Χριστούλλας Αντωνίου ν. Χαράλαμπος Ανδρέου, Αρ. Αγωγής:1149/2009, 27/2/2013

(1988)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη

(1995)2 ΑΑΔ 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva

(2002)1 ΑΑΔ 454). ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ (ΜΕ1) Η ενάγουσα ανέφερε ότι διατηρούσε ερωτικό δεσμό με τον εναγόμενο που διήρκεσε δύο μήνες και συγκεκριμένα από το Δεκέμβριο του 2008 μέχρι τον Ιανουάριο του

1. Για κάποιο χρονικό διάστημα εργάστηκε ως υπάλληλος στη επιχείρηση που διατηρούσε ο εναγόμενος και στη συνέχεια άνοιξε δικό της τουριστικό γραφείο. Συνέχισε όμως να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον εναγόμενο και να συνεργάζεται μαζί του στέλνοντας του πελάτες στα πλαίσια της επιχείρησης που αυτός διατηρούσε σε σχέση με τη διοργάνωση εκδρομών σαφάρι για τους τουρίστες. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι ο εναγόμενος παρουσίαζε πρόβλημα αλκοολισμού. Αναφερόμενη στο επίδικο επεισόδιο ανέφερε ότι στις 27.8.09 γύρω στις 21.00 ενώ βρισκόταν στο τουριστικό γραφείο που διατηρούσε στον Πρωταρά εισήλθε σε αυτό ο εναγόμενος με τον οποίο είχε συνομιλήσει νωρίτερα στο τηλέφωνο και άρχισε να τη βρίζει λέγοντας της «πόσο χαμηλά θα πέσεις είσαι πουτάνα, κοιμήθηκες με τον Πασχάλη για να πει ότι έχεις το καλύτερο γραφείο». Εξήγησε ότι ο Πασχάλης στον οποίο αναφερόταν ο εναγόμενος είναι ιδιοκτήτης εταιρείας που διοργανώνει βαρκάδες. Εκείνη τη στιγμή έξω από το γραφείο της στην αριστερή πλευρά που είναι τζαμαρία βρισκόταν ο ΜΕ3 ο οποίος όταν άκουσε τις φωνές του εναγόμενου την ρώτησε αν είναι όλα εντάξει και η ίδια του απάντησε καταφατικά. Όταν στην συνέχεια ζήτησε από τον εναγόμενο να φύγει από το γραφείο της εκείνος άρχισε να την κτυπά με τα χέρια του σε όλο της το σώμα και στη συνέχεια την έσπρωξε με αποτέλεσμα να χτυπήσει πάνω στο τοίχο. Η ίδια τότε άρχισε να φωνάζει και μαζεύτηκε κόσμος που βρισκόταν εκείνη τη στιγμή έξω από το γραφείο της. Ισχυρίστηκε πως σε κάποια στιγμή πρέπει να είχε λιποθυμήσει και όταν άνοιξε τα μάτια της ήταν πεσμένη στο πάτωμα της κουζίνας του γραφείου και ο εναγόμενος βρισκόταν από πάνω της με το παντελόνι του κατεβασμένο. Στη συνέχεια απομάκρυναν τον εναγόμενο κάποιοι από τους γείτονες που μπήκαν στο μεταξύ στο χώρο του γραφείου της μεταξύ αυτών και ο ΜΕ3, οι οποίοι κάλεσαν και την αστυνομία. Τη σκηνή επισκέφθηκε αστυνομικός ο oποίος της ζήτησε να μεταβεί στον αστυνομικό σταθμό για να δώσει γραπτή κατάθεση. Η αστυνομία την παρέπεμψε στο νοσοκομείο όπου της έγιναν ιατρικές εξετάσεις. Έλαβε ιατρική βεβαίωση την οποία κατάθεσε στο δικαστήριο ως τεκμήριο
2. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 1 υπήρχαν ερυθρότητες και εκδορές σε διάφορα μέρη του σώματος της. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε ότι δεν υπήρχαν οστικές κακώσεις. Μετά το επεισόδιο ήταν τρομοκρατημένη, σε κατάσταση σοκ, ένοιωσε προσβεβλημένη και γενικά βρισκόταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Από τις σωματικές βλάβες που είχε υποστεί παρουσίαζε πόνο για περίοδο περίπου δύο μηνών. Ανέφερε επίσης ότι ο εναγόμενος στη συνέχεια της ζήτησε συγγνώμη προσφέροντας της μάλιστα και ένα κλαδί από ελιά. Συνέχισε όμως να την ενοχλεί περνώντας καθημερινά έξω από το σπίτι και το γραφείο της προκαλώντας της φόβο και ανησυχία. Η όλη κατάσταση την επηρέασε ψυχολογικά και σημάδεψε την ζωή της. Για μεγάλο χρονικό διάστημα ένοιωθε ανασφάλεια και φόβο ότι ο εναγόμενος θα της επιτεθεί ξανά. Επισκέφτηκε ψυχολόγο και μέχρι σήμερα αποφεύγει να κυκλοφορεί μόνη της τη νύχτα. Δεν έχω αμφιβολία ότι η ενάγουσα είπε την αλήθεια στο δικαστήριο. Ο τρόπος και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν δεν άφηναν αμφιβολία ότι έλεγε την αλήθεια αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα. Απαντούσε με ειλικρίνεια και αμεσότητα σε σχέση με τα διαδραματισθέντα. Δεν έδειχνε να έχει ενδοιασμό για τις απαντήσεις της ακόμα και στο στάδιο της αντεξέτασης όπου παρέμεινε σταθερή στα όσα ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση της. Το γεγονός ότι δεν ήταν σε θέση να παραθέσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τις οποίες ρωτήθηκε και είχαν να κάνουν κυρίως με το ακριβές σημείο στο οποίο βρισκόταν σε συγκεκριμένες στιγμές κατά τη διάρκεια του επίδικου επεισοδίου και για πόσο χρονικό διάστημα καθώς και την ακριβή χρονική στιγμή κατά την οποία εισήλθαν στο γραφείο της τα τρίτα πρόσωπα για να τη βοηθήσουν δεν κρίθηκε ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία της. Δεδομένης άλλωστε της σύγχυσης και του πανικού στον οποίο βρισκόταν κατά τη διάρκεια του επίδικου επεισοδίου όπως περίγραψε και η ίδια, ήταν αναμενόμενο να μην θυμάται τις αναφερόμενες λεπτομέρειες. Στα ουσιώδη για την υπόθεση γεγονότα παρέμεινε σταθερή στην μαρτυρία της και δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις. Αναφορικά δε με τους τραυματισμούς της παρά το ότι διαπίστωσα κάποια τάση υπερβολής ή μεγέθυνσης τους εντούτοις η μαρτυρία της δεν απέχει από την υπόλοιπη σχετική μαρτυρία την οποία παρουσίασε στο δικαστήριο. Για το ζήτημα των τραυματισμών της ενάγουσας παρατηρώ ότι ο γιατρός που την εξέτασε (ΜΕ4) δεν αναφέρθηκε σε κτύπημα στο κεφάλι κάτι που ισχυρίστηκε η ίδια. Σε σχέση με τον ισχυρισμό της ότι το επεισόδιο της δημιούργησε ψυχολογικά προβλήματα παρά το ότι δεν αμφισβητήθηκε στο στάδιο της αντεξέτασης της σημειώνω ότι δεν υποστηρίχθηκε από οποιανδήποτε επιστημονική μαρτυρία. Ωστόσο ήταν πειστική και αποδέχομαι από τη μαρτυρία της ότι η επίθεση που δέχθηκε από τον εναγόμενο της προκάλεσε φόβο, σύγχυση και προσβολή. Δέχομαι συνεπώς την υπόλοιπη μαρτυρία της στο σύνολό της εκτός από το σημείο κατά το οποίο προσπάθησε να υποστηρίξει την προβαλλόμενη με την έκθεση απαίτησης απόπειρα βιασμού της από τον εναγόμενο. Ο ισχυρισμός της ότι ο τελευταίος βρέθηκε από πάνω της με κατεβασμένο το παντελόνι ισχυρισμός που επιβεβαιώθηκε και από το ΜΕ3 και γίνεται αποδεκτός από μόνος του χωρίς την παράθεση περαιτέρω σχετικής μαρτυρίας δεν κρίνεται ικανοποιητικός για να οδηγήσει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Θα έλεγα όμως ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά του εναγόμενου συνιστά στοιχείο που ενισχύει τη θέση της ενάγουσας για την προσβολή της προσωπικότητας και της αξιοπρέπειας της έστω και εάν δεν οδηγεί σε συμπέρασμα ότι υπήρξε απόπειρα βιασμού της. Επιπρόσθετα σημειώνεται ότι στη γραπτή κατάθεση που έδωσε η ενάγουσα στη αστυνομία (τεκμήριο 3) δεν περιλαμβάνεται οποιαδήποτε αναφορά για την ισχυριζόμενη απόπειρα βιασμού της και η αστυνομικός (ΜΕ2) που εξέτασε την υπόθεση κατά την ένορκη κατάθεση της στο δικαστήριο ανέφερε ότι η ενάγουσα δεν υπέβαλε παράπονο για απόπειρα βιασμού της από τον εναγόμενο. Ακόμα κάτι από τη μαρτυρία της ενάγουσας στο οποίο θα πρέπει να γίνει αναφορά, που υπέδειξε και η πλευρά της υπεράσπισης, είναι ότι στην γραπτή κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία δεν ανέφερε την παρουσία σε κάποιο στάδιο κατά την διάρκεια του επεισοδίου των ΜΕ3 και ενός τρίτου προσώπου με το όνομα Νίκος ο οποίος εργάζεται σε γειτονικό εστιατόριο. Όπως όμως θα διαφανεί πιο κάτω στην απόφαση η παρουσία των αναφερόμενων προσώπων στη σκηνή του επίδικου επεισοδίου αποτελεί γεγονός αφού επιβεβαιώνεται και από την μαρτυρία του εναγόμενου ο οποίος όμως προβάλλει μία εντελώς διαφορετική εκδοχή σε σχέση με τη τροπή των γεγονότων. Η αναφορά στην έκθεση απαίτησης της ενάγουσας ότι το επεισόδιο έγινε μπροστά στη μητέρα της, όπως έχει διαφανεί μέσα από τη μαρτυρία και τις δηλώσεις της, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Τούτο όμως δεν έχει επηρεάσει την αξιοπιστία της αφού όπως εξήγησε η ίδια εκ παραδρομής και ή λάθους του δικηγόρου της συμπεριλήφθηκε ένας τέτοιος ισχυρισμός στο δικόγραφο της έκθεσης απαίτησης. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΜΕ2 Η ΜΕ 2 είναι η αστυνομικός εξεταστής της ποινικής υπόθεση σε σχέση με το επίδικο επεισόδιο. Ανέφερε ότι μέσα στα πλαίσια της εξέτασης της υπόθεσης λήφθηκαν γραπτές καταθέσεις από την ενάγουσα και τον εναγόμενο (τεκμήρια 3 και 6). Η μάρτυρας αυτή δεν βρίσκω να είχε λόγο να μην πει την αλήθεια στο δικαστήριο, συμπέρασμα στο οποίο με οδήγησε η ειλικρίνεια με την οποία απαντούσε στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και κατά την αντεξέταση της. Εντούτοις κατά την διάρκεια της μαρτυρίας της διαφάνηκε ότι δεν ήταν σε θέση να αναφερθεί σε όλες τις λεπτομέρειες σε σχέση με την υπόθεση. Δεν ήταν σίγουρη για πολλά από τα γεγονότα για τα οποία ρωτήθηκε και γι' αυτό το λόγο οι απαντήσεις της σε πολλά σημεία αν και ειλικρινείς ήταν υποθετικές. Ωστόσο αποδέχομαι από την μαρτυρία της ότι ο εναγόμενος παρουσιάστηκε στον αστυνομικό σταθμό περί η ώρα 2:00 κάτι που ενισχύεται και από το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης του (τεκμήριο 6) όπου φαίνεται ότι αυτή λήφθηκε η ώρα 02:
3. Αποδέχομαι επίσης πως ο εναγόμενος όταν έδινε κατάθεση δεν ζήτησε να υποβάλει καταγγελία ότι είχε δεχθεί επίθεση με πρόκληση σωματικής βλάβης ούτε και ζήτησε να εξεταστεί από γιατρό. Για το ζήτημα αυτό η ΜΕ2 παρέμεινε σταθερή στη θέση της αλλά επιπρόσθετα όπως θα διαφανεί πιο κάτω οι ισχυρισμοί του εναγόμενου για το αναφερόμενο γεγονός δεν γίνονται αποδεχτοί και απορρίπτονται. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΜΕ3 Ο ΜΕ 3 Hubert Boehm (Herpi όπως αποκαλείται στα δικόγραφα) διατηρεί σχολή υποβρύχιων καταδύσεων στο Πρωταρά και το γραφείο του βρίσκεται δίπλα από το γραφείο της ενάγουσας. Αναφερόμενος στο επίδικο επεισόδιο ανέφερε ότι είδε τον εναγόμενο να εισέρχεται στο γραφείο της ενάγουσας. Αντιλήφθηκε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά επειδή η συνομιλία μεταξύ τους ήταν έντονη. Ρώτησε την ενάγουσα εν είναι εντάξει και αυτή του απάντησε καταφατικά. Όταν πήγε προς το αυτοκίνητο του για να φύγει άκουσε την ενάγουσα να φωνάζει. Επέστρεψε πίσω και αφού εισήλθε στο γραφείο βρήκε την ενάγουσα πεσμένη στο πάτωμα στο χώρο της κουζίνας και το εναγόμενο να βρίσκεται από πάνω της με το παντελόνι του κατεβασμένο μέχρι τον αστράγαλο. Τράβηξε τον εναγόμενο μακριά από την ενάγουσα και στη συνέχεια εισήλθαν στο χώρο κάποιοι τουρίστες και ο Νίκος από το γειτονικό εστιατόριο ο οποίος απεμάκρυνε τον εναγόμενο από το χώρο του γραφείου της ενάγουσας. Η ενάγουσα έκλαιγε ήταν συγχυσμένη και πανικόβλητη. Όταν έφθασε στη σκηνή η αστυνομία ο ίδιος βρισκόταν εκεί και συνομίλησε με τον αστυνομικό. Ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι γνώριζε την ενάγουσα από το 2009 και ότι του την είχε γνωρίσει ο εναγόμενος. Αρνήθηκε ότι ο ίδιος και η ενάγουσα επιτέθηκαν στο εναγόμενο και ισχυρίσθηκε ότι τρεις μέρες μετά το επεισόδιο ο εναγόμενος τον επισκέφθηκε στο γραφείο του και απολογήθηκε λέγοντας του πως το βράδυ του επεισοδίου ήταν μεθυσμένος και δεν ήξερε τι έκανε. Ο ΜΕ 3 μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Περιέγραψε στο δικαστήριο τι είδε ο ίδιος τη δεδομένη στιγμή που εισήλθε στο χώρο του τουριστικού γραφείου της ενάγουσας. Τα όσα ανέφερε συνάδουν με την μαρτυρία της ενάγουσας και δεν μου άφησε καμία αμφιβολία για την αλήθεια των όσων κατάθεσε. Απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν με ειλικρίνεια και θετικότητα χωρίς να κλονιστεί η αξιοπιστία του στο στάδιο της αντεξέτασης όπου παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του σχετικά με τα όσα είδε και αντιλήφθηκε ο ίδιος κατά το επίδικο επεισόδιο. Η φιλαλήθεια του φαίνεται και από το γεγονός ότι δεν προσπάθησε να ισχυριστεί ότι είδε τον εναγόμενο να κτυπά την ενάγουσα ούτε και προσπάθησε να εκφέρει γνώμη, παρά το ότι ρωτήθηκε, αναφορικά με το τι προσπαθούσε να κάνει ο εναγόμενος ενώ βρισκόταν πάνω από την ενάγουσα όταν ήταν πεσμένη στο πάτωμα της κουζίνας. Μικρές αντιφάσεις στη μαρτυρία του δεν κρίθηκαν ικανές να κλονίσουν την αξιοπιστία του. Το μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ3 στο στάδιο της αντεξέτασης του αναφορικά με τις εξηγήσεις που έδωσε σε σχέση με το γεγονός ότι η εναγόμενη είναι ένα από τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας που διατηρεί στη Κύπρο, δεν κρίνεται αναγκαίο να επαναληφθεί αφού κρίνεται ότι πρόκειται για ζήτημα το οποίο δεν περιλαμβάνεται στα επίδικα και σχετικά με την υπόθεση θέματα. Οι θέσεις που υπέβαλε η υπεράσπιση για το αναφερόμενο ζήτημα στόχευαν βέβαια στο να υποδείξουν ότι ο ΜΕ3 διατηρούσε με την ενάγουσα μια σχέση άλλη από φιλική κάτι όμως που δεν γίνεται αποδεκτό από το δικαστήριο. Τούτο διότι παρά τις σχετικές και επίμονες ερωτήσεις και θέσεις που του υποβλήθηκαν στο στάδιο της αντεξέτασης παρέμεινε σταθερός στη θέση του ότι η σχέση του με την εναγόμενη είναι μόνο φιλική αρνούμενος ότι διατηρεί ερωτικό δεσμό μαζί της λέγοντας μάλιστα ότι είναι τριάντα χρόνια μεγαλύτερος της. Για όλους τους πιο πάνω λόγους σε ότι αφορά τα επίδικα θέματα δέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΜΕ 4 Αναφορικά με την ιατρική μαρτυρία είναι σαφώς νομολογημένο ότι αυτή πρέπει να αξιολογείται στη βάση των αρχών που διέπει την προσέγγιση της μαρτυρίας ειδικών. Οι αρχές αυτές προδιαγράφονται με μεγάλη σαφήνεια στην υπόθεση Σπύρου ν. Χ΄΄Χαραλάμπους

(1989)1 ΑΑΔ 298, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να δίδεται συγκρουόμενη ιατρική γνώμη ή μαρτυρία στο Δικαστήριο σε υποθέσεις της φύσης αυτής. Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στο Δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιόν του μαρτυρία. Κατά κανόνα, η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R v. Lanfear

(1968)1 All E R 683, Andreas Anastassiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic

(1977)2 CLR 361) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Παρόλο ότι η συμπεριφορά των ιατρών μαρτύρων δεν είναι τόσο μεγάλης σπουδαιότητας, όσο είναι η συμπεριφορά των κοινών μαρτύρων, είναι, όμως, ουσιώδης για τον σκοπό της αξιολόγησης της μαρτυρίας τους (Joyce v. Yeomans

(1981)2 All E R 21))». Ο ιατρός Καρανικόλα ΜΕ 4, ο οποίος εξέτασε την εναγόμενη στο τμήμα ατυχημάτων και επειγόντων περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Αναγνώρισε και υιοθέτησε το περιεχόμενο της ιατρικής βεβαίωσης (τεκμήριο 1) και κατέθεσε σχετικό έντυπο του νοσοκομείο(τεκμήριο 7) επί του οποίου σημείωσε σε ποια μέρη του σώματος της η εναγόμενη έφερε ερυθρότητες και εκδορές τις οποίες υπέδειξε και επεξήγησε στο δικαστήριο. Ο μάρτυρας αυτός έδωσε τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, ώστε να μπορέσει το Δικαστήριο να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης του. Ήταν θετικός, σοβαρός, συνεπής και μετρημένος στις απαντήσεις του και επεξηγηματικός στις θέσεις του, τις οποίες αιτιολόγησε επαρκώς και με τρόπο ικανοποιητικό προς το Δικαστήριο. Η μαρτυρία του δεν είχε την παραμικρή δόση υπερβολής. Παρέμεινε δε σταθερός στη μαρτυρία του μέχρι τέλους χωρίς να κλονιστεί κατά την αντεξέταση κατά την οποία του υποβλήθηκαν κυρίως διευκρινιστικής φύσεως ερωτήσεις. Ο ΜΕ4 κρίνεται, επίσης, ως αντικειμενικός και ανεξάρτητος μάρτυρας. Παραδέχθηκε, ότι η Ενάγουσα δεν έφερε οστικές κακώσεις και ότι δεν γνώριζε με ποιο ακριβώς μέσο προκλήθηκαν οι εκδορές οι οποίες όπως ισχυρίστηκε μπορεί να προήλθαν από τη τριβή του σώματος σε ανώμαλη επιφάνεια ή από χέρια ή νύχια ή από αιχμηρό αντικείμενο. Ανέφερε επίσης ότι στα τρία σημεία που διενήργησε ακτινολογικό έλεγχο στην ενάγουσα δεν υπήρχαν εμφανείς κακώσεις παρά μόνο στο δεξιό αντιβράχιο και τον αγκώνα. Ερωτηθείς σχετικά διευκρίνισε ότι οι εκδορές και οι ερυθρότητες δεν υπάρχει δυνατότητα με βάση την ιατρική επιστήμη να χαρακτηριστούν ως αμυντικές ή επιθετικές. Πεποίθηση μου είναι ότι ο μάρτυρας αυτός ήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό μέσα από τις επιστημονικές του γνώσεις να διαφωτίσει το Δικαστήριο για τα τραύματα της Ενάγουσας. Για όλους τους πιο πάνω λόγους έχω πεισθεί για την ανεξαρτησία της κρίσης του και είμαι σε θέση, βασιζόμενη στην μαρτυρία του, να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Από την μαρτυρία του δέχομαι συνεπώς ότι αυτός εξέτασε την Ενάγουσα στις 27.8.09 και κατέγραψε τη διάγνωση και τα ευρήματά του επί της ιατρικής βεβαίωσης και του σχετικού εντύπου (τεκμήρια 1 και 7) το περιεχόμενο των οποίων δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά της Υπεράσπισης. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ Ο εναγόμενος μου έκανε κακή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Κατ' αρχή, μέσα από την διά ζώσης μαρτυρία του πρόβαλε μιαν εκδοχή αναφορικά με τα γεγονότα, η οποία δεν συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του. Με την Υπεράσπισή του ισχυρίζεται ότι όταν εισήλθε στο γραφείο της ενάγουσας και την είδε να ερωτοτροπεί με τον ΜΕ3 αφού της είπε «τόσο χαμηλό είναι το επίπεδο σου» αυτοί άρχισαν να τον εξυβρίζουν και ταυτόχρονα χωρίς λόγο και απρόκλητα επιτέθηκαν εναντίον του σπρώχνοντας τον με αποτέλεσμα να πέσει κάτω στο πάτωμα. Ενόσω βρισκόταν πεσμένος στο πάτωμα η ενάγουσα με τον ΜΕ3 τον κτυπούσαν με κλωτσιές στα πόδια ενώ ο ίδιος προσπαθούσε να αμυνθεί με τα χέρια του. Σε αντίφαση με τα πιο πάνω στην διά ζώσης μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι η ενάγουσα φανερά εκνευρισμένη και ενοχλημένη από τη παρουσία του και τα λόγια του πήγε προς το μέρος του και τον χαστούκισε. Στη συνέχεια αναμίχθηκε και ο ΜΕ3 με αποτέλεσμα να τον σπρώξουν στο πάτωμα σε ένα σημείο που δεν μπορούσε να σηκωστεί. Η διάσταση αυτή που υπάρχει ανάμεσα στους δικογραφημένους ισχυρισμούς του και την διά ζώσης μαρτυρία του δημιουργεί ρήγμα και κλονίζει την αξιοπιστία του. Ανέφερε μάλιστα ότι ήρθε ο Νίκος ο γείτονας και αφού τους απομάκρυνε τελείωσε η συμπλοκή. Περιγράφοντας τους χώρους του γραφείου της ενάγουσας προσπάθησε να ισχυριστεί ότι αυτοί είναι περιορισμένοι και ως εκ τούτου δεν ευσταθούν οι ισχυρισμοί της για τα όσα διαδραματίστηκαν εντός του χώρου της κουζίνας θέσεις όμως που προβλήθηκαν από τον ίδιο για πρώτη φορά χωρίς να υποβληθούν στην ενάγουσα κατά την αντεξέταση της έτσι ώστε να της δοθεί η ευκαιρία να παραθέσει τη δική της θέση. Για να δικαιολογήσει την εκ των υστέρων και με καθυστέρηση μετάβαση του στον αστυνομικό σταθμό Παραλιμνίου ισχυρίστηκε ότι αρχικά πήγε σε άλλο αστυνομικό σταθμό και όταν στη συνέχεια τον παρέπεμψαν στον αστυνομικό σταθμό Παραλιμνίου εκεί τον άφησαν να περιμένει τέσσερις με πέντε ώρες για να του πάρουν κατάθεση. Ισχυρισμός που βρίσκεται σε αντίφαση με το ισχυρισμό της ΜΕ2 η οποία ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος πήγε στον αστυνομικό σταθμό γύρω στις 2:00 π.μ. Ακόμα κάτι σημαντικό είναι ότι εάν γινόταν αποδεχτός ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι ανέμενε τέσσερις με πέντε ώρες για να δώσει κατάθεση η οποία με βάση το τεκμ. 6 δόθηκε η ώρα 02:30 τότε αυτό θα σήμαινε ότι παρουσιάστηκε στον αστυνομικό σταθμό Παραλιμνίου γύρω στις 21:00 με 21:30 κάτι που λογικά δεν μπορεί να ισχύει στην πραγματικότητα αφού περί η ώρα 21:00 επισκέφθηκε το τουριστικό γραφείο της ενάγουσας και όπως ισχυρίστηκε ο ίδιος μετά το επεισόδιο επισκέφθηκε πρώτα τον αστυνομικό σταθμό Δερύνειας που βρίσκεται το σπίτι του από όπου τον παρέπεμψαν στον αστυνομικό σταθμό Παραλιμνίου. Παρατηρείται επίσης ότι στη γραπτή κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία τεκμήριο 6 δεν αναφέρει ότι δέχθηκε επίθεση και από τον ΜΕ

1. Ο δικογραφημένος ισχυρισμός του ότι ο αστυνομικός που του έλαβε κατάθεση αρνήθηκε να καταγράψει το παράπονο του ότι δέχθηκε επίθεση και να του δώσει παραπεμπτικό για το νοσοκομείο βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με τη θέση που πρόβαλε στο στάδιο της αντεξέτασης του ότι είχε μόνο δύο μικρά κτυπήματα στα πόδια του αλλά δεν το ανέφερε στην αστυνομία ούτε και ζήτησε παραπεμπτικό για να μεταβεί στο νοσοκομείο για ιατρικές εξετάσεις. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι δεν συνηθίζει να επισκέπτεται τους γιατρούς για «μικροτραυματάκια» θέση που ουδόλως συνάδει με την εικόνα που προσπάθησε ανεπιτυχώς να παρουσιάσει στο δικαστήριο σύμφωνα με την οποία η ενάγουσα και ο ΜΕ3 τον έριξαν στο πάτωμα και τον κλωτσούσαν στα πόδια. Ο εναγόμενος στο στάδιο της αντεξέτασης του αρνήθηκε έντονα τη θέση που του υποβλήθηκε ότι το έτος 2009 του στερήθηκε η επαγγελματική άδεια οδηγού . Ακόμα και η θέση του αυτή καταρρίπτεται από το περιεχόμενο της επιστολής (τεκμηρίο5) με την οποία ο Αρχηγός Αστυνομίας τον ενημερώνει ότι στις 16.3.09 καταδικάστηκε για το αδίκημα της άρνησης παροχής δείγματος εκπνοής για έλεγχο αλκοόλης και συνεπεία τούτου ακυρώθηκε το πιστοποιητικό Λευκού Ποινικού Μητρώου που του είχε χορηγηθεί για να εξασφαλίσει επαγγελματική άδεια οδηγού. Το ζήτημα βέβαια δεν αφορά τα επίδικα θέματα της υπό εξέταση υπόθεσης αλλά υποδεικνύει για ακόμα μια φορά την ποιότητα της μαρτυρίας του εναγόμενου και τη σχέση του με την αλήθεια. Απαντώντας σε σχετικές υποβολές κατά την αντεξέταση του ο εναγόμενος ανέφερε ότι όταν μπήκε στο γραφείο της ενάγουσας αυτή καθόταν στο γραφείο της και εργαζόταν. Αυτό σε πλήρη αντίφαση με τα όσα ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του όπου ισχυρίστηκε ότι όταν μπήκε στο γραφείο της ενάγουσας την βρήκε να ερωτοτροπεί με τον ΜΕ3 λέγοντας μάλιστα χαρακτηριστικά ότι « της χάιδευε τα μαλλάκια και το προσωπάκι της». Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω ο Εναγόμενος δεν μου έκανε καλή εντύπωση για τους ακόλουθους λόγους. Το ύφος του και ο τρόπος με τον οποίο κατέθεσε δεν με έπεισαν στο ελάχιστο για την αλήθεια της μαρτυρίας του. Μέσα από την μαρτυρία του σχημάτισα έντονα την εντύπωση, ότι κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια να παρουσιάσει το εαυτό του ως το θύμα της όλης υπόθεσης λέγοντας μάλιστα ότι πρόσφερε «κλάδο ελαίας» στην ενάγουσα όχι για να της απολογηθεί αλλά για να πάψει η ενάγουσα να του επιτίθεται με διάφορους τρόπους .Ο εναγόμενος δεν με έπεισε με τα λεγόμενα του και η προσπάθειά του αυτή δεν ήταν παρά επιτηδευμένη. Το ότι δεν είπε την αλήθεια στο δικαστήριο φαινόταν και από το τρόπο που απαντούσε τις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν όπου δεν απαντούσε με αμεσότητα. Αντίθετα καθυστερούσε να απαντήσει στη κάθε ερώτηση που του υποβαλλόταν δείχνοντας έτσι ότι κάθε φορά σκεφτόταν τι θα απαντούσε. Περαιτέρω, με διάφορους ισχυρισμούς που δεν δικογραφούνται στην έκθεση υπεράσπισης του προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι η ενάγουσα σε πολλές περιπτώσεις προέβηκε σε ψεύτικες καταγγελίες εναντίον του. Περαιτέρω, ενώ με σχετική ανταπαίτηση ζητά αποζημιώσεις για την επίθεση που ισχυρίστηκε ότι δέχθηκε από την ενάγουσα εντούτοις ανέφερε ότι αν η ενάγουσα δεν καταχωρούσε την αγωγή τότε ο ίδιος δεν θα ζητούσε οτιδήποτε λέγοντας χαρακτηριστικά «Εσείς ζητάτε γι΄αυτό και εγώ έχω ανταπαίτηση» .Θέση χωρίς λογική και καθόλου πειστική από κάποιο πρόσωπο το οποίο ισχυρίζεται ότι δέχτηκε επίθεση από δύο άτομα και μάλιστα με κλωτσιές. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του εναγόμενου και τη δική του εκδοχή σε σχέση με τα γεγονότα, την οποία και απορρίπτω. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας το δικαστήριο καταλήγει στα ακόλουθα ευρήματα: Η ενάγουσα διατηρούσε ερωτικό δεσμό με τον εναγόμενο από τον Δεκέμβριο του 2008 μέχρι τον Ιανουάριο του
2. Στις 27.8.09 η ενάγουσα βρισκόταν στο τουριστικό γραφείο που διατηρούσε στη οδό Περνέρας στον Πρωταρά. Ο εναγόμενος περί η ώρα 21.00 φθάνοντας στο τουριστικό γραφείο της ενάγουσας άρχισε να την βρίζει. Όταν η ενάγουσα ζήτησε από τον εναγόμενο να εγκαταλείψει το γραφείο της εκείνος άρχισε να την κτυπά με τα χέρια του σε όλο της το σώμα και στη συνέχεια την έσπρωξε με αποτέλεσμα να χτυπήσει πάνω στο τοίχο. Η ίδια τότε άρχισε να φωνάζει και μαζεύτηκε κόσμος που βρισκόταν εκείνη τη στιγμή έξω από το γραφείο της. Σε κάποια στιγμή πρέπει να λιποθύμησε και όταν άνοιξε τα μάτια της ο εναγόμενος βρισκόταν από πάνω της και το παντελόνι του ήταν κατεβασμένο. Απομάκρυναν το εναγόμενο κάποιοι από τους γείτονες που μπήκαν στο μεταξύ στο γραφείο της μεταξύ αυτών και ο ΜΕ3 οι οποίοι κάλεσαν και την αστυνομία. Η ενάγουσα παραπέμφθηκε από την αστυνομία στο νοσοκομείο για ιατρικές εξετάσεις. Παρουσίαζε ερυθρότητες και εκδορές σε διάφορα μέρη του σώματος της και είχε πόνους για περίπου δύο μήνες μετά το επεισόδιο. Η επίθεση που δέχθηκε από τον εναγόμενο της προκάλεσε φόβο, πανικό και σύγχυση. Ένιωσε προσβεβλημένη και βρισκόταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Για μεγάλο χρονικό διάστημα ένοιωθε ανασφάλεια και φόβο ότι ο εναγόμενος θα της επιτεθεί ξανά. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το αστικό αδίκημα της επίθεσης προβλέπεται από το άρθρο 26 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.
3. Σύμφωνα με το άρθρο 26 του προαναφερόμενου Νόμου, «Επίθεση συνίσταται στην εκ προθέσεως χρήση κάθε είδους βίας κατά του προσώπου άλλου, είτε με κτύπημα, επαφή, μετακίνηση είτε άλλως πως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, χωρίς τη συναίνεση του, ή με τη συναίνεση του αν η συναίνεση για αυτό λήφθηκε με απάτη, ή κατόπι απόπειρας ή απειλής με πράξη ή χειρονομία χρήσης τέτοιας βίας κατά του προσώπου άλλου αν το πρόσωπο που αποπειράται ή απειλεί τη χρήση βίας προκαλεί στον άλλο πεποίθηση η οποία εδραιώνεται σε εύλογη αιτία, ότι αυτός έχει κατά τον εν λόγω χρόνο την πρόθεση και την ικανότητα για πραγμάτωση του σκοπού αυτού.» Από τις πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου προκύπτει ότι για να στοιχειοθετηθεί το αστικό αδίκημα της επίθεσης πρέπει να αποδειχθεί η απειλή χρήσης βίας ή η χρήση βίας, η ύπαρξη πρόθεσης και η έλλειψη συναίνεσης. Είναι αδίκημα αγώγιμο per se, γεγονός που σημαίνει πως δεν απαιτείται η πρόκληση ζημίας. Στην απόφαση της υπόθεσης Letana v. Cooper,

(1964)2 All E.R. 919, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «If one man intentionally applies force directly to another, the plaintiff has a cause of action in assault and battery, or if you so please to describe it, in trespass to the person.» Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, στο Τόμο 38, σελ.760, παράγραφος 1251, κάτω από τον τίτλο «Trespass to the Person (Classification)» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Trespass to the person is a wrong committed against the personal security liberty of any man by another. There are three varieties of trespass to the person, namely, assault, assault and battery, and wrongful imprisonment. The act complained of must be either intentional or negligent. The onus of proof lies on the plaintiff who must plead either that the act was intentional or that the defendant was negligent, stating the facts alleged to constitute the negligence. The act must be done against the will of the person who sues for the wrong.» Αναφορικά με το πρώτο συστατικό, η επαφή πρέπει να είναι άμεση, είτε με το σώμα του εναγόμενου, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου. Στην Αγγλική υπόθεση Fagan v. Metropolitan Police Commissioner

(1968)3 All E R 442 επιβεβαιώθηκε, ότι η βία μπορεί να ασκηθεί, είτε κατ' ευθεία από το σώμα του παραβάτη, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου, το οποίο ελέγχεται από τις πράξεις του. Έτσι, είναι επίθεση είτε είναι το χέρι του παραβάτη, που έρχεται σε επαφή με το σώμα του παραπονούμενου, είτε είναι ένα όργανο, το οποίο ο παραβάτης κρατά στο χέρι του και χρησιμοποιεί για να ασκήσει βία. Η πρόθεση είναι αυτή που ξεχωρίζει το αδίκημα της επίθεσης από το αδίκημα της αμέλειας. Απαιτείται η απόδειξη πρόθεσης άσκησης βίας κατά του προσώπου άλλου. Όπου, όμως, η χρήση βίας είναι αποτέλεσμα αμελούς πράξης, τότε η βάση αγωγής θα πρέπει να είναι αμέλεια και όχι επίθεση (Βλ., επίσης, Wilson v. Pringle, πιο πάνω, και Rasid v. Braybrook

(1972)8 JSC 1082). Στη παρούσα υπόθεση με βάση τα πιο πάνω ευρήματα του Δικαστηρίου δεν υπάρχει αμφιβολία ότι oι πράξεις του Εναγομένου έναντι της Ενάγουσας, εμπίπτουν στην συμπεριφορά που περιγράφεται ως επέμβαση στην προσωπικότητα ή στο πρόσωπο της και που στοιχειοθετεί το αστικό αδίκημα της επίθεσης. Παραμένει συνεπώς το θέμα των αποζημιώσεων. Με βάση τις αρχές που πρέπει να διέπουν τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, προκύπτει ότι η αποζημίωση επί αδικοπραξιών σκοπό έχει την αποκατάσταση του ζημιωθέντος και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος, (βλέπε απόφαση στην υπόθεση Δημήτρης Κουμπαρή κ.α. ν. Δήμου Χρίστου Φούτρη

(2001)1(Β) Α.Α.Δ.921). Στην απόφαση της υπόθεσης Ιoannou Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis P. Christofis

(1982)1 CLR 789, αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: "The object of an award of damages is to do justice to the loss and damage of the injured party without imposing an inordinate burden upon the tort-feasor. (See Fletcher v. Autocar Transporters Ltd. [1968] 1 All E.R. 726; Constantinou v. Salahouris

(1969)1 C.L.R. 416). In other words the award must be socially acceptable. Consequently, social ethos at the material time is invariably a consideration relevant to our task particularly with regard to non pecuniary loss. Pecuniary loss being more amenable to mathematical calculation is less dependent on social norms. The object of the exercise is to arrive at a figure at the end of the process, that is fair and reasonable in the circumstances of the case." Περαιτέρω στην απόφαση της υπόθεσης Γεώργιος Ταμπούρας ν. Κυριακής Κολάνη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ.384, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όσον αφορά ευρύτερα την επάρκεια των γενικών αποζημιώσεων που δόθηκαν είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία, έχοντας υπόψη και τη σημασία των αποζημιώσεων. (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους

(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttis v. Νικόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού

(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590).» Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα (Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis

(1982)1 C.L.R. 789), αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση (Paraskevopoullos v. Georghiou

(1970)1 C.L.R. 116 και Xenophontos and another v. Anastassiou

(1981)1 C.L.R. 521). Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Όπως σε κάθε αστικό αδίκημα έτσι και στο αδίκημα της επίθεσης, οι αποζημιώσεις έχουν βασικά αντισταθμιστικό χαρακτήρα (compensatory) και σκοπό έχουν την αποκατάσταση του θύματος. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται και επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις, οι οποίες μέσα στα πλαίσια των συνηθισμένων αποζημιώσεων αποσκοπούν στην επίτευξη του στόχου της αποκατάστασης του θύματος στην θέση που βρισκόταν πριν την διάπραξη του αδικήματος. Με την επιδίκαση επαυξημένων αποζημιώσεων παρέχεται η δυνατότητα επιδίκασης αποζημιώσεων όχι σαν μέτρο τιμωρίας του εναγόμενου, αλλά σε τέτοιο μέγεθος που να αντικατοπτρίζεται το αυξημένο μέγεθος της βλάβης που έχει υποστεί η αξιοπρέπεια του ενάγοντα λόγω της συμπεριφοράς του εναγόμενου. Είναι αποζημιώσεις αποκατάστασης, εφόσον αποσκοπούν στην αποκατάσταση της πληγείσας αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος και για τον λόγο αυτό διακρίνονται από τις τιμωρητικές ή παραδειγματικές αποζημιώσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην τιμωρία του παραβάτη και την αποτροπή. Το θέμα των παραδειγματικών αποζημιώσεων το πραγματεύτηκε η υπόθεση Socrates Eliades v. Vassos Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254. Η υπόθεση αυτή αφορούσε επίθεση σε αίθουσα του ξενοδοχείου ″Χίλτον″ στην παρουσία αρκετών προσώπων. Το Εφετείο επικύρωσε την επιδίκαση αποζημιώσεων Λ.Κ.700 διαπιστώνοντας όμως ότι στην πραγματικότητα είχαν επιδικαστεί από το πρωτόδικο Δικαστήριο ως επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages) και όχι ως παραδειγματικές (exemplary damages), αφού δόθηκαν με αναφορά προς το αίσθημα αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος. Όπως αναφέρεται σε απόσπασμα που παρατίθεται από τους Winfield and Jolowicz on Tort (10η έκδ. σελ. 555-556): ″These ″aggravated damages″ are truly compensatory, being given for the injury to the plaintiff's proper feelings of dignity and pride. Exemplary damages on the other hand, are not compensatory but are awarded to punish the defendant and to deter him from similar behavior in the future″. Η υπόθεση Gregoriades v. Kyriakides

(1970)1 C.L.R. 120 αφορούσε απρόκλητη επίθεση στο χώρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Πρωτοδίκως αλλά και κατ΄ έφεση κρίθηκε πως η πράξη, αποτελούσε βιαιοπραγία υπό επιβαρυντικές περιστάσεις και ότι υπήρχε ανάγκη επιδίκασης παραδειγματικών αποζημιώσεων. Το Εφετείο αύξησε το ποσό των γενικών αποζημιώσεων από Λ.Κ.100 σε Λ.Κ.300. Εκτενέστερη ανάλυση του θέματος έγινε στην υπόθεση Papakokkinou and others v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65 στην οποία αναφέρονται τα εξής στη σελ. 77: ″The fact is that conduct accompanied by a marked element of arrogance, insolence or malice, may justify an award of exemplary damages, particularly if it tends to humiliate the victim of the tort. Therefore, no conflict is discernible between the decisions of the Supreme Court in Gregoriades v. Kyriakides

(1971)1 C.L.R. 120, and Eliades v. Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254, and the decision in Rookes, supra. Arguably, the damages awarded in the above cases classify as ″aggravated″, an intermediate category between compensatory and exemplary damages; a kind of inflated compensatory damages, inflated to the extent of indicating the disapproval of the Court of the conduct of the defendant but within the range of compensatory damages. ″ Το Δικαστήριο στην πιο πάνω υπόθεση έκλινε προς την υιοθέτηση της ευρύτερης προσέγγισης που επιτρέπει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων όπου το αστικό αδίκημα είναι τόσο αξιόμεμπτο ώστε να αξίζει τιμωρίας από το αστικό δίκαιο. Περαιτέρω, με αναφορά στην υπόθεση Cassell & Co Ltd v. Broome

(1972)1 All E.R. 801 επιδοκιμάστηκε η θέση ότι είναι λάθος να διαχωρίζονται οι γενικές αποζημιώσεις από τις παραδειγματικές. Στο τέλος θα πρέπει να δίδεται ένα ποσό βασισμένο στη σφαιρική αντίληψη των γεγονότων της υπόθεσης. Στην υπόθεση Γιαννάκη Ερωτοκρίτου ν. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α.

(1997)1 ΑΑΔ 1800 ο Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, κ. Πικής, όπως ήταν τότε, επιβεβαίωσε την δυνατότητα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων. Και τέλος, στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας διά του Γενικού Εισαγγελέα

(1998)1 ΑΑΔ 1836 επιβεβαιώθηκε η προσέγγιση που ακολουθήθηκε από την αρχή από τα Κυπριακά Δικαστήρια, ότι η επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων επιτρέπεται στις περιπτώσεις εκείνες που η διαγωγή του εναγόμενου είναι τόσο αξιόμεμπτη, ώστε να αρμόζει επιβολή τιμωρίας από πολιτικό Δικαστήριο. Αξιόμεμπτη διαγωγή είναι εκείνη που συνοδεύεται από έντονα στοιχεία αλαζονείας, θρασύτητας ή αθέμιτου κίνητρου ή όταν τείνει να ταπεινώσει το θύμα του αδικήματος. Υπό το φως όλων των πιο πάνω έχοντας υπόψη τη φύση και έκταση του τραυματισμού της ενάγουσας που δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μπορεί να χαρακτηριστεί ελαφρύς πλην όμως όπως ήταν φυσικό προκάλεσε σε αυτή πόνο και ταλαιπωρία, καθώς και τις αρχές που ισχύουν, καταλήγω ότι υπό τις περιστάσεις το ορθό και δίκαιο για σκοπούς αποκατάστασης ποσό είναι το ποσό των €2.500,00 σεντ. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες της Ενάγουσας, αλλά και αποζημιώσεις για την βλάβη που η Ενάγουσα υπέστη στα αισθήματά της και το πλήγμα που επήλθε στην αξιοπρέπειά της ένεκα της απαράδεκτης συμπεριφοράς του Εναγόμενου. Θεωρώ, όμως, ότι το ποσό αυτό δεν είναι επαρκές για να τιμωρήσει τον Εναγόμενο για την συμπεριφορά που επέδειξε. Με άλλα λόγια δεν εξυπηρετεί και τον δεύτερο σκοπό της τιμωρίας ή της αποτροπής. Το Δικαστήριο δηλώνει την απαρέσκειά του για την συμπεριφορά του Εναγόμενου και είναι της άποψης ότι θα πρέπει να επιδικαστεί μεγαλύτερο ποσό, ώστε το ποσό που κρίθηκε ως δίκαιο και εύλογο για σκοπούς αποκατάστασης να καταστεί επαρκές και για σκοπούς τιμωρίας. Έχοντας υπόψη μου τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε ο Εναγόμενος ο οποίος επιτέθηκε απρόκλητα στην ενάγουσα και την τραυμάτισε ενώ η τελευταία βρισκόταν στο χώρο της εργασίας της κρίνω πως το δίκαιο ποσό που θα πρέπει να επιδικάσω εναντίον του είναι το ποσό των €3.500,00 σεντ. Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των € 3.500 σεντ πλέον νόμιμο τόκο επ' αυτού πλέον έξοδα όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται χωρίς καμία διαταγή για έξοδα δεδομένου ότι απαίτηση και ανταπαίτηση έχουν εκδικαστεί μαζί. (Υπ.).............. Στ. Βασιλείου, Ε.Δ Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο