← Κύπρος

Zαχαρία Χατζηνικόλα ν. Γεωργίου Κατσούρη, Αρ. Αγωγής: 624/2010, 30/9/2013

Zαχαρία Χατζηνικόλα ν. Γεωργίου Κατσούρη, Αρ. Αγωγής: 624/2010, 30/9/2013 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2013:A36 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: X. Xαραλάμπους, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 624/2010 Μεταξύ: Zαχαρία Χατζηνικόλα Ενάγοντος και Γεωργίου Κατσούρη Εναγομένου ------------------------------- Ημερομηνία: 30 Σεπτεμβρίου, 2013 Για Ενάγοντα: κ. Α. Παπαλλής για Αντώνης Α. Παπαλλής & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κα Ταουξιή για Χάρης Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο Ενάγων αξιώνει γενικές αποζημιώσεις και ποσόν €28.169,43 ως ειδικές αποζημιώσεις, τις οποίες κατ' ισχυρισμόν του υπέστη ενώ οδηγούσε το όχημα KJQ 263 συνεπεία αμέλειας του Εναγομένου ενόσω ο τελευταίος οδηγούσε το όχημα KQN

  1. Με την Έκθεση Υπεράσπισης (εφεξής Ε/Υ) ο Εναγόμενος αρνήθηκε ότι φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα και ισχυρίστηκε ότι αποκλειστική και ή συντρέχουσα αμέλεια επέδειξε ο Ενάγων, ο οποίος ενώ προπορεύετο σταμάτησε και ή ακινητοποίησε το όχημα του απότομα, χωρίς προηγουμένως να λάβει τα ενδεικνυόμενα μέτρα και ή χωρίς να ελαττώσει ταχύτητα και ή χωρίς να σηματοδοτήσει καταλλήλως. Αρνήθηκε επίσης τις σωματικές και τις υλικές ζημιές του Ενάγοντος. Παραδεκτά Γεγονότα: Στις 26.9.11 όμως δηλώθηκαν τα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα: "
  2. Την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη την 25.3.08 μεταξύ των διαδίκων στην οδό Μακαρίου στην Αγία Νάπα την φέρει αποκλειστικά ο Εναγόμενος.
  3. Ο Εναγόμενος παραδέχεται ότι τα ιατρικά έξοδα του Ενάγοντος ανέρχονται στα €675 και το κόστος των φαρμάκων του στα €
  4. Περαιτέρω ιατρικά έξοδα ή κόστος φαρμάκων θα πρέπει να αποδειχθούν.
  5. Τα τέλη που κατέβαλε ο Ενάγων για την αστυνομική έκθεση είναι €85,
  7. Παραμένουν προς εκδίκαση τα θέματα των γενικών αποζημιώσεων, της απώλειας απολαβών του Ενάγοντος, της απώλειας μελλοντικών απολαβών του, καθώς επίσης και άλλες πιθανές ειδικές αποζημιώσεις." Μαρτυρία Ως ΜE1 κατέθεσε ο ίδιος ο Ενάγων κ. Ζαχαρίας Χατζηνικόλα. Στην κυρίως εξέταση του εξήγησε περιληπτικά με ποιο τρόπο επεσυνέβη το ατύχημα. Ακολούθως αναφέρθηκε στην περίθαλψη του στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου όπου του είπαν ότι υπέστη θλάση και τον παρέπεμψαν για φυσιοθεραπείες στον κ. Χ"Μιχαήλ (Μ.Ε. 2). Αναφέρθηκε στις μεταγενέστερες επισκέψεις του στον Δρα Νικόλαο Βασούρη (ΜΕ4) και στη θεραπευτική αγωγή που τού συνέστησε, καθώς και στις μεταγενέστερες επισκέψεις του στον Δρα Βάκη Παπαναστασίου (ΜΕ5) και στις δικές του οδηγίες για νέες ακτινογραφίες κάμψης-έκτασης και συνέχιση φυσιοθεραπειών, τις οποίες ακόμα συνεχίζει όταν υπάρχει αλλαγή καιρού. Ακολούθησαν και άλλες τρεις επισκέψεις του στον Δρα Παπαναστασίου, ο οποίος κάποια στιγμή του είπε ότι κατά 95% θα χρειαστεί εγχείρηση. Παρουσίασε τα Τεκμήρια 1-13 που αφορούν ιατρικές γνωματεύσεις του Δρος Βασούρη, αποδείξεις πληρωμών για τις φυσιοθεραπείες, βεβαίωση του ακτινολόγου Π. Πηλαβά, γνωμάτευση του Δρος Παπαναστασίου, βεβαίωση του ακτινολόγου Σ. Κοκκή, βεβαίωση της εταιρείας Gray Stone Ltd για το μισθό του και κατάσταση αποδοχών του από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων (εφεξής "ΥΚΑ") για το έτος
  8. Περιέγραψε την ενασχόληση του με διάφορα αθλήματα, χόμπι και γενικά τη γυμναστική προσθέτοντας ότι μετά το ατύχημα "ετέλειωσαν όλα", καθότι δεν μπορούσε να κοιμηθεί τα βράδια λόγω πονοκεφάλων και ούτε να γυμναστεί. Εξήγησε επίσης τις συνέπειες στην υπόλοιπη προσωπική, οικογενειακή και επαγγελματική του ζωή. Κατά την αντεξέταση απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με το μισθό του, διευκρινίζοντας ότι το Χειμώνα εργάζετο λιγότερες ώρες. Όταν έγινε το ατύχημα για λίγες ημέρες η μπυραρία του παρέμεινε κλειστή και όταν την άνοιξε ήταν για πιο λίγες ώρες και ο ίδιος ήταν θεατής. Αρνήθηκε ότι έπασχε πριν το ατύχημα από εκφυλιστική σπονδυλοαρθροπάθεια. Για το Δρα Περδίο είπε πως εκείνος ούτε τον είχε αγγίξει κατά την εξέταση. Επανεξεταζόμενος παρουσίασε και κατάσταση αποδοχών από τις ΥΚΑ για τα έτη 2006 και 2007 ως Τεκμ.
  9. Ο ΜΕ2 κ. Λάμπρος X"Mιχαήλ είναι ο φυσιοθεραπευτής στον οποίο πήγαινε ο ενάγων. Είπε ότι γνώρισε τον Ενάγοντα στις 27.3.08 και αναφέρθηκε στις 132 συνεδρίες συνολικά για φυσιοθεραπεία μέχρι τις 6.4.
  10. Αναγνώρισε δέσμες αποδείξεων είσπραξης (Τεκμ. 6 και παρουσίασε ακόμα μια δέσμη (Τεκμ. 15). Αναφέρθηκε στο είδος φυσιοθεραπειών (λέιζερ, μαγνητικά πεδία, θερμοθεραπείες, μαλάξεις, υπέρηχο κλπ), στο είδος συσκευών που χρησιμοποίησε (Tence), στα φάρμακα που χρησιμοποίησε (αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά), καθώς και στις οδηγίες για το σπίτι. Ο ίδιος ο ΜΕ2 είχε παραπεμπτικά από τον Δρα Βασούρη και τον Δρα Παπαναστασίου, από τους οποίους ως θεράποντες ιατρούς γίνεται και ο καθορισμός των αναγκαίων συνεδριών. Κατά την αντεξέταση του δεν ενθυμείτο ποιες περιόδους φυσιοθεραπειών αφορούσαν κάποιες από τις αποδείξεις του (π.χ. αρ. 27, 57). Είπε ότι αρχικά εγίνοντο επί καθημερινής βάσεως και την πρώτη εβδομάδα ήταν δις ημερησίως χωρίς να χρεώνει τη δεύτερη. Τη συχνότητα την καθόριζε ο ίδιος αναλόγως της κλινικής εικόνας, ρωτώντας τα συμπτώματα του Ενάγοντος και εξάγοντας συμπεράσματα από την ψηλάφηση που έκανε ο ίδιος, αναγνωρίζοντας ότι εξ επαγγέλματος δεν μπορούσε να προβεί ο ίδιος σε διάγνωση. Επανεξεταζόμενος είπε ότι κατά την ψηλάφηση υπήρχε έντονος μυϊκός πόνος. Ο ΜΕ3 Δρ. Στέλιος Κοκκής ως ιατρός-ακτινολόγος (τότε στο κέντρο "Άγιος Θέρισσος") διενήργησε μαγνητική τομογραφία της Αυχενικής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης (εφεξής «ΑΜΣΣ») στον Ενάγοντα στις 20.2.09 και συνέταξε σχετική έκθεση (Τεκμ. 11) την οποίαν επεξήγησε στο δικαστήριο. Σημείωσε ότι παρατηρείτο απώλεια της φυσιολογικής αυχενικής καμπύλης (λόρδωσης) λόγω μυϊκού σπασμού. Γνώμη του είναι πως ήταν σοβαρό και ότι χρειάζοντο φυσιοθεραπείες. Εξήγησε ότι υπήρχαν μικρές προβολές των δίσκων σε κάποια επίπεδα. Για την αρχόμενη αφυδάτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων της ΑΜΣΣ είπε πως ενόψει της ηλικίας του Ενάγοντος είναι πολύ φυσιολογική και πολύ συχνή. Κατάληξη του (στο Τεκμ. 11) ήταν πως τα ευρήματα είναι συμβατά με ήπιες σπονδυλωτικές αλλοιώσεις στην αυχενική μοίρα χωρίς να υπάρχει πίεση του νωτιαίου μυελού. Προσέθεσε ότι αυτές οι σπονδυλωτικές αλλοιώσεις είναι σύνηθες εύρημα και δεν προκαλούν συμπτώματα, αλλά στην περίπτωση που επέλθει κάποιος τραυματισμός μπορούν να επιδεινωθούν. Για την σπονδυλολίσθηση που εντόπισε ο Δρ. Παπαναστασίου είπε πως πιθανόν να είναι μικρού βαθμού και πολλές φορές φαίνονται καλύτερα στις συνήθεις ακτινογραφίες (αντί στη μαγνητική τομογραφία). Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι τα όσα εντόπισε ο ίδιος ήταν χρόνιες καταστάσεις και προϋπήρχαν. Η φυσιολογική λόρδωση κατά την άποψη του επανέρχεται συνήθως μετά από 3-6 μήνες. Ο ΜΕ4 Δρ. Νικόλαος Βασούρης είναι ορθοπεδικός χειρουργός. Είχε δει τον Ενάγοντα στις 26.3.08 και διαπίστωσε θλάση αυχενικής και οσφυϊκής σπονδυλικής μοίρας, με αυχενικό άλγος και μυϊκό σπασμό. Εξήγησε τα συμπτώματα που είχε παρατηρήσει. Αναγνώρισε τις γνωματεύσεις του (Τεκμ. 1-5) και εξήγησε τα όσα κατέγραψε υιοθετώντας τα. Κατά την άποψη του ήταν αναγκαίες όλες οι φυσιοθεραπείες που είχε προτείνει. Μετά το 2008 ξαναείδε τον Ενάγοντα το 2012 όπου η ακτινολογική εξέταση έδειξε ευθειασμό της αυχενικής μοίρας, στένωση (Α5-6) καθώς και την ύπαρξη οστεοφύτων. Κατά τη γνώμη του η ύπαρξη μιας και μόνης στένωσης επιβεβαιώνει ότι αυτή είναι καθαρά μετατραυματικής αιτιολογίας. Αντεξεταζόμενος είπε αρχικά ότι δεν είδε ακτινογραφίες και αργότερα ότι κατά την πρώτη εξέταση είχαν γίνει ακτινογραφίες αλλά δεν ευρέθηκαν. Ο ίδιος τις είχε δει, αλλά τίποτε το επιλήψιμο δεν υπήρχε ακτινολογικά τότε. Αν υπήρχαν οστικές αλλαγές θα τις είχε καταγράψει. Δέχθηκε ότι στο Τεκμ. 11 παρουσιάζονται σπονδυλωτικές αλλοιώσεις, αλλά προέβαλε ότι δεν πρέπει να αγνοούνται τα κλινικά συμπτώματα και οι δυσκολίες του Ενάγοντος. Είπε ότι η θεραπεία και τα βήματα στα οποία προβαίνουν οι ιατροί είναι από την κλινική εικόνα και όχι από την ακτινογραφία ή την μαγνητική τομογραφία, διότι υπάρχουν και ασθενείς με οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, οι οποίοι δεν έχουν κλινικά ευρήματα. Δέχθηκε υποβολή ότι υπήρχε ελαφρύ διάστρεμμα για το οποίο πρόσθεσε ότι με βάση τις σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις που υπήρχαν και μετά επιδεινώθηκε η κατάσταση. Συμφώνησε απόλυτα με το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρος Περδίου ημερ. 25.5.10 (Τεκμ. 19). Επανεξεταζόμενος παρουσίασε την έκθεση ακτινογραφίας ημερ. 26.11.12 (Τεκμ. 16), η οποία είχε γίνει με δικές του οδηγίες. Ο ΜΕ5 Δρ Βάκης Παπαναστασίου, νευροχειρουργός είπε ότι είδε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 8.10.08 και τον παρέπεμψε για μαγνητική τομογραφία με το Τεκμ. 8, το αποτέλεσμα της οποίας είναι ως καταγράφεται στην έκθεση του Δρος Κοκκή (Τεκμ. 11). Τον ξαναείδε τον Μάρτιο του 2009 με τα αποτελέσματα της Μ.Τ. το Νοέμβριο του 2009 και τέλος το Νοέμβριο του
  11. Αντεξεταζόμενος δέχθηκε ότι αφού δεν είδε ακτινογραφίες της εποχής του ατυχήματος δεν μπορούσε να πει κατά πόσον η σπονδυλολίσθηση που αναφέρεται στο Τεκμ. 7 προϋπήρχε του ατυχήματος. Ήταν η θέση του πως κανένας δεν μπορούσε να εκτιμήσει κάτι τέτοιο και διευκρίνισε ότι άλλο η σπονδυλολίσθηση και άλλο οι σπονδυλωτικές αλλοιώσεις. Ενόψει του ότι ο Ενάγων είχε συμπτώματα για πρώτη φορά μετά το ατύχημα απέδωσε την κατάσταση του στον τραυματισμό "δίκην μαστιγίου". O MY Δρ. Αχιλλέας Περδίος νευροχειρουργός είπε μεταξύ άλλων ότι εξέτασε τον Ενάγοντα στις 20.5.10, έχοντας υπόψιν ακτινογραφίες της ημέρας του ατυχήματος και τη μαγνητική τομογραφία. Κατέγραψε τα συμπεράσματα του στο Τεκμ. 19 το οποίο κάποια στιγμή είχε προσυπογράψει και ο Δρ. Παπαναστασίου (Τεκμ. 18). Η άποψη του Δρος Περδίου είναι ότι οι σπονδυλωτικές αλλοιώσεις είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας βάσει των αρχικών ακτινογραφιών της ΑΜΣΣ ημερ. 25.3.
  12. Σ' αυτές εμφαίνετο και το οστεόφυτο στο επίπεδο Α5-6, άρα και αυτό προϋπήρχε. Ουσιαστικά ο Ενάγων υπέστη θλάση μαλακών μορίων 1ου βαθμού η οποία δεν έχει επίπτωση στην προϋπάρχουσα οστεοαρθρίτιδα. Η ελαφρά ολίσθηση στα επίπεδα Α3-4-5 είναι εντός φυσιολογικών ορίων και δεν υποδηλοί αστάθεια. Ο ίδιος διαφωνεί ότι η σπονδυλολίσθηση ευθύνεται για την αυχεναλγία και κεφαλαλγία. Πιθανόν ο τραυματισμός να προκάλεσε συμπτώματα αυχεναλγίας αλλά αυτό έγινε στη βάση μιας προϋπάρχουσας κατάστασης. Δέχθηκε ότι οι αλλαγές καιρικών συνθηκών είναι πιθανόν να προκαλούν και στο μέλλον συμπτώματα άλγους και δυσκαμψίας στον αυχένα. Αξιολόγηση Μαρτυρίας-Ευρήματα Παρακολούθησα με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους σε συνδυασμό με τα έγγραφα που έχουν παρουσιαστεί προς εξαγωγή των αναγκαίων συμπερασμάτων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι Μ.Ε.2, Μ.Ε.3, Μ.Ε.4, Μ.Ε.5 και Μ.Υ. δεν κλήθηκαν μόνο ως μάρτυρες επί κάποιων γεγονότων, αλλά κλήθηκαν και ως ειδικοί - εμπειρογνώμονες, ο καθένας στον τομέα του. Δεν έχει αμφισβητηθεί η εμπειρογνωμοσύνη κάποιου απ' αυτούς και ως εμπειρογνώμονες θα κριθούν και από το Δικαστήριο. Είναι πολύ καλά γνωστές οι αρχές βάσει των οποίων αξιολογείται τέτοια μαρτυρία και δεν κρίνεται αναγκαία η εκτενής επανάληψη τους. Αρκεί εν συντομία να λεχθεί ότι ο ρόλος των εμπειρογνωμόνων είναι να προσφέρουν στο δικαστήριο τα απαιτούμενα στοιχεία ούτως ώστε το δικαστήριο να κρίνει την ορθότητα των συμπερασμάτων τους και όχι να αντικαταστήσουν την κρίση του δικαστηρίου. Για αυτό ο εμπειρογνώμονας πρέπει να είναι σε θέση να παρουσιάσει την (επιστημονική ή άλλη) βάση επί της οποίας εργάστηκε ούτως ώστε το δικαστήριο να μπορέσει να εξαγάγει τα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα. Αποτελεί καθήκον του να δηλώσει στο δικαστήριο τα επιστημονικά κριτήρια για να μπορεί να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων του (εμπειρογνώμονα) ούτως ώστε να καταστεί δυνατό για το δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων επί των γεγονότων που έχουν αποδειχθεί με τη μαρτυρία. Η εμπειρογνωμοσύνη σε κάποιο θέμα δεν βασίζεται μόνο στα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά δυνητικά και στην πραγματική εμπειρία που αποκτάται στο θέμα αυτό (βλ. Θεοσκέπαστη Φαρμ v. Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 954, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Σιακόλα v. Aστυνομίας, Ποιν. Εφ. 53/11, ημ. 24.1.13, Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation, Πολ. Εφ. 316/10, ημ. 21.2.13, Μελεκίδης v. Ι. Γεωργίου Παπαγεωργίου, Πολ. Εφ. 89/09, ημ. 29.3.13). Διευκρινίζω πως δεν απαγορεύεται σ' ένα τέτοιο μάρτυρα να αναφερθεί σε πληροφορίες που έλαβε από άλλους κατά την εμπειρογνωμοσύνη, υπό τον όρο όμως ότι εάν αυτές αποτελούν το πραγματικό υπόβαθρο επί του οποίου στηρίχθηκε θα πρέπει να αποδειχθούν στον απαιτούμενο βαθμό όπως κάθε άλλο γεγονός. Ξεκινώντας από τον Ενάγοντα θα πρέπει να παρατηρήσω ότι με εξαίρεση κάποια θέματα που αφορούν τις συνέπειες από τον τραυματισμό, θεωρώ γενικά ότι υπήρξε ειλικρινής. Κρίνω ότι περιέγραψε τα γεγονότα όπως τα έχει βιώσει και μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του. Είναι βεβαίως αυτονόητο πως δεν ήταν σε θέση να δώσει μαρτυρία για θέματα που απαιτούν επιστημονικές γνώσεις. Ο Μ.Ε.2 είναι διπλωματούχος φυσιοθεραπευτής με μεταπτυχιακό στη Μηχανική Διάγνωση και Θεραπεία Σπονδυλικής Στήλης. Δεν έχει αμφισβητηθεί και τεκμαίρεται ότι είναι δεόντως εγγεγραμμένος στο Μητρώο Φυσιοθεραπευτών (Ν.140/89). Ο ορισμός της φυσιοθεραπείας εμπεριέχεται στον σχετικό νόμο ως η υπηρεσία για βελτίωση, διατήρηση και αποκατάσταση της μέγιστης λειτουργικής ικανότητας και κίνησης η οποία ασχολείται ειδικότερα με την πρόληψη, θεραπεία και αποκατάσταση παθολογικών καταστάσεων και τραυματικών βλαβών με τη χρήση φυσικών προσεγγίσεων, κάποιες εκ των οποίων παρατίθενται ενδεικτικά (κινησιοθεραπεία, μαλάξεις κ.α.). Βάσει του (επισυνημμένου στο Νόμο) Κώδικα Δεοντολογίας ο φυσιοθεραπευτής «..οφείλει να επικοινωνεί, ενημερώνει και συνεργάζεται με το θεράποντα ιατρό του, ασθενούς σε κάθε περίπτωση που απαιτείται ιατρική διάγνωση και ή ασθενής τυγχάνει θεραπευτικής αγωγής.». Στην παρούσα περίπτωση έχοντας παρακολουθήσει το Μ.Ε.2 σχημάτισα την εικόνα ότι, παρά τις κάποιες ατυχείς αναφορές του περί διάγνωσης, οι οποίες προκάλεσαν περαιτέρω ερωτήσεις και παρά το γεγονός ότι δεν μίλησε σε οποιοδήποτε στάδιο με κάποιο θεράποντα ιατρό, εντούτοις η ουσία είναι πως παρέσχε τις υπηρεσίες του στα πλαίσια της ειδικότητάς του και σε όλες τις περιπτώσεις στα πλαίσια των σχετικών ιατρικών οδηγιών, αν όχι και σε λιγότερες φορές από όσες είχαν διατάξει ιατροί. Πάντως δεν θεωρώ ότι ο Μ.Ε.2 είχε πρόθεση να ψευδομαρτυρήσει ή να αλλοιώσει γεγονότα προς όφελος του Ενάγοντα. Κρίνω ότι υπήρξε γενικά ειλικρινής και μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του. Βεβαίως δεν αποδίδεται οποιαδήποτε βαρύτητα στις τυχόν απόψεις του για θέματα που απαιτούν ιατρικές γνώσεις. Ο Μ.Ε 3 Δρ Κοκκής είναι ιατρός ακτινολόγος με εμπειρία οκτώ ετών στην Ακτινολογία. Τα προσόντα του δεν έχουν αμφιβητηθεί, όπως ούτε και τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας, στην οποία προέβη στις 20.2.09, τα οποία κατέγραψε στη σχετική έκθεσή του και καθίστανται σχετικά ευρήματα μου (Τεκμ. 11). Βεβαίως ως ιατρός και με βάση την εμπειρία του ως ακτινολόγος κλήθηκε - ακόμα και στο στάδιο της κυρίως εξέτασης - να απαντήσει και σε ζητήματα που σχετίζοντο με την αιτιολογία των όσων εντοπίστηκαν στη μαγνητική τομογραφία, καθώς και την αποθεραπεία ή τις συνέπειες τους. Σ' αυτά τα θέματα θα γίνει αναφορά κατωτέρω κατά την συνεξέταση των απόψεων που έχουν εκφραστεί και από τους υπόλοιπους ιατρούς, ήτοι τους Δρες Βασούρη, Παπαναστασίου και Περδίο, των οποίων τα προσόντα ως ορθοπεδικού χειρουργού για τον Δρα Βασούρη και νευροχειρουργών για τους Παπαναστασίου και Περδίο επίσης δεν έχουν αμφισβητηθεί. Επανερχόμενος στα γεγονότα της υπόθεσης σημειώνεται ότι ως προς το πώς έγινε το ατύχημα υπάρχει ενώπιον μου μόνον η μαρτυρία του Ενάγοντος, η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί και συνάδει με την παραδοχή ευθύνης από τον Εναγόμενο. Συνάγεται ότι ενώ ο Ενάγων ευρίσκετο ακινητοποιημένος με το όχημα του σε φώτα τροχαίας αναμένοντας το πράσινο, ο Εναγόμενος κτύπησε με το αυτοκίνητο του στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του Ενάγοντος, το οποίο σπρώχθηκε και κτύπησε σε προπορευόμενο όχημα. Δεν αμφισβητείται και συνάδει με τη λογική ότι αυτό επέφερε αρχικά ανεξέλεγκτη κίνηση της κεφαλής και του αυχένα προς τα εμπρός και στη συνέχεια κατά τον ίδιο τρόπο προς τα πίσω. Πρόκειται για διπλό τραυματισμό «δίκην μαστιγίου», όπως περιέγραψε ο Δρ Παπαναστασίου. Ο Δρ Περδίος δεν προέβαλε κάτι διαφορετικό, δηλαδή δεν αμφισβήτησε τον τρόπο τραυματισμού. Μόλις κατέβηκε από το όχημα του ο Ενάγων ένιωσε ένα κάψιμο στον αυχένα («μια σουβλιά» όπως είπε). Αμέσως μετά πήγε την ίδια μέρα στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου όπου τον εξέτασε ο Δρ Βασούρης (Μ.Ε.4). Έχω αντιληφθεί ότι ο Ενάγων ήταν σε πολύ καλύτερη θέση να θυμάται πού, πότε και πώς εξετάστηκε για πρώτη φορά από τον εν λόγω ιατρό, ενώ ο τελευταίος δεν ήταν τόσο σαφής, επιδεικνύοντας μάλλον σύγχυση και αδυναμία μνήμης ως προς αυτά τα ζητήματα. Ο Ενάγων, λοιπόν, ήταν ξεκάθαρος ότι βρήκε το Δρα Βασούρη στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου όπου εκείνος συνέστησε ακτινογραφίες οι οποίες και έγιναν. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Ενάγοντα, τις είδε και ο Δρ Βασούρης και είπε στον Ενάγοντα: «έπαθες θλάση, να περάσουν 24 ώρες και να πας σε ένα καλό φυσιοθεραπευτή. Δεν εφημερεύω αύριο, αν θέλεις έλα στο ιδιωτικό μου ιατρείο», πράγμα που προφανώς έπραξε ο Ενάγων, όπως επιβεβαιώνεται από το Τεκμ. 1 το οποίο συνιστά βασικά την πρώτη γραπτή γνωμάτευση του εν λόγω ιατρού. Ακολούθησαν άλλες πέντε επισκέψεις στον Δρα Βασούρη, εκ των οποίων οι τέσσερις μέχρι τις 23.5.08, για τις οποίες και συνέταξε, επίσης, σχετικές ιατρικές γνωματεύσεις (Τεκμήρια 2-5). Βασικά πρόκειται για την πρώτη περίοδο θεραπευτικής αγωγής που ακολούθησε ο Ενάγων υπό την επίβλεψη του Δρος Βασούρη Ειδικότερα ο Δρ Βασούρης στο Τεκμ. 1 διέγνωσε αυχενική θλάση και χαμηλή οσφυϊκή θλάση συνιστώντας 20 φυσιοθεραπείες, υπερήχους και διαδυναμικά. Στις 15.4.08 επανέλαβε τα περί θλάσεων προσθέτοντας όμως ότι ο Ενάγων είχε υποστεί και ισχιαλγία δεξιού ισχιακού νεύρου και μυϊκής κάκωσης δεξιάς ωμοπλάτης. Χορήγησε αναρρωτική άδεια από 15.4.08 έως 15.5.08 και συνέστησε ανάπαυση και φυσιοθεραπεία (Τεκμ. 2). Δεν έχει παρουσιαστεί ιατρικό έγγραφο που να καλύπτει την περίοδο ανάπαυσης από τις 25.3.08 μέχρι τις 14.4.08, πλην όμως δέχομαι τη θέση του Ενάγοντος ότι ο Δρ Βασούρης τού χορήγησε άδεια απουσίας από την εργασία που αφορά και αυτό το πρώτο 20ήμερο. Την 1.5.08 ο ίδιος ιατρός προσέθεσε στην γνωμάτευση του ότι υπήρχε κάκωση σπονδυλικής στήλης, άλγος και δυσκαμψία, χορηγώντας περαιτέρω αναρρωτική άδεια από 16.5.08 έως 31.5.08 (Τεκμ. 4). Στις 23.5.08 ανέφερε στη γνωμάτευση του ότι (εκτός των θλάσεων) υπήρχε μικρό μυϊκό άλγος αυχενικής μοίρας, ερέθισμα ισχιακού νεύρου, αυχενικό άλγος μυϊκού τύπου και μυϊκός σπασμός αυχενικής μοίρας, συνιστώντας ξανά φυσιοθεραπεία, καθώς και ακινησιοθεραπεία, ασκήσεις μυών και αυχένα για ένα μήνα ακόμα (Τεκμ. 5). Από πλευράς φυσιοθεραπειών διαπιστώνεται από την έγγραφη μαρτυρία και ειδικότερα από την πρώτη απόδειξη υπ΄ αρ. 27 (στο Τεκμ. 6) ότι από του ατυχήματος μέχρι την έκδοση της, δηλαδή σε διάστημα 55 ημερών, είχαν γίνει 33 συνεδρίες, για τις οποίες ο Ενάγων κατέβαλε €660.- Ο αριθμός των φυσιοθεραπειών δεν φαίνεται να συνάδει απολύτως με αυτές που διέταξε ο Δρ Βασούρης, αφού στα Τεκμήρια 1 και 3 αναφέρονται τουλάχιστον 40 (20 + 20), πλην όμως πρέπει να σημειωθεί η αναντίλεκτη αναφορά του Μ.Ε.2 ότι στο αρχικό στάδιο (για μια βδομάδα) γίνοντο και δύο φορές την ημέρα, εκ των οποίων ο Μ.Ε.2 χρέωνε μόνο τη μία. Συνάγεται από τη μαρτυρία του Μ.Ε.2 ότι λόγω των συμπτωμάτων η φυσιοθεραπεία ξεκινούσε με θερμοθεραπεία και χρήση συσκευής (tense), συνέχιζε με μαλάξεις προς μείωση του μυϊκού σπασμού και υπέρηχο με τη μέθοδο φωνοφόρησης. Στην οποία χρησιμοποιούσε αντιφλεγμονώδεις κρέμες προς μείωση του πόνου, λέϊζερ και μαγνητικά πεδία για την επούλωση των τραυματισμένων μαλακών μορίων, όπως ανέφερε, πράγμα που επιβεβαιώνει και τις ιατρικές απόψεις (όλων) για θλάση. Οι ατυχείς αναφορές του Μ.Ε.2 εστιάζονται στη θέση του ότι πάντοτε γίνεται μια επαναξιολόγηση των συμπτωμάτων από τον φυσιοθεραπευτή, πράγμα που όντως δεν συνάδει με τα καθήκοντα και το επάγγελμα αυτό σε όποιο βαθμό υπονοούσε δική του διάγνωση. Ο Μ.Ε.2 όμως δεν αρνήθηκε ότι ο καθορισμός των αναγκαίων συνεδριών γίνεται πάντοτε από τους θεράποντες ιατρούς και εν πάση περιπτώσει εξήγησε ότι αυτό που εννοούσε είναι πως αν ο ασθενής πει στο φυσιοθεραπευτή ότι έχουν εξαλειφθεί τα συμπτώματα τότε σημαίνει πως η αποκατάσταση έχει γίνει. Δεν θεωρώ ότι με αυτή την έννοια δημιουργείται οποιοδήποτε πρόβλημα από την προηγηθείσα ατυχή αναφορά του Μ.Ε.2 περί κλινικής εικόνας του Ενάγοντος. Άλλωστε είναι λογικό πως στα πλαίσια της εργασίας του ο κάθε φυσιοθεραπευτής δύναται να σχηματίσει κάποια εικόνα για τις περιοχές πόνου ή δυσκαμψίας ή τις αδυναμίες του ασθενούς. Είναι με βάση αυτή την εικόνα, αλλά και τη ψηλάφηση που και ο ίδιος καθόριζε τη συχνότητα των φυσιοθεραπειών, δεδομένου ότι και οι θεράποντες ιατροί δεν καθόριζαν το είδος και τη συχνότητα των φυσιοθεραπειών. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει κάτι το μεμπτό στον τρόπο που εργάστηκε. Όπως έχει αναγνωριστεί στην υπόθεση Daria v. Βλαβή Πολ. Εφ. 83/09 ημερ. 31.5.12 σ΄ αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει αναγκαιότητα παρακολούθησης και επαναξιολόγησης από τον εξειδικευμένο φυσιοθεραπευτή. Στη συνέχεια μεσολάβησε κάποια περίοδος τεσσάρων μηνών (Ιουνίου-Σεπτεμβρίου του 2008) στην οποία δεν φαίνεται να υπήρξε κάποια δραστηριότητα. Θα πρέπει να παρατηρήσω εδώ ότι δεν επιβεβαιώνεται ο ισχυρισμός του Ενάγοντος πως συνέχισε τις φυσιοθεραπείες της πρώτης περιόδου μέχρι και τον Οκτώβριο του 2008 και δεν το δέχομαι. Ακολούθως ο Ενάγων, κατόπιν σύστασης του Μ.Ε.2, αναζήτησε τη βοήθεια του Δρος Παπαναστασίου, ο οποίος εξέτασε τον Ενάγοντα σε τέσσερις περιπτώσεις, ήτοι στις 8.10.08, 13.3.09, 12.11.09 και 9.11.12. Αυτός συνέταξε τέσσερις εκθέσεις από τις οποίες προκύπτουν οι βασικές διαπιστώσεις του (Τεκμ. 8-10 και 17). Να σημειωθεί ότι από την πρώτη στιγμή διέταξε τη διενέργεια δυναμικών ακτινογραφιών (κάμψης-έκτασης), καθώς και μαγνητική τομογραφία. Οι ακτινογραφίες διενεργήθηκαν την ίδια μέρα από τον ακτινολόγο Π. Πηλαβά ο οποίος συνέταξε και σχετική έκθεση. Διαπιστώθηκε με αυτές και δέχομαι ότι ο Ενάγων παρουσίαζε μικρού βαθμού σπονδυλολίσθηση στα μεσοσπονδύλια διαστήματα Α3-4, Α4-5, η οποία ήταν εμφανής μόνο στην ακτινογραφία σε έκταση (Τεκμ.7). Πράγμα που ο Δρ Παπαναστασίου είχε υπόψη του και κατέγραψε συνοπτικά και στην πρώτη του έκθεση μαζί με τη θλάση αυχένα (Τεκμ. 8) . Για την πρώτη αυτή εξέταση του ο ίδιος γιατρός κατέγραψε στην πιο αναλυτική μεταγενέστερη έκθεση του (Τεκμ. 17) τα ακόλουθα : "Εξέτασα για πρώτη φορά τον ασθενή στις 8 Οκτωβρίου 2008, καθώς συνέχιζε να έχει συμπτώματα αυχεναλγίας, παρά την εντατική φυσιοθεραπεία που είχε ακολουθήσει. Δεν είχε αναφερόμενα συμπτώματα στα άνω άκρα και η νευρολογική του εξέταση ήταν φυσιολογική. Παρουσίαζε μία δυσκαμψία στον αυχένα, ιδιαίτερα κατά την έκταση. Ακτινογραφία της ΑΜΣΣ στις 8 Οκτωβρίου 2008 σε κάμψη και έκταση έδειξε μικρού βαθμού σπονδυλολίσθηση στα επίπεδα Α3/4 και Α4/5, καθώς και εκφυλιστικές αλλοιώσεις με οστεόφυτα στο επίπεδο Α5/6. Του έδωσα φαρμακευτική αγωγή (Arcoxia και Mydoflex) και τον παρέπεμψα σε μαγνητική τομογραφία ΑΜΣΣ.». Η αναφορά του πιο πάνω ιατρού ότι η ακτινογραφία εκτός από την σπονδυλολίσθηση κατέδειξε «και εκφυλιστικές αλλοιώσεις με οστεόφυτα στο επίπεδο Α5/6» τείνει να ενισχύσει την άποψη του Δρος Περδίου ότι αυτά υπήρχαν και στην πρώτη ακτινογραφία της 25.3.08. Να σημειωθεί ότι μετά την εξέταση της 8.10.08 ο Ενάγων συνέχισε τις φυσιοθεραπείες με τον Μ.Ε.2, ο οποίος με την απόδειξη υπ΄ αρ. 57 ημερ. 11.11.08 εισέπραξε €625 για τις προηγηθείσες 25 συνεδρίες. Προφανώς αυτές έγιναν με οδηγίες που έδωσε ο Δρ Παπαναστασίου στις 8.10.08, πράγμα που επιβεβαίωσε κατά την προφορική του μαρτυρία και δέχομαι. Χρονολογικά ακολούθησε η διενέργεια της μαγνητικής τομογραφίας στις 20.2.09 από τον Δρα Κοκκή (Μ.Ε.3), ο οποίος στη σχετική έκθεση του (Τεκμ. 11) κατέγραψε τα ευρήματα του που ήταν: (
  1. i)Απώλεια της φυσιολογικής αυχενικής καμπύλης (δηλαδή της λόρδωσης) πράγμα που κατεδείκνυε μυϊκο σπασμό. Πρόκειται για τον ευθειασμό, στον οποίο έγινε αναφορά από τους ιατρούς. (
  2. ii)Στα επίπεδα Α3-4, Α4-5, Α5-6 και Α6-7 υπήρχαν μικρές οπίσθιες προβολές των δίσκων που πίεζαν τον μηνιγγικό σάκκο χωρίς πίεση στον νωτιαίο μυελό. (iii) Υπήρχε αρχόμενη αφυδάτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων της ΑΜΣΣ και (
  3. iv)Υπήρχε ένδειξη για μικρή οπίσθια προβολή δίσκου στο επίπεδο θ.2-3 που πίεζε τον μηνιγγικό σάκκο, αλλά όχι τον νωτιαίο μυελό. Το γενικό συμπέρασμα του Δρος Κοκκή ήταν ότι τα πιο πάνω συνήδαν με ήπιες σπονδυλωτικές αλλοιώσεις στην αυχενική μοίρα, χωρίς πίεση του νωτιαίου μυελού ή μυελοπάθεια ή σημαντικού βαθμού στένωση των εξερχομένων τριμμάτων. Τα ευρήματα αυτά δεν έχουν αμφισβητηθεί από οποιαδήποτε πλευρά και καθίστανται και ευρήματα του Δικαστηρίου όσον αφορά το χρόνο διενέργειας της μαγνητικής τομογραφίας. Δεν αμφισβητήθηκε επίσης και δέχομαι τη θέση του Δρος Κοκκή ότι το εύρημα για την προβολή στο θ.2-3 είναι χωρίς ιδιαίτερη σημασία. Από το Τεκμ. 17 και τη σειρά των εκθέσεων συνάγεται ότι ο Δρ Παπαναστασίου είδε τη μαγνητική τομογραφία στις 13.3.09. Εξ ου και αναφέρθηκε σ΄ αυτή στην επόμενη γνωμάτευση του ημερ 25.5.09 (Τεκμ. 9), στην οποία ανέφερε τα εξής: «Μαγνητική τομογραφία ΑΜΣΣ στις 20 Φεβρουαρίου 2009, έδειξε σπονδυλοτικές αλλοιώσεις στούς μεσοσπονδυλίους δίσκους στα επίπεδα Α3/4, Α4/5, Α5/6 και Α6/7 με ήπιες προβολές, χωρίς πίεση του νωτιαίου μυελού. Τα συμπτώματα του περιλαμβάνουν αυχεναλγία με δυσκαμψία στον αυχένα, ιδιαίτερα στην έκταση. Αυτά τα συμπτώματα έχουν βελτιωθεί κάπως με εντατική φυσιοθεραπεία, την οποία θα χρειαστεί να συνεχίσει και για τους επόμενους μερικούς μήνες. Κατά τη περίοδο αυτή θα παρακολουθείται σε τακτικά διαστήματα και θα επαναξιολογηθεί η κατάστασή του, καθώς, αν δεν σημειώσει σημαντική πρόοδο, θα χρειαστεί χειρουργική επέμβαση αυχενικής δισκεκτομής και αντικατάστασης δίσκων στα επίπεδα Α3/4 και Α4/5.» Διαπιστώνεται από τα πιο πάνω πως σ' εκείνη την επίσκεψη (13.3.09) είχε εγκρίνει τη συνέχιση των φυσιοθεραπειών. Προφανώς συνεχίστηκαν και συνάγεται ότι μέχρι τις 12.11.09, που ήταν η επόμενη επίσκεψη στον Δρα Παπαναστασίου, ο ενάγων με βάση τις αποδείξεις υπ' αριθμό 98, 110, 107 και 130 του Τεκμ. 6 έκαμε άλλες 44 φυσιοθεραπείες για τις οποίες κατέβαλε συνολικά €1100. Ο Δρ Παπαναστασίου επανεξέτασε τον Ενάγοντα στις 12.11.09 και επειδή είχε ερωτηθεί σχετικά με το κόστος πιθανής μελλοντικής εγχείρησης εξέδωσε βεβαίωση (Τεκμ. 10) στην οποία αναφέρονται τα ακόλουθα: «Διά του παρόντος βεβαιώ ότι ο πιο πάνω ασθενής εξακολουθεί να υποφέρει από αυχεναλγία και κεφαλαλγία λόγω σπονδυλολίσθησης αυχενικής μοίρας μετά από τραυματισμό σε τροχαίο ατύχημα. Καθώς τα συμπτώματα του δεν ανταποκρίνονται σε συντηρητική θεραπεία χρειάζεται εγχείρηση πρόσθιας αυχενικής δισκεκτομής και αντικατάστασης αυχενικών δίσκων σε δύο επίπεδα, η οποία θα στοιχίσει γύρω στις €17.000.» Πολύ αργότερα στην τελευταία του έκθεση για το θέμα (Τεκμ. 17) σημείωσε για την εξέταση αυτή ότι: «Επανήλθε στο ιατρείο μου στις 12 Νοεμβρίου 2009, όταν ανέφερε βελτίωση των συμπτωμάτων του, αλλά συνεχιζόμενη αυχεναλγία στην έκταση. Επανάληψη της δυναμικής ακτινογραφίας ΑΜΣΣ παρουσίασε παρόμοια ευρήματα με την προηγούμενη, ιδιαίτερα οπισθολίσθηση Α3 στον Α4 στην έκταση. Του συνέστησα να συνεχίσει με συντηρητική αγωγή για ακόμα μερικούς μήνες, αλλά αν τα συμπτώματα του παρέμεναν ιδιαίτερα ενοχλητικά θα χρειαζόταν χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης αυχενικών δίσκων, καθώς είχαν συμπληρωθεί σχεδόν δύο χρόνια από τον τραυματισμό του και η κατάσταση του ήταν πλέον χρόνια.» Σημειώνεται η διαφαινόμενη αντίφαση μεταξύ των όσων καταγράφηκαν στο Τεκμ.10 και στο Τεκμ. 17 για την αναγκαιότητα εγχείρησης, αφού στο πρώτο εκφράζεται βεβαιότητα, ενώ στο δεύτερο πιθανότητα, θέμα το οποίο εξετάζεται κατωτέρω. Επισημαίνεται, επίσης, από τα πιο πάνω η αναφορά του ιδίου του Ενάγοντος για βελτίωση των συμπτωμάτων και την παραμονή ουσιαστικά αυχεναλγίας κατά την έκταση. Είναι γι' αυτό που ο Δρ Παπαναστασίου συνέστησε τη συνέχιση της συντηρητικής αγωγής, δηλαδή κυρίως φυσιοθεραπειών για μερικούς μήνες ακόμα. Πράγματι συνάγεται από τις αποδείξεις υπ΄ αρ. 159 του τεκμ. 6 ότι ο Ενάγων συνέχισε με άλλες 15 συνεδρίες μέχρι τις 29.12.09, για τις οποίες κατέβαλε €375. Μεσολάβησαν άλλοι 3-4 μήνρες για να χρειαστεί οποιαδήποτε φυσιοθεραπεία. Από την απόδειξη αρ. 311 του Τεκμ. 15 συνάγεται ότι τον Απρίλιο του 2010 έκανε άλλες 3 φυσιοθεραπείες για τις οποίες κατέβαλε €75. Μάλιστα συνάγεται ότι από το Νοέμβριο του 2009 ποτέ μέχρι σήμερα δεν χρειάστηκε να λάβει μέρος ξανά σε οποιοδήποτε πρόγραμμα εντατικών φυσιοθεραπειών και ως θα διαφανεί ούτε να δει κάποιον από τους θεράποντες ιατρούς του στα πλαίσια της θεραπευτικής αγωγής του. Ακολούθησε η εξέταση του Ενάγοντος στις 20.5.10 από τον ιατρό της αντίδικης πλευράς ήτοι τον Δρα Περδίο, οποίος σε σχετική έκθεση του (τεκμ. 19) κατέγραψε ότι ο Ενάγων παραπονέθηκε για πόνο στον αυχένα με επέκταση στους ώμους. Η νευρολογική εικόνα ήταν φυσιολογική ενώ η ΑΜΣΣ παρουσίαζε ελαφρά επώδυνη δυσκαμψία. Ο Δρ Περδίος κατέγραψε ότι τού παρουσιάστηκαν οι ακτινογραφίες ημερ. 25.3.08, ακτινογραφίες ΘΜΣΣ, οι δυναμικές ακτινογραφίες ημερ. 8.10.08, η μαγνητική τομογραφία ημερ. 20.2.09 και ότι από τις πρώτες (25.3.08) διαπίστωσε ότι εκτός της στένωσης του Α5-6 μεσοσπονδύλιου διαστήματος υπήρχε και εμπρόσθιο οστεόφυτο. Στα συμπεράσματα του κατέγραψε τα εξής: «Ο κος Χατζηνικόλας υπέστη θλάση μαλακών μορίων της ΑΜΣΣ κατά το δυστύχημα στο οποίο ενεπλάκει την 25/03/08. Όπως φαίνεται από τον απεικονιστικό έλεγχο, ο κος Χατζηνικόλα έπασχεν από εκφυλιστική σπονδυλοαρθροπάθεια και πριν από τον τραυματισμό του. Η ελαφρά ολίσθηση στα επίπεδα Α3-4-5 κατά την έκταση της κεφαλής βρίσκεται στα φυσιολογικά όρια και δεν υποδηλεί αστάθεια της σπονδυλικής στήλης. Είναι πιθανόν ο τραυματισμός του να προκάλεσε συμπτώματα αυχεναλγίας στη βάση όμως μιας προϋπάρχουσας κατάστασης. Οι αλλαγές καιρικών συνθηκών είναι πιθανόν να εμφανίζουν και στο μέλλον συμπτώματα άλγους και δυσκαμψίας στον αυχένα.» Την έκθεση αυτή του Δρος Περδίου, προσυπέγραψε και ο Δρ Παπαναστασίου (ως Τεκμ. 18), χωρίς εξέταση του Ενάγοντος, όπως εξήγησε προφορικά και ο ίδιος ο Δρ Παπαναστασίου. Παρατηρείται ότι τα τεκμήρια 18 και 19 είναι ταυτόσημα μεταξύ τους εκτός από την ημερομηνία των αρχικών ακτινογραφιών, η οποία στο κοινό πιστοποιητικό (τεκμ. 18) αναφέρεται ως «25.3.10», ενώ στην έκθεση που υπέγραψε μόνος ο Δρ Περδίος αναφέρεται ως «25.3.08». Καμία μαρτυρία δεν έχει παρουσιαστεί για ακτινογραφίες στις 25.3.10. Αντιθέτως υπάρχει σχετική μαρτυρία από τον ίδιο τον Ενάγοντα ότι είχαν γίνει ακτινογραφίες στις 25.3.08 και προφανώς αυτή είναι η ορθή ημερομηνία, ενώ η αναγραφή της 25.3.10 οφείλεται μάλλον σε γραφικό λάθος του Δρος Περδίου, το οποίο διόρθωσε αργότερα στο Τεκμ. 19. Να σημειωθεί ότι κατά διαστήματα ο ενάγων έκαμε ακόμα κάποιες φυσιοθεραπείες. Ειδικότερα όπως προκύπτει από τις αποδείξεις υπ' αρ. 444, 500, 599 και 686 έκαμε τρεις φυσιοθεραπείες το Νοέμβριο του 2010, τρεις τον Απρίλιο του 2011, τρεις τον Οκτώβριο του 2011 και τρεις τον Απρίλιο του 2012 για τις οποίες κατέβαλε συνολικά €300. Στις 9.11.12 εξετάστηκε για τελευταία φορά από το Δρ Παπαναστασίου για σκοπούς της αγωγής αυτής, ο οποίος κατέγραψε σχετικά στην πιο πρόσφατη του έκθεση (Τεκμ. 17) τα εξής: «Επαναξιολόγησα τον ασθενή στις 9 Νοεμβρίου 2012, όταν μου ανέφερε ότι τα συμπτώματα του είχαν βελτιωθεί κάπως με περαιτέρω φυσιοθεραπεία τα προηγούμενα τρία χρόνια. Το βασικό του σύμπτωμα παραμένει αυχεναλγία με δυσκαμψία στον αυχένα, ιδιαίτερα στην έκταση. Εξακολουθεί να μην έχει αναφερόμενα συμπτώματα στα άνω άκρα και η νευρολογική του εξέταση είναι φυσιολογική. Η ακτινογραφία ΑΜΣΣ την ίδια μέρα ανέδειξε ήπια στένωση του μεσοσπονδυλίου διαστήματος Α5/6 και ήπια οπισθολίσθηση τουΑ3 επί του Α4 όπως και προηγούμενα. Του συνέστησα φαρμακευτική αγωγή με βιταμίνες Methycobal και συμπληρώματα μαγνησίου, καθώς και τη διατήρηση της κινητικότητας της ΑΜΣΣ με φυσιοθεραπεία κατά τακτά διαστήματα.» Σημειώνεται ότι δεν έχει παρουσιαστεί η ακτινογραφία της 9.11.12 η οποία αναφέρεται πιο πάνω, προφανώς επειδή δεν υπήρξε κάποια διαφοροποίηση. Όπως έχει ήδη αναφερθεί τελευταίος εξέτασε τον Ενάγοντα και πάλι για σκοπούς της αγωγής ο Δρ Βασούρης, στις 26.11.12, χωρίς να συντάξει νέα έκθεση. Αναφέρθηκε όμως κατά τη μαρτυρία του στο ότι εκείνη τη μέρα διέταξε νέα ακτινογραφία της ΑΜΣΣ η οποία έγινε στο Γ.Ν. Αμμοχώστου. Στη σχετική έκθεση που συνέταξε ο ακτινολόγος καταγράφηκαν τα εξής: "C-spine Spondylotic changes with disc space narrowing C5-C6 with anterior and mild posterior marginal osteophytosis." Μετά την παράθεση του πιο πάνω ιστορικού των γεγονότων γίνεται αντιληπτό ότι στην πραγματικότητα - έστω και αν δίδεται διαφορετική περιγραφή - και οι τρεις ιατροί καταλήγουν ότι ο βασικός τραυματισμός του Ενάγοντα ήταν «αυχενική θλάση» (Δρ Βασούρης), «θλάση αυχένα», (Δρ Παπαναστασίου), ή «θλάση μαλακών μορίων της ΑΜΣΣ» (Δρ Περδίος). Ο Δρ Παπαναστασίου μάλιστα εξήγησε ότι η θλάση είναι ο τραυματισμός, ενώ τα επακόλουθα, δηλαδή το αν θα προκληθεί ένα χρόνιο αυχενικό σύνδρομο καθορίζεται στην εξέλιξη. Ούτε κάποιος από τους πιο πάνω ιατρούς αμφισβητεί τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας (Τεκμ. 11) ή των ακτινογραφιών που έγιναν στις 8.10.08 και 26.11.12 (Τεκμήρια 7 και 16). Ουσιαστικά η ακτινογραφία της 8.10.08 επιβεβαίωσε την ύπαρξη μικρού βαθμού (ελαφράς) σπονδυλολίσθησης στα επίπεδα Α3-4-5, η μαγνητική τομογραφία επιβεβαίωσε την ύπαρξη σπονδυλωτικών αλλοιώσεων στην ΑΜΣΣ (με απώλεια της λόρδωσης και αφυδάτωση) και η ακτινογραφία της 26.11.12 επιβεβαίωσε την ύπαρξη εκφυλιστικών αλλοιώσεων με οστεόφυτα στο επίπεδο Α5-6. Όλοι οι ιατροί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο συμφωνούν ότι στον Ενάγοντα εμφανίστηκαν μετά το ατύχημα συμπτώματα άλγους και δυσκαμψίας στο αυχένα, τα οποία ακόμα και ο Δρ Περδίος δέχεται ότι πιθανόν να εμφανίζονται και στο μέλλον με τις αλλαγές των καιρικών συνθηκών. Η διαφωνία μεταξύ των ιατρών έγκειται εν πρώτοις στην άποψη που εξέφρασε ο Δρ Περδίος ότι οι αλλοιώσεις που φάνηκαν στην μαγνητική τομογραφία είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας και χρόνιες, δηλαδή προϋπήρχαν ως παθήσεις και η κατάσταση τους κατά την ημέρα της μαγνητικής τομογραφίας οφείλεται αποκλειστικά στην εξελικτική πάθηση της σπονδυλικής στήλης του Ενάγοντος, αφού κατά τον ίδιο ο τραυματισμός ήταν 1ου βαθμού και δεν επέδρασε στην εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας. Βασικό επιχείρημα του Δρος Περδίου ήταν ότι η στένωση και το οστεόφυτο στο επίπεδο Α5-6, στην πραγματικότητα καταδεικνύει κι αυτό αλλοιώσεις που προϋπήρχαν του ατυχήματος. Από την άλλη πλευρά ο Δρ Βασούρης υποστήριξε ότι η εν λόγω στένωση και το οστεόφυτο είναι τραυματικής αιτιολογίας και οφείλεται στο ατύχημα. Ο Δρ Παπαναστασίου έκρινε ότι δεν αποκλείεται να δημιουργήθηκε και σε διάστημα λίγων μηνών μετά το ατύχημα. Ως προς την οπισθολίσθηση η άποψη του Δρος Περδίου ήταν πως είναι εντός φυσιολογικών ορίων και δεν προκαλούσε αστάθεια. Η γενική άποψη του Δρος Παπαναστασίου είναι πως η οπισθολίσθηση μπορούσε να επέλθει και στους λίγους μήνες μετά το ατύχημα. Το αν υπήρχε ή όχι όμως πριν το ατύχημα είναι κάτι που δεν μπορούσε να διαπιστωθεί χωρίς να συγκριθούν παλαιές με νέες δυναμικές ακτινογραφίες, οι οποίες ούτως ή άλλως δεν γίνονται στις Πρώτες Βοήθειες. Ως προς τις σπονδυλωτικές αλλοιώσεις η άποψη του είναι πως πιθανόν κάποιες απ' αυτές να προϋπήρχαν και κάποιες όχι. Δεν μπορούσε να πει ότι όλες προκλήθηκαν από το ατύχημα ή ότι όλες ευθύνοντο για τα συμπτώματα του Ενάγοντος. Δέχθηκε όμως πως όλοι έχουν κάποιες εκφυλιστικές αλλοιώσεις σε κάποια ηλικία, άλλοι με συμπτώματα και άλλοι όχι. Οι τελευταίοι μπορεί να αρχίσουν να έχουν συμπτώματα μετά από ένα τραυματισμό, όπως ο επίδικος. Θα πρέπει να προστεθεί ότι την τελευταία αυτή άποψη υποστήριξε και ο Δρ Κοκκής, λέγοντας όμως ότι οι αλλοιώσεις αυτές προϋπήρχαν του τραυματισμού, ότι πρόκειται για πολύ συνήθεις παθήσεις οι οποίες δεν προκαλούν συμπτώματα και ότι μπορούν να επιδεινωθούν μετά από τραυματισμό. Έχω παρακολουθήσει και τους τρεις ιατρούς οι οποίοι εξέτασαν κάποια στιγμή τον Ενάγοντα και εξ ειδικότητας είναι σε καλύτερη θέση να εκφέρουν άποψη για την κατάσταση του. Όσον αφορά το Δρα Βασούρη θεωρώ ορθότερο να αναφέρω εξ αρχής ότι περιέπεσε σε αντιφάσεις, επέδειξε αδυναμία μνήμης, προκάλεσε σύγχυση με αρκετές απαντήσεις του και έδωσε την εικόνα ότι βασίζεται ουσιαστικά στην κλινική εξέταση και σε όσα τού έλεγε ο ενάγων, επιδεικνύοντας επίσης τάση για παραγνώριση των διαφόρων απεικονιστικών εξετάσεων. Σχημάτισα την εντύπωση πως δεν ενθυμείτο καν το περιστατικό πράγμα που επιβεβαιώνεται από τις αντιφατικές απαντήσεις ως προς την διενέργεια αρχικά ακτινογραφιών και από την αδυναμία του να θυμηθεί ότι ο ίδιος είχε εξετάσει από την πρώτη μέρα στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου τον Ενάγοντα διατάσσοντας ακτινογραφίες. Μου έδωσε γενικά την εικόνα ότι είχε ως αποκλειστικό σκοπό να υποστηρίξει πάση θυσία τις θέσεις του Ενάγοντος σε βαθμό που δεν αισθάνομαι ότι μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του και στα συμπεράσματά του, εκτός όπου αυτή συνάδει με άλλη αποδεκτή μαρτυρία. Το πιο ενδεικτικό παράδειγμα των προθέσεων του ήταν το ότι ενώ λόγω των αντιφάσεων του ήταν φανερό ότι δεν ενθυμείτο αν είχαν γίνει ακτινογραφίες στις 25.3.08, από την άλλη εμφανιζόταν βέβαιος ότι αν υπήρχε κάτι το επιλήψιμο σε τέτοιες ακτινογραφίες θα το κατέγραφε στην έκθεση του (και άρα για να μην το καταγράψει σημαίνει δεν υπήρχε). Ακολουθεί ειδικότερη αναφορά κατωτέρω. Όσον αφορά τους Δρες Παπαναστασίου και Περδίο σχημάτισα γενικά την εικόνα πως όσον αφορά τις ενέργειες τους υπήρξαν ειλικρινείς και δεν είχαν καμία πρόθεση να παραπλανήσουν το Δικαστήριο. Όσον αφορά τις επιστημονικές απόψεις δεν δίστασαν σε καμία περίπτωση να συμφωνήσουν με θέσεις της άλλης πλευράς, ακόμη και αν δυνητικά θα μπορούσαν να είναι δυσμενείς για την πλευρά που τους κάλεσε. Θεωρώ ότι προσπάθησαν εντίμως να βοηθήσουν το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα, εκφράζοντας τις απόψεις τους και προσπαθώντας να τις τεκμηριώσουν με αναφορά στις ακτινογραφίες και στη μαγνητική τομογραφία, ή και σε συγγράμματα (ο Δρ Περδίος). Αυτό δεν σημαίνει πως ό,τι ανέφεραν γίνεται αυτομάτως αποδεκτό. Αντιθέτως, θα πρέπει να τεθεί στη βάσανο της εξέτασης από το ίδιο το Δικαστήριο. Στην πραγματικότητα το μόνο στοιχείο το οποίο συνηγορεί υπέρ του ότι υπήρχαν παθήσεις και πριν το ατύχημα είναι οι ακτινογραφίες της 25.3.08. Ο Δρ Παπαναστασίου ανέφερε ότι δεν ενθυμείτο κατά πόσο τις είχε δει, ενώ ο Δρ Βασούρης περιέπεσε και σε αντιφάσεις όσον αφορά την ύπαρξη ή όχι αρχικών ακτινογραφιών (ημερ. 25.3.08) και ως προς το κατά πόσον τις είχε δει ο ίδιος ή όχι. Συγκεκριμένα, αρχικά ανέφερε ότι οι θλάσεις που ανέφερε στο Τεκμ. 1 είχαν διαπιστωθεί βάσει κλινικής και ακτινολογικής εξέτασης, ενώ στο υπόλοιπο μέρος της κυρίως εξέτασης του ασχολήθηκε με τις πολύ μεταγενέστερες ακτινογραφίες (Τεκμ. 16). Στην αντεξέταση του αρνήθηκε ότι προηγουμένως είχε αναφερθεί σε ακτινογραφίες κατά την αρχική εξέταση του Ενάγοντος. Μετά από λίγο δέχθηκε ότι όντως είχαν γίνει το Μάρτιο του 2008 ακτινογραφίες, πλην όμως προέβαλε ότι είχαν χαθεί, ενθυμούμενος τώρα ότι δεν είχαν κάτι το επιλήψιμο ακτινολογικά και ότι αν είχαν θα το κατέγραφε. Παρά τις θέσεις του αυτές, επανερχόμενος στο θέμα, αρνήθηκε και πάλι την ύπαρξη ακτινογραφιών ημερ. 25.3.08 διερωτώμενος πού έγιναν και λέγοντας ότι αν υπάρχουν θα πρέπει να τις δει. Αργότερα, επανέλαβε την προηγηθείσα θέση ότι είχαν γίνει όντως ακτινογραφίες την πρώτη φορά. Είναι προφανές από τα πιο πάνω πως ο Δρ Βασούρης επέδειξε τουλάχιστον αδυναμία μνήμης και σύγχυση όσον αφορά τις πρώτες ακτινογραφίες που έγιναν στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στις 25.3.08. Όμως η ύπαρξη τους επιβεβαιώνεται από τον Ενάγοντα, από αναφορά του Δρος Παπαναστασίου στο Τεκμ. 17 («. όπου του έγινε ακτινολογικός έλεγχος..»), καθώς και από τον Δρα Περδίο ο οποίος τις είδε το Μάϊο του 2010. Είναι, μάλιστα, πολύ λογικό ότι ο ενάγων τις είχε μαζί του όταν επισκέφθηκε τον Δρα Περδίο, πράγμα που ο τελευταίος σημείωσε στην έκθεση που ετοίμασε στις 22.5.10 (Τεκμ. 19) σημειώνοντας επίσης (από τότε) ότι παρατηρείτο σ' αυτές στένωση του Α5-6 μεσοσπονδυλίου διαστήματος με εμπρόσθιο οστεόφυτο. Θεωρώ ότι ο Δρ Περδίος δεν ήταν διατεθειμένος να καταγράψει ψευδώς στην έκθεση του ότι είχε δει τις ακτινογραφίες της 25.3.08 ή να καταγράψει την ύπαρξη στένωσης με οστεόφυτο χωρίς να την έχει δει σ΄ αυτές. Αν δεν υπήρχε κάτι τέτοιο και το κατέγραφε για να ζημιώσει την υπόθεση του Ενάγοντος αυτό θα ήταν πολύ ριψοκίνδυνο και εκ προοιμίου ανεπιτυχές εφόσον δεν ήταν βέβαιο ότι θα φαινόταν σε μελλοντικές ακτινογραφίες, οπότε εάν ήταν ανύπαρκτο θα αποκαλύπτετο εύκολα η παραπλάνηση την οποία θα επιχειρούσε. Αντιθέτως, εδώ οι αλλοιώσεις αυτές στο επίπεδο Α5-6 και τα οστεόφυτα σημειώθηκαν και στην έκθεση του Δρος Παπαναστασίου ημερ. 11.1.13 όταν αναφέρετο στην πρώτη επίσκεψη του Ενάγοντα (Τεκμ. 17), παρά το ότι δεν το είχε αναφέρει στις δύο πρώτες του εκθέσεις (Τεκμ. 8,9). Δεδομένου ότι στην έκθεση Τεκμ.7 για τις ακτινογραφίες ημερ. 8.10.08 δεν καταγράφεται η στένωση με τα οστεόφυτα ευλόγως τίθεται το ερώτημα για την καταγραφή αυτή από τον εν λόγω ιατρό στο Τεκμ. 17. Μπορεί να συμβαίνουν δύο τινά. Είτε είχε δει και αυτός τις παλαιότερες ακτινογραφίες ημερ. 25.3.08 και κράτησε σχετικές σημειώσεις είτε η στένωση με τα οστεόφυτα φαινόταν στις ακτινογραφίες της 8.10.08 αλλά δεν καταγράφηκαν στην σχετική έκθεση (Τεκμ. 7). Ο Δρ Παπαναστασίου δεν μπόρεσε να διευκρινίσει το σημείο αυτό και το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι πως και στις 8.10.08 υπήρχε η εν λόγω πάθηση. Ως προς τις επιπλέον σπονδυλωτικές αλλοιώσεις που φάνηκαν στη μαγνητική τομογραφία, ο Δρ Περδίος επέμεινε ότι υπήρχαν και αυτές αλλά δεν μπορούσαν να φανούν στις αρχικές ακτινογραφίες διότι αφορούν τα μαλακά μόρια, οι παθήσεις των οποίων φαίνονται καλύτερα σε μαγνητική τομογραφία. Την άποψη ότι προϋπήρχαν υιοθέτησε και ο Δρ Κοκκής. Έχω εξετάσει τα όσα ανέφεραν και πρέπει να πω ότι δεν έχει προβληθεί κάποια μαρτυρία ή επιχείρημα το οποίο να υποστηρίζει τις θέσεις αυτές. Στην ουσία πρόκειται για μια υπαρκτή πιθανότητα η οποία δεν μπορεί να αποκλειστεί, όπως πειστικά εξήγησε και ο Δρ Παπαναστασίου και δέχομαι. Βασικά η πρώτη ένδειξη για τις αλλοιώσεις παρέχεται από τη μαγνητική τομογραφία που έγινε σχεδόν ένα χρόνο μετά το ατύχημα και συμφωνώ ότι δεν μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι προϋπήρχαν, ιδιαιτέρως εφόσον δεν υπάρχει στοιχείο σύγκρισης. Η ουσία όμως κατά τη γνώμη μου έγκειται στο ότι και να υπήρχαν δεν σημαίνει απαραιτήτως πως θα είχαν εμφανιστεί συμπτώματα στον Ενάγοντα. Όπως έχει δεχθεί και ο Δρ Περδίος είναι γεγονός ότι πολλοί έχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις χωρίς συμπτωματολογία. Άρα και ο ενάγων δεν ήταν απαραίτητο να εμφανίσει συμπτώματα προ του ατυχήματος. Ο ίδιος ιατρός δέχτηκε πως θα μπορούσε λόγω του τραυματισμού να εμφανίσει συμπτώματα μιας προϋπάρχουσας κατάστασης της σπονδυλικής στήλης. Είναι πολύ σημαντικό δηλαδή και δεν έχει αμφισβητηθεί πως ο Ενάγων δεν είχε εμφανίσει οποιαδήποτε συμπτώματα προ του ατυχήματος. Υποστήριξε ο ίδιος ενόρκως πως πριν ήταν ένα καθόλα δραστήριο σωματικά άτομο τόσο στις επαγγελματικές του ασχολίες, όσο και σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες, χωρίς να αντικρουστεί καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Δέχομαι πως άρχισε να έχει συμπτώματα μετά το ατύχημα, πράγμα που σημαίνει ότι και να υπήρχαν οποιεσδήποτε εκφυλιστικές αλλοιώσεις προηγουμένως, αυτές εκδήλωσαν συμπτώματα αμέσως μετά το ατύχημα και εξ αφορμής του τραυματισμού και της θλάσης αυχένος που υπέστη. Αυτό προφανώς εννοούσε και ο Δρ Περδίος στην έκθεση του όταν έλεγε ότι "είναι πιθανόν ο τραυματισμός του να προκάλεσε συμπτώματα αυχεναλγίας στη βάση όμως μιας προϋπάρχουσας κατάστασης" και προφανώς γι αυτό την συνυπέγραψε και ο Δρ Παπαναστασίου όπως εξήγησε. Σημειώνω ότι κατά την αντεξέταση του συμφώνησε με αυτήν και ο Δρ Βασούρης. Βεβαίως, ο Δρ Περδίος κατά τη σύνταξη της έκθεσης του το 2010 - και σε αντίθεση με τη βεβαιότητα που εξέφρασε στο δικαστήριο για πολλές σημερινές απόψεις του - μιλούσε για «πιθανή αυχεναλγία». Έχω τη γνώμη πως αυτό το έπραξε τότε επειδή ακριβώς δεν ήταν ο θεράπων ιατρός και όντως δεν είχε εικόνα του ασθενούς εξαρχής. Είχαν προηγηθεί δύο έτη από τον τραυματισμό στη διάρκεια των οποίων ο Ενάγων επισκέφθηκε δύο άλλους ιατρούς, τις οδηγίες των οποίων ακολούθησε για αποθεραπεία. Στην πραγματικότητα ο Δρ Περδίος είδε πολύ καθυστερημένα τον Ενάγοντα, όταν πλέον είχε σταθεροποιηθεί η κατάσταση του, όπως θα φανεί κατωτέρω. Εισερχόμενος στο κεφάλαιο αυτό της θεραπείας θα πρέπει να σημειώσω ως πολύ σημαντικό πως στην πραγματικότητα ο Ενάγων σταμάτησε να επισκέπτεται ιατρούς από τις 12.11.09 που είχε δει για τελευταία φορά (τότε) τον Δρα Παπαναστασίου. Όπως την ίδια περίοδο σταμάτησε και τα προγράμματα εντατικών φυσιοθεραπειών (29.12.09). Βασικά κατά το διάστημα αυτό των 20 μηνών από το ατύχημα είχε ακολουθήσει δύο τέτοια προγράμματα, ήτοι ένα υπό τις οδηγίες του Δρος Βασούρη και ένα υπό τις οδηγίες του Δρος Παπαναστασίου. Ο Δρ Περδίος χωρίς να έχει την ακριβή εικόνα του Ενάγοντος στα πρώτα στάδια του τραυματισμού του και χωρίς να είχε οποιαδήποτε κλινική εικόνα για τα ακριβή συμπτώματα κατέληξε ότι ο τραυματισμός ήταν 1ου βαθμού και με βάση τη βιβλιογραφία θα έπρεπε να αποθεραπευθεί κατ' ανώτατον όριο εντός 3 εβδομάδων για τα θέματα θλάσης αυχένος τέτοιου βαθμού. Την εξήγηση βεβαίως θεωρώ ότι έδωσε ο Δρ Παπαναστασίου, (προς τον οποίο υπεβλήθη ότι έπρεπε να αποθεραπευτεί σε 6 - 8 εβδομάδες), λέγοντας ότι η θεωρία ισχύει για την πλειονότητα και δεν αναφέρεται σε όλους. Άλλωστε και ο Δρ Περδίος όταν αναφέρετο σε 3 βδομάδες μιλούσε για απλή θλάση 1ου βαθμού, χωρίς δηλαδή να λαμβάνει υπόψιν τα συμπτώματα άλλων παθήσεων που όπως υποστήριζε προϋπήρχαν, τα οποία και εκδήλωσαν συμπτώματα με τον τραυματισμό, ήτοι επιδεινώθηκαν, ή των αλλοιώσεων που δεν υπήρχαν και εμφανίστηκαν λόγω του τραυματισμού. Ο Ενάγων συνέχιζε μέχρι τον Οκτώβριο του 2008 που επισκέφθηκε τον Δρα Παπαναστασίου να έχει συμπτώματα αυχεναλγίας και δυσκαμψίας παρά την ανάπαυση και τις φυσιοθεραπείες που είχαν προηγηθεί. Τού χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και συνέχισε τις φυσιοθεραπείες μέχρι και τις 12.11.09 που είδε τον Δρα Παπαναστασίου, ο οποίος διαπίστωσε βελτίωση των συμπτωμάτων και ότι παρέμενε μόνο η αυχεναλγία στην έκταση. Ήταν η μέρα που τού είπε να συνεχίσει, αλλά αν τα συμπτώματα παρέμεναν ιδιαίτερα ενοχλητικά και ανυπόφορα θα χρειαζόταν εγχείρηση αντικατάστασης αυχενικών δίσκων όσον αφορά την οπισθολίσθηση (του Α3 στον Α4 στην έκταση). Ο Δρ Περδίος ήταν ο μόνος που ισχυρίστηκε ότι είχε μετρήσει την ολίσθηση αυτή, διαπιστώνοντας ότι ήταν εύρους κάτω των 3.5mm (ήτοι 2mm). Προσπάθησε, παρουσιάζοντας απόσπασμα από σύγγραμμα νευροχειρουργικής (Τεκμ. 20), να πείσει ότι μια τέτοιου μεγέθους ολίσθηση είναι εντός φυσιολογικών ορίων. Παρατηρώ όμως ότι δεν συνάγεται με ασφάλεια ένα τέτοιο συμπέρασμα από το εν λόγω απόσπασμα. Ο σχετικός πίνακας αναφέρεται σε στοιχεία που λαμβάνονται υπόψιν για τη διαπίστωση ή όχι αστάθειας και όντως αναφέρεται ότι λαμβάνεται υπόψιν ολίσθηση πέραν των 3.5mm. Αυτό όμως δεν εξυπονοεί ότι μικρότερη ολίσθηση είναι εντός φυσιολογικών ορίων. Πάντως, όλοι συμφωνούν ότι δεν υπήρχε αστάθεια λόγω αυτής. Θα πρέπει δε να σημειωθεί πως μετά τις 12.11.09 ο Ενάγων δεν χρειάστηκε να επισκεφθεί ξανά τον Δρα Παπαναστασίου παρά μόνον μετά από 3 χρόνια και τούτο μόνο για σκοπούς της παρούσας αγωγής, όπως και ούτε οποιοδήποτε άλλον ιατρό για θεραπεία. Συνέχισε κάποιες φυσιοθεραπείες, ήτοι τρεις κάθε Άνοιξη και τρεις κάθε Φθινόπωρο, όπως είχε προβλέψει και ο Δρ Περδίος, λόγω της αλλαγής του καιρού. Αυτά αναμφίβολα καταδεικνύουν ότι τα συμπτώματα αυχεναλγίας και δυσκαμψίας δεν είχαν παραμείνει «ιδιαιτέρως ενοχλητικά», ούτε «ανυπόφορα». Είχε επέλθει εκείνο που προέβλεψε από το 2010 ο Δρ. Περδίος. Παρουσιάζονται δηλαδή συμπτώματα άλγους και δυσκαμψίας στον αυχένα μόνον κατά τις καιρικές αλλαγές. Πράγμα που διαβεβαιώνει και ο Δρ Παπαναστασίου στο Τεκμ. 17 καταλήγοντας ότι το βασικό σύμπτωμα που παραμένει είναι η αυχεναλγία με δυσκαμψία. Ως προς το θέμα της αναγκαιότητας οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης είναι σαφές από το Τεκμ. 9 ότι ο πρώτος που έθεσε τέτοιο ζήτημα ήταν ο Δρ Παπαναστασίου εκτιμώντας μετά από δύο επισκέψεις του Ενάγοντος ότι υπήρχαν καλές πιθανότητες βελτίωσης με τη φυσιοθεραπεία και πως μόνον αν δεν σημειώνετο σημαντική πρόοδος θα απαιτείτο χειρουργική επέμβαση δισκεκτομής και αντικατάστασης δίσκων. Να σημειωθεί ότι η αναφορά στο Τεκμ. 10 ότι τα συμπτώματα «δεν ανταποκρίνονται σε συντηρητική θεραπεία» φαίνεται να αντιφάσκει με την αναφορά στο Τεκμ. 17 για την ίδια επίσκεψη (12.11.09) ότι υπήρξε βελτίωση των συμπτωμάτων. Θεωρώ όμως ότι η αναφορά για μη ανταπόκριση αφορούσε την αυχεναλγία στην έκταση, η οποία υπήρχε και τότε. Κρίνω ότι ο Δρ Παπαναστασίου έθεσε το θέμα στις ορθές του διαστάσεις κατά την προφορική του μαρτυρία. Εξήγησε ότι μια τέτοια επέμβαση θα είχε σκοπό τη βελτίωση των συμπτωμάτων, και δεν είναι ίαση. Το αν θα αποφάσιζε κάποιος να προχωρήσει σε επέμβαση εξαρτάται από την ένταση και τη συχνότητα των συμπτωμάτων και το πόσο αυτά επηρεάζουν την καθημερινή ζωή του ασθενούς. Αυτό σε συνδυασμό με άλλη αναφορά του ότι η φυσιοθεραπεία είναι μια από τις μεθόδους αντιμετώπισης της κατά περιόδους έξαρσης των συμπτωμάτων αυχενικού συνδρόμου, διαχωρίζοντας τις περιπτώσεις σε ασθενείς που ανταποκρίνονται είτε σε απλή φαρμακευτική αγωγή, είτε σε συνδυασμό με φυσιοθεραπεία, είτε σε εγχείρηση. Συνεπώς, η ανάγκη εγχείρησης συναρτάται με τα συμπτώματα και εν πάση περιπτώσει όσον αφορά την παρούσα υπόθεση δεν μπορούν να υπάρξουν προβλέψιμα αποτελέσματα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που και ο Ενάγων όταν ερωτήθηκε για ποιο λόγο δεν έκανε την επέμβαση έδωσε ως πρώτο λόγο το φόβο του για τον κίνδυνο παραλυσίας, προσθέτοντας σε άλλο σημείο ότι μόνον αν δεν μπορούσε να κινηθεί εξ ανάγκης θα προχωρούσε εξαρχής στην εγχείρηση. Όμως δεν ήταν και δεν είναι αυτή η περίπτωση όπως διεφάνη στην εξέλιξη, αφού δέχθηκε και ο ίδιος ότι βασικά έχει ανάγκη κάποιων φυσιοθεραπειών κάθε Άνοιξη και Φθινόπωρο. Από το σύνολο της μαρτυρίας εκτιμώ και δέχομαι ότι υπήρχε σοβαρό περιθώριο αποφυγής της εγχείρησης και όντως αυτό έγινε με την πάροδο του χρόνου. Εξάγεται δηλαδή ότι τα συμπτώματα δεν είναι πλέον ιδιαιτέρως ενοχλητικά. Είναι γι αυτό που δεν χρειάστηκε περαιτέρω ιατρική παρακολούθηση ο Ενάγων μετά τον Νοέμβριο του 2009. Όπως έχει καταδειχθεί αυτός θα συνεχίσει να έχει κάποιες ενοχλήσεις με τις αλλαγές του καιρού, τις οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίζει με φυσιοθεραπεία όπως έπραξε και κατά την περίοδο 2010-2012, ήτοι με τρεις φυσιοθεραπείες κατά την Άνοιξη και τρεις κατά το Φθινόπωρο. Προφανώς αυτό εννοούσε και ο ίδιος ο Ενάγων λέγοντας πως "με την αλλαγή του καιρού μαγκώνω και πρέπει να πάω 2,3,4 φορές να μου κάμει λάμπες". Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Ενάγων μέσω της εταιρείας του (Gray Stone Ltd) διατηρεί μπυραρία στην Αγία Νάπα, όπου και εργάζετο κατά τον επίδικο χρόνο. Όπως δέχθηκε δεν πρόκειται για ιδιαίτερα βαριά εργασία. Δέχομαι ότι δεν εργάστηκε για τους μήνες Απρίλιο και Μάϊο του 2008 βάσει των ιατρικών οδηγιών. Όμως επέστρεψε στην εργασία του τον Ιούνιο του 2008 εισπράττοντας μάλιστα κανονικό μισθό. Συμπεραίνω ότι παρά τις ενοχλήσεις που είχε εντούτοις ήταν σε θέση να ασκήσει ικανοποιητικά την εργασία του συνεχίζοντας και τις φυσιοθεραπείες. Δεν συμφωνώ ότι επήλθε οποιαδήποτε μείωση στην ικανότητα του για εργασία. Αντιθέτως, παρατηρείται ότι για πρώτη φορά μετά το ατύχημα εξασφάλισε εισόδημα €1100 μηνιαίως από 1.6.08 αντί €600 που έπαιρνε κατά τα έτη 2006 και 2007 (Τεκμ. 12, 13, 14). Μάλιστα η αμοιβή αυτή οδήγησε σε σκέψεις και υποβολές από την άλλη πλευρά ότι ως Διευθυντής της εταιρείας του αύξησε επίτηδες το μισθό του μετά το ατύχημα και εξέδωσε το Τεκμ. 12 (ως εταιρεία) για να το υποστηρίξει. Δεν έχω πιστεί όμως ότι ο Ενάγων ενήργησε με κάποιο δόλιο τρόπο από το 2008 για να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Είναι γεγονός ότι δραστηριοποιείται στην τουριστική βιομηχανία, η οποία παρουσιάζει πτωτικές τάσεις κατά τους χειμερινούς μήνες, εξ ου και λάμβανε μικρότερο μισθό για κάποιους μήνες, με αντίστοιχη μείωση και στις εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Νοέμβριο, Δεκέμβριο του 2007, Ιανουάριο-Μάρτιο του 2008). Δέχομαι, συνεπώς, ότι και κατά τον Απρίλιο του 2008 αυτό θα ήταν το εισόδημά του δηλαδή €1100 και όχι €103 που είχε δηλώσει για τους πρώτους τρεις μήνες του 2008. Συνεπώς, για τους δύο μήνες που ευρίσκετο με άδεια ασθενείας δέχομαι ότι απώλεσε εισόδημα €2.200. Εκεί που θεωρώ ότι υπήρξε υπερβολικός στις αναφορές του είναι στις γενικότερες θέσεις του για συνέπειες σε άλλες δραστηριότητές του με χαρακτηριστικότερη τη φράση του ότι «από αυτή την ημέρα ετελειώσαν όλα» εννοώντας ότι δεν μπορούσε μετά το ατύχημα να ασχοληθεί πλέον με καταδύσεις, ποδόσφαιρο, γυμναστήριο και γενικά αθλητισμό, ενώ πριν η ζωή του ήταν η γυμναστική όπως είπε. Κατ' αρχάς δεν υπάρχει καμία ιατρική μαρτυρία που να υποστηρίζει τέτοια θέση ή να του απαγορεύει τέτοιες δραστηριότητες. Δέχομαι ότι κατά τα πρώτα στάδια μετά το ατύχημα και κατά την περίοδο που ακολουθούσε τα προγράμματα αποθεραπείας δεν μπορούσε να ασχοληθεί με τέτοιες δραστηριότητες με την ίδια άνεση που το έπραττε προηγουμένως. Όπως το ίδιο ισχύει και για άλλες δραστηριότητές του στην προσωπική του ζωή (φροντίδα παιδιού, ύπνος κ.λ.π.). Ο ίδιος όμως ο τρόπος που εξηγούσε αυτά τα θέματα ήταν ενδεικτικός του ότι αναφερόταν στο παρελθόν («δεν μπορούσα ούτε να γυμναστώ», «δεν μπορούσα να κοιμηθώ», «έπρεπε να κάνω 4 στάσεις»). Βασικά επιβεβαιώνεται το συμπέρασμά ότι σταδιακά και εξελικτικά - ίσως με κάποια καθυστέρηση - βελτιώθηκαν σημαντικά τα συμπτώματα του με αποτέλεσμα σήμερα να έχει κάποιες ενοχλήσεις μόνο με τις αλλαγές του καιρού και οι οποίες αντιμετωπίζονται με φυσιοθεραπείες. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Όσον αφορά τις γενικές αποζημιώσεις οι αρχές είναι πολύ καλά γνωστές και δε χρειάζεται εκτενής αναφορά τους. Αρκεί να λεχθεί ότι ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί Δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R 789). Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας, και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση του ανθρώπου (βλ. Μαυροπετρή ν. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ 66). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Είναι δεκτό, επίσης, πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Ιακώβου ν. Ι Παπαδάκη κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ 2079 και Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 C.L.R 265). Αποτελεί επίσης σταθερή αρχή πως οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση (βλ. υπ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Στην παρούσα περίπτωση έχει καταδειχθεί ότι ο Ενάγων έπασχε πριν το ατύχημα από στένωση του Α5-6 μεσοσπονδύλιου διαστήματος με εμπρόσθιο οστεόφυτο. Δεν μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι είχε οποιεσδήποτε άλλες παθήσεις, ήτοι εκφυλιστικές αλλοιώσεις πριν το ατύχημα, αλλά ούτε και να αποκλειστεί αυτό το ενδεχόμενο. Θα πρέπει όμως να γίνει υπόμνηση σ' αυτό το σημείο της πάγιας αρχής ότι ο αδικοπραγών ευθύνεται και για την επιδείνωση προϋπάρχουσας κατάστασης αφού βρίσκει το θύμα του όπως είναι (υπ. Αριστείδου ν. Παυλίδου
(1999)1 Α.Α.Δ 2153). Όπως συναφώς εξηγήθηκε στην υπόθεση 1. Πέτρος Καρδανά κ.α. ν. Καραμούζη
(2007)1 Α.Α.Δ 191 ένα τέτοιο θέμα κατά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων κρίνεται όχι με αναφορά στο ποσοστό της πρόσθετης ανικανότητας την οποία επέφερε το ατύχημα (ακόμα και όταν μπορεί να εξακριβωθεί), αλλά με αναφορά στις επιπτώσεις οι οποίες σωρευτικά προέκυψαν από την υφιστάμενη κατάσταση. Έχει όμως γίνει δεκτό ότι πριν τις 25.3.08 (ατύχημα) ο Ενάγων δεν είχε οποιαδήποτε συμπτώματα, κάποιας πάθησης της σπονδυλικής στήλης και δη της αυχενικής μοίρας. Πάντως μετά το ατύχημα και εξαιτίας του τραυματισμού του δίκην μαστιγίου και της συνεπακόλουθης θλάσης αυχένα εκδηλώθηκαν συμπτώματα άλγους και δυσκαμψίας στον αυχένα με δυσμενείς συνέπειες ως προς την καθημερινότητα του ήτοι την εργασία του και τις καθημερινές του ασχολίες και ανέσεις, όπως λεπτομερέστερα εξηγήθηκε πιο πριν. Υποχρεώθηκε να λάβει φαρμακευτική αγωγή, να απέχει από την εργασία του και να ακολουθήσει προγράμματα φυσιοθεραπειών τα οποία παραδεκτώς έχουν προϊόντος του χρόνου βελτιώσει την κατάσταση του. Υπήρχε πιθανότητα να χρειαστεί εγχείρηση σχετικά με την ολίσθηση, πράγμα όμως που κρίνω ότι δεν απαιτείται με την εξέλιξη που υπήρξε. Άλλωστε ούτε είναι δυνατόν να προβλεφθούν τα αποτελέσματα της ενώ και ο Ενάγων λόγω φόβου μεταξύ άλλων δεν αισθάνεται ασφαλής να προχωρήσει σε κάτι τέτοιο. Όντως η υποθ. Νικολάου ν. 1. Στέλιος Στυλιανού κ.α., Π.Ε. 412/08, ημερ. 11.10.11 φαίνεται να παρουσιάζει κάποιες ομοιότητες με την υπό κρίσιν υπόθεση. Αφορούσε 38χρονη η οποία αντιμετώπιζε οστεόφυτα και σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις πριν το ατύχημα και υπέστη θλάση αυχένος κατά το ατύχημα οι οποίες προκάλεσαν ευθειασμό της αυχενικής μοίρας. Όμως υπάρχουν και διαφορές. Εκεί παρέμενε αστάθεια ως μόνιμο κατάλοιπο με συνέπειες, μεταξύ άλλων, την εύκολη κόπωση και κρίσεις αυχεναλγίας, κεφαλαλγίας και μούδιασμα, οι οποίες παρουσιάζοντο τρεις φορές ετησίως και για τις οποίες απαιτούντο διά βίου 40 φυσιοθεραπείες ετησίως. Μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης παρουσιάστηκε επιπλοκή με μικρή προβολή δίσκου (Ο5) η οποία εξελίχθηκε σε σπονδυλόλυση με πιθανότητα σπονδυλολίσθησης στο μέλλον. Της επιδικάστηκε ποσό €35.000 ως γενικές αποζημιώσεις το οποίο επικυρώθηκε από το Εφετείο με την παρατήρηση όμως ότι ήταν μάλλον ψηλό, αλλά όχι εκτός ευλόγων πλαισίων άσκησης της ευχέρειας του Δικαστηρίου. Το ποσό των €20.000 για μείωση της εισοδηματικής της ικανότητας θεωρήθηκε ικανοποιητικό για τις περιόδους κρίσεων στο μέλλον. Ο Εναγόμενος επικαλέστηκε την υπόθεση Δημητρίου ν. Ιωάννου
(2003)1 Α.Α.Δ 274 και τρεις άλλες πρωτόδικες αποφάσεις στις οποίες (κυρίως) για διάστρεμμα αυχένα ή θλάση αυχένος επιδικάστηκαν ποσά από Λ.Κ. 800 μέχρι €4.
  1. Θεωρώ ότι η παρούσα διακρίνεται από όλες ενόψει των συμπτωμάτων που παρουσίασε ο Ενάγων μετά το ατύχημα, της επιδείνωσης της όποιας κατάστασης προϋπήρχε, της συνολικής ταλαιπωρίας που υπέστη και των μονίμων εξάρσεων που θα έχει για το υπόλοιπο της ζωής του κατά την αλλαγή των καιρικών συνθηκών. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω σχετικά γεγονότα και ευρήματα, την ανάγκη για αποζημίωση του Ενάγοντος για τον πόνο, την ταλαιπωρία, την απώλεια ανέσεων και απολαύσεων που υπέστη, τη σοβαρότητα, τις συνέπειες και γενικά την όλη δυσχέρεια στην οποία περιήλθε, καθώς και τη σημερινή κατάσταση, κρίνω πως το ποσό των €18.000 είναι ικανό να αποζημιώσει τον Ενάγοντα. Απώλεια Μελλοντικών Απολαβών Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντος αναγνώρισε ότι στην αγωγή δεν διεκδικήθηκε αποζημίωση για μείωση της εισοδηματικής ικανότητας, πλην όμως ζήτησε με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία να επιδικαστεί ποσό €20.000 κατ' αποκοπήν για τις μελλοντικές οξείες φάσεις του προβλήματος. Θεωρώ κατ' αρχάς ότι δεν έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε μείωση της εισοδηματικής ικανότητας για τις δύο περιόδους κατ' έτος που θα χρειάζεται φυσιοθεραπείες ο Ενάγων. Το βάρος ανήκε στον ίδιο και δεν έχει προσκομίσει οποιαδήποτε μαρτυρία για περιορισμό της ικανότητας του προς εργασία κατά τις αλλαγές των καιρικών συνθηκών. Οι μειώσεις που φαίνονται στο Τεκμ. 13 μόνον για το Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2008 συνδέονται με μείωση του τουρισμού και όχι με περιορισμό της ικανότητας του για εργασία. Εν πάση περιπτώσει, προκύπτει από την υπόθεση Daria v. Βλαβή, (ανωτέρω) ότι απαιτείται επαρκής δικογράφηση για την πιθανή απώλεια εισοδημάτων ως μέρος των γενικών αποζημιώσεων, πράγμα που δεν έχει γίνει στην παρούσα. Μελλοντικά Έξοδα Όσον αφορά την αναγκαιότητα μελλοντικής εγχείρησης έχει ήδη αφενός διαπιστωθεί ότι στην πραγματικότητα τα συμπτώματα του Ενάγοντος δεν συνέχισαν να είναι ιδιαιτέρως ενοχλητικά ή ανυπόφορα που ήταν η προϋπόθεση που είχε θέσει το Δρ Παπαναστασίου για την αναγκαιότητα εγχείρησης και αφετέρου δεν εκφράστηκε καμία ιατρική εκτίμηση ότι δύναται να βελτιώσει την κατάσταση. Αντιθέτως, λέχθηκε σαφώς ότι μετά από τόσα χρόνια τα αποτελέσματα της είναι μη προβλέψιμα. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που και ο ίδιος ο Δρ Παπαναστασίου δεν την συνέστησε μετά την εξέταση της 9.11.12 σε έκθεση ημερ. 11.1.13 (Τεκμ. 17) συστήνοντας μόνον φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία. Καταλήγω πως δεν υπάρχει ανάγκη για τέτοια επέμβαση. Σχετικά με την αξίωση για φυσιοθεραπεία θα συμφωνήσω ότι ο Ενάγων δικαιούται τα έξοδα μελλοντικών φυσιοθεραπειών. Έχοντας υπόψιν την υπόθεση Νικολάου ν.
  2. Στέλιος Στυλιανού (ανωτέρω) συμφωνώ επίσης ότι προσφέρεται η μέθοδος πολλαπλασιαστή, ο οποίος, όπως εξηγήθηκε είναι διαφορετικός όταν πρόκειται για ιατρικά και συναφή έξοδα διότι υπολογίζεται μέχρι το αναμενόμενο τέλος της βιολογικής ζωής. Στην πιο πάνω υπόθεση για γυναίκα 38 ετών κατά την έκδοση της απόφασης ο πολλαπλασιαστής αυξήθηκε από το Εφετείο σε 22 αντί 15 έτη. Στην παρούσα ο Ενάγων είναι σήμερα 48 ετών. Θεωρώ ότι δικαιολογείται πολλαπλασιαστής 12 ετών. Κατά συνέπεια δικαιούται ως μελλοντικά έξοδα φυσιοθεραπειών €1,800 (12 έτη x 6 φυσιοθεραπείες x €25) Ειδικές Αποζημιώσεις Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις έχουν αποδειχθεί είτε μέσω των παραδεκτών γεγονότων, είτε μέσω της μαρτυρίας οι ακόλουθες ζημιές: € 675,00 Ιατρικά έξοδα € 149,00 Φάρμακα € 85,43 Αστυνομική Έκθεση €3.135,00 Φυσιοθεραπείες μέχρι το 2012 € 300,00 Αμοιβή Δρος Παπαναστασίου €2.200,00 Απώλεια Εισοδημάτων €6.544,43 Σ Υ Ν Ο Λ Ο Μοναδική δυσκολία προκύπτει ως προς το ποσόν των φυσιοθεραπειών μέχρι το 2012 λόγω της δικογράφησης μικρότερου ποσού, ήτοι €2.
  3. Θεωρώ ότι δεν είναι δυνατό να δοθεί το επιπλέον ποσόν των €375 εφόσον δεν έχει δικογραφηθεί και συνεπώς ο Ενάγων δικαιούται σε €6.169,
  4. Τόκος Όσον αφορά το θέμα των τόκων, να σημειώσω ότι το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ. 148 όπως έχει τροποποιηθεί από το Ν.82
(1)/2008, καθώς και από σχετική νομολογία (Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1195). Επί των γενικών αποζημιώσεων επιδικάζεται τόκος από την ημέρα του ατυχήματος, εκτός αν υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής, που εδώ δεν υπήρξε κάποια καθυστέρηση, αν ληφθεί υπόψιν ως σημείο σταθεροποίησης το τέλος του 2009. Βεβαίως η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε στις 07.05.2010 αλλά η απαίτηση ήταν εκκρεμούσα στις 14.10.2008 που τέθηκε σε ισχύ ο Νόμος 82
(1)/2008 οπότε ο τόκος είναι 8% από τη γένεση του δικαιώματος μέχρι τις 15.10.2008 και ακολούθως 5,5% βάσει του άρθρου 33
(2)του Ν.14/1960. Επί των ειδικών αποζημιώσεων επιδικάζεται επίσης τόκος από την ημέρα του ατυχήματος, αλλά μειωμένος κατά το ήμισυ μέχρι την απόφαση, ούτως ώστε να αντισταθμιστεί με το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Κατάληξη Με βάση όλα τα ανωτέρω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον το Εναγομένου για: (Α) €18.000 γενικές αποζημιώσεις με τόκον 8% ετησίως από 25.3.08 έως 14.10.08 και 5.5% ετησίως από 15.10.08 μέχρι εξόφλησης. (Β) €1.800 μελλοντικά έξοδα φυσιοθεραπειών με νόμιμο τόκο από σήμερα. (Γ) €6.169,43 ειδικές αποζημιώσεις με τόκον: (
  1. i)4% ετησίως από 25.3.08 έως 14.10.08 (
  2. ii)2.75% ετησίως από 15.10.08 μέχρι σήμερα και (iii) 5.5% ετησίως από σήμερα μέχρι εξόφλησης. (Δ) Έξοδα ως θα υπολογιστούν στην ανάλογη κλίμακα με νόμιμο τόκο από σήμερα συν Φ.Π.Α. (Υπ.) ............. Χ. Χαραλάμπους, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /γκ c:\my documents\Charalambous - final decisions cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.