αύλακα ήταν έντονη. Στην αριστερή πλευρά της μύτης ήταν πιο έντονη από τη δεξιά, υπήρχε μούδιασμα στα άνω ούλη, το ίδιο και στα δόντια που είχε κάνει τα εμφυτεύματα. Δήλωσε όμως ότι δεν μπορεί να γνωρίζει ποια ήταν η κατάσταση της Εναγόμενης πριν την ημερομηνία αυτή, αφού δεν την ήξερε και συμφώνησε ότι μπορεί να προϋπήρχε. Συμφώνησε επίσης με τον ευπαίδευτο δικηγόρο της Ενάγουσας ότι το ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκ. 6) το έχει γράψει βάσει των όσων του το είπε η Εναγόμενη, καθώς και ότι η αναφορά στο ίδιο πιστοποιητικό ότι τα εμφυτεύματα της άνω γνάθου απέτυχαν και αφαιρέθηκαν 6 μήνες αργότερα δεν είναι δικό του εύρημα, αλλά ότι του είπε η Εναγόμενη. Υποστήριξε ότι δεν είχε κανένα λόγο να πληροφορηθεί πότε τοποθετήθηκαν τα εμφυτεύματα. Αρκέστηκε, όπως είπε, στα όσα του ανέφερε η Εναγόμενη. Όπως ισχυρίσθηκε δεν είναι υπόχρεος να διερευνήσει τι του λέει ο ασθενής. Παίρνει το ιστορικό του ασθενή και το καταγράφει. Δεν ασχολήθηκε με τα εμφυτεύματα. Δεν μπορεί να αφιερώνει παραπάνω από δέκα λεπτά σε κάθε επίσκεψη. Όπως είπε, τον ασθενή τον εξετάζεις για το θέμα που ήρθε να σε δει. Δεν του είπε η Εναγόμενη ότι είχε πρόβλημα με τα εμφυτεύματα. Ο λόγος της επίσκεψής της ήταν το μούδιασμα, η εμφάνισή της και άλλα προσωπικά θέματα, τα οποία επίσης δεν έλαβε υπόψη. Παραδέχθηκε επίσης ότι η αναφορά του στο Τεκ. 6 ότι τα εμφυτεύματα της άνω γνάθου απέτυχαν και αφαιρέθηκαν 6 μήνες μετά δεν είναι δικό του εύρημα, αλλά ότι του το είπε επίσης η Εναγόμενη, όπως και ότι δεν ρώτησε την Εναγόμενη πότε τοποθετήθηκαν τα δόντια, γιατί δεν ασχολήθηκε με τα δόντια της την πρώτη φορά που την είδε. Υποστήριξε ότι από την επέμβαση τοποθέτησης οστικού μοσχεύματος υπήρχε περίπτωση να επηρεαστεί το υποκόγχιο νεύρο, καθώς και ότι τη βλάβη στο υποκόγχιο νεύρο τη διαπίστωσε στην κλινική εξέταση, αφού ήταν μουδιασμένα τα άνω ούλη της Εναγόμενης. Παραδέχθηκε όμως ότι το μούδιασμα ή την παραισθησία δεν μπορεί να το μετρήσει κανείς και ότι είναι υποκειμενική. Στη συνέχεια ισχυρίσθηκε ότι και από μια φλεγμονή μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα στο υποκόγχιο νεύρο και είπε ότι η Εναγόμενη του ανέφερε ότι είχε μόλυνση αμέσως μετά που μπήκαν τα εμφυτεύματα, πρήστηκε, έκλεισε το μάτι της και ότι είχε εισαχθεί στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό, όπου της έκαναν παροχέτευση. Όπως σημείωσε για να εισαχθεί σε ένα Νοσοκομείο σημαίνει ότι πρέπει να ήταν σοβαρή η μόλυνσή της. Ανέφερε ότι όταν χειρουργείς πάντα υπάρχει πρήξιμο, δεν μπορείς να χειρουργήσεις χωρίς να υπάρξει πρήξιμο. Στην περίπτωση της Εναγόμενης φαίνεται υπήρχε μόλυνση, χωρίς να είναι βέβαιος, αφού δεν ήταν εκεί. Υπέθεσε ότι ήταν μόλυνση, αλλά μπορεί να ήταν και αιμορραγία, καθώς και η αιμορραγία κάνει το ίδιο πρήξιμο. Ο Μ.Υ.1 παραδέχθηκε ότι όλα αυτά είναι υποθετικά, όταν δεν είσαι παρών στην εγχείρηση. Επισήμανε επίσης, πάντα σε θεωρητικό επίπεδο, ότι αν το πρήξιμο ή το οίδημα ή το αιμάτωμα παραμείνει πολλές μέρες μπορεί να νεκρωθεί λίπος. Επειδή την Ενάγουσα δεν την είδε πριν και εφόσον αληθεύει αυτό του είπε ότι η ρήξη στο μάγουλο δημιουργήθηκε μετεγχειρητικά μπορεί το πύον να οδήγησε σε νέκρωση του λίπους που υπάρχει μέσα στο μάγουλο. Οσον αφορά τους παράγοντες πρόκλησης της μόλυνσης ανέφερε ότι υπολογίζει, χωρίς να είναι σίγουρος, ότι όταν έκανε ανύψωση του ιγμορείου πιθανόν τρυπήθηκε ο βλεννογόνος του ιγμορείου, ο βλεννογόνος είχε μικρόβια μέσα και έτσι μολύνθηκε το μόσχευμα. Επισήμανε ότι σε όλους που κάνουν εμφύτευμα το πρώτο πράγμα που τους συμβουλεύει ο γιατρός είναι να μην καπνίζουν, αλλά όλοι συνεχίζουν να καπνίζουν και επιβεβαίωσε ότι όταν κάποιος συνεχίζει να καπνίζει υπάρχει αυτός ο κίνδυνος της μόλυνσης. Σε υποβολή του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η μόλυνση και το πρήξιμο προήλθε από τη μη καλή υγιεινή του στόματος της Εναγόμενης, απάντησε ότι το πιστεύει γιατί οι ασθενείς σε γενικές γραμμές δεν ακούν αυτά που τους λένε. Όπως είπε, τους δίνεις τις συμβουλές και κάνουν άλλα πράγματα. Σε παρατήρηση του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας, ότι από ότι φαίνεται από το ιατρικό πιστοποιητικό του πρέπει να έγινε δυο φορές τοποθέτηση των εμφυτευμάτων, απάντησε ότι έτσι του είπε η Εναγόμενη, αλλά διευκρίνισε ότι οι ακτινογραφίες δείχνουν ότι έγινε μια φορά. Δεν το ανέφερε όμως στην Εναγόμενη, ούτε της ζήτησε να του δώσει εξήγηση γιατί του είπε ότι τοποθετήθηκαν δυο φορές εμφυτεύματα. Στη συνέχεια της αντεξέτασής του ο Μ.Υ.1 διευκρίνισε ότι τα όσα ανέφερε στο δικαστήριο είναι υποθέσεις και δεν μπορεί να τα αποδείξει, το μόνο που μπορεί να πει είναι ότι κάπου έγινε ζημιά σε ένα νεύρο. Πως έγινε, όπως ανέφερε, δεν μπορεί να πει. Οι τρόποι, όπως ισχυρίσθηκε, είναι αυτοί που εξήγησε. Ακολούθως επισήμανε ότι τα προβλήματα μπορεί να προέκυψαν, είτε στην πρώτη, είτε στη δεύτερη επέμβαση. Όπως είπε, κανένας δεν το ξέρει, μόνο εκείνος που είναι εκεί μπορεί να το πει αυτό. Το αποτέλεσμα είναι ότι υπάρχει πρόβλημα στην Εναγόμενη, σε κάποια φάση έγινε ζημιά σε αυτό το νεύρο. Ο ίδιος δεν ξέρει με ποιο τρόπο. Δεν μπορεί να πει ο ίδιος αυτό που έκανε η Ενάγουσα. Το μόνο που μπορεί να πει είναι πως μπορούν να δημιουργηθούν τα προβλήματα. Οσον αφορά το γεγονός ότι στο Τεκ. 6 επιβεβαιώνει την ύπαρξη έντονου αριστερού ρινοχειλικού αύλακα, διευκρίνισε ότι το επιβεβαίωσε κλινικά, δεν ξέρει όμως εάν προϋπήρχε και ότι δεν κάνει confirm ότι η Ενάγουσα δημιούργησε το πρόβλημα. Τέλος σε υποβολή του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας, ότι η Εναγόμενη του είπε ψέματα ότι παρέμεινε στην Πολυκλινική Υγεία για 2 με 3 ημέρες και ότι της έγινε παροχέτευση, απάντησε ότι στη ζωή του έχει ακούσει πολλά και ότι δεν τον εκπλήσσει τίποτα. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι ο Μ.Υ.1 απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις, τόσο κατά την κυρίως εξέταση, όσο και κατά την αντεξέτασή του με ευθύτητα, αμεσότητα και ειλικρίνεια. Το δυστύχημα για την υπόθεση της Εναγόμενης είναι ότι αφ' ης στιγμής η θέση του ίδιου του Μ.Υ.1 είναι ότι όλα όσα ανέφερε στο δικαστήριο είναι υποθέσεις, που δεν μπορεί να αποδείξει, δεν βλέπω με ποιο τρόπο το δικαστήριο μπορεί να στηριχθεί σε αυτή και να θεμελιώσει επ' αυτής την ουσιαστική βασιμότητα της ανταπαίτησης της Εναγόμενης. Συναφώς κρίνω, σε πλήρη συμφωνία με το Μ.Υ.1, ότι τα όσα ανέφερε στο δικαστήριο είναι υποθέσεις, που δεν μπορούν να αποδειχθούν και δεν έχουν, κατά συνέπεια, καμιά αποδεικτική αξία για την υπόθεση της Εναγόμενης. Πέραν των πιο πάνω παρατηρήσεων, από τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 αξίζει να συγκρατήσουμε ότι: Α) Ο Μ.Υ.1 συμφώνησε πλήρως με την Ενάγουσα και τη Μ.Ε.2 ότι εμφυτεύματα τοποθετήθηκαν μια φορά και όχι δυο, όπως είναι η εκδοχή της Εναγόμενης Β) Η Εναγόμενη τον παραπλάνησε λέγοντάς του ότι είχε εισαχθεί στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό, όπου της έκαναν παροχέτευση, κάτι που, όπως θα δούμε στη συνέχεια δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αφού η ίδια η Εναγόμενη δεν προέβαλε καν αυτόν τον ισχυρισμό στην ένορκη μαρτυρία της στο δικαστήριο και Γ) Ο Μ.Υ.1 δήλωσε, στην αντεξέτασή του, ότι πιστεύει ότι η μόλυνση και το πρήξιμο προήλθε από τη μη καλή υγιεινή του στόματος της Εναγόμενης, γιατί οι ασθενείς σε γενικές γραμμές δεν ακούν αυτά που τους λένε. Είναι προφανές πιστεύω ότι στα πιο πάνω σημεία η μαρτυρία του Μ.Υ.1 εκθεμελιώνει παρά υποθεμελιώνει την ανταπαίτηση της Εναγόμενης. Ο Μ.Υ.2, Δρ. Αχιλλέας Περδίος, Νευροχειρούργος, στην κυρίως εξέτασή του, ανέφερε ότι στις 22.12.2011 εξέτασε την Εναγόμενη και εξέδωσε το Ιατρικό Πιστοποιητικό (Τεκ. 7). Όπως είπε, πρώτα είχε ακούσει το ιστορικό από την ίδια την Εναγόμενη και είχε υπόψη του το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Σταύρου Καλλή, ημερ. 29.04.2011 (Τεκ. 6) και μαζί με τη νευρολογική εξέταση που έκανε στην Εναγόμενη, εξέδωσε το Τεκ. 7, με ευρήματα, όπως αναφέρει στο πιστοποιητικό, αισθητική διαταραχή στην υπερώα αριστερά, αναισθησία δεν ένοιωθε τον πόνο και την αίσθηση στην περιοχή της αριστερής υπερώας στα ούλη αριστερά και ελαφρώς στο πιγούνι και ατροφία της ρινοχειλικής περιοχής, περιοχή μεταξύ μύτης και άνω χείλους αριστερά, ανάλογα με το ιστορικό που πήρε και την έκθεση που είχε. Η γνώμη του ήταν και είναι ότι εφόσον είχαν υπάρξει επανειλημμένες λοιμώξεις, μολύνσεις μετά από την επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί η Εναγόμενη, ο κυριότερος λόγος για την ύπαρξη αυτής της νευρολογικής διαταραχής ήταν η μόλυνση και ο επηρεασμός του υποκόγχιου νεύρου, ο οποίος είναι ένας κλάδος, ο τελικός κλάδος του δευτέρου κλάδου του τριδύμου νεύρου και ο οποίος τροφοδοτεί με αίσθηση την υπερώα, τα άνω χείλη, την παρειά και τα δόντια, τα άνω δόντια αριστερά στην αντίστοιχη περιοχή. Ο Μ.Υ.2 ανέφερε ότι την αισθητικότητα την εξετάζουν με ένα αιχμηρό αντικείμενο στο σημείο που υπάρχει η διαταραχή. Η ατροφία της ρινοχειλικής περιοχής φαίνεται παίρνοντας στο χέρι, στα δάχτυλα την περιοχή και συγκρίνοντας με την άλλη τη δεξιά είναι πολύ λεπτή η μια περιοχή από την άλλη, έχει χαθεί ένα μέρος του μυός εκεί, το πάχος της περιοχής είναι πιο λίγο από την άλλη, ενώ έπρεπε να είναι συμμετρικό. Η υπαισθησία είναι αποτέλεσμα της βλάβης του αριστερού υποκόγχιου νεύρου και η βλάβη αυτού του νεύρου είναι αποτέλεσμα της στοματοπροσωπικής μόλυνσης. Σύμφωνα με το Μ.Υ.2 η ατροφία ενός μυός μπορεί να προέλθει, είτε άμεσα με βλάβη, καταστροφή της μυϊκής μάζας, είτε με βλάβη, καταστροφή του νεύρου, που τροφοδοτεί τους μυς αυτούς. Στην περίπτωση αυτή το νεύρο το οποίο τροφοδοτεί τους δυο μυς, το βυκαννήτη και το γελαστήριο, είναι το προσωπικό νεύρο. Είναι πιθανό η ατροφία αυτή να οφείλεται, είτε στον ένα παράγοντα, δηλ. στο προσωπικό νεύρο, είτε στους ίδιους τους μυς. Αυτό δεν μπορεί, όπως ανέφερε, να το ξέρει από τη μόλυνση. Μπορεί να πειράζει και το νεύρο και τους μυς άμεσα. Στη συνέχεια ο Μ.Υ.2 είπε ότι ο βυκαννήτης είναι ο μυς ο οποίος ξεκινά από το δέρμα της παρειάς και καταλήγει στο άνω χείλος και ότι ο γελαστήριος μυς είναι αυτός που μας δείχνει τον τρόπο να γελάμε, με το να τραβήξει το χείλος προς τα πάνω για να γελάσει ο άνθρωπος. Στην αντεξέτασή του ο Μ.Υ.2 ισχυρίσθηκε ότι δεν τον ενδιέφερε σε πόσες χειρουργικές επεμβάσεις από γναθοπροσωποχειρούργο είχε υποβληθεί η Εναγόμενη και ότι σημασία είχε το αποτέλεσμα, η μόλυνση. Και αυτό, διότι, όπως ανέφερε, αυτό εξέλαβε ότι αναφερόταν στο Ιατρικό Πιστοποιητικό του Μ.Υ.1 (Τεκ. 6) και από το ιστορικό της Εναγόμενης. Όπως είπε η ίδια η Εναγόμενη του είπε ότι μεταφέρθηκε μετά από την μόλυνση στην κλινική Υγεία στη Λεμεσό για να πάρει ενδοφλέβια αντιβίωση. Υποστήριξε ότι από το ιστορικό που του δόθηκε δεν μπορούσε να φανταστεί οποιαδήποτε άλλη αιτία για τις παθήσεις της Εναγόμενης, εκτός από το ότι ήταν συνέπεια της επέμβασης που είχε κάνει η Ενάγουσα και ότι με βάση το ίδιο ιστορικό όλες οι παθήσεις οφείλονται στη μόλυνση. Όπως ανέφερε το ιστορικό του το έδωσε η ίδια η Εναγόμενη και βασίσθηκε και στο ιστορικό της έκθεσης του Μ.Υ.
  28. Δεν είδε ακτινογραφίες, διότι δεν χρειάζονται. Σε υποβολή του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας ότι μια επέμβαση έγινε στην Εναγόμενη και όχι πολλές, απάντησε ότι δεν είναι οι επεμβάσεις το πρόβλημα, αλλά η μόλυνση. Όπως είπε, του ίδιου του είπε η Εναγόμενη, ότι έβγαλε 3 δόντια, 5 δόντια και μετά από τα δόντια έγινε άλλη επέμβαση για να μπουν μοσχεύματα και μετά άλλη επέμβαση για να αφαιρεθούν τα μοσχεύματα. Γι΄αυτό και ο ίδιος μιλά για διάφορες επεμβάσεις. Πρόσθεσε ότι η Εναγόμενη του είπε ότι είχε μόλυνση και μετά τη μόλυνση αφαιρέθηκαν τα μοσχεύματα. Μετά τη μόλυνση έγινε μια πλύση με ένα καθετηράκι το οποίο μπήκε εκεί στην περιοχή της μόλυνσης και μετά ότι είχαν αφαιρεθεί τα μοσχεύματα που είχαν τοποθετηθεί προηγουμένως. Σε ερώτηση τι έγινε μετά που αφαιρέθηκαν τα μοσχεύματα, απάντησε ότι δεν τον ενδιέφερε τι έκανε, δεν ρώτησε αν έβαλε άλλα μοσχεύματα, δεν τον ενδιέφεραν αυτά, αυτό που τον ενδιέφερε ήταν αν μετά από μια μόλυνση υπήρξε αυτή η διαταραχή της νευρολογικής εικόνας. Τίποτε άλλο δεν τον ενδιέφερε, όπως είπε. Και έκρινε ότι η μόλυνση είναι ένας λόγος για να διαταραχθεί η εικόνα που βρήκε. Όπως επισήμανε δεν μπορεί να πει από πού προήλθε η μόλυνση, καθώς οι μολύνσεις είναι μέσα στις πιθανές επιπλοκές των εγχειρήσεων. Ο Μ.Υ.2 ανέφερε ότι δεν γνώριζε πως ήταν το πρόσωπο της Εναγόμενης προηγουμένως και ξεκαθάρισε ότι την ημέρα που είδε την Εναγόμενη δεν υπήρχε μόλυνση, εφόσον την είδε τρία χρόνια αργότερα. Στη συνέχεια είπε ότι η Εναγόμενη του ανέφερε ότι η μόλυνση ήταν τέτοια ώστε το μάτι το αριστερό είχε κλείσει, είχε φουσκώσει. Όπως είπε, το υποκόγχιο νεύρο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το μάτι. Αρα, κατά την άποψή του, αφού είχε φουσκώσει το μάτι, λόγω τη μόλυνσης, αναμένει ότι και το νεύρο θα είχε προσβληθεί. Σε ερώτηση του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας, ότι από την περιγραφή του, προκύπτει ότι αυτά που είπε είναι σε θεωρητικό επίπεδο και δεν έχουν συμβεί στην Εναγόμενη απάντησε ότι τα αναφέρει με βάση την επιστήμη την οποία κατέχει την παθοφυσιολογία ενός νεύρου και εφόσον, πάντοτε με βάση το ιστορικό που του ελέχθη, που δεν είχε λόγο να μην το πιστέψει, η τοποθεσία του συγκεκριμένου νεύρου είναι τέτοια ώστε να μπορεί να επηρεαστεί και να τραυματιστεί άμεσα από τη μόλυνση εκείνης της περιοχής. Τόσο από την κυρίως εξέταση, όσο και την αντεξέταση του Μ.Υ.2, κατέστη προφανές ότι κατέληξε στην μόλυνση, ως αιτία των κλινικών του ευρημάτων, βασιζόμενος στο ιστορικό που του είπε η ίδια Εναγόμενη και στο ιστορικό που ο ίδιος έλαβε από το Ιατρικό Πιστοποιητικό του Μ.Υ.
  29. Χαρακτηριστική είναι η απάντησή του στην εξής ερώτηση του ευπαίδευτου δικηγόρου της Ενάγουσας: «Ε. Αναφέρατε ότι όλες οι παθήσεις οφείλονται στη μόλυνση; Α. Με βάση το ιστορικό που πήρα». Όμως αυτό το ιστορικό σε δυο τουλάχιστον ομολογουμένως κρίσιμης σημασίας ζητήματα δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Πιο συγκεκριμένα ο Μ.Υ.1 στο ιστορικό του ιατρικού του πιστοποιητικού (Τεκ. 6) αναφέρει ότι «Τα εμφυτεύματα της άνω γνάθου απέτυχαν και αντικαταστάθηκαν 6 μήνες αργότερα». Όμως στην αντεξέτασή του ο Μ.Υ.1 διευκρίνισε ότι έτσι του είπε η Εναγόμενη, αλλά ότι οι ακτινογραφίες δείχνουν ότι έγινε μια φορά, όπως δηλαδή υποστήριξαν οι Μ.Ε.1 και
  30. Περαιτέρω ο Μ.Υ.2 φαίνεται να αποδέχθηκε και να θεώρησε ως δεδομένο τον ισχυρισμό σε αυτόν της Εναγόμενης ότι η μόλυνση ήταν τόσο σοβαρή που εισήχθη στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό για νοσηλεία και παροχέτευση. Όμως η Μ.Υ.3, δηλ. η ίδια η Εναγόμενη, όπως θα δούμε και στη συνέχεια, στην ένορκη μαρτυρία της στο δικαστήριο, δεν ισχυρίσθηκε κάτι τέτοιο, που σημαίνει ότι ο ισχυρισμός αυτός, που, όπως είδαμε, προβλήθηκε από την Εναγόμενη και στο Μ.Υ.1, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο Μ.Υ.2, σε διευκρινιστική ερώτηση του δικαστηρίου, εάν θα επηρεαζόταν το ιατρικό του πιστοποιητικό σε περίπτωση που το ιστορικό στο οποίο βασίσθηκε δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, απάντησε, με ειλικρίνεια, μπορώ να πω, ότι «ένας άλλος λόγος που θα μπορούσε να έχουμε μετά από μια επέμβαση του είδους αυτού τραύματος του υποκόγχιου νεύρου είναι η επέμβαση η ίδια σαν επέμβαση. Η έλξη η οποία δημιουργείται διότι πρέπει να υπάρχει μια έλξη στα άνω χείλη, στα άνω δόντια για να τοποθετηθούν τα μοσχεύματα μπορεί να τραυματιστεί» και ότι «εάν δεν υπήρχε μόλυνση επηρεάζεται, μπορεί να είναι άλλος ο λόγος. Αυτό θεωρώ». Με βάση τις πιο πάνω επισημάνσεις, στην αντίληψη του δικαστηρίου έχει καταστεί ξεκάθαρο ότι ο Μ.Υ.2, εάν γνώριζε ότι για τη μόλυνση η Εναγόμενη δεν χρειάσθηκε να εισαχθεί και να νοσηλευθεί στην Πολυκλινική Υγεία και ότι δεν της έγινε παροχέτευση, καθώς και ότι τα εμφυτεύματα ουδέποτε αφαιρέθηκαν και ουδέποτε αντικαταστάθηκαν, πιθανότητα να μην κατέληγε στο συμπέρασμα της μόλυνσης, ως αιτία των παθήσεων της Εναγόμενης. Περαιτέρω κρίνεται ότι ο Μ.Υ.2 είχε την ελάχιστη υποχρέωση, ως επιστήμονας, να διερευνήσει εάν το ιστορικό, στο οποίο βάσισε τα συμπεράσματά του, ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, προκειμένου να προστατεύσει πρώτα από όλα την εγκυρότητα του ιατρικού του πιστοποιητικού (Τεκ. 7). Αυτό θα μπορούσε να γίνει, για παράδειγμα, με μια απλή τηλεφωνική επαφή με το Μ.Υ.1 ή με το να ζητήσει από την Εναγόμενη να του προσκομίσει ιατρικό πιστοποιητικό από την Πολυκλινική Υγεία για την περίοδο της εισαγωγής της και τη θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε. Το βέβαιο είναι ότι στη βάση των πιο πάνω παρατηρήσεων δημιουργούνται εύλογες αμφιβολίες και ερωτηματικά, σε σχέση με την αποδεικτική βαρύτητα της μαρτυρίας του Μ.Υ.2 αναφορικά με την ανταπαίτηση της Εναγόμενης και κρίνεται ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή στο δικαστήριο από την απόρριψή της. Η Εναγόμενη (Μ.Υ.3) υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της δήλωσης (8Α και 8Β) ως μέρος της κυρίως εξέτασής της. Ισχυρίσθηκε ότι το Σεπτέμβριο του 2007 επισκέφθηκε την οδοντίατρό της κα Μαντώ Τσοπανέλλη-Μαύρου (Μ.Ε.2) στην ιδιωτική κλινική Αγιος Γεώργιος για σκοπούς παροχής διαφόρων οδοντιατρικών υπηρεσιών όπου και της έγιναν συστάσεις για την αφαίρεση των φορνιμιτών της. Η Μ.Ε.2 τη σύστησε στην Ενάγουσα, η οποία διατηρεί ιατρείο στη Λεμεσό και κατά τον πιο πάνω χρόνο παρείχε τις υπηρεσίες της στην Πάφο, στο νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος. Αρχικά περί τον Ιανουάριο του 2008, η Ενάγουσα προέβη σε διαδικασίες αφαίρεσης δοντιών. Μετά την αφαίρεσή τους η Εναγόμενη παρουσίασε έντονο πόνο και πρήξιμο και ταλαιπωρήθηκε ιδιαίτερα από έντονους πόνους και πρήξιμο. Η Ενάγουσα της απάντησε ότι τα πιο πάνω προβλήματα είναι φυσιολογικά και ότι θα έφευγαν με τον καιρό. Κατά την πιο πάνω επέμβαση παρούσες ήταν η Ενάγουσα και η Μ.Ε.
  31. Δεν υπήρχε οποιοδήποτε άλλο άτομο παρών. Το Μάιο του 2008 η Ενάγουσα προέβη σε επέμβαση τοποθέτησης εμφυτευμάτων. Κατά την επέμβαση παρούσες ήταν η Ενάγουσα και η Μ.Ε.
  32. Κανένα άλλο άτομο δεν ήταν παρών. Σύμφωνα με την Εναγόμενη περίπου δυο εβδομάδες μετά την επέμβαση τοποθέτησης εμφυτευμάτων είχε ακόμη συνεχή πόνο, το πρόσωπό της πρήστηκε υπερβολικά και κοκκίνισε έντονα και επίσης δεν μπορούσε να ανοίξει το αριστερό της μάτι. Εκείνη την ημερομηνία επισκέφθηκε τη Μ.Ε.2, η οποία την περιέθαλψε κάνοντας μια τομή στο σημείο που τοποθετήθηκαν τα εμφυτεύματα. Από τη μύτη έτρεχε αίμα και πύο. Η Μ.Ε.2 την έστειλε κατευθείαν στο ιατρείο της Ενάγουσας στη Λεμεσό για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Καθώς δεν είχε τη δυνατότητα να οδηγήσει μεταφέρθηκε στη Λεμεσό με τη βοήθεια φιλικού προσώπου. Στο ιατρείο της η Ενάγουσα χαλάρωσε τις βίδες και πετάχτηκαν από το στόμα της Εναγόμενης θραύσματα οστών, αίμα και πύο. Η Εναγόμενη ισχυρίσθηκε ότι είχε περαιτέρω συναντήσεις με την Ενάγουσα όπου και της παραπονέθηκε για το μούδιασμα που ένοιωθε στην αριστερή πλευρά του προσώπου της και για το γεγονός ότι δεν μπορούσε να κρατήσει ανοιχτό το αριστερό της μάτι, η Ενάγουσα όμως δεν της έδωσε σημασία και της είπε απλά ότι δεν έχει τίποτα. Μέχρι και σήμερα έχει ακριβώς την ίδια αίσθηση. Επισκέφθηκε ξανά την Ενάγουσα στο Νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος στην Πάφο τον Αύγουστο του 2008, όπου και η Ενάγουσα εντόπισε ότι τα εμφυτεύματα που τοποθετήθηκαν δεν ήταν σταθερά. Παρούσες στην εν λόγω διαδικασία ήταν η Ενάγουσα και η Μ.Ε.
  33. Τα εν λόγω εμφυτεύματα αφαιρέθηκαν και τοποθετήθηκαν καινούργια. Στην πορεία τοποθετήθηκαν δόντια περί το Δεκέμβριο του
  34. Η Εναγόμενη ισχυρίσθηκε ότι κατά τη διεξαγωγή των πιο πάνω συναντήσεων παραπονιόταν συνεχώς στην Ενάγουσα για το πρόβλημα της αναισθησίας και του μουδιάσματος που ένοιωθε στην αριστερή πλευρά του προσώπου της και για το γεγονός ότι δεν μπορούσε να κρατήσει ανοικτό το αριστερό της μάτι και ότι το πρόσωπό της ήταν ατροφικό. Η Ενάγουσα όμως επέμεινε ότι δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα. Σύμφωνα με την Εναγόμενη, η Ενάγουσα ήταν αδιάφορη προς τα προβλήματά της και δεν αναρωτήθηκε καθόλου για τα προβλήματα που προέκυψαν μετά τις επεμβάσεις και αρνείτο να την ακούσει και αδιαφορούσε για την κατάσταση της υγείας της. Η Ενάγουσα επίσης έδειχνε αδιαφορία στο γεγονός ότι δεν είχε τα προβλήματα αυτά πριν από τις επεμβάσεις. Αποτέλεσε ισχυρισμό της Εναγόμενης, ότι μέχρι και σήμερα αντιμετωπίζει μούδιασμα στα ούλη, ατροφία στην αριστερή πλευρά του προσώπου της, αναισθησία στην αριστερή πλευρά του προσώπου της και έχει παρατηρήσει πτώση του μάγουλου της αριστερής πλευράς του προσώπου της. Η αλλαγή στην εμφάνισή της είναι αισθητή μέχρι και σήμερα. Σύμφωνα με την Εναγόμενη ουδέποτε προέβη στις πιο πάνω επεμβάσεις για αισθητικούς λόγους, καθώς επιθυμούσε να διορθώσει προβλήματα που είχαν σχέση με τη στοματική της υγεία. Περαιτέρω ισχυρίσθηκε ότι δεν προκάλεσε τη μόλυνση και τα προβλήματα στον εαυτό της ένεκα της χρήσης αλκοόλ και του καπνίσματος, καθώς κατά τη συγκεκριμένη περίοδο ούτε κάπνιζε, ούτε και έπινε. Στην αντεξέτασή της η Εναγόμενη επέμεινε στους πιο πάνω ισχυρισμούς της. Με το ακόλουθο σκεπτικό η μαρτυρία της Εναγόμενης απορρίπτεται ως αναξιόπιστη. Όπως έχει προαναφερθεί η Εναγόμενη, προκειμένου να πείσει τους Μ.Υ.1 και 2 για τη σοβαρότητα της μόλυνσης που υπέστη, συνεπεία της τοποθέτησης των εμφυτευμάτων από την Ενάγουσα, τους είπε ότι για την αντιμετώπισή της εισήχθη για μερικές ημέρες στην Πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό, όπου της έγινε παροχέτευση. Στην ένορκη μαρτυρία της όχι μόνο δεν υποστήριξε κάτι τέτοιο, όχι μόνο δεν διέψευσε τη μαρτυρία των Μ.Υ.1 και 2, αλλά ούτε καν προσπάθησε να εξηγήσει γιατί τους παραπλάνησε, λέγοντάς τους κάτι που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Η στάση βεβαίως αυτή της Εναγόμενης δεν εκθέτει τόσο τους Μ.Υ. 1 και 2, όσο την ίδια, διότι καταδεικνύει, κατά τρόπο ξεκάθαρο, ότι δεν είναι μάρτυρας της αλήθειας. Περαιτέρω, τόσο από τη μαρτυρία της Ενάγουσας, της Μ.Ε.2 και του Μ.Υ.1 έχει προκύψει ότι στην Εναγόμενη μια φορά τοποθέτησε εμφυτεύματα η Ενάγουσα το Μάιο του
  35. Και αν για την Ενάγουσα θα μπορούσε να πει κάποιος ότι η Εναγόμενη είχε κάθε δικαίωμα να αμφισβητήσει τη μαρτυρία της, για τη Μ.Ε.2 και το Μ.Υ.1 δεν ισχύει το ίδιο. Και αυτό διότι, όπως προαναφέρθηκε κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας της Μ.Ε.2, η μαρτυρία της δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση από την ευπαίδευτη δικηγόρο της Εναγόμενης, ενώ ο Μ.Υ.1 είναι μάρτυρας που η ίδια η Εναγόμενη κάλεσε για να αποδείξει την ανταπαίτησή της. Με ποια λογική λοιπόν είναι δυνατό το δικαστήριο να κάνει αποδεκτή τη μαρτυρία της Εναγόμενης ότι τον Αύγουστο του 2008 αντικαταστάθηκαν τα εμφυτεύματα, όταν, τόσο ο Μ.Υ.1, όσο και η Μ.Ε.2 ήταν απόλυτα ξεκάθαροι στη θέση ότι δεν έγινε κάτι τέτοιο. Η μόνη λογική εξήγηση που μπορεί να δώσει το δικαστήριο σε αυτή την επιμονή της Εναγόμενης, λαμβάνοντας υπόψη και την αδιαμφισβήτητη προσπάθεια παραπλάνησης των Μ.Υ.1 και 2 στο ζήτημα της εισαγωγής της στην Πολυκλινική Υγεία, είναι ότι στο ζήτημα της αντικατάστασης των εμφυτευμάτων έχουμε να κάνουμε με μια ξεκάθαρη προσπάθεια της Εναγόμενης να παραπλανήσει πλέον όχι τους δικούς της μάρτυρες, αλλά το ίδιο το δικαστήριο, σε μια ομολογουμένως απέλπιδα προσπάθεια απόδειξης της ανταπαίτησής της. Πέραν τούτου ο ισχυρισμός της Εναγόμενης ότι δυο εβδομάδες μετά την τοποθέτηση των εμφυτευμάτων επισκέφθηκε τη Μ.Ε.2 η οποία την περιέθαλψε κάνοντας της μια τομή στο σημείο που τοποθετήθηκαν τα εμφυτεύματα από την οποία έτρεχε αίμα και πύο έρχεται σε σύγκρουση με την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία της ίδιας της Μ.Ε.2, η οποία είπε ότι στην καρέκλα του οδοντιατρείου δεν έκατσε και ότι την παρέπεμψε αμέσως στην Ενάγουσα. Επιπρόσθετα οι ισχυρισμοί της Εναγόμενης ότι παραπονέθηκε για τα προβλήματά της στην Ενάγουσα τον Αύγουστο του 2008, κατά την αντικατάσταση των εμφυτευμάτων, στην παρουσία της Μ.Ε.2, έρχεται σε σύγκρουση επίσης με την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία της Μ.Ε.
  36. Ούτε ακόμη και ο ισχυρισμός της Εναγόμενης ότι κατά τη συγκεκριμένη περίοδο δεν κάπνιζε και δεν έπινε δεν μπορεί να γίνει πιστευτός, όχι μόνο διότι, εμμέσως πλην σαφώς, ή ίδια αφήνει να εννοηθεί ότι κάπνιζε και έπινε πριν και μετά την επίδικη περίοδο, επιβεβαιώνοντας τη σχετική μαρτυρία της Ενάγουσας, αλλά και διότι για την επιβεβαίωση των λεγομένων της επικαλέσθηκε τα στενά φιλικά της πρόσωπα, τα οποία η ίδια επέλεξε να μην καλέσει στο δικαστήριο για να δώσουν μαρτυρία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία της Εναγόμενης απορρίπτεται στο σύνολό της ως παντελώς αναξιόπιστη. Πραγματικά γεγονότα Από τα παραδεκτά γεγονότα προκύπτει ότι: Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη ήταν και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι γναθοχειρούργος και η Εναγόμενη πελάτης της. Κατά ή περί την 03/10/2007 η Ενάγουσα επισκέφθηκε την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο «ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» στην Πάφο, όπου συμφωνήθηκε όπως η Εναγόμενη υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18, 28 και 48 και σύγκληση της στοματοκολπικής επικοινωνίας, καθώς επίσης και την αφαίρεση των οδόντων με αρ. 26 και 27 και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων με αρ. 46, 25 και 27 με ανύψωση του ιγμόρειου και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης. Κατά ή περί την 16.01.2008 η Ενάγουσα υπέβαλε σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο «ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» στην Πάφο για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18, 28 και 48, καθώς και των οδόντων με αρ. 26 και 27 και σύγκληση της στοματοκολπικής επικοινωνίας. Περαιτέρω η Ενάγουσα κατά/ή περί την 07.05.2008 υπέβαλε σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη για την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων στην περιοχή των οδόντων με αρ. 26 και 27 με ταυτόχρονη ανύψωση του ιγμορείου και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης. Η συμφωνηθείσα και/ή εύλογη αμοιβή της Ενάγουσας για μεν τη χειρουργική επέμβαση που αναφέρεται στην παρ. 4 ήταν €1.020,00.- και για τη χειρουργική επέμβαση που αναφέρεται στην παρ. 5 ήταν €3.600,00.-, δηλ. συνολικό ποσό €4.620,00.-. Η Εναγόμενη δεν έχει καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό στην Ενάγουσα. Από την αξιολόγηση της μαρτυρίας προκύπτουν τα ακόλουθα πραγματικά γεγονότα: Στις 03.10.2007 η Εναγόμενη επισκέφθηκε την Ενάγουσα στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος, όπου συμφωνήθηκε, μετά από εξέτασή της και παρουσία της οδοντιάτρου της (Μ.Ε.2), όπως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των δοντιών 25,26 και 27, των εγκλείστων φρονιμιτών 18,28 και 48 και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων στις περιοχές 46,25 και 27 με ανύψωση του ιγμορείου και τοποθέτησης οστικού μοσχεύματος και μεμβράνης σε δυο στάδια. Στις 16.01.2008 η Ενάγουσα υπέβαλε με πλήρη επιτυχία σε χειρουργική επέμβαση την Εναγόμενη στο Ιδιωτικό Νοσοκομείο Αγιος Γεώργιος στην Πάφο για την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18,28 και 48, καθώς και των δοντιών με αρ. 25,26 και
  37. Επίσης πραγματοποιήθηκε σύγκλιση της στοματοκολπικής επικοινωνίας, που προέκυψε από την αφαίρεση των εγκλείστων φρονιμιτών αρ. 18 και
  38. Η Εναγόμενη αποδέχθηκε τη διεξαγωγή των επεμβάσεων μετά από πλήρη ενημέρωση, όσον αφορά το είδος της επέμβασης, τις άμεσες και απώτερες μετεγχειρητικές επιπλοκές των χειρουργικών επεμβάσεων, καθώς και για το κόστος των επεμβάσεων που θα υποβαλλόταν παρουσία της οδοντιάτρου της (Μ.Ε.2). Η Ενάγουσα προέβηκε σε εξέταση της Εναγόμενης στις 25.01.2008 και 13.02.2008, όπου και διαπιστώθηκε η ομαλή μετεγχειρητική πορεία που αφορούσε τη χειρουργική αφαίρεση των οδόντων 25,26 και 27, των εγκλείστων φρονιμιτών 18,28 και 48 και τη σύγκλιση της στοματοκολπικής επικοινωνίας στην περιοχή των εγκλείστων αρ. 18,28 και
  39. Συγκεκριμένα στις 25.01.2008 διαπιστώθηκε μετεγχειρητικό οίδημα και αιμάτωμα δεξιά που ήταν φυσικό επακόλουθο της επέμβασης. Στις 13.02.2008 διαπιστώθηκε η πλήρης επούλωση των χειρουργικών τραυμάτων. Επιπλέον εξηγήθηκαν εκ νέου στην Εναγόμενη οι αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος και του αλκοόλ στην ομαλή επούλωση των μετεγχειρητικών πληγών για το λόγο ότι η Εναγόμενη ήταν βαριά καπνίστρια και έκανε υπερκατανάλωση αλκοόλ. Στις 07.05.2008 η Ενάγουσα προέβηκε στη δεύτερη χειρουργική επέμβαση 4 περίπου μήνες μετά την πρώτη επέμβαση αφού επεξηγήθηκε στην Εναγόμενη και είχε γίνει πλήρως αντιληπτό από αυτήν το επόμενο στάδιο που ήταν η τοποθέτηση των οδοντικών εμφυτευμάτων στις περιοχές 25,27 και 46, καθώς και ανύψωση του ιγμορείου δεξιά και τοποθέτηση οστικού μοσχεύματος. Η Εναγόμενη επισκέφθηκε την Ενάγουσα στο ιατρείο της στη Λεμεσό στις 05.06.2008, όπου διαπιστώθηκε οίδημα στην περιοχή και ευσειστότητα του εμφυτεύματος στην περιοχή 25 και χορηγήθηκε στην Εναγόμενη αντιβίωση. Στη συνέχεια έγιναν επανεξετάσεις στις 10.06.2008, 26.06.2008, 09.07.2008 και 25.09.2008, όπου και διαπιστώθηκε η πλήρης επιτυχία της τοποθέτησης των οδοντικών εμφυτευμάτων και οστικού μοσχεύματος και παραπέμφθηκε στην οδοντίατρό της (Μ.Ε.2) για το προσθετικό μέρος. Η Ενάγουσα σε καμιά περίπτωση δεν επέδειξε οποιαδήποτε αμέλεια κατά τη διεξαγωγή των επεμβάσεων στην Εναγόμενη, καθότι σε όλες τις επισκέψεις της την ενημέρωνε για τη διαδικασία που θα ακολουθούσαν και η Εναγόμενη συμφωνούσε πλήρως. Αντίθετα αντιμετώπισε την όλη μετεγχειρητική πορεία της Εναγόμενης με πλήρη επιτυχία και διεκπεραίωσε τις υπηρεσίες της έναντι της με τον ενδεδειγμένο και αποδεκτό ιατρικό τρόπο και μέθοδο. Οσον αφορά τα προβλήματα της Εναγόμενης δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση με τις επεμβάσεις στις οποίες την υπέβαλε η Ενάγουσα για τους εξής λόγους: (α) Η πτώση στο μάγουλο της Εναγόμενης αναφέρθηκε πολλές φορές από την ίδια προ της επέμβασης και εξηγήθηκε σε αυτήν από την Ενάγουσα ότι η τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων δεν έχει οποιαδήποτε σχέση και ούτε βελτιώνει ή εξαλείφει ρυτίδες στο πρόσωπο. (β) Τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν αφαιρέθηκαν σε καμιά περίπτωση. (γ) Παρατηρήθηκε ευσειστότητα του εμφυτεύματος στην περιοχή
  40. Τελικά στην πορεία επιτεύχθηκε επιτυχώς η οστεοενσωμάτωση στην περίοδο των έξι μηνών που απαιτείται για αυτό το στάδιο. Η επιμόλυνση που εμφάνισε η Εναγόμενη 3 εβδομάδες μετά τη δεύτερη επέμβαση οφειλόταν στην υπερκατανάλωση καπνίσματος και αλκοόλ και όχι σε οποιοδήποτε λόγο που αφορούσε την Ενάγουσα και τις υπηρεσίες που πρόσφερε στην Εναγόμενη. (δ) Η οποιαδήποτε βλάβη στο υπερκόγχιο νεύρο ή νευροπραγία ή εμβάθυνση της ρινοχειλικής πτυχής, αφενός μεν προϋπήρχε, αφετέρου δε οι επεμβάσεις που διενεργήθηκαν απέχουν από οποιοδήποτε κλάδο του τριδύμου νεύρου. Το υπερκόγχιο νεύρο βρίσκεται πάνω από τον οφθαλμό και η νευροπραγία είναι βλάβη στο νεύρο. (ε) Η Ενάγουσα, κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων, δεν προκάλεσε την οποιαδήποτε ζημιά στο υποκόγχιο νεύρο, καθώς και πτώση της αριστερής πλευράς του προσώπου και εμβάθυνση της ρινοχειλικής αύλακας, καθότι αυτά προϋπήρχαν και καμιά ατροφία μυός δεν μπορεί να επέλθει μετά τη διεξαγωγή τέτοιων επεμβάσεων. Το υποκόγχιο νεύρο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το μάτι αντίστοιχα με το δόντι 1323, δηλ. τους κυνόδοντες. Ρινοχειλική αύλακα είναι η ρυτίδα στο πρόσωπο που ενώνει το πτερύγιο της μύτης με τις γωνίες του στόματος. Σε καμιά περίτωση η ρυτίδα αυτή δεν επηρεάζεται από επέμβαση που γίνεται στην άνω γνάθο στις περιοχές των γομφίων, ούτε και σε περίπτωση αποστήματος στην περιοχή των προαναφερθέντων δοντιών. (ζ) Η διεξαγωγή των επεμβάσεων στην Εναγόμενη έχει γίνει με πλήρη επιτυχία παρά τις αντίξοες συνθήκες επουλώσεως, λόγω καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ από την Εναγόμενη, παρά τις περί του αντιθέτου συστάσεις που της έγιναν. (η) Είναι βέβαιο ότι εάν οι ισχυρισμοί της Εναγόμενης ευσταθούσαν, τότε δεν θα ήταν δυνατή η αποπεράτωση του προσθετικού μέρους, η οποία έγινε στην Εναγόμενη. Η διεξαγωγή των επεμβάσεων από την Ενάγουσα έχει γίνει με πλήρη επιτυχία, εφόσον 4 χρόνια μετά τα οδοντικά εμφυτεύματα δεν εμφανίζουν απολύτως κανένα πρόβλημα. (θ) Η Εναγόμενη υπέστη μόλυνση, η οποία οφειλόταν σε αμελή συμπεριφορά της, από το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ, παρά τις αντίθετες συστάσεις της Ενάγουσας, τις οποίες η Εναγόμενη δεν ακολούθησε και παρά ταύτα η μόλυνση αντιμετωπίσθηκε χωρίς επιπτώσεις στα οδοντικά εμφυτεύματα. (ι) Η Ενάγουσα έχει προβεί στην ορθή μελέτη της περίπτωσης της Εναγόμενης γι' αυτό και άλλωστε τα οδοντικά εμφυτεύματα βρίσκονται στη στοματική περιοχή ακόμα και τέσσερα χρόνια μετά, χωρίς να παρουσιάζουν οποιοδήποτε πρόβλημα. (κ) Σε καμιά περίπτωση δεν προκλήθηκε στους μύες και στα νεύρα του προσώπου ζημιά και κυρίως στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου εξαιτίας της μόλυνσης. (λ) Σε καμιά περίπτωση οι επεμβάσεις της Ενάγουσας θα προκαλούσαν πτώση στο μάγουλο της αριστερής πλευράς. Η αξίωση της Εναγόμενης να γίνει διόρθωση των ρυτίδων στο μάγουλο αριστερά της εξηγήθηκε προεγχειρητικά ότι είναι αδύνατο να γίνει με την τοποθέτηση εμφυτευμάτων και η Εναγόμενη συμφώνησε. (μ) Σε καμιά περίπτωση από το είδος των επεμβάσεων που η Ενάγουσα υπέβαλε την Εναγόμενη μπορούν να υποστούν ζημιά ή ατροφία οι αναφερόμενοι μύες και νεύρα και (ν) Η φροντίδα και επιμέλεια που επέδειξε η Ενάγουσα, κατά την παροχή των υπηρεσιών της στην Εναγόμενη, σχετικά με τις επεμβάσεις στις οποίες την υπέβαλε, διαφαίνονται από την πλήρη επιτυχία των οδοντικών εμφυτευμάτων. Η Εναγόμενη δεν ανέπτυξε oro-facial infection 10 ημέρες μετά την επέμβαση και δεν υπέστη παροχέτευση αποστήματος. Oro-facial infection είναι μια φλεγμονή που αναπτύσσεται στο πρόσωπο και στο στόμα. Λόγοι ανάπτυξής της είναι η επιμόλυνση του τραύματος σε περίπτωση χειρουργικής επέμβασης ή λόγω κακής στοματικής υγιεινής ή λόγω μειωμένης άμυνας του οργανισμού και θεωρείται ούτως ή άλλως η συχνότερη μετεγχειρητική επιπλοκή. Δεν αναπτύχθηκε τέτοια μόλυνση 10 μέρες μετά την επέμβαση και η Εναγόμενη δεν υπέστη παροχέτευση αποστήματος, που αυτό σημαίνει τοποθέτηση σωλήνα για να φύγει το πύον. Η Εναγόμενη παρουσίασε οίδημα και επιμόλυνση στην περιοχή περίπου 1 μήνα μετά. Αυτό όμως οφειλόταν κυρίως στην υπερκατανάλωση αλκοόλ και καπνίσματος, παράγοντες που επηρεάζουν την επούλωση. Αυτό αντιμετωπίσθηκε με τη χορήγηση αντιβίωσης, τη συχνή παρακολούθηση και δεν χρειάσθηκε να τοποθετηθούν εμφυτεύματα εκ νέου 6 μήνες αργότερα. Υπήρχε απλά μια ευσειστότητα στο εμφύτευμα 25 το οποίο και αντιμετωπίσθηκε έγκαιρα. Απεναντίας στους 6 μήνες μετά την επέμβαση αποπερατώθηκε το προσθετικό μέρος από την οδοντίατρό της κα Μαντώ Τσοπανέλλη-Μαύρου (Μ.Ε.2). Οσον αφορά την εμβάθυνση της ρινοχειλικής αύλακος αριστερά προϋπήρχε. Η αλλαγή στην αισθητικότητα είναι ένα εντελώς υποκειμενικό συναίσθημα. Η επέμβαση δεν επεκτάθηκε ποτέ στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου ώστε να προκληθεί βλάβη σε αυτό. Αν προκαλείτο ατροφία στο λίπος μετά από μόλυνση στην περιοχή, τότε κάθε περίπτωση οδοντικού αποστήματος σε ασθενείς που δεν υποβάλλονται σε επέμβαση θα έπρεπε να συνοδεύεται και από εκβάθυνση των ρυτίδων ή αλλαγή στην αισθητικότητα του προσώπου, πράγμα που δεν αναφέρεται σε καμιά βιβλιογραφία. Η έκθεση του Μ.Υ.2 θα είχε σημασία εάν η Εναγόμενη υποβαλλόταν σε σειρά επεμβάσεων καλλωπισμού του προσώπου της και/ή τέτοιας φύσεως επέμβασης στο πρόσωπό της π.χ. μετά από έναν σοβαρό τραυματισμό του προσώπου της. Οι επεμβάσεις που έγιναν στην Εναγόμενη ήταν μόνο για την αφαίρεση των δοντιών και την τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων και καμιά επέμβαση δεν έγινε στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου ή οποιαδήποτε επέμβαση, ώστε να υπάρχει αναισθησία στην περιοχή του εν λόγω νεύρου. Νομική Πτυχή Στην Κύπρο η ιατρική ευθύνη μπορεί να πάρει τη μορφή της,

(1)Ποινικής ευθύνης (criminal liability),
(2)Ευθύνης που πηγάζει από συμβατική υποχρέωση (contractual liability),
(3)Αστικής ευθύνης (tortuous liability) η οποία μπορεί να συνιστά (
  1. i)Επίθεση (Battery) ή (
  2. ii)Αμέλεια (Negligence). Με τη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης δικηγόρου της η Εναγόμενη περιόρισε τη βάση της ανταπαίτησής της σε ιατρική αμέλεια. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας καθορίζεται στο άρθρο 51
(1)του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ΚΕΦ.148 το οποίο προνοεί ότι: "Αμέλεια συνίσταται - (α) εις την τέλεσιν πράξεως ή υπό τας περιστάσεις δεν θα ετέλει λογικός συνετός άνθρωπος ή εις την παράλειψιν τελέσεως πράξεως ήν υπό τας περιστάσεις ο λογικός συνετός άνθρωπος θα ετέλει, ή (β) εις την παράλειψιν καταβολής τοιαύτης δεξιότητος ή επιμελείας περί την άσκησιν του επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας ως λογικός συνετός άνθρωπος, έχων τα προς άσκησιν του τοιούτου επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας προσόντα, θα κατέβαλλεν υπό τας περιστάσεις, και εις την ένεκεν ταύτης πρόκλησιν ζημίας." Στην υπόθεση Χρήστος Αγγελή - ν - Ανδρέα Βορκά
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ 761 το Ανώτατο Δικαστήριο αφού ασχολήθηκε εν εκτάσει με την ιατρική αμέλεια και τις αρχές που καθιερώθηκαν από τη νομολογία ανέφερε τα εξής στις σελίδες 770-777: «Ο ασθενής ο οποίος επιζητά αποζημιώσεις λόγω ιατρικής αμέλειας, θα πρέπει να αποδείξει (
  1. i)Την ύπαρξη υποχρέωσης επιμέλειας προς τον ασθενή. Προς τούτο ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη της σχέσης γιατρού-ασθενή. Ο γιατρός έχει τη νομική υποχρέωση να περιθάλψει ένα ασθενή στο νοσοκομείο ή στην κλινική όπου εργάζεται, αλλά δεν έχει καμιά νομική υποχρέωση να ενεργήσει ως σωτήρας για ένα ξένο που χάνει τις αισθήσεις του σε μια δεξίωση ή τραυματίζεται σε ένα τροχαίο ατύχημα. Εδώ σημειώνεται η νομική υποχρέωση σε αντίθεση με την ηθική. (
  2. ii)Αμελή πράξη ή παράλειψη εκ μέρους του γιατρού. Ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει ότι ο γιατρός έχει παραβιάσει το καθήκον του να είναι επιμελής, παρουσιάζοντας μαρτυρία ότι οι ενέργειες του γιατρού ήταν κατώτερες από ό,τι θεωρούνται ως ικανοποιητικές από τα δικαστήρια. (iii) Την πρόκληση ζημιάς. Ο ασθενής θα πρέπει να αποδείξει ότι λόγω των ενεργειών του γιατρού η υγεία του έχει χειροτερεύσει ή ότι έχει υποστεί κάποια άλλη συγκεκριμένη ζημιά. Σήμερα ένας γιατρός δεν αναμένεται ότι θα είναι πάντα επιτυχής στο ιατρικό έργο που αναλαμβάνει. Το καθήκον του, όπως όλων των άλλων επαγγελματιών, είναι η άσκηση λογικής φροντίδας και προσοχής. Όπως έχει λεχθεί το 1838 από το Δικαστή Tindal στην υπόθεση Lanphier v. Phipos (1835-42) All E.R. Ree 421, που αφορούσε ιατρική αμέλεια, "Every person who enters into a learned profession undertakes to bring to the exercise of it a reasonable degree of care and skill. He does not undertake, if he is an attorney, that at all events you shall gain your case, nor does a surgeon undertake that he will perform a cure, nor does he undertake to use the highest possible degree of skill. There may be persons who have higher education and greater advantages than he has, but he undertakes to bring a fair, reasonable and competent degree of skill." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Κάθε πρόσωπο που καθίσταται μέλος ενός πολυμαθούς επαγγέλματος αναλαμβάνει ότι θα το εξασκεί με ένα λογικό βαθμό προσοχής και επιδεξιότητας. Δεν αναλαμβάνει, αν είναι δικηγόρος, ότι θα κερδίσει οπωσδήποτε την υπόθεσή σου, ούτε αν είναι γιατρός ότι θα επιτύχει μια θεραπεία, ούτε αναλαμβάνει ότι θα εφαρμόσει τον πιο ψηλό βαθμό επιδεξιότητας. Μπορεί να υπάρχουν πρόσωπα που έχουν καλύτερη εκπαίδευση και μεγαλύτερα πλεονεκτήματα από αυτόν, αλλά όμως αναλαμβάνει να επιδείξει ένα καλό, εύλογο και ικανό επίπεδο επιδεξιότητας." Η προσέγγιση αυτή υιοθετήθηκε το 1862 στην υπόθεση Rich v. Pierpont
(1862)3 F&F 35, το 1923 στην υπόθεση R. v. Bateman
(1925)All E.R. Rep. 45 και το 1951 στην υπόθεση Cassidy v. Ministry of Health
(1951)1 All E.R. 574. Στην πιο πάνω υπόθεση ο ενάγων επισκέφθηκε ένα κρατικό νοσοκομείο στην Αγγλία υποφέροντας από δυσκαμψία στο μικρό δάκτυλο και το δείκτη του αριστερού χεριού. Ως αποτέλεσμα της θεραπείας στην οποία υποβλήθηκε, το αριστερό του χέρι κατέστη άχρηστο. Το Εφετείο αποφάνθηκε ότι υπήρχε εκ πρώτης όψεως αμέλεια εκ μέρους των ιατρικών λειτουργών και αφού δεν είχε προσφερθεί ικανοποιητική μαρτυρία για την ανατροπή της, οι εναγόμενοι ήταν ένοχοι αμέλειας. Όπως σημειώθηκε στη σχετική απόφαση από το Λόρδο Denning, σχετικά με την ευθύνη των νοσοκομειακών αρχών: "The hospital authorities accepted the plaintiff as a patient for treatment, and it was their duty to treat him with reasonable care. They selected, employed, and paid all the surgeons and nurses who looked after him. He had no say in their selection at all. If those surgeons and nurses did not treat him with proper care and skill, then the hospital authorities must answer for it, for it means that they themselves did not perform their duty to him.. They have nowhere explained how it could happen without negligence. They have busied themselves in saying that this or that member of their staff was not negligent. But they have called not a single person to say that the injuries were consistent with due care on the part of all the members of their staff. They called some of the people who actually treated the man, each of whom protested that he was careful in his part; but they did not call any expert at all, to say that this might happen despite all care. They have not therefore displaced the prima facie case against them and are liable to damages to the plaintiff." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Οι νοσοκομειακές αρχές δέχθηκαν τον άρρωστο για νοσηλεία και είχαν καθήκον να εξασκήσουν κάθε λογική φροντίδα. Επέλεξαν, εργοδότησαν και πλήρωσαν όλους τους χειρούργους και τις νοσοκόμες που τον νοσήλευσαν. Ο άρρωστος δεν είχε οποιαδήποτε συμμετοχή στην επιλογή τους. Αν αυτοί οι χειρούργοι και νοσοκόμες δεν τον νοσήλευσαν με τη σωστή επιμέλεια και προσοχή, τότε οι νοσοκομειακές αρχές ευθύνονται γι' αυτό, αφού σημαίνει ότι δεν εκτέλεσαν τα καθήκοντά τους έναντι του ασθενή ....... Δεν έχουν εξηγήσει με οποιονδήποτε τρόπο πως μπορούσε να συμβεί χωρίς αμέλεια. Έχουν απασχολήσει τους εαυτούς τους λέγοντας ότι εκείνο ή το άλλο μέλος του προσωπικού δεν ήταν αμελές. Αλλά δεν κάλεσαν οποιοδήποτε πρόσωπο για να καταθέσει ότι τα τραύματα ήταν συνεπή με την εξάσκηση της αναγκαίας επιμέλειας από όλα τα μέλη του προσωπικού τους. Κάλεσαν μόνο μερικά από τα μέλη του προσωπικού που είχαν συμμετάσχει στη νοσηλεία, κάθε ένας από τους οποίους διαμαρτυρήθηκε ότι ο ίδιος ήταν προσεκτικός. Αλλά δεν κάλεσαν οποιονδήποτε πραγματογνώμονα για να καταθέσει ότι αυτό μπορούσε να συμβεί ανεξάρτητα από την επιμέλεια που έχει επιδειχθεί. Έτσι δεν έχουν αποσείσει το βάρος της εκ πρώτης όψεως υπόθεσης εναντίον τους και είναι ένοχοι να καταβάλουν αποζημιώσεις στον ενάγοντα." Η απόφαση Cassidy άνοιγε την πόρτα για την καταχώριση αγωγών στα δικαστήρια, πολλές από τις οποίες θα μπορούσαν να ήταν αβάσιμες. Οι ανησυχητικές προεκτάσεις της απόφασης Cassidy εξετάστηκαν λίγο αργότερα στις υποθέσεις Roe v. Minister of Health και Woolley v. Minister of Health
(1954)2 All ER 131. Στις πιο πάνω υποθέσεις το 1947 οι δύο ενάγοντες υποβλήθηκαν σε χειρουργικές επεμβάσεις για ελαφρά τραύματα στα αγγλικά νοσοκομεία Chesterfield και North Derbyshire. Ο αναισθησιολόγος δεν ήταν μόνιμο μέλος του προσωπικού των νοσοκομείων, αλλά επισκεπτόταν και παρείχε τις υπηρεσίες του οποτεδήποτε χρειαζόταν. Τα φιαλίδια που περιείχαν το αναισθητικό είχαν τοποθετηθεί σε φαινόλη (phenol) που εισχώρησε μέσα στα φιαλίδια από αόρατα ρήγματα (χαραμάδες) που δεν μπορούσαν να φανούν με γυμνό μάτι. Η φαινόλη μόλυνε το αναισθητικό που χορηγήθηκε στους ενάγοντες για τους σκοπούς της χειρουργικής επέμβασης, με αποτέλεσμα και οι δύο να υποστούν σπαστική παραπληγία και να παραμείνουν παράλυτοι από τη μέση και κάτω. Ο κίνδυνος της μόλυνσης του αναισθητικού από τη φαινόλη δεν μπορούσε να προβλεφθεί και ήλθε σε γνώση του ιατρικού κόσμου το 1951 με την έκδοση ενός σχετικού βιβλίου, τέσσερα χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Το Δικαστήριο απάλλαξε τον αναισθησιολόγο από αμέλεια και αποφάνθηκε ότι η αποτυχία της πρόβλεψης για το τι μπορούσε να συμβεί στα φιαλίδια δεν ισοδυναμούσε με αμέλεια. Όπως είπε ο Δικαστής Denning, "We must not look at the 1947 accident with 1954 spectacles". Ο Δικαστής Denning βρήκε την ευκαιρία να επεξηγήσει την έκταση της ιατρικής ευθύνης, όπως αυτή είχε καθοριστεί στην υπόθεση Cassidy λέγοντας τα ακόλουθα: "One final word. These two men have suffered such terrible consequences that there is a natural feeling that they should be compensated. But we should be doing a disservice to the community at large if we were to impose liability on hospitals and doctors for everything that happens to go wrong. Doctors would be led to think more of their own safety than of the good of their patients. Initiative would be stifled and confidence shaken. A proper sense of proportion requires us to have regard to the conditions in which hospitals and doctors have to work. We must insist on due care for the patient at every point, but we must not condemn as negligence that which is only a misadventure." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Μια τελευταία λέξη. Αυτοί οι δύο άνθρωποι έχουν υποστεί τόσο τρομερά επακόλουθα που υπάρχει ένα φυσικό αίσθημα ότι θα πρέπει να αποζημιωθούν. Όμως θα προσφέραμε μια κακή υπηρεσία στην κοινωνία αν θα επιρρίπταμε ευθύνη σε νοσοκομεία και γιατρούς για οτιδήποτε δεν πάει καλά. Οι γιατροί θα οδηγούνται να σκέφτονται περισσότερο τη δική τους ασφάλεια παρά την υγεία των ασθενών τους. Η πρωτοβουλία θα καταπνίγεται και η πίστη θα κλονίζεται. Μια ορθή αίσθηση των αναλογιών απαιτεί από εμάς να λαμβάνουμε υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τα νοσοκομεία και οι γιατροί εργάζονται. Πρέπει να επιμένουμε στην εξάσκηση της αναγκαίας φροντίδας για τον ασθενή σε κάθε στάδιο, αλλά δεν πρέπει να καταδικάζουμε ως αμέλεια εκείνο το οποίο είναι μόνο μια κακοτυχία ή αναποδιά (that which is only a misadventure)." Το γεγονός ότι μια χειρουργική επέμβαση επιφέρει κάποια επιπλοκή δεν εξυπακούει ότι έχει επιδειχθεί αμέλεια εκ μέρους του γιατρού ή του νοσοκομειακού προσωπικού. Όπως είχε θέσει το θέμα ο Δικαστής Denning στις οδηγίες του προς τους ενόρκους στην υπόθεση Hatcher v. Black and Others (βλ. Lord Denning, The Discipline of Law, p. 242), "But in a hospital, when a person who is ill goes in for treatment, there is always some risk, no matter what care is used. Every surgical operation involves risks. It would be wrong, and, indeed, bad law, to say that simply because a misadventure or mishap occurred, the hospital and the doctors are thereby liable. It would be disastrous to the community if it were so. It would mean that a doctor examining a patient, or a surgeon operating at a table, instead of getting on with his work, would be for ever looking over his shoulder to see if someone was coming up with a dagger - for an action for negligence against a doctor is for him like unto a dagger. His professional reputation is as dear to him as his body, perhaps more so, and an action for negligence can wound his reputation as severely as a dagger can his body. You must not, therefore, find him negligent simply because something happens to go wrong; if, for instance, one of the risks inherent in an operation actually takes place or some complication ensues which lessens or takes away the benefits that were hoped for, or if in a matter of opinion he makes an error of judgment. You should only find him guilty of negligence when he falls short of the standard of a reasonably skilful medical man, in short, when he is deserving of censure - for negligence in a medical man is deserving of censure." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Όμως στην περίπτωση ενός νοσοκομείου όταν ένας ασθενής πηγαίνει για νοσηλεία, υπάρχει πάντα ένας μικρός κίνδυνος, ανεξάρτητα από το είδος της επιμέλειας που εξασκείται, κάθε μια χειρουργική επέμβαση ενέχει κινδύνους. Θα ήταν λάθος και πραγματική κακοδικία να λεχθεί ότι επειδή συνέβηκε μια αναποδιά ή κακοτυχία, οι νοσοκομειακές αρχές και οι γιατροί είναι ένοχοι αμέλειας. Αυτό θα ήταν καταστροφικό για την κοινωνία. Θα εσήμαινε ότι ένας γιατρός που εξετάζει ένα ασθενή ή ένας χειρούργος που χειρουργεί πάνω σε ένα χειρουργικό τραπέζι αντί να αφιερώνει την προσοχή του στο καθήκον του, θα κοιτάζει πίσω από τον ώμο του για να δει αν πλησιάζει κάποιος με ένα στιλέτο, γιατί μια αγωγή εναντίον ενός γιατρού μοιάζει με επίθεση με στιλέτο. Η επαγγελματική του φήμη είναι τόσο πολύτιμη όσο και το σώμα του, ίσως και περισσότερο, και μια αγωγή για αμέλεια μπορεί να τραυματίσει τη φήμη του τόσο σοβαρά, όσο και ένα στιλέτο το σώμα του. Γι' αυτό ο γιατρός δεν πρέπει να βρίσκεται ένοχος αμέλειας απλά γιατί κάτι δεν πάει καλά, όπως π.χ. όταν ένας κίνδυνος που ελλοχεύει σε μια χειρουργική επέμβαση υλοποιείται ή επακολουθεί κάποια επιπλοκή που εξουδετερώνει τα ωφελήματα που αναμένονταν, ή σε ένα θέμα γνώμης προβαίνει σε μια λανθασμένη επιλογή. Πρέπει να τον βρείτε ένοχο αμέλειας μόνο όταν οι ενέργειές του υπολείπονται του επιπέδου ενός λογικά επιδέξιου ιατρικού λειτουργού, με λίγα λόγια όταν του αξίζει να τιμωρηθεί, αφού η ιατρική αμέλεια πρέπει να τιμωρείται." Δύο σημαντικές αποφάσεις έχουν οριοθετήσει καθοριστικά τις προεκτάσεις της ιατρικής αμέλειας. Οι αποφάσεις αυτές είναι γνωστές σαν οι αποφάσεις Bolam and Bolitho. Στην υπόθεση Bolam v. Friern Hospital Committee
(1957)2 All E.R. 118, ο ενάγων υπέφερε από κατάθλιψη και κατόπιν εξέτασης του συστήθηκε ότι θα έπρεπε να υποβληθεί σε θεραπεία με ηλεκτροσόκ (anti-electric shock treatment). Η θεραπεία αυτή προϋπέθετε την τοποθέτηση ηλεκτροδίων στην κεφαλή για τη διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος 150 volts ανά κύκλους το δευτερόλεπτο από μια μηχανή στον εγκέφαλο. Ένα από τα επακόλουθα της θεραπείας αυτής ήταν η πρόκληση σπασμών που έπαιρνε τη μορφή παροξυσμού με μια μικρή πιθανότητα πρόκλησης καταγμάτων. Για την αποφυγή καταγμάτων από τη σωματική αντίδραση στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, δόθηκε μαρτυρία ότι ένας αριθμός γιατρών ήταν υπέρ της χορήγησης ηρεμιστικών χαπιών πριν από την επέμβαση, άλλοι γιατροί υπέρ του δεσίματος των ασθενών στο κρεβάτι με σεντόνια και άλλοι υπέρ της κράτησης του ασθενή με τα χέρια από τους ώμους από νοσοκόμους. Στην περίπτωση του Bolam, σύμφωνα με την τακτική που υιοθετούσε το νοσοκομείο, δεν του επεξηγήθηκε η πιθανότητα πρόκλησης καταγμάτων, δεν του δόθηκαν ηρεμιστικά χάπια και δεν τον κράτησαν νοσοκόμοι με τα χέρια. Απλά ο ασθενής ξάπλωσε στο κρεβάτι, του τοποθετήθηκε ένα φίμωτρο στο στόμα και στις δύο πλευρές του κρεβατιού στεκόντουσαν νοσοκόμοι για να μην τον αφήσουν να πέσει στο έδαφος. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της μεθόδου του ηλεκτροσόκ ο ενάγων υπέστη κάταγμα της κοτύλης (acetabulam) που είναι σπάνιο κάταγμα και διάφορα άλλα κατάγματα με πολύ οδυνηρές συνέπειες. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι, (i) Ένας γιατρός δεν είναι ένοχος αμέλειας αν ενεργεί σύμφωνα με μια τακτική που είναι αποδεκτή ως ορθή από ένα υπεύθυνο σώμα εξειδικευμένων ιατρικών λειτουργών ανεξάρτητα αν ένα άλλο εξειδικευμένο σώμα διατηρεί διαφορετική άποψη. (ii) Ένας γιατρός που πιστεύει ότι οι πιθανότητες κινδύνου σε μια συγκεκριμένη θεραπεία είναι μηδαμινές, δεν έχει υποχρέωση να τις αποκαλύψει στον ασθενή και (iii)Για να επιτύχει ένας ασθενής σε απαίτηση γιατί να μην του έχει δοθεί προειδοποίηση για τα πιθανά επακόλουθα που μπορεί να προκύψουν θα πρέπει να αποδείξει ότι έστω και αν του δινόταν η προειδοποίηση, δεν θα έδινε τη συγκατάθεση του για τη συγκεκριμένη θεραπεία. Η ανακούφιση που πρόσφερε η απόφαση Bolam στον ιατρικό κόσμο δεν διάρκεσε πολύ, αφού η αρχή που διατυπώθηκε διαφοροποιήθηκε λίγο αργότερα με την απόφαση Bolithο and Others v. City and Hackney Health Authority
(1993)4 Med. L. R. 381, σύμφωνα με το σκεπτικό της οποίας το ερώτημα αν ένας γιατρός έχει ενεργήσει αμελώς ή όχι κρίνεται από το Δικαστήριο και όχι με βάση την πρακτική που υιοθετείται από ένα εξειδικευμένο ιατρικό σώμα. Στην υπόθεση Bolitho το Δεκέμβριο του 1983 ο ενάγων, ηλικίας 2 χρόνων, χειρουργήθηκε για το κλείσιμο του βατού βοτάλιου πόρου (persistent ductus arteriosus). Το Γενάρη του 1984 εισήχθηκε ξανά στο νοσοκομείο όπου διαπιστώθηκε ότι έπασχε από οξεία λαρυγγίτιδα. Γύρω στις 12.40 μ.μ. της 17/1/1984 η νοσοκόμος παρατήρησε ότι το χρώμα του ανήλικου ήταν άσπρο και δεν μπορούσε να αναπνεύσει. Τηλεφώνησε αμέσως στην επί καθήκοντι γιατρό Dr. Horn, η οποία την πληροφόρησε, ότι θα ερχόταν όσο πιο γρήγορα μπορούσε. Η κατάσταση του ανήλικου καλυτέρευσε, αλλά γύρω στις 2.00 μ.μ., όταν η κατάσταση του χειροτέρευσε, η νοσοκόμος τηλεφώνησε ξανά στην Dr. Horn, η οποία δεν είχε πάει ακόμα στο νοσοκομείο. Η τελευταία δοκίμασε να επικοινωνήσει με την ανώτερη λειτουργό του νοσοκομείου για να της ζητήσει να την αντικαταστήσει, αλλά η λειτουργός ουδέποτε πήρε το μήνυμα (bleep) αφού οι συσσωρευτές της δεν είχαν αποθέματα ενέργειας (flat batteries). Γύρω στις 2.35 μ.μ. ο ανήλικος κατέρρευσε αφού δεν μπορούσε να αναπνεύσει και υπέστη καρδιακή ανακοπή με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρή εγκεφαλική βλάβη. Η παράλειψη της Dr. Horn να πάει στο νοσοκομείο συνιστούσε αμέλεια. Οι νοσοκομειακές αρχές παραδέχθηκαν ότι αν ο ασθενής ετοποθετείτο σε διασωλήνωση (intubation) πριν από το καρδιακό επεισόδιο στις 2.35, δεν θα επερχόταν η κατάρρευση και το σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο που επακολούθησε. Το ερώτημα ήταν τι είδους θεραπεία θα προσφερόταν από την Dr. Horn αν μετέβαινε στο νοσοκομείο. Υποβλήθηκε εκ μέρους του ανήλικου ότι θα έπρεπε να διασωληνωθεί αμέσως. Όμως ο πραγματογνώμονας της νοσοκομειακής αρχής που κλήθηκε να καταθέσει τη δική του επιστημονική άποψη, υποστήριξε ότι ο ίδιος θα είχε τον ανήλικο υπό παρατήρηση αλλά δεν θα τον τοποθετούσε σε διασωλήνωση. Την ίδια άποψη διατύπωσε και η Dr. Horn που κατέθεσε ότι αν μετέβαινε έγκαιρα στο νοσοκομείο, έχοντας υπόψη το ιστορικό και την κατάσταση του ανήλικου, δεν θα τον τοποθετούσε σε διασωλήνωση. Για να επιτύχει στην αγωγή του ο ενάγων θα έπρεπε να αποδείξει ότι η διασωλήνωση ήταν επιτακτική, όμως η μαρτυρία που παρουσιάστηκε από τη νοσοκομειακή αρχή ήταν αντίθετη. Έτσι η αγωγή απορρίφθηκε αφού δεν αποδείχθηκε ότι εφόσον ο ανήλικος δεν θα ετοποθετείτο σε διασωλήνωση, το τραύμα που επακολούθησε δεν μπορούσε να αποφευχθεί. Ο κανόνας ο οποίος προκύπτει από την απόφαση Bοlitho που αποτελεί σήμερα την νομική θέση που εφαρμόζεται είναι, ότι ένας γιατρός δεν μπορεί να αποφύγει την ευθύνη για ιατρική αμέλεια, αν αποδείξει ότι ακολούθησε μια καθιερωμένη πρακτική που είχε υιοθετηθεί από ένα υπεύθυνο σώμα εξειδικευμένων ιατρικών λειτουργών. Σήμερα το ερώτημα αν ένας γιατρός είναι ένοχος αμέλειας πρέπει να απαντάται από το Δικαστήριο μέσα στα πλαίσια του συνόλου της μαρτυρίας που παρουσιάζεται. Όπως έχει τονιστεί χαρακτηριστικά στην υπόθεση Bolitho, "Ιt is not enough for the defendant to call a number of doctors to say that what he had done or not was in accord with accepted clinical practice. It is necessary for the judge to consider that evidence and decide whether that clinical practice puts the patient unnecessarily at risk." Σε ελεύθερη μετάφραση: "Δεν είναι αρκετό για τον εναγόμενο να καλέσει ένα αριθμό γιατρών για να πουν ότι αυτό που έκαμε ή αυτό που δεν έκαμε συνάδει με αποδεκτή ιατρική πρακτική. Είναι αναγκαίο για το Δικαστήριο να αξιολογήσει αυτή τη μαρτυρία και να αποφασίσει αν αυτή η ιατρική πρακτική θέτει τον ασθενή σε περιττό κίνδυνο." Οι πιο πάνω αρχές και νομολογία υιοθετήθηκαν και σε πρόσφατες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου όπως στην Αθηνά Βαριάνου ν. Δρ. Ανδρέα Βορκά, Πολ. Εφ. 269/06, ημερ. 24.9.
  1. Ευθύνη Ενάγουσας Στην προκείμενη υπόθεση η σχέση των διαδίκων, ως ιατρού με ασθενή, είναι παραδεκτό γεγονός. Παραδεκτό είναι επίσης το γεγονός ότι η Εναγόμενη συμφώνησε να υποβληθεί στις χειρουργικές επεμβάσεις και τη θεραπεία που της πρότεινε η Ενάγουσα. Στην Ενάγουσα, σύμφωνα με την παρ. 16 της τροποποιημένης έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτηση, ημερ. 08.03.2013, καταλογίζεται αμέλεια και/ή παραβίαση θέσμιου καθήκοντος γιατί: 1) Παρέλειψε να επιδείξει την απαραίτητη επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη, ούτως ώστε να μην προκληθεί μόλυνση στην περιοχή του προσώπου και/ή του στόματός της. 2) Παρέλειψε να επιδείξει την απαραίτητη επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη και/ή δεν άσκησε τη σωστή τακτική κατά τη διενέργεια των επεμβάσεων και/ή κατά την παροχή των θεραπειών προς την εναγόμενη και/ή κατά τη διάρκεια των επισκέψεων της εναγόμενης προς την ενάγουσα. 3) Παρέλειψε να ενεργήσει με τη δέουσα επιμέλεια και/ή φροντίδα προς την εναγόμενη τακτική κατά τη διενέργεια των επεμβάσεων και/ή κατά την παροχή θεραπειών προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην παρουσιάσει μόλυνση στην περιοχή του προσώπου και/ή του στόματος. 4) Παρέλειψε να προβεί στην ορθή μελέτη της λεπτομερούς ανατομίας της περιοχής του στόματος της εναγομένης ούτως ώστε να μην προκληθεί αιμορραγία και/ή μόλυνση στην εναγόμενη. 5) Παρέλειψε να ενεργήσει με τη δέουσα επιμέλεια και/ή φροντίδα μετά την παροχή θεραπείας προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην υποστεί ζημιά στα νεύρα και/ή στους μυς του προσώπου της και κυρίως στην περιοχή του υποκόγχιου νεύρου και/ή στην περιοχή του μυός που υπάρχει μπροστά στο μάγουλο (buccinators muscle) και στην περιοχή του μπροστινού στοματικού μυός (risorius muscle) εξαιτίας της μόλυνσης. 6) Παρέλειψε να εφαρμόσει τις κατάλληλες τεχνικές κατά την επέμβαση και/ή κατά την παροχή θεραπείας προς την εναγόμενη, ούτως ώστε η εναγόμενη να μην υποστεί πτώση στην περιοχή του μάγουλου στην αριστερή πλευρά του προσώπου της. Στην παρ. 18 η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι υπέστη σημαντική ζημιά μετά από τις επεμβάσεις αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή μετά από την παροχή θεραπειών στις οποίες προέβη η Ενάγουσα προς την Εναγόμενη, ένεκα της αμελείας που επέδειξε κατά τη διεξαγωγή τους. Στην παρ. 20 η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι τα γεγονότα της διεξαγωγής των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή παροχής θεραπειών από την Ενάγουσα προς την Εναγόμενη ομιλούν από μόνα τους σε σχέση και/ή σε συνάρτηση και/ή βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με τη ζημιά που υπέστη η εναγόμενη στην περιοχή του προσώπου και/ή της στοματικής της κοιλότητας και/ή της ζημιάς που υπέστη στα νεύρα και/ή στους μυς του προσώπου της και κυρίως στην υπερκόγχιου νεύρου και/ή στην περιοχή του μυός που υπάρχει στο μάγουλο (buccinators muscle) και στην περιοχή του μπροστινού στοματικού μυός (risorius muscle). Στην παρ. 21 η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι τα γεγονότα της διεξαγωγής των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή παροχή θεραπειών από την ενάγουσα προς την εναγόμενη ομιλούν από μόνα τους και καταδεικνύουν την αμέλεια της ενάγουσας ένεκα της οποίας προκλήθηκε ζημιά στην περιοχή της στοματικής κοιλότητας και/ή του προσώπου της εναγόμενης. Τέλος στην παρ. 23 η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι πριν και/ή μετά και/ή κατά τη διάρκεια της περιόδου που η ενάγουσα προέβη στη διεξαγωγή των επεμβάσεων αφαίρεσης οδόντων και/ή τοποθέτησης εμφυτευμάτων και/ή η παροχή θεραπειών προς την εναγόμενη δεν έλαβε χώρα οποιοδήποτε άλλο γεγονός το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει οποιαδήποτε ζημιά στις περιοχές της γνάθου και/ή του προσώπου στην εναγόμενη. Στην αντεξέταση της Εναγόμενης η ευπαίδευτη δικηγόρος της περιόρισε, με δήλωσή της, την ανταπαίτηση σε αποζημιώσεις για την πρώτη, σύμφωνα με την εκδοχή της Εναγόμενης, τοποθέτηση των εμφυτευμάτων. Η δήλωση αυτή έγινε, μετά από παράκληση του δικαστηρίου, καθώς, τόσο από την κυρίως εξέταση, όσο και την αντεξέταση της Εναγόμενης, είχε καταστεί ξεκάθαρο, ότι η ανταπαίτησή της εστιαζόταν αποκλειστικά σε αυτή την ουσιαστική βάση. Από την αξιολόγηση της μαρτυρίας και τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχει προκύψει ότι κανένας από τους πιο πάνω δικογραφημένους λόγους αμελείας δεν έχει αποδειχθεί και ως εκ τούτου απορρίπτονται. Ειδικά για την επίκληση, με διαζευκτικό τρόπο, της εφαρμογής της αρχής του κοινού δικαίου γνωστής ως «res ipsa loquitur» («το πράγμα μιλά από μόνο του») οφείλω να επισημάνω ότι η Εναγόμενη, κατά την ακροαματική διαδικασία, δεν προώθησε τη συγκεκριμένη βάση ανταπαίτησης και κατά συνέπεια δεν τίθεμαι ζήτημα εξέτασης της εφαρμογής των προνοιών του άρθρου 55 του Κεφ.
  2. Παρά την πιο πάνω κατάληξή μου και για σκοπούς πληρότητας της απόφασης σε περίπτωση ανατροπής των πιο πάνω συμπερασμάτων και της απόφασής μου στο θέμα της ευθύνης, θα προχωρήσω να εξετάσω το ύψος των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων που θα δικαιούτο η Εναγόμενη. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Είναι γνωστό ότι στόχος των αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του ενάγοντα χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevas (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789 και Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους
(2004)1 Α.Α.Δ. 355). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου. Η απόδοση αποζημιώσεων δεν πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστον χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλ. Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128 και Γεώργιος Ταμπούρα ν. Κυριακής Κολάνη, Πολιτική Έφεση 222/06, ημερ. 17.4.2008). Προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο αλλά παρέχουν καθοδήγηση γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (βλ. Miller Rosa Maria κ.α. ν. Ute Petek
(1999)1 (Γ) 2091, Σπύρου ν. Χ΄΄ Χαραλάμπους
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 298 και G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948). Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος. Η ευπαίδευτη δικηγόρος της Εναγόμενης εισηγείται στην αγόρευσή της ότι δικαιούται όπως της επιδικασθεί το ποσό των €10.000.-, ακολουθώντας την αρχή των επαυξημένων αποζημιώσεων, εφόσον η βλάβη που υπέστηκε είναι μόνιμη. Βεβαίως στην ανταπαίτηση δεν απαιτείται οποιοδήποτε ποσό υπό μορφή επαυξημένων αποζημιώσεων. Ουσιαστικά η κ. Φιλίππου ζητά το ανώτατο ποσό που δικαιούται με βάση την κλίμακα της υπόθεσης. Παρά ταύτα, αν αποδεχόμουν τη μαρτυρία των Μ.Υ.1 και 2 θα κατέληγα ότι η Εναγόμενη υπέστη μόνιμη βλάβη στο αριστερό υποκόγχιο νεύρο, λόγω στοματοπροσωπικής μόλυνσης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα αναισθησία στην περιοχή της αριστεράς υπερώας, ούλων αριστερά, πιγούνι και ατροφία της ρινοχειλικής περιοχής, ώστε να κρέμεται το αριστερό μέρος του προσώπου. Αν επίσης αποδεχόμουν τη μαρτυρία της Εναγόμενης για τους πόνους και την ταλαιπωρία που υπέστη και υφίσταται, σε συνδυασμό με την πρόγνωση του Μ.Υ.1 για τη μονιμότητα της νευροαπραξίας του αριστερού υποκόγχιου νεύρου, θα έκρινα ότι το ποσό της τάξης των €10.000.- αποτελεί για την περίπτωση της δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Με την ανταπαίτηση αξιώνονται και ειδικές αποζημιώσεις, χωρίς όμως να εξειδικεύονται. Καμιά μαρτυρία δεν παρουσιάσθηκε για απόδειξη τέτοιας φύσεως ζημιάς και ως εκ τούτου η συγκεκριμένη αξίωση παρέμεινε εκ των πραγμάτων ατεκμηρίωτη. Κατάληξη Καταληκτικά και με βάση τα όσα έχω αναφέρει ανωτέρω κρίνω, ότι η Ενάγουσα πέτυχε να αποδείξει την απαίτησή της και ως εκ τούτου εκδίδεται απόφαση υπέρ της και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των €4.620.- πλέον τόκο προς 5,5% το χρόνο από 03.11.2009 μέχρι την εξόφληση. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Οσον αφορά τα έξοδα της αγωγής και της ανταπαίτησης, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, ακολουθώντας το αποτέλεσμα, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης. Ενόψει της συνεκδίκασης της αγωγής και της ανταπαίτησης η Ενάγουσα δικαιούται στην πληρωμή ενός σε εξόδων. (Υπ.) ...................................... Κ. Σατολιάς, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final (Αναφορά: Αγωγή για την είσπραξης αμοιβής για παροχή ιατρικών υπηρεσιών- Ανταπαίτηση για ιατρική αμέλεια και καταβολή αποζημιώσεων). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.