ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ ν. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΣ ΣΧΙΖΑ, Αγωγή αρ.: 5212/2005, 29/4/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A184 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α.Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Αγωγή αρ.: 5212/2005 Μεταξύ: EUROINVESTMENT & FINANCE LTD, εκ Λευκωσίας Ενάγοντες και ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΣ ΣΧΙΖΑ, εκ Λευκωσίας Εναγομένης Ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερομηνίας 24.02.2010 ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ, εκ Λευκωσίας Ενάγοντες και ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΣ ΣΧΙΖΑ, εκ Λευκωσίας Εναγομένης Ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερομηνίας 06.10.2011 ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ, εκ Λευκωσίας Ενάγοντες και ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΣ ΣΧΙΖΑ, εκ Λευκωσίας Εναγομένης Και δυνάμει Ανταπαίτησης ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ ΣΧΙΖΑ, εκ Λευκωσίας Εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσα και ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ, εκ Λευκωσίας Εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων Μαζί με:
- Expresstock Securities Limited
- EMF Investors Limited
- A.L. Prochoice Stockbrokers 29 Απριλίου, 2014 Για τους ενάγοντες και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους «Τράπεζα Πηραιώς (Κύπρου) Λίμιτεδ» και «EMF Investors Limited», εμφανίζεται η κα Ρ. Χαραλάμπους για τους κ.κ. Ν. Παπαγεωργίου Δ.Ε.Π.Ε. Για την εναγομένη και εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσα, εμφανίζεται ο κ. Σ. Δράκος για τους κ.κ. Σωτήρης Δράκος Δ.Ε.Π.Ε. Για τους εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους «Expresstock Securities Limited» και «A.L. Prochoice Stockbrokers», εμφανίζεται ο κ. Γ. Χατζηπαρασκευάς για τους κ.κ. Κούσιος και Κορφιώτης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Ως η ίδια η εναγομένη και εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσα («η εναγομένη») πληροφορεί, σε χρόνους προγενέστερους των επιδίκων, υπήρξε πελάτης της οντότητας «Euroinvestment & Finance Ltd» («η Euroinvestment»), εταιρείας εγγεγραμμένης στη Δημοκρατία, κατέχουσας άδεια διεξαγωγής τραπεζικών εργασιών και ασχολουμένης, μεταξύ άλλων, με την χρηματοδότηση επενδύσεων σε κινητές αξίες. Επειδή η εναγομένη επιθυμούσε να επενδύσει περαιτέρω σε κινητές αξίες, εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου («το Χ.Α.Κ.»), απετάθηκε στην «Euroinvestment» για χρηματοδότηση. Η γραπτή αίτηση της εναγομένης ημερ. 08.12.98, για συμμετοχή σε συγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο, το οποίο προσέφερε η «Euroinvestment», έγινε δεκτή και, έτσι, μεταξύ αυτών συνήφθηκε, κατά πρώτον, η «Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως Επενδυτικού Σχεδίου» ημερ. 09.12.1998 («η Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998»). Συναφώς η εναγομένη εξουσιοδότησε γραπτώς την εταιρεία «Expresstock Securities Limited» να ενεργεί ως ο χρηματιστής της. Επί τη βάσει της Συμφωνίας Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 η "Euroinvestment» ανέλαβε να παραχωρήσει στην εναγομένη δάνεια και/ή πιστωτικές διευκολύνσεις («οι διευκολύνσεις») με ανώτατο πιστωτικό όριο. Οι διευκολύνσεις θα παρεχωρούντο διαμέσου του επενδυτικού λογαριασμού υπ΄ αριθμόν Α0222 («ο επενδυτικός λογαριασμός»). Επί τη βάσει της ίδιας Συμφωνίας και προς εξασφάλιση των υποχρεώσεων της εναγομένης, οι αξίες τις οποίες αυτή θα αγόραζε θα παρέμειναν εγγεγραμμένες επ΄ ονόματι της «Euroinvestment» ή της θυγατρικής της εταιρείας «EMF Investors Limited». Αρχικώς το ανώτατο πιστωτικό όριο των διευκολύνσεων ανήρχετο στο ποσόν των Λ.Κ.20.
- Ακολούθως, αυτό αυξήθηκε στο ποσόν των Λ.Κ. 30.000 και κατέληξε στο ποσόν των Λ.Κ.50.
- Η Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 αντεκατεστάθηκε από τη «Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως Επενδυτικού Σχεδίου» ημερ. 12.11.2002 («η Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2002») δια της οποίας εσυνεχίσθηκε η παροχή, προς την εναγομένη, διευκολύνσεων για επενδύσεις σε κινητές αξίες διαμέσου του επενδυτικού λογαριασμού, υπό παρόμοιους όρους. Δυνάμει της Συμφωνίας Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2002 η επενδυτική δραστηριότητα της εναγομένης θα διεξήγητο διαμέσου της εταιρείας «A.L. Pro-Choice Stockbrockers Ltd»), ενός χρηματιστή. Επειδή ο επενδυτικός λογαριασμός επαρουσίασε υπέρβαση η εναγομένη εκλήθηκε, κατ΄ επανάληψιν, να ενεργήσει τα δέοντα προς το σκοπό κάλυψης της υπέρβασης. Σχετικές είναι οι επιστολές ημερ. 15.12.2003, 15.01.2004, 21.09.2004, 21.01.2005, 25.04.2005 και 18.05.
- Δια της επιστολής της ημερ. 18.05.2005 η «Euroinvestment» εκαλούσε την εναγομένη να συμμορφωθεί, εντός τακτής προθεσμίας, με τις υποχρεώσεις της δυνάμει της Συμφωνίας Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2002 καταθέτοντας, στον επενδυτικό λογαριασμό, το ποσόν των Λ.Κ.43.165,93 ή μεταβιβάζοντας, επ΄ ονόματί της, μετοχές ίσης αξίας. Η εναγομένη δεν συνεμορφώθηκε και ακολούθησε ο τερματισμός της Συμφωνίας Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2002 δια της επιστολής ημερ. 06.06.2005, η πώληση των μετοχών, οι οποίες ήσαν εγγεγραμμένες επ΄ ονόματι της «Euroinvestment» και/ή της «EMF Inverstors Limited» και η πίστωση του επενδυτικού λογαριασμού με το προϊόν της πώλησης αυτής. Πλην όμως, ο επενδυτικός λογαριασμός εξακολουθεί να παρουσιάζει χρεωστικό υπόλοιπο ύψους Λ.Κ.46.772,
- Εξ ου και ηγέρθηκε η προκείμενη αγωγή δια της οποίας εγκαλείται η εναγομένη για παράβαση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης ημερ. 12.11.2002 και καλείται να καταβάλει το ποσόν των Λ.Κ.46.772,88, τόκους και έξοδα. Επειδή, δια της συμφωνίας ημερ. 17.10.2006, οι ενάγοντες και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένοι («οι ενάγοντες») ανέλαβαν το σύνολο σχεδόν του ενεργητικού και του παθητικού της "Euroinvestment» καθώς και το σύνολο σχεδόν της επιχείρησής της, αυτοί υποκατεστάθηκαν στα δικαιώματα της "Euroinvestment» επί τη βάσει της Συμφωνίας Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2012 και την αντικατέστησαν στην προκείμενη αγωγή. Η εναγομένη απορρίπτει τις αιτιάσεις και τις αξιώσεις των εναγόντων, εισάγει στην διαδικασία, ως εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους, τις οντότητες «Expresstock Securities Limited», «EMF Investors Limited» και «A.L. Pro-Choice Stockbrockers» και ανταπαιτεί εναντίον των εναγόντων και των οντοτήτων αυτών «(Α) Γενικές και/ή παραδειγματικές και/ή τιμωρητικές και/ή αυξημένες αποζημιώσεις για συνωμοσία και/ή δόλο εκ προθέσεως να (της) προξενήσουν ζημία .... (Β) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι (αυτή) ουδέν ποσόν οφείλει στους ενάγοντες. (Γ) Επιστροφή όλων των ενεχυριασθε(ισών) μετοχών της ..... που κατέχουν οι ενάγοντες. (Δ) Λ.Κ. 46.772,88 με νόμιμο τόκο ως αποζημιώσεις για την ζημία των ενεχυριασθε(ισών) μετοχών της ....», τόκους και έξοδα. Επί τη βάσει των όσων καταγράφονται στο δικόγραφο της εναγομένης και της προσκομισθείσας, εκ μέρους της, μαρτυρίας και λαμβανομένου υπ΄ όψιν του τρόπου χειρισμού της υπόθεσης από τον ευπαίδευτο συνήγορό της, οι υπερασπίσεις στην αξίωση των εναγόντων και η βάση της ανταπαίτησης συνοψίζονται ως εξής:
(1)Οι συμβατικές υποχρεώσεις των διαδίκων δεν περιορίζονται στα καταγεγραμμένα στις Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 αλλά καθορίζονται και στους «Όρους Λειτουργίας Επενδυτικού Σχεδίου», οι οποίοι είναι καταγεγραμμένοι στο πίσω μέρος της αίτησης ημερ. 08.12.1998.
(2)Οι Συμφωνίες Χρηματοδότησεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 αφορούν σε επενδυτικό σχέδιο το οποίο προσομοιάζει στο διεθνές πρότυπο του «margin account». Και αυτό παρά το ότι στην προκείμενη περίπτωση χρηματοδότης της επένδυσης είναι ένας τραπεζικός οργανισμός ενώ στην περίπτωση του διεθνούς προτύπου του «margin account» χρηματοδότης της επένδυσης είναι ο χρηματιστής. Εφ΄ όσον λοιπόν οι Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 αποτελούν, κατ΄ ουσίαν, ένα «margin account», ως αυτό ισχύει διεθνώς, εφαρμοστέα είναι και η σχετική διεθνής πρακτική η οποία διαλαμβάνει τα εξής: Το δάνειο δίδεται για την διεξαγωγή επενδύσεων σε κινητές αξίες, το δε χαρτοφυλάκιο του επενδυτή πρέπει, ανά πάσα στιγμή να τηρεί το συμφωνηθέν ποσοστό απαιτούμενης κάλυψης. Εάν το ποσοστό απαιτούμενης κάλυψης παραβιασθεί τότε ο χρηματοδότης, δηλαδή ο χρηματιστής, οφείλει να καλέσει τον επενδυτή να προσθέσει επιπλέον εξασφαλίσεις («margin call»). Ο επενδυτής είναι υπόχρεος να το πράξει. Εάν ο επενδυτής δεν παράσχει τις ζητηθείσες εξασφαλίσεις τότε ο χρηματοδότης, δηλαδή ο χρηματιστής, οφείλει να ρευστοποιήσει το χαρτοφυλάκιο του επενδυτή.
(3)Η εναγομένη απετάθηκε για συμμετοχή στο επίδικο επενδυτικό σχέδιο κατόπιν εισήγησης του χρηματιστή της Άδωνη Γιάγκου, ο οποίος εργαζόταν στην «Expresstock Securities Limited». Συνήψε δε τη Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 κατόπιν συμβουλής του Ανδρέα Παπαπαρασκευά, υπαλλήλου της «Euroinvestment». Ο Ανδρέας Παπαπαρασκευάς επαρουσίασε στην εναγομένη το όλο ζήτημα ως μια «καλή επένδυση».
(4)Όμως, ουδείς αρμόδιος εξήγησε στην εναγομένη τον τρόπο λειτουργίας του επίδικου επενδυτικού σχεδίου και τον τρόπο λειτουργίας του ποσοστού απαιτούμενης κάλυψης και ουδείς αρμόδιος εξήγησε στην εναγομένη τους κινδύνους οι οποίοι ενυπήρχαν στο σχέδιο αυτό.
(5)Ουδείς αρμόδιος ειδοποίησε εγκαίρως την εναγομένη για το γεγονός ότι το χαρτοφυλάκιό της επαρουσίαζε απώλειες και για το γεγονός ότι ο επενδυτικός λογαριασμός επαρουσίαζε υπέρβαση του ποσοστού απαιτούμενης κάλυψης. Επίσης, ουδείς αρμόδιος ειδοποίησε εγκαίρως την εναγομένη για την ανάγκη παροχής πρόσθετων εξασφαλίσεων («margin call»).
(6)Το χαρτοφυλάκιο της εναγομένης και ο επενδυτικός λογαριασμός δεν έτυχαν ορθής διαχείρισης. Ο επενδυτικός λογαριασμός εχρεώθηκε με διάφορα ποσά παρανόμως.
(8)Η εναγομένη ουδεμία ευθύνη έχει για την σημαντική απώλεια στην αξία του χαρτοφυλακίου της και ουδεμία ευθύνη έχει για τη σημαντική υπέρβαση του ποσοστού απαιτούμενης κάλυψης του επενδυτικού λογαριασμού εφ΄ όσον αυτή (α) δεν έτυχε της δέουσας ενημέρωσης ως προς τον τρόπο λειτουργίας του επίδικου επενδυτικού σχεδίου και του ποσοστού απαιτούμενης κάλυψης, (β) δεν ενημερώθηκε για τους επενδυτικούς κινδύνους οι οποίοι ενυπήρχαν στο σχέδιο αυτό, (γ) δεν έλαβε εγκαίρως το «margin call» και (δ) δεν είχε τη δυνατότητα αυτόβουλης και αυτεξούσιας δράσης εν σχέσει με το χαρτοφυλάκιο της. Από τον Οκτώβριο του έτους 2000, οπότε παρεβιάσθηκε για πρώτη φορά το ποσοστό απαιτούμενης κάλυψης του επενδυτικού λογαριασμού, για την αγορά των μετοχών απαιτείτο η έγκριση της «Euroinvestment».
(9)Ούτε η «Euroinvestment» ούτε οι κατά καιρούς χρηματιστές της εναγομένης «Expresstock Securities Limited» και «A.L. Pro-Choice Stockbrokers» εξετέλεσαν με επιμέλεια τα καθήκοντά τους ως επαγγελματίες. Οι δύο χρηματιστές περιορίσθηκαν στη διαβίβαση εντολών της στο Χ.Α.Κ.
(10)Η «Euroinvestment» και η «EMF Investors Limited», επ΄ ονόματι των οποίων ενεγράφοντο οι μετοχές τις οποίες αγόραζε η εναγομένη, ήσαν καταπιστευματοδόχοι των μετοχών αυτών. Και ως καταπιστευματοδόχοι απέτυχαν να τις προστατεύσουν.
(11)Οι όροι των Συμφωνιών Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 περί των επιβαρύνσεων του εκάστοτε υπολοίπου του επενδυτικού λογαριασμού αποτελούν καταχρηστικές ρήτρες και είναι παράνομοι.
(12)Η "Euroinvestment» επέτυχε τη σύναψη των Συμφωνιών Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 ενεργώντας δολίως και με πρόθεση εξαπάτησης της εναγομένης: Η «Euroinvestment» προσέφερε το επίδικο επενδυτικό σχέδιο, στο οποίο ενυπήρχαν υψηλοί κίνδυνοι, εκμεταλλευομένη την απουσία νομοθετικού πλαισίου, που να προστατεύει τους επενδυτές, και εκμεταλλευόμενη το μέσο μορφωτικό επίπεδο της εναγομένης και την απειρία της στα ζητήματα των χρηματιστηριακών επενδύσεων. Δια των υπερασπίσεών τους οι ενάγοντες και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι απορρίπτουν τις αιτιάσεις και τις αξιώσεις της εναγομένης. Οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «EMF Inverstors Limited» αναφέρουν πώς υπήρξαν καταπιστευματοδόχοι τη «Euroinvestment» εν σχέσει με τις μετοχές τις οποίες αγόραζε η εναγομένη στα πλαίσια λειτουργίας των Συμφωνιών Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002. Όμως, αρνούνται και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς πώς ανέλαβαν οιανδήποτε υποχρέωση, συμβατική ή άλλη, έναντι της εναγομένης και αρνούνται ότι όφειλαν να επιδείξουν οιονδήποτε καθήκον έναντι αυτής. Οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «Expresstock Securities Limited» δέχονται ότι προσέφεραν στην εναγομένη υπηρεσίες χρηματιστή στα πλαίσια συμφωνίας χρηματοδότησης επενδύσεων. Όμως, διευκρινίζουν πώς οι υπηρεσίες αυτές εξαντλούντο στη λήψη εντολών από την εναγομένη και τη διαβίβασή τους στο Χ.Α.Κ. Διευκρινίζουν, επίσης, πώς ουδέποτε προσέφεραν στην εναγομένη υπηρεσίες παροχής επενδυτικών συμβούλων και/ή υπηρεσίες διαχείρισης του χαρτοφυλακίου της και ουδέποτε την εχρέωναν για τέτοιες υπηρεσίες. Περαιτέρω, οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «Expresstock Securities Limited» ισχυρίζονται πώς κατά την περίοδο από τις 28.11.2000 έως και τις 14.03.2002 αυτοί δεν προσέφεραν οιανδήποτε υπηρεσία στην εναγομένη και πώς, κατά την περίοδο αυτή, η εναγομένη διεβίβαζε η ιδία προσωπικώς τις εντολές της στο Χ.Α.Κ. ως αντιπρόσωπός τους. Εξ ου και το χρεωστικό υπόλοιπο του επενδυτικού λογαριασμού είναι το αποτέλεσμα των αποφάσεων και των ενεργειών της ιδίας της εναγομένης. Τέλος, οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «A.L. Pro-Choice Stockbrokers» αναφέρουν, κατά πρώτον, πώς έχουν μετονομασθεί διαδοχικώς και πώς σήμερα ονομάζονται «A.L. Prochoice Group Public Limited». Συνεπώς, συνεχίζουν, αυτοί ενάγονται με λανθασμένο όνομα. Οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «A.L. Pro-Choice Stockbrokers» αναφέρουν, ακόμη, πώς ουδεμίαν σχέσην έχουν με τα επίδικα ζητήματα και ουδέποτε προσέφεραν υπηρεσίες στην εναγομένη. Για να αποδειχθεί η αξίωση των εναγόντων και για να προωθηθεί η υπεράσπιση αυτών καθώς και των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «EMF Investors Limited» κατέθεσε ο Μάριος Σαββίδης, Πρώτος Εκτελεστικός Πρόεδρος των εναγόντων και Εκτελεστικός Πρόεδρος των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «EMF Investors Limited». Για να προωθηθεί η υπεράσπιση και για να αποδειχθεί η ανταπαίτηση κατέθεσαν η ίδια η εναγομένη Γιαννούλα Σχίζα και ο υιός της Σάββας Σχίζας. Για να προωθηθεί η υπεράσπιση των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Εxpresstock Securities Limited» και «A.L. Prochoice Stockbrokers» κατέθεσε ο Ανδρέας Λεωνίδου, διευθυντής των εταιρειών «A.L. Prochoice Group Public Limited» και «A.L. Prochoice Securities Limited». Επιπλέον της ένορκης προφορικής μαρτυρίας τους τα πρόσωπα αυτά κατέθεσαν σωρεία εγγράφων. Η προφορική μαρτυρία είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά της διαδικασίας, η δε έγγραφη είναι καταχωρισμένη ως τεκμήρια. Μελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα, υπό το πρίσμα και των τελικών αγορεύσεων των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων, και εξετάσθηκε η προσαχθείσα μαρτυρία. Κρίνεται ευχερέστερο η μαρτυρία να παρουσιασθεί και να σχολιασθεί τμηματικά, κατά τη συζήτηση εκάστου των επίδικων ζητημάτων, η οποία ακολουθεί:
(1)Στις περιπτώσεις σύναψης γραπτής συμφωνίας, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των συμβαλλομένων προκύπτουν από το ίδιο το κείμενό της. Εάν στο κείμενο υπάρχουν ασάφειες, τότε είναι αναγκαία η ερμηνεία. Η ερμηνεία μίας ασαφούς συμβατικής πρόνοιας ή ενός ασαφούς συμβατικού όρου, δηλαδή η διαδικασία απόδοσης του αληθινού τους νοήματος, είναι ζήτημα νομικό, ακολουθεί συγκεκριμένους (ερμηνευτικούς) κανόνες και γίνεται από το Δικαστήριο (Pell Frishcmann Consultants Ltd v. Δημοκρατίας
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 33). Βασικός ερμηνευτικός κανόνας των συμβάσεων συναρτά τη βούληση των συμβαλλομένων με τα όσα καταγράφονται σε μία σύμβαση. Στα καταγεγραμμένα αποδίδεται η σημασία που αυτά ενέχουν στην κοινή καθημερινή συνεννόηση. Είναι απαραίτητο να διαπιστωθεί με ποία σημασία οι όροι, που χρησιμοποιούνται σε μία σύμβαση, γίνονται αντιληπτοί από το μέσο συνετό ενήλικα. Για το σκοπό αυτό είναι συχνά χρήσιμο να αποκαλυφθεί το υπόβαθρο της συμφωνίας, αποκλειομένων, όμως, των διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν, των μονομερών δηλώσεων και των υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων (Χαραλάμπους ν. Αχιλλέως κ.α.
(2001)1 (Β) Α.Α.Δ. 1058, 1068,Θεολόγος κ.α. ν. Κτηματική Εταιρεία Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407, Πολύφημος Χοτέλς Λτδ ν. Μούτση
(2000)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1809). Η ένταξη, σε γραπτή συμφωνία, και όρου ο οποίος, όμως, δεν καταγράφεται στο κείμενό της (εξυπακουόμενος όρος) αποτελεί εξαιρετικό μέτρο. Εξυπακούεται η ύπαρξη όρου σε ορισμένη συμφωνία, ο οποίος δεν περιλαμβάνεται στο κείμενό της, μόνον εφ΄ όσον αυτό κρίνεται απαραίτητο για να προσδοθεί εμπορική δραστικότητα (business efficacy) στη συμφωνία (Bauer ν. Διογένης Ηροδότου και Υιοί Λίμιτεδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 324, 333 - 334). Στην προκείμενη περίπτωση οι Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) είναι σαφείς. Καθορίζουν, ως μόνη υποχρέωση των εναγόντων, την παροχή, στην εναγομένη, δανείων και άλλων πιστωτικών διευκολύνσεων για σκοπούς επένδυσης σε αξίες. Οι Συμφωνίες αυτές ουδόλως καθιστούν τους ενάγοντες διαχειριστές του επενδυτικού λογαριασμού και ουδόλως δημιουργούν οιονδήποτε καθήκον των εναγόντων για την κερδοφόρα εξέλιξη της επενδυτικής δραστηριότητας της εναγομένης. Συγκεκριμένα, οι Συμφωνίες ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) διαλαμβάνουν τα εξής: Ο χρηματοδότης, δηλ. οι ενάγοντες, αναλαμβάνουν την υποχρέωση να παρέχουν στον επενδυτή, δηλ. την εναγομένη, δάνεια και/ή άλλες πιστωτικές διευκολύνσεις για να τα χρησιμοποιήσει σε επενδύσεις σε κινητές αξίες. Το ανώτατο πιστωτικό όριο των διευκολύνσεων αυτών θα καθορίζεται εκάστοτε από τον χρηματοδότη, η δε επενδυτική δραστηριότητα του επενδυτή θα διεξάγεται διαμέσου συγκεκριμένου χρηματιστή. Οι μετοχές οι οποίες θα αγοράζονταν στα πλαίσια λειτουργίας των Συμφωνιών θα εγγράφονται, για σκοπούς εγγύησης, επ΄ ονόματι του χρηματοδότη ή της θυγατρικής του εταιρείας «EMF Investors Ltd», η οποία θα ενεργεί ως καταπιστευματοδόχος αυτού. Ο επενδυτής θα πιστώνεται με τα οφέλη και τα έσοδα που θα προκύπτουν από την πώληση των αξιών. Αξίες και ωφελήματα θα παραμείνουν εγγεγραμμένα επ΄ ονόματι του χρηματοδότη ή της «EMF Investors Limited» για όσον χρόνο υπάρχει υπόλοιπον οφειλόμενον από τον επενδυτή. Ο χρηματοδότης έχει το δικαίωμα να πωλεί τις αξίες και να εισπράττει το εκ της πωλήσεως εισόδημα ή να εισπράττει οιονδήποτε εισόδημα από μέρισμα ή άλλο ποσόν προς εξόφληση οιουδήποτε ποσού οφειλομένου σε αυτόν από τον επενδυτή άνευ επηρεασμού του δικαιώματός του (του χρηματοδότη) να απαιτεί, από τον επενδυτή, οιονδήποτε οφειλόμενο προς αυτόν ποσόν. Οι διευκολύνσεις θα παρέχονται στον επενδυτή διαμέσου λογαριασμού ο οποίος θα χρεώνεται με διάφορα συγκεκριμένα ποσά, ως τα έξοδα διαχείρισης, τα δικαιώματα συναλλαγών, το χρεωστικό επιτόκιο, το επιτόκιο υπερημερίας και το επιτόκιο ανοίγματος. Προς εξόφληση των υποχρεώσεών του ο επενδυτής υποχρεούται να καταθέσει στον χρηματοδότη μετρητά ή να μεταβιβάσει, επ΄ ονόματί του ή επ΄ ονόματι της «EMF Investors Limited», κινητές αξίες των οποίων η συνολική τιμή να είναι τέτοια ώστε οι υποχρεώσεις του επενδυτή προς το χρηματοδότη, δυνάμει του επενδυτικού λογαριασμού, να μην υπερβαίνουν συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας των εκάστοτε δεσμευμένων κινητών αξιών. Ο χρηματοδότης δικαιούται, από καιρού εις καιρόν, να απαιτεί από τον επενδυτή αύξηση ή μετατροπή των αξιών, τις οποίες κρατεί ως προαναφέρεται, ή κατάθεση μετρητών ώστε να διατηρείται το καθοριζόμενο ποσοστό απαιτούμενης κάλυψης, δηλ. η καθοριζομένη αναλογία μεταξύ των υποχρεώσεων και των εξασφαλίσεών του. Ο χρηματοδότης δικαιούται οποτεδήποτε θελήσει να τερματίσει τη Συμφωνία, να καταστήσει όλες τις διευκολύνσεις ληξιπρόθεσμες και αμέσως απαιτητές και να εκποιήσει τις αξίες τις οποίες κρατεί, ως προαναφέρεται. Η παροχή των διευκολύνσεων προς τον επενδυτή διέπεται και από τους «Όρους Λειτουργίας Επενδυτικού Σχεδίου», ως αυτοί καταγράφονται στο πίσω μέρος της «Αίτησης για συμμετοχή στο επενδυτικό σχέδιο Ε&F» (τεκμήριο 7), την οποίαν υποβάλλει σχετικώς ο επενδυτής ο οποίος επιθυμεί τη σύναψη συμφωνίας χρηματοδότησης επενδύσεων (δείτε στον όρο 1 των τεκμηρίων 10 και 13). Παρατηρείται πώς οι Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 είναι αυτάρκεις και η εμπορική τους δραστικότητα (business efficacy) είναι αυτόδηλη. Για τη λειτουργία των Συμφωνιών αυτών δεν χρειάζεται η προσθήκη οιουδήποτε εξυπακουόμενου όρου και ούτε χρειάζεται η επίκληση και εφαρμογή της «διεθνούς πρακτικής» περί των «margin accounts», ως αυτά ισχύουν σε άλλες χώρες. Άλλωστε, οι Συμφωνίες αυτές ελειτούργησαν για μακρό χρονικό διάστημα χωρίς την ανάγκη προσφυγής στους όρους τους οποίους τώρα επιχειρεί να εισάξει η εναγομένη. Η Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 ελειτούργησε έως και τις 12.11.2002, η δε Συμφωνία Χρηματοδοτήσεως ημερ. 12.11.2002 λειτούργησε έως και τις 06.06.2005, οπότε ετερματίσθηκε δια της επιστολής της «Euroinvestment» ίδιας ημερομηνίας (τεκμήριο 22). Απόδειξη της αυτοδύναμης λειτουργίας των Συμφωνιών Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.11.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) καθώς και της επενδυτικής δραστηριοποίησης της εναγομένης δυνάμει αυτών, αποτελούν τα κατά καιρούς αιτήματά της για αύξηση του ορίου των παρεχόμενων διευκολύνσεων και η έγκρισή τους (τεκμήρια 8 και 9), το αίτημά της ημερ. 11.12.2002 για μεταφορά του επενδυτικού λογαριασμού στην αρμοδιότητα των χρηματιστών 'A.L. Pro-Choice Stockbrokers Ltd» (τεκμήριο 12), καθώς και η εκ μέρους της παροχή, στις 10.04.2003, μετρητών για σκοπούς εξασφάλισης των συμβατικών υποχρεώσεών της (τεκμήριο 20). Δυνάμει των Συμφωνιών Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2012 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως), η εναγομένη παρεχώρησε πληρεξούσια έγγραφα στους χρηματιστές «Expresstock Securities Limited», αρχικώς, και «A.L. Prochoice Stockbrokers Ltd», στη συνέχεια (τεκμήρια 11 και 14, αντιστοίχως). Οι χρηματιστές είχαν την εξουσία να διενεργούν, ενώπιον του Χ.Α.Κ. και της «Euroinvestment», εξ ονόματος και για λογαριασμό της εναγομένης, τα απαραίτητα για την επενδυτική δραστηριότητά της. Ας σημειωθεί πώς τα διαλαμβανόμενα στα πληρεξούσια έγγραφα (τεκμήρια 11 και 14) δεν τα καθιστούν συμφωνίες διαχείρισης του χαρτοφυλακίου της εναγομένης (investor's portofolio management agreement). Ας σημειωθεί, επίσης, πώς οιαδήποτε πρόνοια η οποία περιέχεται στις Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) ή στους «Όρους Λειτουργίας Επενδυτικού Σχεδίου» (τεκμήριο 7) και η οποία αφορά σε καθήκοντα και/ή ευθύνες χρηματιστή δεν δεσμεύει τους εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους «Expresstock Securities Limited» ούτε τους εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους «A.L. Prochoice Stockbrokers» εφ΄ όσον αυτοί δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη (privity of contract). Εξετάσθηκε η μαρτυρία του Σάββα Σχίζα περί του ορθού, κατά την αντίληψή του τρόπου λειτουργίας του επίδικου επενδυτικού σχεδίου και περί των, κατά την αντίληψή του, υποχρεώσεων των εναγόντων και των εξ ανταπαιτήσεων εναγομένων έναντι της εναγομένης και του χαρτοφυλακίου της. Συνεκρίθηκαν δε αυτά με τα όσα ρητώς διαλαμβάνουν οι Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) και τα πληρεξούσια έγγραφα (τεκμήρια 11 και 14) και με τα όσα εδήλωσαν σχετικώς ο Μάριος Σαββίδης και ο Ανδρέας Λεωνίδου. Ας σημειωθεί πώς ο Μάριος Σαββίδης και ο Ανδρέας Λεωνίδου επαρουσίασαν τις θέσεις τους παραπέμποντας στο σαφές κείμενο εγγράφων. Ζητήματα παρόμοια με τα επίδικα έχουν απασχολήσει την πρόσφατη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και διατάξεις σε συμβάσεις που συνάπτουν επενδυτές με οργανισμούς που παρέχουν πιστωτικές διευκολύνσεις για χρηματιστηριακές επενδύσεις καθώς και οργανισμούς που παρέχουν υπηρεσίες συναφείς με το χρηματιστήριο, παρόμοιες με τις επίδικες, έχουν ήδη εξετασθεί. Ειδική αναφορά γίνεται στις αποφάσεις Έλληνας Χρηματοδοτήσεις Λτδ ν. Γιάλλουρου
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 120, Marketrends Finance Ltd v. Πέρδικου κ.α.
(2006)1 (Β) Α.Α.Δ. 1042, Συρίμη ν. Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Παγκυπριακή Λτδ,
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 1131 Καλλικάς ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 1238, Πολιτική Έφεση αρ. 356/2008 Γρηγόρης Γρηγορίου ν. Euroinvestment & Finance Ltd, ημερ. 22.12.2011, Πολιτική Έφεση αρ. 98/2009 Σοφία Μάτση ν. Ellinas Finance Ltd, ημερ. 31.10.2012, Πολιτική Έφεση αρ. 4/2009 Ιωάννης Ζερβού κ.α. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ημερ. 14.01.2013, Πολιτική Έφεση αρ. 209/2009 Μιχάλης Χατζηγαβριήλ ν. Ellinas Finace Public Company Limited, ημερ. 20.03.2013, Πολιτική Έφεση αρ. 340/2009 Παναγιώτης Ζερβός ν. Hellenic Bank Public Company Ltd, ημερ. 21.11.2013 και Πολιτική Έφεση αρ. 373/2009 Μαρία Νικολάου ν. Εllinas Finance Ltd κ.α. ημερ. 22.11.2013.. Επιγραμματικώς σημειώνονται τα ακόλουθα: Οι Συμφωνίες Χρηματοδοτήσεως ημερ. 09.12.1998 και 12.11.2002 (τεκμήρια 10 και 13, αντιστοίχως) καθώς και τα πληρεξούσια έγγραφα (τεκμήρια 11 και 14) αναθέτουν σαφείς και διακεκριμένους ρόλους στους ενάγοντες και τους εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους: Οι ενάγοντες περιορίζονται στην χρηματοδότηση της επίδικης επενδυτικής δραστηριότητας της εναγομένης, οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «EMF Investors Limited» περιορίζονται στη φύλαξη των αξιών, οι οποίες αγοράζονται στα πλαίσια της δραστηριότητας αυτής, ως εγγύηση των υποχρεώσεών της εναγομένης έναντι των εναγόντων, οι δε εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «Expresstock Securities Limited» και «A.L. Prochoice Stockbrokers» περιορίζονται στη διενέργεια, ενώπιον του Χ.Α.Κ. και της «Euroinvestment», και εξ ονόματος και για λογαριασμό της εναγομένης, τα απαραίτητα για την άσκηση της επίδικης επενδυτικής δραστηριότητας της τελευταίας. Οι Συμβάσεις και τα επίδικα πληρεξούσια έγγραφα ουδεμία πρόνοια περιέχουν για προκαθορισμένη και εγγυημένη απόδοση είτε του επενδυτικού σχεδίου στο οποίο συμμετείχε η εναγομένη είτε του χαρτοφυλακίου της. Ο ρόλος, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των εναγόντων και καθ' ενός των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων καθορίζονται ρητώς από τις Συμφωνίες που αυτοί συνομολόγησαν και τα πληρεξούσια που αυτοί έλαβαν. Και αυτά ουδόλως περιλαμβάνουν την υποχρέωση οιουδήποτε των εναγόντων και των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων να προχωρήσουν σε πωλήσεις μετοχών του χαρτοφυλακίου της εναγόμενης, καθ' οιονδήποτε στάδιο, με σκοπό την εξόφληση χρεωστικού υπολοίπου του επενδυτικού λογαριασμού. Τα όσα η πλευρά της εναγομένης ισχυρίζεται περί τέτοιας υποχρέωσης, περί ύπαρξης καθήκοντος επιμελείας των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων έναντι της εναγομένης και περί της ιδιότητας των εναγόντων και των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «EMF Investors Limited» ως καταπιστευματοδόχων της εναγομένης είναι αβάσιμα και εκτός του συμβατικού πλαισίου που καθορίζει τις σχέσεις τους. Εν πάση περιπτώσει, εάν η εναγόμενη πράγματι θεωρούσε αντισυμβατικά και παράνομα τα όσα οι ενάγοντες και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι έπρατταν (ή παρέλειπαν να πράξουν) μπορούσε να τερματίσει τις Συμφωνίες και να επιδιώξει αμέσως τις ανάλογες θεραπείες, ως το δίκαιο των συμβάσεων προβλέπει.
(2)Κατ' αρχήν, είναι επιτρεπτή η προβολή αξίωσης βασισμένης σε παράβαση σύμβασης και σε αμέλεια, εκ παραλλήλου. Το επίπεδο επιμέλειας το οποίο οι επαγγελματίες οφείλουν να επιδεικνύουν καθορίζεται στο άρθρο 51
(1)(β) του Κεφ. 148. Οι επαγγελματίες οφείλουν να καταβάλλουν "τέτοια δεξιότητα( ) και επιμέλεια ( ) .. όπως ένα λογικό και σωστό πρόσωπο, που έχει όλα τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις". "Το καθήκον ... κάθε ειδικευμένου επαγγελματία (πρακτήρα), προς πρόσωπο το οποίο βασιζόμενο στη δεξιότητα του περιέρχεται υπό τη φροντίδα του, .. Συνιστάται στη στράτευση της γνώσης και την επίδειξη της επιμέλειας που αναμένεται από πρόσωπο το οποίο κατέχει και διακηρύττει ότι κατέχει τη συγκεκριμένη δεξιότητα.....". (Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνης
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614, 621). "Το επίπεδο (επιμέλειας) είναι του συνήθους, επιμελούς και ικανού επαγγελματία. Δεν είναι ούτε εκείνο του πολύ προσοντούχου, ούτε εκείνο ενός επαγγελματία που κατέχει τα ελάχιστα προσόντα. Συμμόρφωση με τη γενική πρακτική του επαγγέλματος μπορεί να παρέχει κάποια κάλυψη αλλά όχι πάντα και ιδιαίτερα όταν η συγκεκριμένη πρακτική δεν έτυχε να δοκιμαστεί δικαστικά" (Beaumont κ.ά. ν. Νίκου Παπακλεοβούλου,
(2010)1 (Α) Α.Α.Δ. 525). Το ερώτημα τί συνιστά, υπό τις περιστάσεις, εύλογη επαγγελματική επιμέλεια, αποφασίζεται από το Δικαστήριο και όχι από την εκάστοτε επαγγελματική ομάδα. Όμως, η πρακτική ορισμένου επαγγέλματος, όπως αυτή αποδεικνύεται με μαρτυρία εμπειρογνωμόνων, τυγχάνει πάντοτε σεβασμού. Αυτό σημαίνει ότι εάν αποδειχθεί ότι ο εναγόμενος συνεμορφώθηκε με τα επίπεδα που απαιτεί το επάγγελμά του, το Δικαστήριο μάλλον θα αποφανθεί υπέρ του. Αποδίδεται βαρύτητα στην καθιερωμένη επαγγελματική πρακτική, με αποτέλεσμα το βάρος του ενάγοντος να αποδείξει την επαγγελματική αμέλεια του αντιδίκου του είναι μεγάλο (Wienfied and Jolowicz on Tort, sixteenthedition, Sweet and Maxwell, 2002, σελ. 196). Στην προκείμενη περίπτωση, τα όσα ο Σάββας Σχίζας επικαλείται ως τα αποδεικτικά της επαγγελματικής αμέλειας των εναγόντων και των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων είναι αόριστα, υποθετικά και ατεκμηρίωτα. Ο μάρτυρας αυτός δεν υπέδειξε συγκεκριμένες ενέργειες στις οποίες, εάν οι ενάγοντες και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι προέβαιναν, θα παρέκαμπταν τη αδιαμφισβήτητη γενική πτώση που επαρουσίαζε το Χ.Α.Κ. κατά τον ουσιώδη χρόνο και θα καθιστούσαν το επίδικο επενδυτικό σχέδιο κερδοφόρο. Δεν υπάρχει μαρτυρία για την αξία εκάστης των μετοχών του χαρτοφυλακίου της εναγόμενης κατά τους διάφορους χρόνους και ούτε υπάρχει μαρτυρία εάν υπήρχε ενδιαφέρον για την πώλησή τους. Αντιστοίχως, δεν υπεδείχθηκαν οι μετοχές η αγορά των οποίων κατ' ισχυρισμόν, θα καθιστούσε το χαρτοφυλάκιο της εναγομένης κερδοφόρο και ούτε υπάρχει μαρτυρία κατά πόσον οι μετοχές αυτές ήσαν υπό διαπραγμάτευσιν κατά τους διάφορους χρόνους. Ο Σάββας Σχίζας περιορίσθηκε να ισχυρισθεί, κατά τρόπον γενικόλογο, πώς όταν ο επενδυτικός λογαριασμός επαρουσίαζε χρεωστικό υπόλοιπο οι ενάγοντες και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι όφειλαν να πωλήσουν τις αξίες περιθωρίου ασφάλειας για να μειώσουν την ζημιά. Εν πάσει περιπτώσει, οι επιστολές των εναγόντων προς την εναγομένη ημερ. 12.07.2000, 15.12.2003, 15.01.2004, 21.09.2004, 21.01.2005, 15.04.2005 και 18.05.2005 (τεκμήρια 19 και 21) αποδεικνύουν πώς η εναγομένη ενημερώθηκε κατ΄ επανάληψιν για την υπέρβαση του ανώτατου πιστωτικού ορίου των διευκολύνσεων τις οποίες ελάμβανε από τους εναγομένους, για την παραβίαση του ποσοστού απαιτούμενης κάλυψης και για την ανάγκη λήψης, εκ μέρους της, άμεσων διορθωτικών κινήσεων. Πλην όμως, η εναγομένη αδιαφόρησε ή, τουλάχιστον, αδράνησε. Τον λόγο για την αδράνειά της αυτή τον απεκάλυψε η ιδία όταν, κατά την αντεξέτασή της από την ευπαίδευτη συνήγορο των εναγόντων και των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «EMF Investors Limited», παρεδέχθηκε πώς ενημερώθηκε για την ελλειματική κατάσταση του επενδυτικού λογαριασμού κατά το έτος 2002 όμως επέλεξε να μην προβεί σε οιανδήποτε ενέργεια γιατί «ήταν ..... αργά. Το 2002 ό,τι και να έκαν(ε) ήταν λάθος. Όλα είχαν χαθεί». Η στρεβλή αυτή στάση της εναγομένης έναντι των κρίσιμων συμβατικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεών της και η αυθαίρετη απαίτησή της να επωφεληθεί τα κέρδη του επίδικου επενδυτικού σχεδίου αλλά να μην επωμισθεί οιονδήποτε επενδυτικό κίνδυνο απεκαλύφθηκε, επίσης, από την ιδία κατά την αντεξέτασή της από την ευπαίδευτη συνήγορο των εναγόντων και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «EMF Investors Limited». Απαντώντας σε ερωτήσεις της κας Χαραλάμπους, η εναγομένη, με λόγο συχνά απότομο και ερειστικό, ανέφερε πώς δεν θεωρούσε τα δάνεια και τις πιστωτικές διευκολύνσεις που της παρεσχέθηκαν από τους ενάγοντες ως δικά της χρήματα αλλά τα θεωρούσε ως χρήματα των εναγόντων. Εξ ου και ανέμενε από αυτούς να τα προστατεύσουν. Είπε χαρακτηριστικά «Δικό τους ήταν το σχέδιο και ας φρόντιζαν να πάρουν τα λεφτά τους».
(3)Είναι γεγονός ότι ο περί Καταχρηστικών Ρητών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος (Ν.93(Ι)/1996)εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις συμβάσεων παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και είναι γεγονός ότι καταχρηστικές ρήτρες σε τέτοιες συμβάσεις δεν δεσμεύουν τον καταναλωτή. Το άρθρο 7 του Ν.93(Ι)/96 ορίζει πως "οι ρήτρες διατυπώνονται με σαφή και κατανοητό τρόπο" και πως "σε περίπτωση αμφιβολίας για την έννοια μια γραπτής ρήτρας υπερισχύει η ευνοϊκότερη για τον καταναλωτή ερμηνεία". Στην προκείμενη περίπτωση, τα όσα η εναγομένη ισχυρίζεται περί καταχρηστικών ρητρών και ετεροβαρών συμβατικών ορών στις Συμφωνίες είναι αβάσιμα εφ' όσον καθ' όλην τη διάρκεια ισχύος αυτών η εναγόμενη είχε δικαίωμα τερματισμού τους κατά το δίκαιο των συμβάσεων καθώς και δικαίωμα πώλησης μετοχών του χαρτοφυλακίου της.
(4)Τα όσα η εναγομένη Γιαννούλα Σχίζα εδήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου για να πείσει πώς συνήψε τις επίδικες συμφωνίες μετά από παροτρύνσεις και συμβουλές τρίτων, πώς κατά πάντα ουσιώδη χρόνο υπήρξε μια απλή οικοκυρά, χωρίς επαρκείς γνώσεις και πολύπλοκη σκέψη, η οποία υπήρξε το θύμα υστερόβουλου και ανέντιμου χρηματοδότη και αμελών και αδιάφορων χρηματιστών, κρίνονται ως ψεύδη και ως εκ των υστέρων πονηρά επινοήματα. Η κρίση αυτή βασίζεται στα ακόλουθα: Κατά την κυρίως εξέτασή της η εναγόμενη Γιαννούλα Σχίζα επαρουσιάσθηκε ως μια 63χρονη άπραγη οικοκυρά, με περιορισμένες γνώσεις ως προς τα χρηματιστηριακά, η οποία, όμως, επεδείκνυε μια περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα, πολύ πριν από τη σύναψη των Συμφωνιών, ως πελάτιδα της «Euroinvestment». Κατά την αρχή της αντεξέτασής της επέμεινε πώς κατά το έτος 1998, οπότε ξεκίνησαν οι επίδικες δοσοληψίες της με την «Euroinvestment» και τους εξ ανταπαιτήσεως εναγομένους, ήταν μια οικοκυρά, χωρίς εισοδήματα, ευπειθής, η οποία απεφάσισε να αυξήσει την επενδυτική της δραστηριότητα χωρίς να ενημερώσει και χωρίς να συμβουλευθεί το σύζυγό της, ο οποίος ετύγχανε αστυνομικός, και χωρίς να συμβουλευθεί τον 26χρονο τότε υιό της Σάββα Σχίζα ο οποίος εσπούδαζε, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Διοίκηση Επιχειρήσεων και Χρηματοοικονομικά. Η εναγομένη Γιαννούλα Σχίζα επέμεινε πώς απεφάσισε να συμμετάσχει στο επίδικο επενδυτικό σχέδιο και να αναλάβει δάνεια ύψους δεκάδων χιλιάδων λιρών χωρίς να ενημερώσει τους οικείους της, βασιζόμενη αποκλειστικώς στις παραστάσεις ξένων. Πρόκειται για μια εκδοχή γεγονότων αντίθετη με τη κοινή λογική και την ανθρώπινη εμπειρία, εξ ου και καθόλου πειστική. Τα ψεύδη της εναγομένης Γιαννούλας Σχίζα ως προς το ζήτημα αυτό αποδεικνύονται και από το γεγονός πώς τώρα βασίζεται στις γνώσεις και τις εμπειρίες του υιού της Σάββα Σχίζα, τον οποίον εκάλεσε ως μάρτυρα εμπειρογνώμονα για να αντιμετωπίσει την αξίωση και για να προωθήσει την ανταπαίτηση. Τα ψεύδη της ενάγουσας Γιαννούλας Σχίζα απεκαλύφθηκαν και κατά την εξέλιξη της αντεξέτασης της από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Expresstock Securities Limited» και «A.L. Prochoice Stockbrokers» οπότε αυτή εδέχθηκε πώς, κατά τον ουσιώδη χρόνο, όχι μόνον μια άπραγη και εύπειστη οικοκυρά, δεν ήταν αλλά, αντιθέτως, συνεργαζόταν στενά με χρηματιστές και συναφή επαγγέλματα ως αδειούχα πιστοποιούσα υπάλληλος και διεξήγαγε απευθείας χρηματιστηριακή δραστηριότητα ως αντιπρόσωπος χρηματιστών. Διεξήγαγε τη δραστηριότητά αυτή από το σπίτι της, διαμέσου ηλεκτρονικού υπολογιστή τον οποίον έθεσε σε λειτουργία ο υιός της Σάββας Σχίζας, και χρησιμοποιώντας κωδικό τον οποίον της παρεχώρησαν αδειούχοι χρηματιστές. Επί τη βάσει αυτών των αποκαλύψεων, τα πραγματικά χαρακτηριστικά της εναγομένης ως επενδυτή δεν είναι αυτά τα οποία η ιδία επεχείρησε να παρουσιάσει. Στην πραγματικότητα, καθ΄ όλους τους ουσιώδεις χρόνους η εναγομένη υπήρξε μία δυναμική και έμπειρη επενδυτής, η οποία είχε επίγνωση των επιλογών και των πράξεών της και η οποία ήλεγχε τις υποθέσεις της. Η εναγομένη επέλεξε να εγκαταλείψει τη συμβατική σχέση, την οποία συνειδητώς εδημιούργησε με την «Euroinvestment», όταν ο επενδυτικός λογαριασμός επαρουσίαζε ελλείμματα. Η πραγματικότητα αυτή επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του Ανδρέα Λεωνίδου ο οποίος, δια των τεκμηρίων 42 έως και 45, απέδειξε πώς έως και τον Αύγουστο του έτους 2003 η εναγομένη διεκπεραίωνε η ιδία τις χρηματιστηριακές συναλλαγές εν σχέσει με τον επενδυτικό λογαριασμό ως αντιπρόσωπος των χρηματιστών της και, μάλιστα, ελάμβανε προμήθεια. Η θετική παρουσία του Ανδρέα Λεωνίδου ενώπιον του Δικαστηρίου, ο σαφής, άμεσος και τεκμηριωμένος λόγος του, καθιστούν αξιόπιστες και τις δηλώσεις του περί πλήρους γνώσης της εναγομένης σχετικώς με τα επίδικα ζητήματα και περί της αυτόβουλης και αυτόνομης δραστηριοποίησής της.
(5)Τέλος, δια της προσαγωγής θετικής, πλήρους και αξιόπιστης μαρτυρίας, οι ενάγοντες απέδειξαν την αξίωσή τους. Ο Μάριος Σαββίδης, ο οποίος ανέλαβε να δώσει λεπτομερείς πληροφορίες για την πορεία του επενδυτικού λογαριασμού, για την ακρίβεια και τη νομιμότητα των καταχωρίσεων σε αυτόν, καθώς επίσης, και για την ορθότητα του χρεωστικού υπολοίπου το οποίο αυτός παρουσιάζει υπήρξε μάρτυρας καθ΄ όλα αξιόπιστος. Ο Μάριος Σαββίδης κατέθεσε, ως τεκμήρια, την πλήρη κατάσταση του επενδυτικού λογαριασμού (τεκμήριο 15) και τα πινακίδια των συναλλαγών που διενεργήθηκαν εν σχέσει με αυτόν (contract nutes)(τεκμήριο 16). Επαρουσίασε και ανέλυσε τα τεκμήρια 15 και 16 με λόγο άμεσο, κατατοπιστικό, σταθερό και συμπαγή. Παρά την επίπονη αντεξέτασή του από τον ευπαίδευτο συνήγορο της εναγομένης ο Μάριος Σαββίδης παρέμεινε αμετακίνητος στις θέσεις του και ενίσχυσε την θετική εικόνα τους ως μάρτυρας. Ας σημειωθεί πώς η κατάσταση του επενδυτικού λογαριασμού (τεκμήριο 15) καθώς και τα πινακίδια συναλλαγών (contract notes) (τεκμήριο 16) αποτελούν εκ πρώτης όψεως απόδειξη των καταχωρίσεων τις οποίες αυτά περιέχουν. Έτσι, το βάρος απόδειξης σφαλμάτων σε αυτά μετατέθηκε στους ώμους της εναγομένης (απόφαση Παναγιώτης Ζερβός ν. Hellenic Bank Public Company Ltd (ανωτέρω)). Και αυτή απέτυχε να το αποσείσει. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ» και εναντίον της εναγομένης και εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσας για το ποσόν των €79.916,21 (ισόποσον Λ.Κ.46.772,88), το οποίο θα φέρει τόκο με επιτόκιο 9,5% από τις 05.07.05, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής έως την εξόφληση. Τα έξοδα της αγωγής, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ» και εναντίον της εναγομένης και εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσας. Η ανταπαίτηση αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της ανταπαίτησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ» και υπέρ των εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Expresstock Securities Limited», «EMF Investors Limited» και «A.L. Prochoice Stockbrokers» και εναντίον της εναγομένης και εξ ανταπαιτήσεως ενάγουσας. Επειδή η αξίωση και η ανταπαίτηση εναντίον των εναγόντων και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένων «Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ» συνεκδικάστηκαν και επειδή οι ενάγοντες και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ» και οι εξ ανταπαιτήσεως εναγόμενοι «EMF Investors Limited» εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο δικηγόρο, να υπολογισθεί, υπέρ των διαδίκων αυτών, ένα σύνολο εξόδων. (Υπ.) ............................................ Α. Κ. Λυκούργου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο