MAD FUN ENTERTAINMENT PLC κ.α. ν. EVGENIA TRAVEL LTD, Αρ. Αγωγής: 2570/2008, 12/3/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2013:A14 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Στ. Λουκίδου - Βασιλείου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2570/2008 Μεταξύ: XENOS TRAVEL PUBLIC LTD, από Λάρνακα Εναγόντων και EVGENIA TRAVEL LTD, από Λάρνακα Εναγομένων Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερομηνία 30.4.2012 Μεταξύ:
- XENOS TRAVEL PUBLIC LTD ως έχει μετονομαστεί σε MAD FUN ENTERTAINMENT PLC, από Λευκωσία
- XENOS AVIATION LTD ως έχει μετονομαστεί σε L.P. XENOS TRAVEL LTD, H.E. 25080, από Λευκωσία Εναγόντων και EVGENIA TRAVEL LTD, από Λάρνακα Εναγομένων Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης Ημερομηνία: 12.3.2013 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες-Αιτητές: κα Ζαντή για κ. Γ. Κουκούνη Για τους Εναγόμενους-Καθ' ων η Αίτηση: κ. Λοϊζου για κ. Α. Ζαχαρίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αντικείμενο της παρούσας αγωγής αποτελεί η αξίωση των εναγόντων για οφειλόμενο υπόλοιπο λογαριασμού. Η ακρόαση της υπόθεσης έχει αρχίσει και ενώ ακόμα βρίσκεται στο εδώλιο ο πρώτος μάρτυρας των εναγόντων καταχωρήθηκε εκ μέρους τους η υπό εξέταση αίτηση για τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Εκείνο που ζητείται με την αιτούμενη τροποποίηση είναι η αντικατάσταση της χρονολογίας 2007 που αναφέρεται σε διάφορες παραγράφους της έκθεσης απαίτησης, με τη χρονολογία 2004 και η αντικατάσταση της αναφοράς «αρκετά πριν το 2007» με τις λέξεις «κατά ή περί ή πριν το 2004». Η αίτηση υποστηρίζεται από πολυσέλιδη ένορκη δήλωση του διευθυντή των εναγόντων 2 το περιεχόμενο της οποίας δεν θα επαναλάβω στην ολότητα του αλλά θα γίνει αναφορά στη συνέχεια στα σημεία που θα κριθεί αναγκαίο για την έκδοση της απόφασης μου. Η αίτηση αντιμετώπισε την ένσταση της πλευράς των εναγομένων με την οποία προβάλλονται διάφοροι λόγοι ένστασης που καλύπτουν βασικά επίκληση αδικαιολόγητης καθυστέρησης, κατάχρηση της διαδικασίας και πρόκλησης βλάβης στα δικαιώματα τους. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων επιχειρηματολόγησαν υπέρ της θέσης του διάδικου που ο καθένας εκπροσωπεί και παρέπεμψαν το Δικαστήριο σε σχετική νομολογία. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η τροποποίηση δικογράφων διέπεται από τη Δ.25, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την τροποποίηση δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην απόφαση της υπόθεσης Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation,
(1989)1E A.Α.Δ. 33, συνοψίστηκαν οι αρχές που διέπουν το θέμα ως ακολούθως: «
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση . Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave ν. Case, 28 Ch.D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Προκύπτει από την νομολογία ότι το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας, θα πρέπει να λάβει υπόψη την θεμελιακή αρχή πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. (Βλέπε απόφαση στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά,
(1992)1 Α.Α.Δ 704). Αναφορικά με τη φύση των ισχυρισμών που μπορούν να εισαχθούν με την αιτούμενη τροποποίηση δικογράφου σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση SΑΒΑ & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents,
(1994)1 A.Α.Δ. 426, στην οποία λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί χωρίς άλλο σε απόρριψη της αίτησης τροποποίησης. Όπως προκύπτει από την νομολογία, κυρίαρχος παράγοντας κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφου, είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Πολλοί παράγοντες επενεργούν στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης. Ο πρώτος είναι ότι είναι επιθυμητό, όλες οι διαφορές μεταξύ των διαδίκων, οι οποίες αναφέρονται στα επίδικα θέματα, να επιλύονται διεξοδικά στην ίδια διαδικασία. Ο βέβαιος προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων, καθώς και η διατύπωση των εκατέρωθεν θέσεων και η απόδειξή τους μέσα σε σταθερό πλαίσιο, είναι άλλος σημαντικός παράγοντας ο οποίος υπεισέρχεται στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. (Βλέπε απόφαση της υπόθεσης Kallice Holding Co. Ltd n. TR Metals (Overseas) Ltd,
(1996)1A A.A.D 162). Αναφορικά με το χρόνο υποβολής αίτησης για τροποποίηση δικογράφου, χρήσιμη είναι η αναφορά στην απόφαση της υπόθεσης Astor Manufacturing & Exporting Co.κ.α. ν. A.& G. Leventis κ.α.,
(1993)1 Α.Α.Δ.726, όπου λέχθηκε ότι ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός, δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Για το ίδιο θέμα, αυτό δηλαδή που αφορά το χρόνο υποβολής της αίτησης, σχετικές είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα,
(1999)1Α Α.Α.Δ 44 και SABA & Co. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents, (ανωτέρω). Στην απόφαση της υπόθεσης Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα, (ανωτέρω) το Εφετείο επιβεβαίωσε ότι η μακρά εκκρεμότητα μιας αγωγής δεν μπορεί να επενεργήσει απόλυτα σαν κώλυμα στην έγκριση αιτήματος τροποποίησης δικογράφου, αλλά αποτελεί παράγοντα, ο οποίος επαυξάνει την ανάγκη για ταχύτερη προώθηση της διαδικασίας και ότι η έννοια της καθυστέρησης στην υποβολή αιτήματος προϋποθέτει τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας και για να συνιστά κώλυμα θα πρέπει να μην είναι καλόπιστη. Στην απόφαση της υπόθεσης SΑΒΑ & Co. (Τ.Μ.P.) v. Τ.Μ.P. Agents, (ανωτέρω) το Εφετείο αναφέρθηκε στην ανάγκη παροχής εξήγησης όταν παρατηρείται καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης τροποποίησης. Όπως λέχθηκε, η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του Αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Σε σχέση με το θέμα της καθυστέρησης υποβολής αίτησης για τροποποίηση, σημειώνω ότι ο χρόνος αρχίζει να υπολογίζεται από το χρονικό σημείο που ο Αιτητής διαπίστωσε την ανάγκη για τροποποίηση σε συνάρτηση με τον χρόνο που τελικά προώθησε την σχετική αίτηση για τον σκοπό αυτό.(Βλέπε απόφαση στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon(S.A.L.) v. Nίκου Κ. Σιακόλα, (ανωτέρω)). Η σύγχρονη τάση σε αιτήσεις τροποποίησης παρατηρείται να είναι φιλελεύθερη. Σχετική απόφαση που δείχνει την τάση φιλελευθεροποίησης των τροποποιήσεων δικογράφων είναι η απόφαση στην υπόθεση Δόμνα Νικόλα Χριστοδούλου ν. Αθηναϊδος Ιωάννου Χριστοδούλου κ.α.,
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, όπου χαρακτηριστικά λέχθηκε ότι αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. (Βλέπε απόφαση στην υπόθεση Ιωάννης Νικολάου ν. Ζωής Μιλτιάδους κ.α.,
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1005). Η γενικότητα όμως, με την οποία είχε αποδοθεί η πιο πάνω αρχή, διευκρινίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην απόφαση της υπόθεσης Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Ανδρέα Παύλου,
(1995)1 Α.Α.Δ.560, ότι εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακρατικής εξουσίας του Δικαστηρίου, είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας λαμβάνει υπόψη του παράγοντες με ποικίλλουσα βαρύτητα, ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης (βλ. Βασιλειάδης v. Πετρολίνα 1994
(1)Α.Α.Δ. 14. Με βάση τις πιο πάνω νομικές αρχές θα προχωρήσω να εξετάσω την αίτηση σε συνάρτηση με τους προβαλλόμενους λόγους ένστασης. Προβάλλεται με την ένσταση των καθ'ων η αίτηση ότι υπάρχει καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης η οποία δεν δικαιολογείται από τον αιτητή. Την δυνατότητα τροποποίησης το Ανώτατο Δικαστήριο την έθεσε στην υπόθεση Χριστοδούλου πιο πάνω. Στην πιο πάνω υπόθεση το αίτημα για τροποποίηση έγινε από την ενάγουσα μετά που ακούστηκαν εφτά μάρτυρες και μετά από επιτόπια έρευνα υπαλλήλου του κτηματολογίου. Το πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε το αίτημα με την αιτιολογία ότι οι εφεσίβλητοι θα εζημιούντο δυσμενώς αν η τροποποίηση επιτρεπόταν και η αδικία που θα τους εγίνετο δεν μπορούσε να αποζημιωθεί με έξοδα ή άλλως πως αφού μεταξύ άλλων θα απαιτείτο νέα επιτόπια έρευνα και διότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε πολύ πριν την υποβολή αίτησης. Η ενάγουσα εφεσίβαλε την απόφαση και το Ανώτατο Δικαστήριο δεχόμενο την έφεση μεταξύ άλλων ανάφερε τα ακόλουθα στη σελίδα 938: «Στην υπόθεση Nicolaides v. Yerolemi
(1980)1 C.L.R. 1, το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε αυτό που ο Λόρδος Denning M.R.είπε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd, and Others v. Associated Newspapers Ltd [1970] 2 All E.R. 754, στην οποία ανέφερε τα πιο κάτω: ´I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here.' Περαιτέρω στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (πιο πάνω) λέχθηκε σε σχέση με την καθυστέρηση ότι η δικαιολόγηση της και η σημασία της ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό με την γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στη παρούσα περίπτωση, δεν μου διαφεύγει το στάδιο κατά το οποίο καταχωρίστηκε η αίτηση για τροποποίηση και παράλληλα δεν παραβλέπω τη συνταγματικά καθιερωμένη αρχή για διεξαγωγή της δίκης σε εύλογο χρόνο. Ταυτόχρονα υπογραμμίζω ότι στην παρούσα υπόθεση μέσα από το σύνολο των δικογράφων προκύπτει ότι υπήρξε εμπορική συνεργασία μεταξύ των διαδίκων η οποία οδήγησε και στην επίδικη διαφορά. Στην έκθεση απαίτησης μεταξύ άλλων γίνεται αναφορά ότι η επίδικη συνεργασία χρονολογείται αρκετά πριν το έτος 2007 ενώ στην έκθεση υπεράσπισης των εναγομένων υπάρχει ισχυρισμός ότι η συνεργασία μεταξύ των διαδίκων άρχισε από το έτος
- Σημειώνεται επίσης ότι κατατέθηκαν από τον ΜΕ1 σειρά τεκμηρίων που έχουν να κάνουν με τις καταστάσεις λογαριασμών που αφορούν την αναφερόμενη συνεργασία μεταξύ των διαδίκων. Παρά την υποβολή ένστασης στην κατάθεση τεκμηρίων σε σχέση με τη χρονική περίοδο πριν το έτος 2007 το δικαστήριο με δεδομένο το περιεχόμενο των δικογράφων ως περιγράφεται πιο πάνω αποδέχθηκε την κατάθεση τους αφήνοντας την εξέταση του κατά πόσο αυτά καλύπτονται από τα δικόγραφα στο στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. Στη συνέχεια δηλώθηκε από την πλευρά των εναγομένων ως παραδεκτό γεγονός ότι παρέλαβαν από τους ενάγοντες όλους τους σχετικούς δεκαπενθήμερους λογαριασμούς. Οι ενάγοντες στην ένορκη δήλωση τους με την οποία υποστηρίζουν το αίτημα τους για τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης ισχυρίζονται ότι κατά την σύνταξη της έκθεσης απαίτησης έδωσαν στο δικηγόρο τους κατάσταση λογαριασμού που αφορούσε μόνο τα έτη 2007 μέχρι 2008 στην οποία όμως συμπεριλαμβάνονται και υπόλοιπα που προέκυψαν από όλη τη συνεργασία τους με τους την εναγόμενη εταιρεία. Ως αποτέλεσμα τούτου ήταν στην έκθεση απαίτησης να αναφέρεται στις παραγράφους 4,6 και 8 ότι η συνεργασία μεταξύ των διαδίκων χρονολογείται κατά ή περί ή μεταξύ και ή πριν την 1.1.2007 αλλά στις υπόλοιπες παραγράφους να γίνεται αναφορά μόνο στην περίοδο 2007-
- Αρχικά οι αναφορές αυτές στο δικόγραφο της έκθεσης απαίτησης θεωρήθηκαν από το δικηγόρο των εναγόντων ότι κάλυπταν με σαφήνεια τις επίδικες συναλλαγές για όλη την επίδικη χρονική περίοδο στη συνέχεια όμως ο δικηγόρος των εναγόντων παρατήρησε ότι η δικογράφηση ως έχει δεν είναι ξεκάθαρη και δυνατό να μην καλύπτει ολόκληρη τη χρονική περίοδο για την οποία ο ΜΕ1 έδωσε μαρτυρία και κατέθεσε αριθμό σχετικών τεκμηρίων. Από τα πιο πάνω προκύπτει πως εκείνο που ουσιαστικά ζητείται με την αιτούμενη τροποποίηση είναι η περαιτέρω εξειδίκευση της χρονικής περιόδου κατά την οποία υπήρξε συνεργασία μεταξύ των διαδίκων για την οποία τηρήθηκαν οι αναφερόμενοι λογαριασμοί και άλλα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν τεκμήρια ενώπιον του δικαστηρίου. Οι ενάγοντες έδωσαν την εξήγηση για την οποία δεν καθορίστηκαν από την αρχή με σαφήνεια οι χρονολογίες της συνεργασίας τους με την εναγόμενη εταιρεία. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του ΜΕ1 η οποία ακόμα συνεχίζεται περιέπεσε στην αντίληψη του δικηγόρου τους η αναγκαιότητα της αιτούμενης τροποποίησης καθότι δεν καθορίζεται επακριβώς και με σαφήνεια η επίδικη χρονική περίοδος της συνεργασίας των διαδίκων που αποτελεί και το αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης. Λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη το γεγονός ότι η αίτηση για τροποποίηση καταχωρήθηκε πριν την ολοκλήρωση της κυρίως εξέτασης του πρώτου μάρτυρα που καταθέτει για τους ενάγοντες και αμέσως μόλις έγιναν αντιληπτές οι αναφερόμενες παραλείψεις, καθώς και τη νομολογία, σε σχέση με την καθυστέρηση και ειδικότερα ότι δεν μπορεί να στερείται από διάδικο το δικαίωμα να αποφασιστούν τα επίδικα θέματα που εγείρει, ακόμα και αν δεν αιτιολογηθεί πλήρως η καθυστέρηση, θεωρώ ότι στον παράγοντα καθυστέρηση δεν πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα. Σχετική είναι η απόφαση Ιωάννης Νικολάου v. Ζωής Μιλτιάδους (πιο πάνω) όπου ελέχθησαν τα ακόλουθα: «Έχουμε εξετάσει με προσοχή την κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου και θεωρούμε πως, ενώ η νομολογία και η νομική θέση εκφράζονται ορθά, εντούτοις δεν εφαρμόζονται ανάλογα στα γεγονότα της υπόθεσης. Αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο πρωτόδικος Δικαστής ότι δεν δικαιολογήθηκε επαρκώς η καθυστέρηση για την υποβολή της αίτησης, δίδοντας υπερβολική βαρύτητα στον παράγοντα αυτό. Αυτό δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Εν όψει της νομολογίας, κρίνουμε πως όπου δεν προκαλείται ζημιά ακόμη και η μη πλήρως αιτιολογηθείσα καθυστέρηση δεν μπορεί να στερεί το διάδικο του δικαιώματος να αποφασίζονται όλα τα επίδικα θέματα που εγείρει. Το ουσιωδέστερο είναι, όπως τονίσαμε και πιο πάνω, να δοθεί η ευκαιρία στους διαδίκους να κριθούν όλες οι πραγματικές διαφορές μεταξύ τους.» Περαιτέρω θεωρώ ότι στο στάδιο που ζητείται η τροποποίηση δεν επηρεάζονται τα δικαιώματα των εναγομένων οι οποίοι διατηρούν το δικαίωμα να αντεξετάσουν τους μάρτυρες των εναγόντων επί των ισχυρισμών που επιχειρούν να εισάγουν με την τροποποίηση καθώς και να αντικρούσουν τους εν λόγω ισχυρισμούς με την μαρτύρια που θα παρουσιάσουν οι ίδιοι. Συνεπώς δεν ευσταθεί η θέση των εναγομένων ότι με την αιτούμενη τροποποίηση πλήττονται τα δικαιώματα τους. Στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου v. Ανδρέας Αζάς και άλλος (πιο πάνω) τονίστηκε ότι η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας νομικών διαδικασιών. Στην υπόθεση Geto v. M/V Vladimir Vaslyayev (αρ. 4)
(1993)1 Α.Α.Δ. 714 αποφασίσθηκε ότι το κυρίαρχο στοιχείο που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας είναι να παρασχεθεί στους διαδίκους η δυνατότητα να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τις πραγματικές τους διαφορές. Ένα άλλο θέμα το οποίο εγείρουν με την ένσταση τους οι εναγόμενοι είναι ότι η αίτηση του ενάγοντα γίνεται κακόπιστα. Για να αποδειχθεί κακοπιστία, χρειάζεται επαρκής μαρτυρία από την οποία να εξάγεται αβίαστα το σχετικό συμπέρασμα. Στην υπό εξέταση περίπτωση δεν εντοπίζονται στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση στοιχεία που να υποστηρίζουν την ύπαρξη κακοπιστίας. Η θέση των εναγομένων ότι ο ενάγοντας καταχώρησε την παρούσα αίτηση σε μια προσπάθεια να ανατρέψει την κατάσταση πραγμάτων που ίσχυε κατά την κατάθεση των τεκμηρίων και συγκεκριμένα των λογαριασμών και άλλων εγγράφων που σχετίζονται με τη χρονική περίοδο 2004-2008 δεν είναι αρκετό για να αποδείξει ότι η αιτούμενη τροποποίηση γίνεται κακόπιστα. Δεν έχω πεισθεί με τα όσα αναφέρουν οι εναγόμενοι στην ένσταση τους ότι υπάρχει κακοπιστία εκ μέρους των εναγόντων στην καταχώριση της αιτούμενης τροποποίησης, έτσι ώστε, το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια απορρίπτοντας την αίτηση. Όπως αναφέρθηκε στην πρόσφατη απόφαση Κώστας Παφίτης &Υιοί ΛΤΔ v. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Πολιτική Έφεση 204/2009 ημερομηνίας 24.4.2012 η αμέλεια ή το λάθος με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε να εξισωθεί με κακοπιστία. Εξάλλου όπως προκύπτει και από την υπόθεση Mahattou v. Viceroy Ltd
(1979)1 C.L.R. 542 η βασική αποστολή των δικαστηρίων είναι να κρίνουν τα δικαιώματα των διαδίκων και όχι να τους τιμωρούν αποφασίζοντας εναντίον των δικαιωμάτων τους λόγω σφαλμάτων που διέπραξαν. Από τη στιγμή λοιπόν που διαπιστώνεται ότι η λανθασμένη δικογράφηση δεν θα οδηγήσει σε δικαστική κρίση των πραγματικών ζητημάτων και της πραγματικής διαφοράς των μερών, υπάρχει αντίστοιχο δικαίωμα διόρθωσης, νοουμένου πάντοτε ότι δεν προκαλείται αδικία ή βλάβη στην άλλη πλευρά. Έχω ήδη εξηγήσει πως στην παρούσα περίπτωση δεν έχει καταδειχθεί ότι θα προκληθεί αδικία ή βλάβη στους εναγόμενους με την τροποποίηση την οποία αιτούνται οι ενάγοντες. Η δυνατότητα τροποποίησης δικογράφων απασχόλησε το Ανώτατο Δικαστήριο για ακόμα μια φορά στην πρόσφατη υπόθεση στην απόφαση KAYAT TRADING LIMITED V. GENZYME CORPORATION Πολιτική Έφεση Αρ.58/12 ημερομηνίας 4.3.13 όπου η αίτηση για τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης υποβλήθηκε ενώ στο εδώλιο βρισκόταν ο δωδέκατος μάρτυρας των εναγόντων. Παραπέμπω σε σχετικό απόσπασμα : «Στην κρινόμενη περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστάσεων και ειδικότερα την απουσία κακοπιστίας από πλευράς εφεσειόντων, καταλήγουμε ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης επιβάλλει την άσκηση της επί του προκειμένου διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης της αίτησης για τροποποίηση. Είναι πιστεύουμε αρκετό να επισημάνουμε πως αντίθετη προσέγγιση θα αποστερούσε από τους εφεσείοντες τη δυνατότητα να αποδείξουν το είδος της ζημιάς για το οποίο καλόπιστα πίστευαν ότι ενέπιπτε στην κατηγορία των γενικών αποζημιώσεων και συνεπώς δεν παρίστατο ανάγκη ειδικής δικογράφησης του, με καταστροφικές για την υπόθεση τους συνέπειες. Δεν έχει διαφύγει της προσοχής μας ότι η θέση των εφεσιβλήτων είναι πως έγκριση της αίτησης θα προκαλέσει στους ίδιους ανεπανόρθωτη ζημιά, καθότι θα απαιτηθεί για σκοπούς περαιτέρω αντεξέτασης, η επανακλήτευση μεγάλου αριθμού μαρτύρων των εφεσειόντων. Κατανοούμε τις οποιεσδήποτε δυσκολίες ενδεχομένως θα προκληθούν στους εφεσιβλήτους σε περίπτωση επανακλήτευσης οποιουδήποτε αριθμού μαρτύρων. Όμως, έχουμε την άποψη ότι η όποια ταλαιπωρία ήθελε προκληθεί από την επανακλήτευση μαρτύρων, δεν μπορεί να κλίνει την πλάστιγγα υπέρ των εφεσιβλήτων. Προέχει το συμφέρον της δικαιοσύνης. Μια τέτοια ζημιά μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα.» Υπό το φως όλων των πιο πάνω η αίτηση εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης ως η παράγραφος Α 1,2,3 και Β της αίτησης. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί και παραδοθεί στην άλλη πλευρά εντός τριών ημερών από σήμερα. Υπεράσπιση στην τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί εντός τριών ημερών από τη παράδοση της τροποποιημένης υπεράσπισης και τροποποιημένη απάντηση στην τροποποιημένη υπεράσπιση εντός περαιτέρω δύο ημερών. Η ακρόαση της υπόθεσης θα συνεχιστεί ως είναι προγραμματισμένη στις 27.3.13 Τα έξοδα της αίτησης όσο και αυτά που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγομένων και εναντίον των εναγόντων όπως αυτά θα υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, τα οποία θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της δίκης. (Υπ.) .................... Στ. Λουκίδου-Βασιλείου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο