Αλέκου Αλέκου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 5283/08, 19/3/2014

Αλέκου Αλέκου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 5283/08, 19/3/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A102 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5283/08 Μεταξύ: Αλέκου Αλέκου Ενάγοντα -και- Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγομένου Ημερομηνία: 19.3.2014 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Σ. Αγγελίδης Για τον Εναγόμενο: κ. Ρ. Μαππουρίδης με την κα Καραολίδου Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγοντας αξιώνει από τη Δημοκρατία γενικές, ειδικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές τις οποίες υπέστη συνεπεία της επαγγελματικής αμέλειας του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης, την 23.09.2006 ο ενάγοντας τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα και μεταφέρθηκε στο τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Υπέφερε από πόνους στον αυχένα, στο κεφάλι, είχε ζαλάδες και έφερε θλαστικό τραύμα πίσω από το αριστερό αυτί. Οι γιατροί που τον εξέτασαν διέγνωσαν διάστρεμμα του αυχένα και εγκεφαλική διάσειση. Νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο και απολύθηκε δύο μέρες αργότερα. Συνέχισε να επισκέπτεται το Γενικό Νοσοκομείο ως εξωτερικός ασθενής. Δεκατέσσερις μήνες μετά το ατύχημα και συγκεκριμένα την 29.11.2007 υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία η οποία απεκάλυψε την ύπαρξη κατάγματος «στη βάση του οδόντος του άξονα Α2 (τύπου ΙΙ)». Ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση σε εξειδικευμένο κέντρο στη Σουηδία όπου έτυχε «οπισθίας καθήλωσης και σταθεροποίησης του Α1 - Α2 με την τεχνική του Harms». Οι λεπτομέρειες αμέλειας καταλαμβάνουν οκτώ δακτυλογραφημένες σελίδες και πέραν των εξήντα παραγράφων, πρόκειται όμως στην ουσία για επανάληψη των ιδίων ισχυρισμών, ήτοι ότι λόγω της λανθασμένης και μη έγκαιρης διάγνωσης, της απουσίας οποιασδήποτε έγκαιρης και αποτελεσματικής θεραπείας και ή χειρουργικής επέμβασης του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, το κάταγμα στη βάση του οδόντα δεν πορώθηκε. Στις λεπτομέρειες αμέλειας αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι το κάταγμα το οποίο υπέστη ο ενάγοντας διεγνώσθη πολύ αργοπορημένα, ένα και πλέον χρόνια αργότερα, όταν είχε ήδη δημιουργηθεί ανάγγειος νέκρωση και άλλες ανεπανόρθωτες σωματικές βλάβες και επιπλοκές. Ο ενάγοντας παρεπέμφθη καθυστερημένα σε νευροχειρουργό, «. όταν ήταν ήδη πολύ αργά για τη δυνατότητα παροχής οιασδήποτε ή/και αποτελεσματικής θεραπείας ή/και διεξαγωγής ή/και δυνατότητα διεξαγωγής στην Κύπρο χειρουργικής ή και νευροχειρουργικής επέμβασης αποκατάστασης ανεπανόρθωτης βλάβης ή και βλάβης τοιαύτης φύσεως ή μορφής η οποία μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού θα μπορούσε να έχει δυνατότητες κάποιας επιτυχίας». Σε κάποιο άλλο στάδιο και συγκεκριμένα στην παρ. 18 (σσσ) προβάλλεται η θέση ότι παρέλειψαν να εντοπίσουν το κάταγμα έγκαιρα ή και να παραπέμψουν τον ενάγοντα αμέσως ή και επειγόντως ή και εγκαίρως στο νευροχειρουργικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ή και σε εξειδικευμένο νευροχειρουργικό κέντρο του εξωτερικού για τη διενέργεια έγκαιρης ή και άμεσης χειρουργικής επέμβασης για αποκατάσταση της βλάβης. Προβάλλεται επίσης ο ισχυρισμός ότι ο εναγόμενος δεν παρείχε στον ενάγοντα «εξειδικευμένη και ή κατάλληλη θεραπεία» και διαζευκτικά ότι του παρείχαν ακατάλληλη και ή λανθασμένη θεραπεία. Συνεπεία των ενεργειών και παραλείψεων του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, ο ενάγοντας υπέστη τα πιο κάτω: I. Μετατραυματικό κάταγμα στη βάση του οδόντος του 2ου αυχενικού σπονδύλου. II. Παρεκτόπιση του Α1 αυχενικού δίσκους και ρήξη των σπονδυλικών συνδέσμων. III. Ανάγγεια - άσηπτη νέκρωση του οδόντα με ανάπτυξη ψευδάρθρωσης στην περιοχή του κατάγματος. IV. Παθολογικές και ανατομικές αλλοιώσεις με οστεοχόνδρωση και πρόωρες εκφυλιστικές αλλοιώσεις, κήλη των δίσκων στα επίπεδα Α2-Α3, Α3-Α4 με ανάστροφη κυρτότητα στο επίπεδο Α1-Α

1. Στένωση του σπονδυλικού σωλήνα και πίεση του μηνιγγικού σάκκου στο επίπεδο Α2-Α
2. V. Ελίκωση του νωτιαίου μυελού. VI. Αιμωδίες στα άνω άκρα και ενίοτε βάρος στα σκέλη, κεφαλαλγίες και ζαλάδες. Οι κεφαλαλγίες τον καθιστούν ευερέθιστο με εκρήξεις θυμού και αλλαγής συμπεριφοράς. VII. Επώδυνο περιορισμός της κινητικότητας του αυχένα, κάμψης, έκτασης και στροφής, που συνοδεύεται από μυϊκό σπασμό των αυχενικών παρασπονδυλικών μυών. VIII. Ψυχολογικά προβλήματα. Επιπρόσθετα με τα πιο πάνω, η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, σύμφωνα πάντα με τις λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης, δυνατόν στο μέλλον να επιφέρει αναπηρία ή ακόμη και παραπληγία στον ενάγοντα και είναι πιθανόν να χρειαστεί όπως υποβληθεί σε νέα χειρουργική επέμβαση. Οι πόνοι από τους οποίους υποφέρει ο ενάγοντας θα συνεχίσουν και στο μέλλον. Οι έντονες κεφαλαλγίες τον καθιστούν πολύ ευερέθιστο, έχει «εκρήξεις θυμού» και «η συμπεριφορά του αλλάζει». Παρουσιάζει επίσης σοβαρή και βαριά μετατραυματική αγχώδη διαταραχή. Συνεπεία της κατάστασης του δεν είναι σε θέση να ασκήσει πλέον το επάγγελμα του οικοδόμου που ασκούσε πριν το ατύχημα ή οποιονδήποτε άλλο επάγγελμα. Αν ήθελε δε θεωρηθεί ότι θα μπορούσε να εργασθεί, οι πιθανότητες εξεύρεσης εργασίας «καθιστικής ή και ημικαθιστικής φύσεως» είναι μηδαμινές λόγω της κατάστασης του σε συνδυασμό με τη χαμηλή μόρφωσή του. Ο εναγόμενος παραδέχεται στην υπεράσπιση του ότι ο ενάγοντας είχε νοσηλευθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας μετά από τροχαίο ατύχημα, ισχυρίζεται όμως ότι το μόνο σύμπτωμα που παρουσίαζε ήταν θλαστικό τραύμα στο πίσω μέρος του αριστερού αυτιού. Οι ακτινογραφίες στις οποίες είχε υποβληθεί δεν έδειξαν οποιονδήποτε κάταγμα στον αυχένα. Παραδέχεται επίσης ότι ο ενάγοντας παρουσίαζε κάταγμα στη βάση του οδόντος του 2ου αυχενικού σπονδύλου, το οποίο πορώθηκε ατελώς και παρουσιάσθηκε ανάγγεια - άσηπτη νέκρωση του οδόντα με ανάπτυξη ψευδάρθρωσης στην περιοχή του κατάγματος, ως επίσης τη ρήψη των σπονδυλικών συνδέσμων, στένωση των Α2-Α3, Α3-Α4, την παρεκτόπιση του Α1 δίσκου και την πίεση του μηνιγγικού σάκκου, ισχυρίζεται όμως ότι το κάταγμα επεσυνέβη μετά την 25.09.2006 και πριν την 19.11.2007, «. υπό συνθήκες τις οποίες μόνο ο ενάγοντας γνωρίζει και/ή υπό περιστάσεις τις οποίες δεν ανέφερε στους γιατρούς». Απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι αν το κάταγμα αντιμετωπιζόταν έγκαιρα θα αποφευγόταν η παραμόρφωση της αυχενικής μοίρας ως επίσης και τους υπολοίπους ισχυρισμούς που αναφέρονται στην παρ. 19 της Έκθεσης Απαίτησης και αφορούν τις βλάβες που προκάλεσε η ισχυριζομένη αμέλεια των θεραπόντων γιατρών να διαγνώσουν την ύπαρξη του κατάγματος έγκαιρα και να το περιθάλψουν με το δέοντα τρόπο. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω, ισχυρίζεται ότι οι σωματικές βλάβες του ενάγοντα οφείλονται στην αποκλειστική και ή συντρέχουσα αμέλεια του ιδίου. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν ο ενάγοντας, ο νευροχειρούργος Νεόφυτος Νεοφύτου, ο ακτινολόγος Βάϊος Παρτασίδης και ο ορθοπεδικός Φοίβος Κυνηγός. Οι δύο τελευταίοι κατέθεσαν εκ μέρους της υπεράσπισης. Συνοψίζω τη μαρτυρία τους. Ο ενάγοντας υιοθέτησε γραπτή δήλωση, ως μέρος της κυρίως εξέτασής του στην οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι μετά το ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη την 23.09.2006 μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο παλιό Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Είχε φρικτούς πόνους και σε κάποιο στάδιο είχε χάσει και τις αισθήσεις του. Υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο και σε κάποιες αναλύσεις. Οι γιατροί που τον περιέθαλψαν του ανέφεραν ότι είχε διάσειση και του ζήτησαν όπως παραμείνει στο νοσοκομείο. Πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο δύο μέρες αργότερα, την 25.09.
3. Οι μόνες οδηγίες που έλαβε ήταν όπως ξεκουράζεται και αποφεύγει χώρους με έντονο φωτισμό και θόρυβο. Οι έντονοι πόνοι συνέχιζαν γεγονός που ο ενάγοντας ανέφερε στο γιατρό κατά την επόμενη επίσκεψη του στο νοσοκομείο, τη 02.10.
4. Ο γιατρός τον καθησύχασε ότι ο πόνος θα περνούσε και του σύστησε να λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή και να κάνει εντριβές με μυοχαλαρωτικές κρέμες. Τη 12.12.2006 επισκέφθηκε εκ νέου το νοσοκομείο καθότι οι πόνοι συνέχιζαν να είναι αφόρητοι. Του δόθησαν οδηγίες όπως κάνει φυσιοθεραπεία. Ο ίδιος επέλεξε να μην ακολουθήσει τις πιο πάνω οδηγίες καθότι λόγω του πόνου δεν ανεχόταν οποιονδήποτε άγγιγμα στον αυχένα. Το βράδυ της 29.10.2007 έμεινε «μαγκωμένος στο μπάνιο», ως ανέφερε χαρακτηριστικά και ένοιωσε το κορμί του «να παραλύει». Μεταφέρθηκε από τη σύζυγο του στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Του χορηγήθηκε κορτιζόνη οι πόνοι όμως συνέχιζαν και ως εκ τούτου επισκέφθηκε την επόμενη ημέρα τα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου και συγκεκριμένα τη νευρολόγο Φλουρέντζου. Της εξήγησε τα προβλήματα που αντιμετώπιζε από την ημέρα του ατυχήματος, την ανικανότητα του να εργασθεί και αυτή αφού τον εξέτασε διέγνωσε «τεμπελίτιδα», ήτοι ότι ήταν τεμπέλης και δεν ήθελε να εργασθεί. Μετά από παράκληση του ιδίου του έδωσε παραπεμπτικό για μαγνητική τομογραφία. Υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία την 29.11.
5. Από τη μαγνητική τομογραφία διαφάνηκε ότι ο αυχένας είχε κάταγμα. Η νευρολόγος που τον παρακολουθούσε του σύστησε ότι θα έπρεπε να εξετασθεί από νευροχειρούργο. Παραπέμφθηκε στο νευροχειρούργο, Δρ. Ανδρέα Κουγιάλη, που τον εξέτασε την 06.02.2008 και του σύστησε όπως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Η χειρουργική επέμβαση προγραμματίστηκε λίγες μέρες αργότερα, τη 18.02.
6. Την ημέρα εκείνη ο Δρ. Ανδρέας Κουγιάλης του εξήγησε τη σοβαρότητα της κατάστασης του και τις συνέπειες που θα είχε η επέμβαση. Του εδήλωσε δε ότι οι γιατροί του νοσοκομείου δεν είχαν ξανακάνει τέτοια επέμβαση και «. οι πιθανότητες να βγει καλά ήταν λίγες». Τον άφησε να το σκεφτεί και να λάβει και δεύτερη γνώμη από άλλο γιατρό. Επισκέφθηκε τότε δύο ιδιώτες γιατρούς οι οποίοι του επανέλαβαν και αυτοί ότι επρόκειτο για εξειδικευμένη επέμβαση με πολλούς κινδύνους. Αν η επέμβαση δεν πετύχαινε θα μπορούσε να μείνει τετραπληγικός. Τελικά υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στη Σουηδία, την 24.05.2008, με τη μέθοδο «Harms», πρόκειται για σπονδυλοδεσία του αυχένα. Τα έξοδα της πιο πάνω επέμβασης καταβλήθηκαν από τη Δημοκρατία. Οι πόνοι, σύμφωνα με τον ενάγοντα συνεχίζουν μέχρι σήμερα, γεγονός που τον έκανε νευρικό και απότομο. Αντιμετωπίζει, ως ανέφερε ο ίδιος, βαριά μετατραυματική διαταραχή και λαμβάνει για το σκοπό αυτό φαρμακευτική αγωγή. Η μόνη στήριξη του είναι η σύζυγός του καθότι οι φίλοι και γνωστοί του τον έχουν εγκαταλείψει. Λόγω της ψυχολογικής του κατάστασης έχει απομακρυνθεί και από τα παιδιά του. Πριν το ατύχημα εργαζόταν σαν οικοδόμος, εργασία την οποία ήταν αδύνατο να εκτελέσει μετά το ατύχημα. Η μόρφωση του είναι περιορισμένη, μέχρι την πρώτη τάξη του γυμνασίου και ως εκ τούτου είναι σε θέση να εκτελέσει μόνο χειρονακτική εργασία. Είναι η θέση του ότι η σημερινή κατάσταση του οφείλεται αποκλειστικά στη παράλειψη των γιατρών του Γενικού Νοσοκομείου να προβούν σε ορθή διάγνωση. Κατά την αντεξέταση υποβλήθηκε στον ενάγοντα ότι την 12.12.2006 όταν πήγε εκ νέου για εξέταση στο Γενικό Νοσοκομείο δεν πήρε μαζί του τις ακτινογραφίες και ως εκ τούτου του ζητήθηκε να υποβληθεί σε νέο ακτινολογικό έλεγχο και αυτός αρνήθηκε. Ο ενάγοντας απέρριψε την πιο πάνω θέση ως επίσης και τη θέση ότι δεν πήγαινε στα προκαθορισμένα ραντεβού του στο νοσοκομείο. Ερωτηθείς γιατί για μια μεγάλη περίοδο από τη 12.12.2006 μέχρι την 29.10.2007 δεν επισκέφθηκε το νοσοκομείο αυτός ισχυρίσθηκε ότι πήγαινε, «αυτοί» όμως, εννοώντας προφανώς κάποιους γιατρούς, τον έδιωχναν με οδηγίες να λαμβάνει Panadol και να παραμένει στο σπίτι. Απέρριψε τον ισχυρισμό της υπεράσπισης ότι κατά την πιο πάνω περίοδο εργαζόταν. Ερωτηθείς δε γιατί δεν διεκδίκησε οποιονδήποτε επίδομα από τις κοινωνικές ασφαλίσεις για την περίοδο που βρισκόταν εκτός εργασίας ισχυρίσθηκε ότι δεν εδικαιούτο επίδομα καθότι δεν είχε αρκετά «ένσημα». Όλες οι ειδικές αποζημιώσεις έχουν κατατεθεί ως παραδεκτά γεγονότα και ως εκ τούτου δεν κρίνω σκόπιμο να αναφερθώ σε αυτή την πτυχή της μαρτυρίας του. Εκ μέρους του ενάγοντα κατέθεσε ο νευροχειρουργός Νεόφυτος Νεοφύτου. Ο μάρτυρας εξέτασε το μάρτυρα σε κάποιο χρόνο μετά τη διενέργεια της χειρουργικής επέμβασης και πριν ή κατά τη 24.02.2010 που ετοίμασε το ιατρικό πιστοποιητικό, τεκμήριο 7, ο ακριβής χρόνος εξέτασης παραμένει όμως άγνωστος στο Δικαστήριο. Στο τεκμήριο 7 αναφέρει μεταξύ άλλων ότι αν εντοπιζόταν το κάταγμα που υπέστη ο ενάγοντας στον οδόντα έγκαιρα, «. η πρόγνωση θα ήταν πολύ καλύτερη παρά δεκαοκτώ μήνες μετά και θα αποφευγόταν έτσι κατά μεγάλο μέρος η παραμόρφωση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης». Καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου είπε ότι οι ακτινογραφίες στις οποίες υποβλήθηκε ο ενάγοντας κατά τη νοσηλεία του στο Γενικό Νοσοκομείο, τέλος Σεπτεμβρίου του 2006, έδειξαν «υποψία» κατάγματος στη βάση του οδόντα. Ο μάρτυρας παρομοίασε τον οδόντα «σαν τον αντίχειρα του χεριού». Ο οδόντας βρίσκεται στον δεύτερο αυχενικό σπόνδυλο και περικλείεται από τον πρώτο αυχενικό σπόνδυλο. Οι δύο πρώτοι αυχενικοί σπόνδυλοι διαφέρουν στην ανατομία τους από τους υπολοίπους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης. Ο αυχενικός σπόνδυλος Α1 είναι σαν ένας δακτύλιος ο οποίος έχει ένα μεγάλο κανάλι στο οποίο περνά ο μυελός που είναι η προέκταση του εγκεφάλου και καταλήγει μέχρι τους πρώτους οσφυϊκούς σπονδύλους. Σε αυτό το κανάλι βρίσκεται ο οδόντας που ανήκει στο δεύτερο αυχενικό σπόνδυλο. Η πιο πάνω «υποψία» θα έπρεπε να «διαβεβαιωθεί ή να απορριφθεί», ήτοι θα έπρεπε ο ενάγοντας να παραπεμφθεί σε αξονική τομογραφία η οποία είναι τρισδιάστατη και θα μπορούσε με την εξέταση αυτή να προσδιοριστεί, με ακρίβεια, κατά πόσο υπήρχε κάταγμα ή όχι. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ενάγοντας υποβλήθηκε μόνο σε αξονική τομογραφία του εγκεφάλου. Σε περίπτωση που διαπιστωνόταν το κάταγμα ο ενάγοντας θα έπρεπε τότε να υποβληθεί άμεσα σε χειρουργική επέμβαση για σταθεροποίηση του οδόντα. Η επέμβαση θα γινόταν από το μπροστινό μέρος του αυχένα και θα στηριζόταν ο οδόντας με ένα κοχλία. Η επέμβαση είχε πιθανότητες επιτυχίας μόνο αν γινόταν αμέσως. Ο πόνος θα ήταν «πιο ανώδυνος» και η χειρουργική επέμβαση θα ήταν «αποτελεσματικότερη», παρά η επέμβαση που έλαβε χώρα αργότερα. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι ο οργανισμός, λόγω του κατάγματος, προσπαθεί να σταθεροποιηθεί από το κάταγμα και δημιουργεί με τα κύτταρα των οστών, οστό. Ο οδόντας, από όρθια θέση που βρισκόταν πριν το κάταγμα, επήρε στη συνέχεια, λόγω του κατάγματος, «καμπούρικη θέση, έπαθε κύφωση». Λόγω αυτής της «κύφωσης» έκλινε μπροστά με αποτέλεσμα να μειωθεί ο χώρος, η διάμετρος του σπονδυλικού καναλιού εντός του οποίου βρίσκεται ο νωτιαίος μυελός. Αυτά ήταν τα άμεσα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα κατά τον πρώτο χρόνο μετά το κάταγμα. Η αλλοίωση του οδόντα είχε ως αποτέλεσμα τον επηρεασμό του μυελού και της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης και της κεφαλής. Ο μάρτυρας ανέφερε επίσης ότι αν το κάταγμα αντιμετωπιζόταν χειρουργικά «άμεσα» ο ενάγοντας θα έμενε εκτός εργασίας για τρεις με έξι μήνες και στη συνέχεια θα μπορούσε, «.με μεγάλη πιθανότητα να ξαναξεκινήσει το επάγγελμα του». Σε κάποιο άλλο στάδιο της κατάθεσης του, κατά την αντεξέταση του είπε ότι αν η συγκεκριμένη επέμβαση γινόταν εντός των πρώτων δύο ημερών ο ενάγοντας θα μπορούσε να θεραπευθεί με απόλυτη επιτυχία, αν η επέμβαση γινόταν εντός πέντε ημερών, «θα υπήρχε περισσότερο ρίσκο και θα πηγαίναμε κάτω από το απόλυτο». Πρόσθεσε επίσης ότι, «με την πάροδο του χρόνου ψηλώνει το ρίσκο της μη θεραπείας», αυτός ήταν και ο λόγος που οι Σουηδοί γιατροί επέλεξαν τελικά τη μέθοδο της σπονδυλοδεσίας. Η σπονδυλοδεσία είχε, σύμφωνα πάντα με το δρ. Νεοφύτου, «θετικές αλλά και αρνητικές επιπτώσεις». Το θετικό ήταν ότι στο σημείο που έγινε η σπονδυλοδεσία περιορίσθηκε η δυνατότητα να ξαναμετακινηθεί ο οδόντας ή η σπονδυλική στήλη. Το αρνητικό ήταν ότι η επέμβαση έγινε σε βάρος της γενικής κινητοποίησης της σπονδυλικής στήλης και επίσπευσε τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην αυχενική σπονδυλική στήλη. Ανέφερε χαρακτηριστικά τα πιο κάτω τα οποία παραθέτω αυτούσια: «Α. .Πιο συγκεκριμένα εκφυλιστικές αλλοιώσεις δημιουργούνται σε όλους τους ανθρώπους και εξαρτώνται από την ηλικία και από τα γενετικά. Σε μερικές οικογένειες ξεκινούν πιο νωρίς από τα 30, τα 40 σε άλλες οικογένειες από τα 55-
7. Με το κάταγμα και το χειρουργείο αυτές οι αλλοιώσεις οι οποίες σαν διάγνωση χαρακτηρίζονται από κήλες μεσοπονδυλίων δίσκων από υπερτροφίες των σπονδυλικών συνδέσμων καθώς και από επιβάρυνση των σπονδυλικών αρθρώσεων με τη δημιουργία οστεοφύτων όλες αυτές οι αλλοιώσεις οι οποίες δημιουργούνται για να κρατήσει ο οργανισμός τη σπονδυλική στήλη δρουν εις βάρος και ενάντια στους χώρους στην ανατομία των καναλιών των νευρικών στοιχείων που είναι το κεντρικό σπονδυλικό κανάλι στο οποίο περνά ο μυελός και τα πλάγια τρίματα στα οποία περνάν οι ρίζες των νεύρων που πάνε στον αυχένα προς τα χέρια. Όλα αυτά τα περίμενα στο report μου για την επόμενη δεκαετία». Ο μάρτυρας τόνισε την ανάγκη όπως ο ενάγοντας υποβληθεί σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση για την «αφαίρεση των δίσκων των οστεοφύτων αλλά και την ειδική σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι στο Α1-Α2 υπάρχει δυσμορφία λόγω της κάμψης του οδόντα». Υπολόγισε ότι η χειρουργική επέμβαση θα στοιχίσει, λόγω της περιπλοκότητας της, €30.000 περίπου. Αναφερόμενος στο θέμα της φυσιοθεραπείας είπε ότι αυτές πρέπει να περιοριστούν «σε μυοχαλάρωση και μηχανήματα με αντιφλεγμονώδη θεραπεία, αλλά δεν μπορεί ο κ. Αλέκου να μπει σε πρόγραμμα γυμναστικής ενδυνάμωσης λόγω των βλαβών που υπάρχουν στον αυχένα». Ο πρώτος μάρτυρας υπεράσπισης ήταν ο γιατρός Βάϊος Παρτασίδης, ειδικός ακτινολόγος και διευθυντής του Ακτινολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου. Ο μάρτυρας εξεταζόμενος σε σχέση με τις ακτινογραφίες του ενάγοντα που λήφθησαν τον Σεπτέμβριο του 2006, ανέφερε ότι σε αυτές παρουσιάζεται μια λεπτή γραμμοειδής διαύγαση, στην περιοχή του οδόντα. Με βάση αυτή τη διαύγαση ο ασθενής θα έπρεπε να είχε αντιμετωπισθεί ωσάν να είχε κάταγμα. Θα έπρεπε μεταξύ άλλων να λαμβάνονταν μέτρα ακινητοποίησης της αυχενικής μοίρας, να παραπεμφθεί για νευρολογικές εξετάσεις και να υποβληθεί σε αξονική τομογραφία για επιβεβαίωση ή μη του κατάγματος. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει κάταγμα χωρίς μετατόπιση, αυτός είναι και ο λόγος που χρησιμοποιείται ο όρος «υποψία κατάγματος». Ακόμη και η παραμικρή υποψία κατάγματος, «έστω και 10%», θα έπρεπε να είχε αντιμετωπισθεί ως ο ασθενής είχε κάταγμα. Στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας κατά τον επίδικο χρόνο υπήρχε αξονικός τομογράφος. Ο επόμενος μάρτυρας ήταν ο ορθοπεδικός χειρούργος Φοίβος Κυνηγός, ο οποίος με βάση το ιατρικό δελτίο, τεκμήριο 19, είχε εξετάσει τον ενάγοντα τη 12.12.
8. Σύμφωνα με το πιο πάνω πιστοποιητικό ο ενάγοντας είχε μετατραυματική αυχεναλγία κυρίως στους μύες του τραχήλου, κατά την κίνηση, είχε επίσης άλγος κατά τη ψηλάφηση τραπεζοειδούς, ενώ η ψηλάφηση της σπονδυλικής στήλης ήταν «ανώδυνη». Στο ίδιο πιστοποιητικό αναγράφεται ότι ο ασθενής δεν είχε ακτινογραφίες και αρνείτο να υποβληθεί σε νέο ακτινογραφικό έλεγχο λόγω της πολύωρης αναμονής και επειδή θα χρειαζόταν να πληρώσει. Ο μάρτυρας ζήτησε από τον ασθενή να τον επανεξετάσει τρεις μέρες αργότερα την 15 Δεκεμβρίου όταν θα είχε κάρτα νοσηλείας. Στο πιο πάνω πιστοποιητικό, τεκμήριο 19, δεν αναγράφονται τα στοιχεία του ασθενή και ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί από μνήμης ποιόν ασθενή αφορούσε το συγκεκριμένο έντυπο. Αντεξεταζόμενος δε αναγνώρισε ότι η ψηλάφιση της σπονδυλικής στήλης ασθενή που έχει κάταγμα δεν θα ήταν «ανώδυνη», απέκλεισε όμως το ενδεχόμενο να είχε γράψει «ψέματα» στην έκθεσή του. Σε ερώτηση κατά πόσο, λαμβανομένων των πιο πάνω στοιχείων, το τεκμήριο 19 να μην αφορούσε τον ενάγοντα αυτός απάντησε, «δεν ξέρω ποιον αφορά το τεκμήριο 19». Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε μεγάλος αριθμός τεκμηρίων μεταξύ των οποίων τα ιατρικά πιστοποιητικά, οι άδειες ασθενείας του ενάγοντα και η μαγνητική τομογραφία. Το τεκμήριο 1 είναι δέσμη εγγράφων που έχουν εκδοθεί από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Από τα έγγραφα προκύπτει ότι η διάγνωση των γιατρών την 23.9.06 όταν μεταφέρθηκε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών ήταν διάσειση και οι μόνες οδηγίες που του εδόθησαν την ημέρα εξόδου του ήταν όπως αναπαυθεί και να αποφεύγει το δυνατό φωτισμό, τους έντονους ήχους, το διάβασμα και την τηλεόραση. Τη 12.12.2006, ο γιατρός που τον εξέτασε διέγνωσε μετατραυματική αυχεναλγία (muscular pain) και του σύστησε όπως υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία του αυχένα. Ένα περίπου χρόνο αργότερα υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία της αυχενικής μοίρας. Παραθέτω αυτούσια την έκθεση στην οποία περιγράφεται η κατάσταση του: «ΠΟΡΙΣΜΑ Εικόνα κατάγματος στη βάση του οδόντος, η οποία εμφανίζει πολύ μικρή επέκταση προς την περιοχή του σώματος, πλάγια αριστερά. Ο οδόντας εμφανίζει ελαφρά πρόσθια γωνίωση, ως προς το σπονδυλικό σώμα του Α2 σπονδύλου. Μεταξύ του οδόντος και του σπονδυλικού σώματος, παρεμβάλλεται ιστός, χαμηλής έντασης σήματος στις Τ1, Τ2 και STIR εικόνες, ο οποίος όμως στις Τ2 εικόνες εμφανίζει μέτρια υψηλής έντασης σήμα. Τα χαρακτηριστικά σήματος του ιστού συνηγορούν κυρίως υπέρ ινοχόνδρινου ιστού. Διάταση μεταξύ των οπισθίων στοιχείων του Α1 και Α2 σπονδύλου. Επίσης, δεν παρατηρείται επαλληλία οπισθίων στοιχείων στην οβελιαία εικόνα, με το οπίσθιο τόξο του Α1 να εμφανίζει πρόσθια παρεκτόπιση ως προς το οπίσθιο τόξο του Α
9. Τα ανωτέρω ευρήματα υποδηλώνουν προηγηθείσα ρήξη των συνδέσμων. Η αυχενική μοίρα εμφανίζει ανάστροφη κυρτότητα, αντίστοιχα προς το επίπεδο των Α1 και Α2 σπονδύλων, λόγω των προαναφερομένων ευρημάτων. Επίσης, στα Α2-Α3 και Α3-Α4 διαστήματα παρατηρείται ήπια προβολή δισκοοστεοφυτικού υλικού. Λόγω της δυσαρμονίας και της παραμόρφωσης που προκαλούν τα ανωτέρω ευρήματα, προκαλείται στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, στο ύψος του Α2-Α3 διαστήματος, με πίεση επί του μηνιγγικού σάκκου. Ο νωτιαίος μυελός εμφανίζει ελίκωση σύστοιχα, ακολουθώντας την παραμόρφωση της Α.Μ.Σ.Σ. Παρουσία ήπιων υπερτροφικών εκφυλιστικών αλλοιώσεων στις αγκιστροσπονδυλικές και τις αποφυσιακές αρθρώσεις, στην ανώτερη Α.Μ.Σ.Σ., χωρίς όμως αξιόλογη στένωση των πλαγίων τρημάτων. Ο νωτιαίος μυελός, μέχρι το ύψος του Θ4 σπονδύλου, ελέγχεται με φυσιολογικής έντασης σήμα. Ο οστικός μυελός του οδόντος και του σώματος του Α2 σπονδύλου, ακριβώς πέριξ του ινοχόνδρινου ιστού, εμφανίζει ελαφρώς υψηλής έντασης σήμα στις Τ2 και STIR εικόνες. Συνιστάται νευροχειρουργική εκτίμηση». Μετά την διενέργεια της μαγνητικής τομογραφίας και αφού διεγνώσθη ότι έπασχε από κάταγμα της βάσης του οδόντος, υποβλήθηκε τον Μάιο του 2008 σε χειρουργική επέμβαση σπονδυλοδεσίας, στη Σουηδία. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε εκ συμφώνου και η έκθεση της δεύτερης μαγνητικής τομογραφίας, ημερομηνίας 15.4.13 τεκμήριο
10. Την παραθέτω αυτούσια: «Comparison with the previous MRI shows a new Lt mediolateral disc prolapsed at C3/C4 level causing a significant narrowing of the thecal sac impinging on the Lt side of the spinal cord not causing a significant cord compression. There has been some deterioration of the known medial more to the right disc protrusion at C4/C5 level impinging on the spinal cord and the Rt mediolateral disc prolapsed at C5/C6 level causing a significant narrowing of the thecal sac abutting the Rt side of the spinal cord not causing a significant cord compression. No significant change of the known findings of the C2 vertebral body after the consolidation of the known traumatic fracture of the dens axis. A small medial disc protrusion at C2/C3 level not causing a significant narrowing of the thecal sac is noted. Mild degenerative changes of the entire imaged spine compatible with the patient's age including a mild hypertrophic arthropathy at C/4C5, C5/C6 and C/6/C7 level are noted. Conclusion: New Lt mediolateral disc prolapsed at C3/C4 level compared to the previous MRI dated 21/9/11 impinging on the Lt side of the spinal cord». Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν και να εξετάσω τη μαρτυρία τους. Επισημαίνω ότι η υπεράσπιση δεν κάλεσε οποιονδήποτε νευρολόγο ή νευροχειρούργο και η μαρτυρία της περιορίσθηκε σε δύο μόνο μάρτυρες του ακτινολόγου και του ορθοπεδικού χειρουργού. Η μαρτυρία του πρώτου, του Βάϊου Παρτασίδη και ήταν θετική και με συνοχή, δεν αμφισβητήθηκε σε οποιοδήποτε σημείο γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Σε σχέση με το γιατρό Φοίβο Κυνηγό, διαπιστώνω ότι όλη η μαρτυρία του στηριζόταν στο τεκμήριο 19, το οποίο όμως δεν έκανε καμία αναφορά στα στοιχεία του ασθενή. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να πει από μνήμης ποιόν ασθενή αφορούσε το τεκμήριο 19 και δεν μπορούσε να αποκλείσει το ενδεχόμενο το συγκεκριμένο τεκμήριο να μην αφορούσε τον ενάγοντα. Πέραν τούτου δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί τον ενάγοντα ούτε τα γεγονότα που έλαβαν χώραν κατά την εξέταση του τελευταίου. Ενόψει τούτου κρίνω ότι δεν θα ήταν ασφαλές να δώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στη μαρτυρία του η οποία στηριζόταν σε έγγραφο το οποίο συμπλήρωσε ο ίδιος, δεν ήταν όμως σε θέση να γνωρίζει ποιον αφορούσε. Στρεφόμενη στη μαρτυρία του ενάγοντα θα ήθελα να παρατηρήσω ότι υπάρχει ένα πέπλο σκότους για μια μεγάλη περίοδο της ζωής του, ήτοι από τις 12.12.06 που επισκέφθηκε τα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας μέχρι και την 29.10.2007 που επισκέφθηκε εκ νέου το νοσοκομείο μετά το ατύχημα. Ήταν η θέση του ότι καθ΄ όλο αυτό το διάστημα παρέμενε στο σπίτι υποφέροντας από πόνους. Ισχυρίσθηκε περαιτέρω ότι κατά την πιο πάνω περίοδο συνέχισε να επισκέπτεται το νοσοκομείο, οι γιατροί όμως τον έδιωχναν με συστάσεις όπως λαμβάνει panadol. Όταν του ζητήθηκε να κατονομάσει τους γιατρούς που τον εξέτασαν την περίοδο εκείνη, απέφυγε να δώσει μια σαφή απάντηση. Ανέφερε το όνομα του Δρ. Συμεωνίδη, χωρίς όμως να είναι σίγουρος και στη συνέχεια εδήλωσε ότι δεν γνωρίζει τα ονόματα όλων των γιατρών, ούτε θυμόταν τις ημερομηνίες που επισκέφθηκε το νοσοκομείο. Η μαρτυρία του κάθε άλλο παρά πειστική ήταν επί του συγκεκριμένου σημείου. Απορρίπτω τη θέση ότι κατά την πιο πάνω περίοδο είχε επισκεφθεί γιατρό του νοσοκομείου. Αν είχε επισκεφθεί το νοσοκομείο θα ήταν σε θέση να δώσει κάποιες πληροφορίες και να προσκομίσει κάποια στοιχεία. Απορρίπτω επίσης και τη θέση του ότι όλο αυτό το διάστημα, δέκα και πλέον μήνες παρέμεινε στο σπίτι με έντονους πόνους και ενοχλήσεις και ανέμενε ότι θα βελτιωνόταν η κατάσταση του λαμβάνοντας panadol. Αν είχε τους πόνους και τις ενοχλήσεις που ισχυρίσθηκε ότι είχε, οι οποίοι τον ταλαιπωρούσαν για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, λογικά θα αναμένετο ότι θα αναζητούσε βοήθεια και από γιατρούς ιδιώτες, εφόσον οι θεραπείες με τα panadol, που κατ΄ ισχυρισμό του εσύστησαν οι γιατροί του νοσοκομείου δεν τον θεράπευσαν, ως έπραξε στη συνέχεια όταν τελικά εντοπίσθηκε το κάταγμα. Ήταν η θέση της υπεράσπισης ότι καθ΄ όλο αυτό το διάστημα αυτός εργαζόταν. Καμία μαρτυρία έχει όμως προσκομισθεί προς υποστήριξη της θέσης αυτής, πέραν του γεγονότος ότι δεν είχε υποβάλει αίτημα για να του χορηγηθεί επίδομα. Καταλήγω ότι κατά τη περίοδο 12.12.06 μέχρι 29.10.07 ο ενάγοντας δεν επισκέφθηκε το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, δεν είχε πόνους και ενοχλήσεις στην ένταση που περιέγραψε, δεν μπορώ όμως να καταλήξω σε θετικό εύρημα ότι αυτός εργαζόταν κατά το συγκεκριμένο χρόνο. Το ίδιο πέπλο σκότους σκεπάζει και την επίσκεψη του στα εξωτερικά ιατρεία τη 12.12.
11. Δυστυχώς τα αρχεία του νοσοκομείου δεν ήταν καταρτισμένα με το δέοντα τρόπο έτσι ώστε το Δικαστήριο να έχει μια θετική εικόνα ως προς τα γεγονότα που έλαβαν χώραν την ημέρα εκείνη. Υπενθυμίζω ότι το έντυπο, τεκμήριο 19 που παρουσιάσθηκε αρχικά ως το έντυπο που είχε συμπληρωθεί από το γιατρό Φοίβο Κυνηγό κατά την εξέταση του ενάγοντα, δεν περιλάμβανε τα στοιχεία του τελευταίου και ο γιατρός Φοίβος Κυνηγός δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το έντυπο αυτό να μην αφορούσε τον ενάγοντα. Η μαρτυρία του ενάγοντα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή καθότι, ως διαφαίνεται και από τα ό,σα καταγράφω ανωτέρω, έντονη ήταν η προσπάθεια του να επιρρίψει όλες τις ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση του στους γιατρούς του νοσοκομείου. Πέραν τούτου όμως η μαρτυρία του όσο αφορά τη συγκεκριμένη επίσκεψη διαψεύδεται σε κάποιο σημείο από τη μαρτυρία του δόκτορα Νεόφυτου Νεοφύτου. Ενώ ο ενάγοντας ήταν σίγουρος, απόλυτος ότι την ημέρα εκείνη, ήτοι τη 12.12.2006 είχε πάρει μαζί του τις ακτινογραφίες ημερομηνίας 23.9.2006, ο γιατρός του Νεόφυτος Νεοφύτου αντεξεταζόμενος δήλωσε στο Δικαστήριο ότι από την ενημέρωση που είχε λάβει από τον ίδιο τον ενάγοντα κατά τη συγκεκριμένη επίσκεψη δεν είχε πάρει μαζί του τις ακτινογραφίες. Την παράλειψη του ενάγοντα δεν μπορώ να την αποδώσω στο κακό μνημονικό του καθότι πρόκειται για γεγονός το οποίο ο ίδιος ανέφερε στο γιατρό του. Πέραν τούτου, παρακολουθώντας τον καθ΄ όλη τη διάρκεια της εξέτασης και αντεξέτασης του διαπίστωσα ότι το μνημονικό του ήταν επιλεκτικό. Ενώ ήταν σε θέση να αναφέρει ολόκληρη στιχομυθία που είχε με τη γιατρό Φλουρέντζου, δεν ήταν σε θέση να δώσει οποιαδήποτε στοιχεία όσον αφορά την περίοδο Δεκέμβριο του 2006 με Οκτώβριο του
12. Καταλήγω ότι κατά τη συγκεκριμένη επίσκεψη στο νοσοκομείο ο ενάγοντας δεν πήρε μαζί του τις ακτινογραφίες και εσκεμμένα απέκρυψε από το Δικαστήριο το γεγονός αυτό, στην προσπάθεια του να μεγιστοποιήσει την αμέλεια των γιατρών και να απαλλαγεί ο ίδιος από οποιανδήποτε ευθύνη. Τα πιο πάνω τα αναφέρω για να καταδείξω ότι ο ενάγοντας ήταν αναξιόπιστος μάρτυρας και όχι για να του αποδώσω οποιαδήποτε συντρέχουσα αμέλεια ως ήταν η εισήγηση της υπεράσπισης. Το γεγονός αυτό για να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο ως συντρέχουσα αμέλεια θα έπρεπε να είχε δικογραφηθεί, τέτοιος ισχυρισμός όμως δεν περιλαμβάνεται στην υπεράσπιση του. Ο νευροχειρουργός Νεόφυτος Νεοφύτου ήταν, ως αναφέρω και ανωτέρω, ο μοναδικός νευροχειρουργός που κλήθηκε να καταθέσει σε σχέση με την ιατρική κατάσταση του ενάγοντα και ως εκ τούτου δεν υπάρχει η δυνατότητα σύγκρισης της μαρτυρίας του με τη μαρτυρία οποιουδήποτε άλλου γιατρού. Ήταν απόλυτος στις θέσεις του και προσπάθησε να σκιαγραφήσει με τα πιο μελανά χρώματα την κατάσταση του ενάγοντα. Στην προσπάθεια του αυτή αμφισβήτησε και την τελευταία έκθεση της μαγνητικής τομογραφίας στο βαθμό που αυτή δεν συνήδε με την εικόνα που παρουσίασε ο ίδιος στο Δικαστήριο. Έντονη ήταν η θέση του ότι η κατάσταση του ενάγοντα έχρηζε άμεσης χειρουργικής επέμβασης, θέση η οποία φαίνεται να μην υποστηρίζεται από την τελευταία έκθεση της μαγνητικής τομογραφίας. Από τη μαρτυρία του δε διαφάνηκε ότι θεωρούσε ως δεδομένο ότι τη συγκεκριμένη εγχείριση, η οποία σύμφωνα με τους υπολογισμούς του θα στοίχιζε όχι λιγότερο από €30.000, θα τη διενεργούσε ο ίδιος. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του ότι η γραμμοειδής διαύγαση που απεικονίζεται στις επίδικες ακτινογραφίες θα έπρεπε να είχε προβληματίσει το γιατρό ή τους γιατρούς που τις εξέτασαν και θα έπρεπε να είχαν παραπέμψει τον ενάγοντα για περαιτέρω εξετάσεις και συγκεκριμένα σε αξονική τομογραφία. Εξάλλου η θέση αυτή υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία του ΜΥ
13. Υπενθυμίζω δε ότι με βάση τη προσκομισθείσα μαρτυρία, η οποία δεν αμφισβητήθηκε κατά το χρόνο εκείνο, υπήρχε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας αξονικός τομογράφος. Αποδέχομαι επίσης τη θέση του ότι εάν υποβαλλόταν αμέσως σε χειρουργική επέμβαση στήριξης του οδόντα από το μπροστινό μέρος, τότε η κατάσταση του θα ήταν καλύτερη απ΄ ό,τι είναι σήμερα, μετά τη σπονδυλοδεσία χωρίς όμως να είμαι σε θέση να καταλήξω σε κάποιο θετικό εύρημα ως προς το βαθμό που θα ήταν καλύτερη καθότι η μαρτυρία του επί του συγκεκριμένου σημείου ήταν κάπως αόριστη. Συγκρίνοντας τις δύο μεθόδους χειρουργικής επέμβασης, ο μάρτυρας είπε αρχικά ότι η επέμβαση που γίνεται από το μπροστινό μέρος του αυχένα και στηρίζεται ο οδόντας με κοχλία θα ήταν «αποτελεσματικότερη» χωρίς όμως να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες, γιατί θα ήταν αποτελεσματικότερη και το βαθμό που θα ήταν αποτελεσματικότερη. Στη συνέχεια ανέφερε ότι θα αποφευγόταν «κατά μεγάλο μέρος» η παραμόρφωση της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, χωρίς να δώσει και σε αυτή την περίπτωση οποιεσδήποτε περαιτέρω διευκρινίσεις. Σε κάποιο άλλο στάδιο είπε ότι αν εφαρμοζόταν η πρώτη μέθοδος άμεσα θα υπήρχε «μεγάλη πιθανότητα» ο ενάγοντας να ήταν σε θέση να ξαναξεκινήσει το επάγγελμα του, χωρίς να διευκρινίσει πάλι τι θεωρούσε ο ίδιος «μεγάλη πιθανότητα». Πέραν τούτου παρατηρώ ότι ενώ αρχικά μιλούσε για «καλυτέρα αποτελέσματα» και «καλύτερες πιθανότητες», στο τέλος ισχυρίσθηκε ότι αν η επέμβαση γινόταν άμεσα ο ενάγοντας θα θεραπευόταν με «απόλυτη επιτυχία». Οι θέσεις αυτές δεν συνάδουν μεταξύ τους. Τόνισε επίσης επανειλημμένα ότι οι πιθανότητες επιτυχίας της πρώτης επέμβασης ήταν ανάλογες και του χρόνου που θα γινόταν αυτή. Αν γινόταν τις πρώτες δύο μέρες μετά το ατύχημα, τα αποτελέσματα θα ήταν πολύ καλύτερα παρά αν γινόταν πέντε μέρες μετά το ατύχημα, καθότι «το ρίσκο θα ήταν περισσότερο». Και σε αυτή την περίπτωση παρέλειψε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες και να αναφέρει στο Δικαστήριο με ικανοποιητικά στοιχεία πως θα διαμορφωνόταν η κατάσταση του ενάγοντα αν η επέμβαση καθυστερούσε κατά πέντε μέρες, ή κατά μερικές εβδομάδες ή μήνες και ποιο ήταν αυτό το ρίσκο στο οποίο αναφερόταν. Πέραν τούτου, η πιο πάνω φράση επιδέχεται διάφορες ερμηνείες, εννοούσε ότι θα ήταν επικίνδυνο να διενεργηθεί η συγκεκριμένη επέμβαση μετά την παρέλευση κάποιου χρόνου ή οι πιθανότητες επιτυχίας της επέμβασης θα ήταν λιγότερες. Η αντεξέταση του μάρτυρα περιστράφηκε γύρω από τις επισκέψεις του ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο, κατά πόσο έπαιρνε μαζί του τις ακτινογραφίες του και αν του είχε ζητηθεί να υποβληθεί σε νέο ακτινολογικό έλεγχο. Το βάρος είναι στους ώμους του ενάγοντα να αποδείξει ότι οι γιατροί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας παραβίασαν το καθήκον επιμέλειας που είχαν προς αυτόν. Το επίπεδο δεξιότητας που αναμένεται από επαγγελματία γιατρό είναι εκείνο της συνήθους δεξιότητας την οποία αναμένεται να έχει πρόσωπο το οποίο επαγγέλλεται και ασκεί τη συγκεκριμένη ειδικότητα. Καθοδηγητική είναι η Αγγλική απόφαση Lanphier v Phipos[1], το σκεπτικό της οποίας υιοθετήθηκε σε σωρείαν άλλων υποθέσεων, στην οποία διαβάζουμε τα πιο κάτω. «. Every person who enters into a learned profession undertakes to bring to the exercise of it a reasonable degree of care and skill. He does not undertake, if he is an attorney, that at all events you shall gain your case nor does a surgeon undertake that he will perform a cure; Nor does he undertake to use the highest possible degree of skill. There may be persons who have higher education and greater advantages than he has, but undertakes to bring a fair, reasonable and competent degree of skill, and you will say whether, in this case, the injury was occasioned by the want of such skill in the defendant». Και στην απόφαση Bolam v Friern Hospital Management Committee[2]: «.But where you get a situation which involves the use of some special skill or competence, then the test as to whether there has been negligence or not is not the test of the man on the top of a Clapham omnibus, because he has not got this special skill. The test is the standard of the ordinary skilled man exercising and professing to have that special skill. A man need not possess the highest expert skill; it is well established law that it is sufficient if he exercise the ordinary skill of an ordinary competent man exercising that particular act». Οι πιο πάνω αρχές έχουν υιοθετηθεί και από τα Κυπριακά Δικαστήρια σχετικές είναι οι αποφάσεις Χρίστος Αγγελή v Ανδρέα Βορκά