Πανίκου Παναγίδη κ.α. ν. Ευθύμιου Α. Ευθυμίου, υπό την ιδιότητά του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Δημήτρη Ανδρέου κ.α., Αρ. Αγωγής: 6705/08, 18/2/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A51 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. Παπαμιχαήλ, A.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6705/08 Μεταξύ:-
- Πανίκου Παναγίδη
- Αναξαγόρα Παναγίδη Εναγόντων και Ευθύμιου Α. Ευθυμίου, υπό την ιδιότητά του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Δημήτρη Ανδρέου Εναγομένου Και ως ετροποποιήθη δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 24.03.2011
- Πανίκου Παναγίδη
- Αναξαγόρα Παναγίδη Εναγόντων και
- Ευθύμιου Α. Ευθυμίου, υπό την ιδιότητά του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Δημήτρη Ανδρέου
- Στέλιου Παπαπέτρου
- Χάρη Παπαπέτρου Εναγομένων ---------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18.02.2014 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα 2: κος Χρ. Τριανταφυλλίδης (για να ακούσει απόφαση κος Κατσουρίδης) Για Εναγόμενο 1: κος Αλ. Μαρκίδης και κος Α. Δράκος (για να ακούσει απόφαση κος Κ. Δαμιανός) Για Εναγόμενους 2 και 3: κος Λ. Παπαφιλίππου & Σία ΔΕΠΕ (για να ακούσει απόφαση κος Χρ. Θεοδώρου) ---------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα αγωγή που καταχωρίστηκε εναντίον εκτελεστή διαθήκης στις 14/11/08 και πλήττει την εγκυρότητα της διαθήκης ως προς τη νόμιμη μοίρα αποσύρθηκε από τον Ενάγοντα 1 (αδελφό του αποβιώσαντος Δημήτρη Ανδρέου) στις 6/11/
- Παρέμεινε προς εκδίκαση το αίτημα του Ενάγοντος 2 (επίσης αδελφού του αποβιώσαντος Δημήτρη Ανδρέου) ως προς την εγκυρότητα της διαθήκης η οποία ως προς ολόκληρη την περιουσία του αποβιώσαντος αποκλείει μεταξύ άλλων συγγενών του και τους δύο Ενάγοντες αδελφούς του. Κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας, επειδή το θέμα που εγείρεται είναι καθαρά νομικό, οι συνήγοροι των διαδίκων αφού συμφώνησαν στα ακόλουθα παραδεκτά γεγονότα κατεχώρησαν γραπτές αγορεύσεις. «
- Ο Εναγόμενος 1 είναι ο εκτελεστής της διαθήκης του Δημήτρη Ανδρέου τέως από τη Λευκωσία ο οποίος απεβίωσε την 01/08/2008, (στο εξής ο αποβιώσας).
- Ο Ενάγων 2 Αναξαγόρας Παναγίδης είναι ένας από τα αδέλφια του αποβιώσαντος.
- Οι Εναγόμενοι 2 και 3 είναι αδελφότεκνοι του αποβιώσαντος.
- Ο αποβιώσας ήτο άγαμος και κατά το χρόνο του θανάτου του είχε ζώντες τη μητέρα του Παναγιώτα Παναγίδη, τις αδελφές του Χρυστάλλα Χρίστου, Μαργαρίτα Γεωργιάδου, Μυροφόρα (Μυρούλλα) Οικονομίδου, τους αδελφούς του Βασίλη Παναγίδη, Πανίκο Παναγίδη (Ενάγοντα 1), Αναξαγόρα Παναγίδη (Ενάγοντα 2) και τα αδελφότεκνα του Ανδρέα Παναγίδη και Στεφανία Παναγίδη, τέκνα του προαποβιώσαντος αδελφού του Σταύρου Παναγίδη.
- Ο Εναγόμενος 1 κατεχώρησε στις 11/08/2008 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας την Αίτηση Διαχείρισης Αρ. 517/2008 με συνημμένη τη διαθήκη του αποβιώσαντος ημερομηνίας 19/05/
- Η εν λόγω διαθήκη του αποβιώσαντος δεν αποδίδει και δε προνοεί περί απόδοσης εις τον Ενάγοντα 2 κληρονομικού μεριδίου από τη περιουσία του αποβιώσαντος.
- Ο Ενάγων 2 στις 18/08/2008 κατεχώρησε ένσταση (caveat) αναφορικά με την έκδοση Διατάγματος στην προρρηθείσα Αίτηση Διαχείρισης και στις 14/11/2008 κατεχώρησε την παρούσα Αγωγή.
- Στις 25/05/2009 ο Ενάγων 2 σε ενδιάμεση Αίτηση που κατεχώρησε στην ως άνω Αγωγή απεδέχθη το διορισμό του Εναγομένου 1 ως εκτελεστού της διαθήκης του αποβιώσαντος και άνευ βλάβης των δικαιωμάτων του εν σχέση με την Αγωγή του και την ένσταση (caveat) που καταχώρησε σ΄ αυτήν. Προς τούτο εξεδόθη σχετικό Διάταγμα Διαχείρισης ημερομηνίας 25/05/
- Η μητέρα του αποβιώσαντα αφού της επιδόθηκε η Διαθήκη και αφού της επεξηγήθηκαν οι συνέπειες της τυχόν αποποίησης από το Δικηγόρο κ. Χριστάκη Χριστοφίδη και αφού εξετάσθηκε από Κλινικό Ψυχολόγο ο οποίος αποφάνθη ότι έχει σώας τας φρένας και πλήρη αντίληψη των συνεπειών της πράξης της αποποίησης, αποποιήθηκε του κληρονομικού της δικαιώματος προς όφελος των Κληροδόχων.
- Όλα τα αδέλφια του αποβιώσαντος, εκτός του Ενάγοντος 2, και τα τέκνα του προαποβιώσαντα αδελφού του Σταύρου Παναγίδη, δηλαδή οι Ανδρέας Παναγίδης και Στεφανία Παναγίδου, αποποιήθηκαν των κληρονομικών τους δικαιωμάτων υπέρ των κληροδόχων της Διαθήκης». Οι Εναγόμενοι 2 και 3 προστέθηκαν ως διάδικοι στη διαδικασία κατόπιν Αιτήσεως τους προς το Δικαστήριο αφού είναι κατονομαζόμενοι ως κληροδόχοι στη διαθήκη και τα δικαιώματά τους πιθανόν να επηρεάζοντο σε περίπτωση επιτυχίας της αγωγής του Ενάγοντα
- Όλοι οι ζώντες κατά τον χρόνο του θανάτου κληρονόμοι του διαθέτη, συμπεριλαμβανομένης της μητέρας του και εξαιρουμένου μόνο των δύο Εναγόντων αποποιήθηκαν των όποιων δικαιωμάτων τους στην περιουσία του προς όφελος των κατονομαζόμενων στη διαθήκη κληροδόχων. Ο σχετικός με την παρούσα υπόθεση περιορισμός του δικαιώματος ανθρώπου να διαθέτει την όλη περιουσία του δια διαθήκης βρίσκεται στο άρθρο 41
(1)(β) του Περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 195, το οποίο προβλέπει ότι: «όταν πρόσωπο αποβιώσει αφήνοντας σύζυγο, ή πατέρα ή μητέρα, αλλά όχι τέκνο ή κατίοντα τέκνου, το διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς δεν θα υπερβαίνει το ήμισυ της καθαρής αξίας της κληρονομιάς». Είναι φανερό από το λεκτικό που χρησιμοποιείται στο σχετικό άρθρο του Νόμου (ανωτέρω) ότι ο περιορισμός ισχύει μόνο αν κατά τον χρόνο του θανάτου του διαθέτη υπάρχει σύζυγος ή πατέρας ή μητέρα εν ζωή, αλλά όχι τέκνο ή κατιών τέκνου. Οι ζώντες συγγενείς και κληρονόμοι του διαθέτη πλην της συζύγου, του πατέρα, ή της μητέρας δεν αντλούν όφελος από την περιουσία του αποβιώσαντα, ο οποίος μπορεί σε περίπτωση που δεν καταλείπει σύζυγο ή πατέρα ή μητέρα να διαθέσει δια διαθήκης ολόκληρη την περιουσία του και όχι μόνο το ½ αυτής. Με άλλα λόγια ο περιορισμός τέθηκε όχι για χάρη γενικά των προσώπων που ανήκουν στη συγκεκριμένη τάξη της εξ αδιαιρέτου διαδοχής του άρθρου 46 του ανωτέρω Νόμου (Περί Διαθηκών και Διαδοχής Κεφ. 195), αλλά μόνο για χάρη των κατονομαζομένων στο άρθρο 41
(1)(β) του Νόμου Κληρονόμων, δηλαδή μόνο για χάρη της συζύγου, του πατέρα ή της μητέρας του διαθέτη. Μπορούσε ο διαθέτης στη συγκεκριμένη περίπτωση να διαθέσει ολόκληρη την περιουσία του προς όφελος της μητέρας του; Μπορούσε να διαθέσει το 50% της περιουσίας του προς όφελος της μητέρας του και το υπόλοιπο σε οποιονδήποτε πρόσωπο ήθελε; Και εάν δεν υπήρχε εν ζωή η μητέρα του, μπορούσε να διαθέσει ολόκληρη την περιουσία του όπου ήθελε; Σε όλα τα πιο πάνω ερωτήματα συμφωνώ με τον κο Μαρκίδη για τον Εναγόμενο δίδει απάντηση η αυθεντία την οποία επικαλείται Zoe L. Antoniades and another vs Iris Solomonidou,
(1980)1 CLR 441, και η απάντηση είναι καταφατική. Στην υπόθεση Zoe L. Antoniades and another vs Iris Solomonidou (ανωτέρω), όπου ο αποβιώσας είχε αφήσει σύζυγο και αδελφή και η διαθήκη έλεγε ότι αφήνει όλη του την περιουσία «ην δύναται να διαθέσει» στη σύζυγό του, η αδελφή αμφισβήτησε την εγκυρότητα της διαθήκης κατά το μέρος που την απέκλειε. Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ήταν ότι το σύνολο της περιουσίας κληρονομείται από την σύζυγο. Αυτό δείχνει συμπερασματικά ότι μόνο ο επιζών σύζυγος ή πατέρας ή μητέρα εν ζωή κατά το θάνατο του διαθέτη έχουν δικαίωμα αμφισβήτησης της διαθήκης λόγω παραβίασης της απαγόρευσης μη διάθεσης του ½ της περιουσίας του διαθέτη. Κατά συνέπεια στην προκειμένη περίπτωση μόνο η μητέρα του διαθέτη είχε τη δυνατότητα να αμφισβητήσει το κύρος της διαθήκης, που θα είχε ως συνέπεια βέβαια όχι το ½ της περιουσίας του διαθέτη να καταλήξει σε κατανομή μεταξύ της και των αδελφών του (δηλαδή των Εναγόντων αδελφών του), αλλά να καταστεί η ίδια ιδιοκτήτρια ολόκληρου του εν λόγω ½ μεριδίου της περιουσίας του θανόντος-διαθέτη. Η μητέρα του θανόντος δεν επέλεξε την προσβολή του κύρους της διαθήκης. Αντίθετα, επέλεξε την αποποίηση δυνάμει του άρθρου 51
(1)του Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου (Κεφ. 189). Με την πράξη της αυτή αποποιήθηκε όποιου δικαιώματος στην περιουσία και αυτό υπέρ των κληροδόχων της Διαθήκης. Η πράξη αυτή της μητέρας είναι καταλυτική ως προς την τύχη της παρούσας αγωγής. Εάν η μητέρα είχε πεθάνει πριν από τον θανόντα, ο Ενάγων 2 αναμφισβήτητα δεν θα είχε οποιοδήποτε δικαίωμα. Εάν ο αποβιώσας άφηνε όλη την περιουσία στη μητέρα, πάλι ο Ενάγων 2 δεν θα είχε οποιοδήποτε δικαίωμα [Υπόθεση Antoniades (ανωτέρω)]. Ως εκ τούτου, η μόνη ερμηνεία που μπορεί να δοθεί όσον αφορά τις συνέπειες της αποποίησης, που οπωσδήποτε δεν είχε γίνει για χάρη του Ενάγοντος 2, είναι ότι αυτός δεν απέκτησε οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα ή συμφέρον επί της περιουσίας του θανόντος. Κατά συνέπεια ο Ενάγων 2 δεν νομιμοποιείται στην έγερση της παρούσας αγωγής και στη διεκδίκηση οποιουδήποτε μεριδίου από την περιουσία του αποβιώσαντα διαθέτη. Η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος του Ενάγοντα 2 και προς όφελος των Εναγομένων όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Μ. Παπαμιχαήλ, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΜΠ΄μ/ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο