UNIVERSAL BANK PUBLIC LTD ν. ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 650/07, 13/9/2013

(1)του 1999 με τον οποίο τροποποιήθηκε το ΚΕΦ. 6 Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου με την κατάργηση και αντικατάσταση των Μερών VIII και IX αυτού. Με βάση το νέο άρθρο 82 του ΚΕΦ.6 πιστωτής δύναται να αποταθεί στο Δικαστήριο για να εξεταστεί εξ' αποφάσεως οφειλέτης σε σχέση με την οικονομική του δυνατότητα να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Με βάση το άρθρο 87 το Δικαστήριο έχει την εξουσία, αφού ακούσει την αίτηση και αξιολογήσει τη μαρτυρία, να εκδώσει διάταγμα πληρωμής του χρέους ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Με βάση το άρθρο 87 δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να πληρώνεται το εξ' αποφάσεως χρέος με μηνιαίες δόσεις. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας[1] «είναι για τον προσδιορισμό των μέσων του εξ αποφάσεως χρεώστη. Το μέρος IX του ΚΕΦ. 6, έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στη διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη». Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ο εναγόμενος 3-καθ' ου η αίτηση αντεξετάστηκε εκτενώς σε σχέση με τους οικονομικούς του πόρους. Αυτό το οποίο διεφάνη είναι ως ακολούθως: Είναι 44 ετών, φαίνεται να είναι αρτιμελής, έχει επικαλεστεί κάποια ψυχιατρικά προβλήματα όμως δεν έδωσε κανένα στοιχείο για να τεκμηριώσει ότι πάσχει από προβλήματα τέτοιας φύσης που να επηρεάζουν την ικανότητα του να εργαστεί. Είναι πατέρας 3 παιδιών, είναι άνεργος, έχει στην κατοχή του ακίνητη ιδιοκτησία που να αφορά το σπίτι στο οποίο διαμένει μαζί με την οικογένεια του. Αυτό το σπίτι κτίστηκε το '91 και σύμφωνα με τον ίδιο πλήρωσε περίπου Λ.Κ. 60.000 τότε αλλά αυτό το ακίνητο είναι υποθηκευμένο μέχρι €194.

1. Επιπρόσθετα η οικογένεια έχει δυο αυτοκίνητα. Έχει αναφέρει ότι το αυτοκίνητο το οποίο το οδηγά είναι επ' ονόματι του γιου του αλλά δεν έδωσε ικανοποιητική εξήγηση για το πού βρέθηκαν τα χρήματα για την αγορά του αυτοκινήτου που είπε είναι περίπου €4.500 για ένα άνθρωπο ο οποίος δεν εργάζεται. Ανέφερε ότι ήταν δωρεά από συγγενικό του πρόσωπο αλλά δεν έφερε καμία απόδειξη. Πέραν αυτού ανέφερε ότι έχει διάφορα χρέη για ΦΠΑ σε σχέση με την επιχείρηση του. Είναι κατανοητό ότι για να οφείλει στο ΦΠΑ €30.000 ήταν μια εταιρεία η οποία είχε ένα ανάλογο τζίρο οπότε αυτά ήταν χρήματα που ενδεχομένως τα εισέπραξε η εταιρεία και δεν τα έδωσε στο Φόρο Προστιθέμενης Αξίας. Όσον αφορά τις προσπάθειες εργοδότησης του μέσα σ' αυτά τα χρόνια δεν τον θεωρώ ότι είναι αξιόπιστος ότι παραμένει άνεργος για λόγους μη υπαιτιότητας του ιδίου. Του έχουν προσφερθεί διάφορες εργασίες και με διάφορες προφάσεις έχει απορρίψει τις διάφορες προτάσεις εργοδότησης που του έχουν γίνει κατά καιρούς. Πιστεύω ότι δεν έχει εξαντληθεί κάθε περιθώριο να βρει εργοδότηση. Αυτή τη στιγμή δεν έχει δικαστικά χρέη, δηλαδή χρέη για τα οποία θα πρέπει αυτή τη στιγμή να τα πληρώσει και όσον αφορά το ΦΠΑ αφορά την επιχείρηση του και δεν έχει προσκομίσει έγγραφα ότι αυτή η οφειλή αφορά προσωπικά τον ίδιο. Η γενική αρχή που πρέπει να καθοδηγήσει το Δικαστήριο δια να ασκήσει την κρίση του ορθά είναι ότι θα πρέπει να επιτευχθεί με την διαταγή του Δικαστηρίου παράλληλα με την σταδιακή αποπληρωμή του χρέους από τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, η διατήρηση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειας του. (Βλ. Χριστάκη Πανανιώτου ν Μιχαηλ).[2] Στόχος του Δικαστηρίου είναι να πετύχει μια ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση αφενός και αφετέρου της ανάγκης να μην στερηθεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης τα αναγκαία υλικά αγαθά για τη διαβίωση του ιδίου και της οικογένειας του. Η ανάγκη για την αποτελεσματική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και η σημασία που έχει για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, έχει τονισθεί στην πρόσφατη απόφαση Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν Μαρία Κωνσταντίνου[3] όπου λέχθησαν τα ακόλουθα: "Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις... τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτος δικαίου". Στην πιο πάνω απόφαση επεξηγήθηκε ότι αφού το Δικαστήριο διαπιστώσει ποιο είναι το χρηματικό ποσό αναγκαίο για τη διαβίωση του οφειλέτη και της οικογένειας του, και αφαιρεθεί αυτό το ποσό δια να εξασφαλισθούν τα πιο πάνω, τότε η οποιαδήποτε διαταγή για πληρωμή του χρέους με δόσεις επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία μας είναι πλούσια και κατατοπιστική για το τι εννοείται με την αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλέζα Λτδ[4] λέχθηκε ότι η αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του, περιλαμβάνει τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του καθώς τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. Όμως σε σωρεία υποθέσεων έχει λεχθεί ότι ο χρεώστης δεν θα πρέπει να αφεθεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις εκτός από τις απόλυτα αναγκαίες, ως έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω με αποτέλεσμα να αποφύγει την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. (Βλ. Anestos Adamou v. Xenophon Ioannides.)[5] Μάλιστα δε στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου[6] αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. «Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργήσει υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετώπιση ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος.» Επίσης δεν εξετάζει το Δικαστήριο μόνο τα σημερινά του οικονομικά δεδομένα αλλά και οποιεσδήποτε προσδοκίες που έχει το Δικαστήριο σε σχέση με την οικονομική του ικανότητα στο μέλλον και αυτό περιλαμβάνει τη δυνατότητα του να βρει εργασία με αμοιβή. Έχοντας υπόψη τις ανάγκες της οικογένειας η οποία στεγάζεται σε δικό της σπίτι και θεωρώντας ότι μια πενταμελής οικογένεια σε σχέση με τις ανάγκες διαβίωσης της χρειάζεται τουλάχιστον €650 το μήνα για να καλύψει φαγητά, ρεύμα κλπ, έχοντας υπόψη ότι υπάρχουν και κάποια περιττά έξοδα όπως τρία κινητά τηλέφωνα, το γεγονός ότι έχει την ικανότητα να εργαστεί και έχει απορρίψει εργασίες που θα πληρώνετο τουλάχιστον το ποσό των €800 αν υπολογιστεί και το επίδομα τέκνων που είναι ακόμη €
2. Επιπρόσθετα το γεγονός ότι έχει αγοράσει η οικογένεια αυτοκίνητο €4.500 και δεν έδωσε επαρκείς εξηγήσεις για το πού βρέθηκαν αυτά τα χρήματα, δείχνει ότι έχει άλλους πόρους εισοδήματος που δεν έχει δηλώσει στο Δικαστήριο. Κατά την άποψη μου οι προσπάθειες αποπληρωμής του χρέους και τα περιθώρια δεν έχουν εξαντληθεί, υπάρχει περιθώριο αποπληρωμής του χρέους. Με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις θεωρώ ότι υπάρχει επιπρόσθετο περιθώριο της τάξης των €
3. Θα δοθεί περιθώριο τριών μηνών στον καθ' ου η αίτηση 3 να βρει επικερδής εργοδότηση και να μην απορρίψει καμία εργασία που μπορεί να του επιφέρει εισόδημα για να πληρώσει τα χρήματα που οφείλει. Εκδίδεται, εναντίον του Εναγόμενου 3- Καθ' ου η αίτηση, διάταγμα αποπληρωμής του χρέους με μηνιαίες δόσεις για το ποσό των €150 το οποίο θα αρχίσει να πληρώνεται από 2.1.14 με τρεις μέρες χάρη. Νοείται ότι τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται εναντίον του καθ' ου η αίτηση 3 όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) .............. Ν. Ταλαρίδου-Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΓΚ [1]

(1997)1 ΑΑΔ 1755 [2] Πολιτική Έφεση 9915 ημερ. 25.2.98 [3] Πολιτική Έφεση 10562 ημερ. 26.6.00 [4]

(1989)1 ΑΑΔ 686 [5]

(1963)2 CLR 488 [6] Πολιτική Έφεση 10335 ημερ. 10.12.99 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο