ΣΠΑΡΤΑΚΟΥ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ ν. CYPROPERTIES LTD, Αρ. Αγωγής 7625/07, 23/10/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A380 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Καουτζάνη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 7625/07 Μεταξύ: ΣΠΑΡΤΑΚΟΥ ΜΟΥΡΑΤΙΔΗ Ενάγοντα και CYPROPERTIES LTD Εναγομένων ------------------------- Ημερομηνία: 23 Οκτωβρίου 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον ενάγοντα: κ. Σ. Κώστα για Στέλιος Αμερικάνος & Σία ΔΕΠΕ Για τους εναγόμενους: κ. Α. Δράκος για Δράκος και Ευθυμίου ΔΕΠΕ και κ. Γ. Παπαντωνίου για Γεώργιος Παπαντωνίου & Σία Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή, η οποία καταχωρήθηκε στις 20.6.2007, ο ενάγων απαιτεί από τους εναγόμενους γενικές και ειδικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες, οδύνη, πόνο, απώλεια της προσωπικής άνεσης και άλλες συνεπακόλουθες ζημιές και/ή απώλειες και/ή έξοδα που υπέστη, συνεπεία τραυματισμού του σε εργατικό ατύχημα, που επεσυνέβη περί τις 31.5.2006, ενόσω εργοδοτείτο από τους εναγόμενους κατά τη διάρκεια της εργασίας του λόγω της αμέλειας και/ή της παράβασης των εκ του νόμου και εκ των κανονισμών και/ή εκ συμβάσεως απορρεόντων καθηκόντων των εναγομένων, πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα. Σύμφωνα με την τροποποιημένη έκθεση απαίτησης του γενικά οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος, που καταχωρήθηκε στις 11.3.2013 (ενόσω η αρχική έκθεση απαίτησης είχε καταχωρηθεί στις 12.1.2009), ο ενάγων κατά τον ουσιώδη σε σχέση με την παρούσα αγωγή χρόνο, ήταν ηλικίας 36 ετών, πατέρας τριών ανήλικων παιδιών και απόλυτα υγιής, εργοδοτείτο δε από τους εναγόμενους, που ήταν και είναι εργοληπτική εταιρεία ασχολούμενη με οικοδομικές εργασίες, ως οικοδόμος και/ή ως υπάλληλος των εναγομένων με καθαρές μηνιαίες απολαβές ύψους £850 (€1.452,31). Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, ο ενάγων εργαζόταν σε ανεγειρόμενη οικοδομή επί της οδού Αργακίου στην Έγκωμη στη Λευκωσία, για τις εργασίες της οποίας γενική και αποκλειστική ευθύνη είχαν οι εναγόμενοι, ο δε ενάγων τελούσε υπό τον έλεγχο και/ή τις διαταγές των εναγομένων ως υπάλληλος και/ή εργοδοτούμενος και/ή υπηρέτης αυτών. Περί τις 31.5.2006, κατά την κανονική εκτέλεση της εργασίας του στην εν λόγω οικοδομή, ο ενάγων επεχείρησε να ανέβει σε ικρίωμα που ήταν συναρμολογημένο μπροστά από την είσοδο της οικοδομής και το εξωτερικό ξύλινο μαδέρι, που αποτελούσε μέρος του δαπέδου εργασίας στο ικρίωμα, έσπασε με αποτέλεσμα ο ενάγων να πέσει από ύψος 1,92 μέτρων και να τραυματιστεί σοβαρά. Μεταφέρθηκε αρχικά στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και στη συνέχεια εισήχθη στην κλινική Ευαγγελίστρια, έχοντας, συνεπεία του ατυχήματος, υποστεί εκτεταμένες σωματικές βλάβες, πόνο, ταλαιπωρία, απώλειες, έξοδα και άλλες συνεπακόλουθες ζημιές. Παραθέτοντας λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου και των κανονισμών καθηκόντων των εναγομένων καθώς και λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών που υπέστη ο ενάγων, ο οποίος δεν είναι πλέον ικανός να ασκεί το επάγγελμα του οικοδόμου και/ή οποιαδήποτε βαριά χειρωνακτική εργασία, ούτε έχει οποιαδήποτε προσόντα ή μόρφωση για να εξεύρει άλλη εργασία, και των ειδικών ζημιών του, που συναρτώνται με απώλεια εισοδημάτων (δεδομένου ότι τα ιατρικά έξοδα έχουν καλυφθεί από τους εναγόμενους), ο ενάγων απαιτεί γενικές αποζημιώσεις για πόνο και/ή ταλαιπωρία που υπέστη και/ή για απώλεια ανέσεων καθώς και για μείωση της ικανότητας προς εργασία και/ή της εισοδηματικής του ικανότητας και/ή για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, καθώς και ειδικές αποζημιώσεις αφενός ύψους €46.473,92 και αφετέρου για απώλεια εισοδημάτων και/ή μείωση της εισοδηματικής του ικανότητας από τις 13.1.2009 μέχρι την τελική εκδίκαση της υπόθεσης, πλέον νόμιμο τόκο από 31.5.2006 και έξοδα. Στην έκθεση υπεράσπισης τους, που καταχωρήθηκε στις 18.6.2009, οι εναγόμενοι παραδέχονται την ιδιότητά τους ως εργοληπτική εταιρεία ασχολούμενη με οικοδομικές εργασίες, ότι καθ' όλο προς την παρούσα αγωγή ουσιώδη χρόνο εργοδοτούσαν τον ενάγοντα και ότι περί τις 31.5.2006 επεσυνέβη ατύχημα στον ενάγοντα, ενόσω αυτός εργαζόταν στην προαναφερθείσα οικοδομή, ενώ αρνούνται και απορρίπτουν τους λοιπούς ισχυρισμούς του. Οι εναγόμενοι αρνούνται τους ισχυρισμούς του ενάγοντος για αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου και/ή των εκ των κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων τους καθώς και τις σχετικές λεπτομέρειες που περιέχονται στην έκθεση απαίτησης και ισχυρίζονται ότι το ατύχημα επεσυνέβη λόγω της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντος, παραθέτοντας σχετικές λεπτομέρειες αμέλειας αυτού. Απορρίπτοντας και τους άλλους αναφερόμενους ισχυρισμούς, τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών και ειδικών ζημιών καθώς και τις απαιτήσεις του ενάγοντος, οι εναγόμενοι ζητούν την απόρριψη της αγωγής με έξοδα εναντίον του. Κατά την ακροαματική διαδικασία εκ μέρους του ενάγοντος προσφέρθηκε η μαρτυρία του ίδιου (ΜΕ2) και άλλων τριών μαρτύρων, εκ μέρους δε των εναγομένων προσφέρθηκε η μαρτυρία δύο μαρτύρων. Ο ενάγων υποστηρίζοντας τις βασικές θέσεις της έκθεσης απαίτησης του, σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος ανέφερε ότι κατά τη συγκεκριμένη ημέρα έπρεπε να ανέβει σε σκαλωσιά μπροστά από την είσοδο της οικοδομής για να εκτελέσει κάποιες εργασίες στο εξωτερικό αυτής. Η σκαλωσιά ήταν ήδη στημένη και δεν είχε προσέξει να υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα ή αν τα μαδέρια της σκαλωσιάς ήταν ελαττωματικά. Μόλις ανέβηκε στο πρώτο επίπεδο της σκαλωσιάς και πάτησε στο ακρινό μαδέρι, αυτό έσπασε απότομα με αποτέλεσμα να πέσει ο ίδιος στο πάτωμα και να τραυματιστεί σοβαρά. Από ό,τι φάνηκε στη συνέχεια, το μαδέρι έσπασε επειδή σ' αυτό υπήρχε ζάρι, το οποίο ο ίδιος δεν πρόλαβε να δει εφόσον μόλις πάτησε στο μαδέρι, αυτό έσπασε. Θεωρεί ότι αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρουν οι εναγόμενοι εφόσον δεν παρείχαν κατάλληλο εξοπλισμό για χρήση στο εργοτάξιο και ειδικότερα για χρήση ως δάπεδο εργασίας σε ικρίωμα, ούτε τον προειδοποίησαν για την ακαταλληλότητα του μαδεριού, χωρίς επίσης να είχε ελεγχθεί εκ μέρους τους κατά πόσο η σκαλωσιά και το εργοτάξιο παρείχαν ασφάλεια στους εργαζόμενους, παραθέτοντας τις παραλείψεις των εναγομένων που καταδεικνύουν την αμέλειά τους με παρόμοιο τρόπο που εκτίθενται στις λεπτομέρειες αμέλειας της τροποποιημένης έκθεσης απαίτησης. Ο ίδιος δεν ήταν αμελής ούτε απρόσεκτος εφόσον δεν πρόλαβε να δει κατά πόσο υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα στο μαδέρι. Σύμφωνα με τον Γιώργο Καΐλα, Επιθεωρητή Εργασίας του Τμήματος Επιθεωρήσεως Εργασίας, ΜΕ1, στις 31.5.2006 κατόπιν ειδοποίησης από τον αστυνομικό σταθμό Αγίου Δομετίου, μετέβη στη σκηνή του ατυχήματος, κατά το οποίο τραυματίστηκε ο ενάγων που εργαζόταν στην οικοδομική εταιρεία των εναγομένων, για τη διερεύνηση των συνθηκών του ατυχήματος και ετοίμασε σημείωμα των γεγονότων, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Στην πρόσοψη της οικοδομής υπήρχαν ικριώματα με ξύλινα δάπεδα εργασίας και ένα ξύλινο μαδέρι που ήταν μέρος του δαπέδου εργασίας του πρώτου επιπέδου του ικριώματος, σε ύψος 1,92 μέτρα από το πάτωμα, βρισκόταν μπροστά στη βεράντα κάτω από το ικρίωμα, σπασμένο. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 βιβλιάριο με τέσσερις φωτογραφίες της σκηνής του ατυχήματος, τις οποίες περιέγραψε. Το ξύλινο μαδέρι είχε διαστάσεις 2,90 μέτρα μήκος Χ 0,21 μέτρα πλάτος Χ 0,045 μέτρα πάχος περίπου και είχε σπάσει σε απόσταση 1,75 μέτρων από την άκρια. Σύμφωνα με τη διαθέσιμη μαρτυρία, ο ενάγων πάτησε στο μέσο περίπου του μαδεριού, όπου υπήρχε ένα μεγάλο ζάρι (βλ. φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου 2). Όπως ανέφερε, η χρήση ξύλινων μαδεριών για δάπεδο εργασίας είναι πρακτική που ακολουθείται από πολύ παλιά αλλά επιβάλλεται να χρησιμοποιούνται υγιή ξύλινα μαδέρια, τα οποία πρέπει να επιλέγονται όταν θα χρησιμοποιηθούν και να μην υπάρχουν σ' αυτά ζάρια, που μειώνουν την ποιότητα του ξύλου και το καθιστούν πιο εύθραυστο στο σημείο που υπάρχουν ούτε και άλλο ελάττωμα που θα επηρεάσει την αντοχή των μαδεριών. Το συγκεκριμένο μαδέρι δεν έπρεπε να χρησιμοποιείται ως δάπεδο εργασίας και σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθείται όταν υπάρχει τέτοιο ζάρι σε μαδέρι θα πρέπει να κόβεται στο σημείο εκείνο για να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί μονοκόμματο. Σήμερα χρησιμοποιούνται άλλα υλικά, κυρίως μεταλλικά για δάπεδο εργασίας, τα οποία επίσης πρέπει να ελέγχονται. Εκ μέρους των εναγομένων, η προσφερθείσα μαρτυρία που αφορά τις συνθήκες του ατυχήματος προέρχεται από τον Γιώργο Νεοφύτου (ΜΥ2), ο οποίος υπό την ιδιότητά του ως υπάλληλος και μέτοχος των εναγομένων, ανέφερε ότι ήταν υπεύθυνος για τα υλικά και για τους επιστάτες γενικά στο συγκεκριμένο εργοτάξιο, παρακολουθώντας την πρόοδο των εργασιών και τους εργάτες. Σε συναντήσεις με τους επιστάτες και τον υπεύθυνο πολιτικό μηχανικό εδίδετο πολλή έμφαση στην ασφάλεια των εργατών και του έργου και μέσω των επιστατών, σχεδόν σε καθημερινή βάση συμβουλεύοντο οι εργάτες να προσέχουν και προσωπικά οι ίδιοι, όπως και οι επιστάτες, κατά πόσο υπήρχε οποιαδήποτε παράλειψη και για να γίνονται οι εργασίες βάσει των προτύπων ασφάλειας των έργων. Έχοντας μεταβεί στο χώρο του ατυχήματος είδε το σπασμένο μαδέρι, στο οποίο φαίνεται να υπάρχει ζάρι που έσπασε κατά την ώρα του ατυχήματος, αναγνωρίζοντας τη σκηνή στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Οι οδηγίες προς τους εργάτες ήταν όταν έστηναν τα μαδέρια να ελέγχουν αν υπήρχε οποιοδήποτε ελάττωμα ή ζάρι για την προσωπική τους ασφάλεια και να τα αποσύρουν. Το συγκεκριμένο μαδέρι χρησιμοποιείτο για μία - δύο εβδομάδες στη σκαλωσιά που είχε στηθεί γύρω στις 15 - 20 μέρες πριν το ατύχημα και μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για έξι μήνες προηγουμένως σε άλλα έργα χωρίς πρόβλημα. Αναφορικά με τις σωματικές βλάβες του ενάγοντος και τις συνέπειες του ατυχήματος σχετική είναι αρχικά η μαρτυρία του ίδιου. Όπως ανέφερε, μετά τον τραυματισμό του, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου έμεινε για οκτώ περίπου ώρες και του έγιναν ακτινογραφίες, στη συνέχεια δε κατόπιν διευθέτησης του ιδιοκτήτη της εταιρείας των εναγομένων, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στην κλινική Ευαγγελίστρια. Με οδηγίες του Νευροχειρουργού Κιτρομήλη παραπέμφθηκε για μαγνητική τομογραφία και μετά την επιστροφή του στην προαναφερθείσα κλινική υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση από τον εν λόγω γιατρό διάρκειας επτά ωρών. Μετά την εγχείριση, αφού παρέμεινε στην εν λόγω κλινική μέχρι τις 21.6.2006, χρειαζόταν συντηρητική φαρμακευτική αγωγή και απείχε από την εργασία του αρχικά για τρεις μήνες. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 3-6 και 9, ιατρικά πιστοποιητικά του Νευροχειρουργού Κιτρομήλη ημερομηνίας 19.6.2006, 5.10.2006, 22.12.2006, 22.3.2007 και 21.4.2009 αντίστοιχα, για τα οποία υπήρξε επιφύλαξη εκ μέρους του κ. Δράκου ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους, όπου εμφαίνεται η διάγνωση και η θεραπεία που ακολουθήθηκε, με σύσταση αποχής από την εργασία του ενάγοντος για δώδεκα μήνες. Ως Τεκμήρια 7 και 8, ο ενάγων κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 27.9.2006 και ιατρική έκθεση ημερομηνίας 10.9.2012 αντίστοιχα (για τα οποία υπήρξε επιφύλαξη εκ μέρους του κ. Δράκου ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους), του Ουρολόγου Χειρουργού Μυριάνθους αναφορικά με διαταραχές της ουροδόχου κύστης μετά το ατύχημα καθώς και την απώλεια ούρων κατά τον ύπνο. Έχοντας επισκεφθεί τον Νοέμβριο του 2009 τον Χειρουργό Ουρολόγο - Ανδρολόγο Δημητρίου, καθότι αντιμετώπιζε προβλήματα στην ούρηση, υποβλήθηκε σε ουροδυναμικό έλεγχο (βλ. Τεκμήριο 10, ημερομηνίας 9.11.2009, το περιεχόμενο του οποίου κατέστη παραδεκτό για την αλήθεια του περιεχομένου του εκ μέρους των εναγομένων σε μεταγενέστερο στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας). Ως Τεκμήριο 11 κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 7.12.2009 του Ορθοπαιδικού Χειρουργού Αθάνατου (ΜΕ3), τον οποίο επισκέφθηκε για εξέταση στις 2.12.
- Ως υποστήριξε ο ενάγων, σήμερα δεν μπορεί να τρέξει, αν και μπορεί να περπατήσει χωρίς πόνους, ενώ αντιμετωπίζει πόνους στην πλάτη εάν καθίσει για αρκετή ώρα και νιώθει πόνους στο σπόνδυλο με την αλλαγή του καιρού, αντιμετωπίζοντας περαιτέρω απώλεια ούρων το βράδυ και έχοντας προβλήματα δυσκοιλιότητας. Από την εγχείριση στην οποία υπεβλήθη παρέμεινε στην πλάτη του ουλή μήκους 18 εκατοστών (την οποία έδειξε στο Δικαστήριο), υποστηρίζοντας επίσης ότι αν και δεν αντιμετωπίζει πλέον προβλήματα στύσης και εκσπερμάτωσης, δεν έχει καμία αίσθηση κατά τη σεξουαλική επαφή. Δεν μπορεί να σηκώσει ή να μεταφέρει βαριά αντικείμενα ούτε και να ασκήσει οποιαδήποτε βαριά χειρωνακτική εργασία, όπως βεβαιώνουν και οι ιατροί Κιτρομήλης και Αθάνατος (ΜΕ3). Μετά το ατύχημα δεν εξηύρε εργασία εφόσον μόνο την εργασία του οικοδόμου ξέρει να κάνει και λόγω των τραυματισμών του δεν μπορεί να την συνεχίσει. Αποτάθηκε στο Επαρχιακό Γραφείο Εξευρέσεως Εργασίας αλλά χωρίς αποτέλεσμα, μη έχοντας τα προσόντα για γραφειακή ή άλλη καθιστική εργασία. Στο Τεκμήριο 12, για το οποίο υπήρξε επιφύλαξη εκ μέρους του κ. Δράκου ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του, φαίνονται οι ασφαλιστέες αποδοχές του από το έτος 1996 και προκύπτει ότι ο μισθός του πριν το ατύχημα ήταν περί τις £863,41 μηνιαίως, διεκδικώντας ως ειδικές ζημιές αφενός την απώλεια εισοδημάτων προς £850 (€1.452,31) μηνιαίως από τις 31.5.2006 μέχρι τις 12.1.2009 (ημερομηνία κατά την οποία καταχωρήθηκε αρχικά η έκθεση απαίτησης), δηλαδή το ποσό των €46.473,92 και αφετέρου την απώλεια εισοδημάτων προς το ίδιο μηνιαίο ποσό από τις 13.1.2009 μέχρι την τελική εκδίκαση της παρούσας αγωγής, επισημαίνοντας ότι τα ιατρικά του έξοδα έχουν καλυφθεί από τους εναγόμενους. Από τα Τεκμήρια 13-16, που ο ενάγων κατέθεσε και για τα οποία υπήρξε επιφύλαξη εκ μέρους του κ. Δράκου ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους, προκύπτει κατά τον ενάγοντα ότι το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων στις 14.9.2007 ενέκρινε αίτημα του για παροχή σύνταξης λόγω αναπηρίας για ποσοστό αναπηρίας 25%, στον καθορισμό του οποίου κατόπιν επανεξέτασης της απαίτησης του ενάγοντος, ενέμεινε το αρμόδιο Τμήμα, του έχει δε καταβληθεί για το έτος 2011 ως σύνταξη αναπηρίας το ποσό των €3.857,
- Η μαρτυρία που αφορά την σωματική κατάσταση του ενάγοντος μετά το ατύχημα προέρχεται και από την σύζυγο του ενάγοντος, Όλγα Χοραβίδου (ΜΕ4) και τον Οδυσσέα Αθάνατο, Ορθοπαιδικό Χειρουργό (ΜΕ3). Εκ μέρους των εναγομένων προσφέρθηκε σχετικά η μαρτυρία του Ηλία Γεωργίου, επίσης Ορθοπαιδικού Χειρούργου, ΜΥ
- Ο ΜΕ3, υιοθέτησε την ιατρική του έκθεση ημερομηνίας 7.12.2009 (Τεκμήριο 11) και επεξήγησε την ιατρική του γνώμη, παραθέτοντας το ιστορικό του ασθενούς καθώς και την εξέταση στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα στις 2.12.2009, κατέληξε δε ότι ο ενάγων δεν μπορεί να εργαστεί πλέον ως οικοδόμος λόγω των επιπτώσεων της κάκωσης στο σπόνδυλο. Η ΜΕ4, ανέφερε ότι συνεπεία του ατυχήματος επηρεάστηκε η σχέση της με τον σύζυγό της τόσο σεξουαλικά όσο και οικογενειακά καθότι ο ενάγων έγινε πιο νευρικός, επηρεάστηκε η ακοή του και επειδή συνεχίζει να βρέχεται κατά τη νύκτα διαμένουν σε διαφορετικά δωμάτια, έχει ωστόσο η κατάστασή του βελτιωθεί σε ποσοστό 30% μετά το ατύχημα. Παρεμβάλλεται σ' αυτό το σημείο ότι κατετέθη από κοινού από τους συνηγόρους το ιατρικό πιστοποιητικό του Νευρολόγου-Ψυχίατρου Μέση ημερομηνίας 3.8.2011 ως Τεκμήριο 17, το περιεχόμενο του οποίου είναι παραδεκτό. Ο ΜΥ1, ως ανέφερε, κατόπιν παραπομπής για λογαριασμό των εναγομένων είχε εξετάσει τον ενάγοντα στις 28.9.2006 και κατέθεσε ως Τεκμήριο 18 την ιατρική έκθεσή του, ημερομηνίας 24.10.2006, έχοντας τον δε επανεξετάσει στις 9.3.2011 κατέθεσε ως Τεκμήριο 19 τη συμπληρωματική ιατρική του έκθεση ημερομηνίας 22.3.2011 και επεξήγησε τις εν λόγω εκθέσεις του. Αγορεύοντας οι συνήγοροι υποστήριξαν τις θέσεις κάθε πλευράς αντίστοιχα με αναφορά στα γεγονότα της υπόθεσης και τη νομολογία. Συνοπτικά, ο συνήγορος του ενάγοντος εισηγήθηκε ότι από την προσαχθείσα μαρτυρία εκ μέρους του ενάγοντος, που ήταν ειλικρινής και η θέση του ως προς την ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος ενισχύεται από τη μαρτυρία του ΜΥ2, έχει αποδειχθεί ότι αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρουν οι εναγόμενοι. Όσον αφορά τις συνέπειες του ατυχήματος και τις σωματικές βλάβες και ζημιές του ενάγοντος, η μαρτυρία του επιβεβαιώνεται από την ιατρική μαρτυρία που αυτός προσέφερε, η οποία πρέπει να γίνει πλήρως αποδεκτή από το Δικαστήριο και να του αποδοθούν οι απαιτούμενες αποζημιώσεις. Αντίθετα, οι συνήγοροι των εναγομένων εισηγήθηκαν ότι, αν και οι εναγόμενοι δεν αρνούνται ότι έχουν κάποια ευθύνη για το ατύχημα, ο ενάγων είναι σε μεγάλο βαθμό συνυπεύθυνος γι' αυτό και για τον οποιονδήποτε τραυματισμό του, υποβάλλοντας και εισηγήσεις ως προς τον υπολογισμό των αποζημιώσεων, τις οποίες δικαιούται ο ενάγων. Όπως διαφαίνεται από τα δικόγραφα και τις προβληθείσες θέσεις των δυο πλευρών αποτελεί κοινό έδαφος ότι ο ενάγων κατά τον επίδικο χρόνο εργοδοτείτο από τους εναγόμενους, που αποτελούσαν εργοληπτική εταιρεία ασχολούμενη με οικοδομικές εργασίες. Τα επίδικα θέματα της υπόθεσης, για τα οποία θα πρέπει να αξιολογηθεί η προσφερθείσα μαρτυρία προς εξαγωγή ευρημάτων, συναρτώνται τόσο με την ευθύνη των διαδίκων για το ατύχημα, που οι εναγόμενοι δέχονται ότι επεσυνέβη στις 31.5.2006, όσο και με τις σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστη ο ενάγων συνεπεία αυτού. Παρακολούθησα με πολλή προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενόρκως ενώπιον μου. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας τους μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έγινε με γνώμονα, μεταξύ άλλων, τις γνώσεις τους για τα επίδικα γεγονότα, τις αντιδράσεις και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα σε συνδυασμό με το στάδιο που ανέκυψε η μαρτυρία τους, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθώς και τη μνήμη, ειλικρίνεια και τρόπο αφήγησης των γεγονότων ( Bauer v. Hροδότου & Υιοί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου ν. Παναγή
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού ν. Χαραλάμπους
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447, Zαμπάς ν. Α & G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 820). Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ενάγοντος με βάση τις πιο πάνω αρχές, έχοντας κατά νου το σύνολο της προσφερθείσας μαρτυρίας, δεν διστάζω να αποδεχθώ το σύνολο της μαρτυρίας του, όπως θα επεξηγηθεί στη συνέχεια, σε σχέση με τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το ατύχημα. Ο ενάγων κατέθεσε με απλότητα, σαφήνεια και σταθερότητα δημιουργώντας άριστη εντύπωση ως μάρτυρας, χωρίς να έχει κλονισθεί η μαρτυρία του κατά την αντεξέταση του και κρίνεται ότι με ειλικρίνεια περιέγραψε όσα οδήγησαν στον τραυματισμό του, τα οποία ανταποκρίνονται πλήρως στην πραγματικότητα. Όπως ο ενάγων ανέφερε, και παρέμεινε αναμφισβήτητο, εργαζόταν ως εργάτης στις οικοδομές από το έτος 1996 και από το έτος 2001 απασχολείτο ως οικοδόμος-κτίστης σε εταιρεία, της οποίας τις εργασίες ανέλαβε από το έτος 2002 η εταιρεία των εναγομένων. Κατά την ημέρα του ατυχήματος, εκτελώντας τις οδηγίες του επιστάτη εκ μέρους των εργοδοτών του για την ολοκλήρωση του εξωτερικού μέρους της οικοδομής όπου έλαβε χώρα το ατύχημα, ο ενάγων ανέβηκε στο πρώτο επίπεδο της στημένης σκαλωσιάς. Ως, επίσης, παρέμεινε αναμφισβήτητο, μόλις ο ενάγων πάτησε στην άκρη του πρώτου, από τα τρία κατά σειρά μαδέρια του δαπέδου εργασίας, το μαδέρι αυτό έσπασε, με αποτέλεσμα ο ενάγων να πέσει από ύψος 1,92 μέτρων και να τραυματιστεί. Όπως σαφώς προβάλλει από τη μαρτυρία του ΜΕ1, που παρέμεινε αναντίλεκτη, αποτελεί ευθύνη του εργοδότη να επιλέγει υγιή ξύλινα μαδέρια, που να μην είναι λερωμένα, ως δάπεδο εργασίας για τα ικριώματα, στα οποία δεν θα πρέπει να ανεβαίνει κανένας εργαζόμενος προτού επιθεωρηθούν από αρμόδιο πρόσωπο εκ μέρους του εργοδότη και δοθεί η σχετική άδεια. Ως άλλωστε υπέδειξε ο κ. Κώστα η υποχρέωση επιθεώρησης των ικριωμάτων προβλέπεται στους περί Ασφάλειας και Υγείας (Ελάχιστες Προδιαγραφές για Προσωρινά ή Κινητά Εργοτάξια) Κανονισμούς του 2002 (Κ.Δ.Π. 172/2002- βλ. Κανονισμό 11
(2)και Παράρτημα IV-Μέρος Β, Τμήμα ΙΙ, εδάφιο 6). Από τη μαρτυρία του ενάγοντος προβάλλει ότι ο επιστάτης της εργασίας κατά τη συγκεκριμένη ημέρα, ο οποίος σημειωτέον ότι δεν προσήχθη ως μάρτυρας, έδωσε οδηγίες στον ενάγοντα να ανέβει στη σκαλωσιά, ενόσω δεν έχει προσαχθεί μαρτυρία αρμοδίου υπαλλήλου των εναγομένων ότι είχε προβεί στον αναγκαίο έλεγχο του συγκεκριμένου ικριώματος κατά τη συγκεκριμένη ημέρα. Περαιτέρω, χωρίς να διαφεύγει της προσοχής ότι, ως ανέφερε, ο ΜΕ1 γνωρίζει για τις συνθήκες του ατυχήματος από προφορική πληροφόρηση, από την αναμφισβήτητη μαρτυρία του και με βάση όσα ο ίδιος προσωπικά διεπίστωσε, συνάγεται ότι το μαδέρι έσπασε περίπου στο μέσο, όπου βρισκόταν το ζάρι που μείωσε την ποιότητα του ξύλου, καθιστώντας το μαδέρι πιο εύθραυστο στο σημείο εκείνο (βλ. Τεκμήριο 1 και τις φωτογραφίες 3 και 4 του Τεκμηρίου 2). Τόσο η θέση του ζαριού όσο και το σημείο στο οποίο το μαδέρι έσπασε, επιβεβαιώνουν ότι ο ενάγων δεν μπορούσε να δει το ζάρι όταν πάτησε στην άκρη του μαδεριού. Ούτε και προσφέρθηκε αντίθετη μαρτυρία από αυτή του ενάγοντος, από την οποία να προκύπτει είτε ότι ο ενάγων διακινήθηκε πάνω στο μαδέρι προς το σημείο που ήταν το ζάρι για να μπορέσει να αντιληφθεί την ύπαρξη του, είτε ότι θα μπορούσε να αντιδράσει κατά τον χρόνο που έσπαζε το μαδέρι ώστε να μην πέσει από τη σκαλωσιά. Ως επεσήμανε κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ1, γενικά το ζάρι σε ξύλινο μαδέρι είναι μεν προφανής κίνδυνος αλλά ο εργάτης εστιάζεται στην εκτέλεση οδηγιών και όχι στον έλεγχο τέτοιων λεπτομερειών, όταν δε το μαδέρι είναι χρησιμοποιημένο και λερωμένο, το ζάρι δεν φαίνεται με μια ματιά. Άλλωστε το ενδεχόμενο να μην ήταν ορατό εκ μέρους του ενάγοντος το ζάρι επί του μαδεριού, παρά την αντίθετη εισήγηση των συνηγόρων των εναγομένων, προκύπτει και από τη μαρτυρία του ΜΥ2, ο οποίος δημιούργησε στο Δικαστήριο την εικόνα ειλικρινούς μάρτυρος. Ο ΜΥ2, αν και δεν ήταν παρών στη σκηνή του ατυχήματος ούτε και γνώριζε ποιος είχε στήσει τη σκαλωσιά, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να μην ήταν ορατό το ζάρι από την πάνω πλευρά του μαδεριού, όπου θα εργαζόταν ο ενάγων. Ως, επίσης, ανέφερε ο ΜΥ2, αναγνωρίζοντας την ευθύνη των εναγομένων για το συμβάν, ακόμη και αν έγινε επιθεώρηση του ικριώματος από τον υπεύθυνο επιστάτη, μπορεί να μην έγινε αντιληπτό το ζάρι λόγω του ότι το μαδέρι δεν ήταν καθαρό. Ως προς τη νομική πτυχή, σύμφωνα με τη νομολογία, αμέλεια κατά το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, είναι η παράβαση καθήκοντος επιμέλειας και βασικό χαρακτηριστικό της είναι η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο αδικοπραγών, ως μέσος συνετός άνθρωπος, όφειλε και μπορούσε στις δεδομένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 453, το καθήκον της προσήκουσας προσοχής περιλαμβάνει και την υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους υπαλλήλους του ασφαλές ή κατάλληλο σύστημα και τόπο εργασίας και να μην τους εκθέτει σε περιττούς κινδύνους (βλ. και Λαζάρου ν. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α.
(2011)1(Β) Α.Α.Δ. 1325). Συστατικό της έννοιας του μη αναγκαίου ή περιττού κινδύνου είναι η έλλειψη πρόβλεψης ή ακόμη σωστής πρόβλεψης για το ζημιογόνο αποτέλεσμα, που όφειλε ή μπορούσε ο εργοδότης με τη χρήση σωστών μέσων που είχε στη διάθεση του, να αποφύγει, χωρίς να παραγνωρίζεται ότι ο υπάλληλος δεν έχει ουσιαστικό λόγο στις διευθετήσεις του εργοδότη στο υπό συζήτηση θέμα (βλ. και Αθανασίου ν. Δημοκρατίας
(1969)1 Α.Α.Δ. 160). Στην υπόθεση Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 423, το Ανώτατο Δικαστήριο αναφέρθηκε εκτεταμένα στη νομολογία από την οποία πηγάζουν οι σχετικές νομικές αρχές, επισημαίνοντας την υποχρέωση του εργοδότη, σε συσχετισμό με τις επικρατούσες περιστάσεις, να λαμβάνει υπόψη τη λογική ασφάλεια των προσώπων που εργοδοτεί και την ανάγκη αποφυγής προβλεπτών κινδύνων και τονίζοντας ότι η λογική φροντίδα που πρέπει να επιδείξει ο εργοδότης στην κάθε περίπτωση είναι ερώτημα πραγματικό, κρινόμενο από το Δικαστήριο με το κριτήριο της κοινής λογικής υπό τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε υπόθεσης. Όπως λέχθηκε στην ίδια υπόθεση, ένα άλλο μέρος του ευρύτερου καθήκοντος που έχει ο εργοδότης είναι να εφαρμόσει ασφαλές σύστημα διεξαγωγής της εργασίας. Ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που μπορεί λογικά να προβλεφθεί και που μπορεί να αντιμετωπιστεί με προστατευτικά μέτρα, των οποίων η λύση είναι αφενός πρακτικά εφικτή και αφετέρου η δαπάνη που συνεπάγεται δεν είναι εντελώς δυσανάλογη προς το είδος και το μέγεθος του κινδύνου που στοχεύουν να αποφύγουν (βλ. και Μανθόπουλος Πλάστικς Λτδ. ν. Χατζηϊωσήφ
(1983)1 Α.Α.Δ. 291). Όπως λέχθηκε δε στην υπόθεση Metalco (Heaters) Ltd ν. Νεοφύτου κ.α.
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 211, το καθήκον του εργοδότη περιλαμβάνει την εξασφάλιση ασφαλούς μέρους εργασίας, την εξασφάλιση και συντήρηση ικανοποιητικού εξοπλισμού και την εξασφάλιση ασφαλούς συστήματος εργασίας (βλ. και Μιχαήλ ν. Ττουνιά κ.α.
(2005)1(Α) Α.Α.Δ. 19). Όπως είναι νομολογημένο, είναι ανάγκη να καταδεικνύεται πάντοτε η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της τυχόν αδυναμίας του συστήματος εργασίας ή της τυχόν παράλειψης μέριμνας από τον εργοδότη με το ζημιογόνο αποτέλεσμα και το βάρος απόδειξης των στοιχείων αυτών βαρύνει τον ενάγοντα (βλ. μεταξύ άλλων, Κωνσταντίνου ν. Phassouri Plantations
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 720, Δρουσιώτης ν. Petrakis Exhaust Silencers Ltd
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1502). Η ευθύνη και στα εργατικά ατυχήματα καταμερίζεται με γνώμονα τη λογική και την κοινή εμπειρία σε συνάρτηση με την υπαιτιότητα αφενός κρινόμενη υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας που προξένησε το ατύχημα και της επελεύσεως της ζημιάς, που αποτελεί το αντικείμενο της δίκης αφετέρου (βλ. Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ. 420, Metalco (Heaters) Ltd ν. Νεοφύτου κ.α. (πιο πάνω), Αλεξάνδρου ν. Θ. Κυριάκου και Υιοί Λτδ
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 506). Ως προς το θέμα της αναζήτησης συντρέχουσας αμέλειας το Δικαστήριο ερευνά για την ύπαρξη τέτοιων στοιχείων από τα οποία να καταφαίνεται κατά πόσο ο ενάγων παρέλειψε να ασκήσει εύλογη φροντίδα και επιμέλεια για τη δική του ασφάλεια και έτσι μπορεί να λεχθεί ότι συνέβαλε στην πρόκληση των δικών του βλαβών ή ζημιάς (βλ. Μαϊττας ν. Γεωργίου κ.ά.
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 1). Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Swipe Ltd ν. Σταυρινού (Στυλλή)
(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 2375, το εύλογα προβλεπτό των συνεπειών των πράξεων του υπέχοντος καθήκον επιμέλειας, του εναγόμενου, και του τραυματισθέντος, του ενάγοντος, ως προς την περιφρούρηση της ασφάλειας του αποτελεί το κοινό μέτρο κρίσης της υπαιτιότητας τους. Στην παρούσα υπόθεση, ενόψει της προσαχθείσας μαρτυρίας και των ευρημάτων του Δικαστηρίου κρίνεται ότι έχει αποδειχθεί ότι οι εναγόμενοι παρέβησαν το καθήκον τους να παρέχουν ασφαλές μέρος εργασίας και ασφαλή μέσα διεξαγωγής εργασίας προς τον ενάγοντα και τον εξέθεσαν σε περιττό κίνδυνο, εφόσον θα μπορούσαν να ελέγξουν το ικρίωμα κατά τον χρόνο του στησίματος του και να το επιθεωρούν προσεκτικά κατά την πρόοδο των εργασιών ώστε να είχαν αποσύρει το συγκεκριμένο ελαττωματικό μαδέρι, λύση πρακτικά εφικτή και χωρίς δυσανάλογη δαπάνη, έχοντας άλλωστε υποχρέωση επιθεώρησης του ικριώματος με βάση τους ισχύοντες Κανονισμούς. Επιπρόσθετα η εργασία που ανατέθηκε στον ενάγοντα δεν έγινε υπό επιστασία τουλάχιστον περιοδική, εφόσον δεν απεδείχθη ότι γινόταν περιοδικά έλεγχος από τους εναγόμενους σε σχέση με την ασφαλή διακίνηση των εργαζομένων στη σκαλωσιά. Παρά το ότι ο ενάγων είχε εκτελέσει παρόμοια εργασία στο παρελθόν έχοντας εμπειρία στον τομέα του, η μαρτυρία κατέδειξε ότι υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υπόθεσης δεν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τον κίνδυνο για τη λήψη κατάλληλων και ασφαλών μέτρων για την προστασία του όταν πάτησε πάνω στο μαδέρι, ούτε και προέκυψε από την προσαχθείσα μαρτυρία με ποιον τρόπο θα μπορούσε να αντιδράσει κατά τον χρόνο που έσπαζε το μαδέρι για να μην πέσει από τη σκαλωσιά. Συνεπώς, δεν μπορεί να του αποδοθεί απροσεξία ή απερισκεψία κατά την εκτέλεση των οδηγιών των εργοδοτών του, έχοντας ήδη αποτελέσει εύρημα του Δικαστηρίου ότι όχι μόνο δεν υπήρξε η αναγκαία επιθεώρηση του ικριώματος αλλά ούτε και η αναγκαία φροντίδα και επιστασία εκ μέρους των εναγομένων κατά την πρόοδο της ανατεθείσας σ' αυτόν εργασίας. Βρίσκω κατ' επέκταση ότι ο ενάγων δεν είχε οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα ούτε παρέλειψε να ενεργήσει με τρόπο που θα ήταν απόλυτα ασφαλής για τον ίδιο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να του αποδοθεί οποιοδήποτε ποσοστό ευθύνης για το ατύχημα και τις προς αυτόν συνέπειες του. Με βάση τα πιο πάνω και συνεπεία της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας των εναγομένων προς τον ενάγοντα, κρίνεται ότι οι εναγόμενοι είναι αποκλειστικά υπεύθυνοι για το ατύχημα που επεσυνέβη στις 31.5.2006, ενώ στον ενάγοντα δεν μπορεί να αποδοθεί οποιοδήποτε ποσοστό συντρέχουσας αμέλειας. Ως προς το τι επακολούθησε του τραυματισμού του ενάγοντος αυτός κρίνεται απόλυτα πειστικός ως προς τους πόνους που ένιωσε και τη θεραπεία που του έγινε αλλά και του συστήθηκε από τους γιατρούς και την ακολούθησε. Υπό το φως δε του συνόλου της μαρτυρίας, δεν μπορεί να του αποδοθεί ανεντιμότητα και υποκρισία σε σχέση με τον σωματικό τραυματισμό του και τα κατάλοιπα του. Ως θα διαφανεί στη συνέχεια, οι θέσεις του ενάγοντος υποστηρίζονται από την παραδεκτή ιατρική μαρτυρία, ενώ η μόνη διάσταση που παρατηρείται σχετικά με τη δυσκολία στήριξης του σώματος του στα δάκτυλα των ποδιών και στις πτέρνες, ως ο ίδιος υποστήριξε, δεν κρίνεται ουσιώδης. Ανάλογη είναι η εκτίμηση μου και για τη μαρτυρία της συζύγου του ενάγοντος-ΜΕ4, η οποία κρίνεται αξιόπιστη, έχοντας παραθέσει παραστατικά και με ειλικρίνεια τις δυσμενείς επιπτώσεις των σωματικών βλαβών που υπέστη ο ενάγων στην οικογενειακή και κοινωνική τους ζωή καθώς και στη συζυγική τους σχέση. Άλλωστε, όπως ήδη αναφέρθηκε, είναι αποδεκτό εκ μέρους των εναγομένων το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 17, που αποτελεί την ιατρική έκθεση του Νευρολόγου-Ψυχίατρου Χριστόδουλου Μέση ημερομηνίας 3.8.2011, όπου, μετά από κάποιες διαφοροποιήσεις που έγιναν επ' αυτού εκ συμφώνου, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Σπάρτακος Μουρατίδης, ετών 41, Λευκωσία Εξέτασα το ως άνω άτομο στις 27.7.2011 σε σχέση με το εργατικό ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη στις 31.6.
- Είχα υπόψη μου τις εκθέσεις των γιατρών Ν. Κιτρομήλη, Ηλ. Γεωργίου, Α. Μυριάνθους και Ε. Ηρακλέους (ημερ. 23.3.07). Σύμφωνα με τον ίδιο και τις ιατρικές εκθέσεις σαν αποτέλεσμα της πτώσης από ύψος δύο περίπου μέτρων υπέστη τραύματα στην πλάτη και στον ώμο. Στην αρχή διεκομίσθη στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και ακολούθως στην κλινική Ευαγγελίστρια με αδυναμία στα κάτω άκρα. Οι ακτινογραφίες και το MRI έδειξαν κάταγμα του σώματος του 1ου οσφυικού σπονδύλου με παρεκτόπιση και πίεση επί του νωτιαίου μυελού και σημεία μυελοπάθειας του μυελικού κώνου (conus medullaris). Η κατάσταση του επιδεινώνετο με προοδευτική παραπληγία γιαυτό χειρουργήθηκε το ίδιο βράδυ με αποσυμπίεση και σπονδυλοδεσία. Η κινητική και αισθητική κατάσταση των κάτω άκρων σημείωσε άμεση βελτίωση και συνεχή αποκατάσταση. Παρέμειναν όμως δυσκολίες στην ούρηση και αφόδευση. Του χορηγήθηκε άδεια ασθενείας 12 μηνών. Κατά τη δική μου εξέταση Παραπονείται για οσφυαλγία όταν στέκεται ή κάθεται πολλή ώρα ενώ το περπάτημα τον ανακουφίζει. Συνεχίζει να έχει κάποιες μικρές δυσκολίες στην ούρηση και αφόδευση, μειωμένη αίσθηση στους γλουτούς και κατά την σεξουαλική πράξη (αν και έχει καλή στύση και εκσπερμάτωση). ............ (έχουν διαγραφεί δύο προτάσεις). Η νευρολογική εξέταση δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε άλλη ανωμαλία εκτός από την εξάλειψη των αχιλλείων τενοντίων αντανακλαστικών και αναισθησία σε μερικές περιοχές των γλουτών και της περινεϊκής χώρας. Η μυϊκή ισχύς των κάτω άκρων είναι φυσιολογική. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Σαν αποτέλεσμα της κάκωσης της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης το άτομο αυτό υπέστη:
- Κάταγμα του σώματος του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου με μετατόπιση και πίεση επί του κάτω μέρους του νωτιαίου μυελού.
- Μετά την νευροχειρουργική επέμβαση η αδυναμία στα κάτω άκρα βελτιώθηκε σε σημείο που σήμερα να μην υπάρχει κινητικό πρόβλημα.
- Σαν αποτέλεσμα της μυελοπάθειας του μυελικού κώνου (conus medullaris) παρουσίασε συμπτώματα νευρογενούς δυσλειτουργίας της κύστεως και του ορθού που βελτιώθηκε σημαντικά. Ο ειδικός ουρολόγος και γαστρεντερολόγος θα πρέπει να δώσουν τη γνώμη τους για την παρούσα κατάσταση.
- Παραπονείται επίσης για απουσία αίσθησης κατά την επαφή στην σεξουαλική πράξη αν και όπως αναφέρει δεν παρουσιάζει πρόβλημα στύσης ή εκσπερμάτωσης.
- Λόγω των προβλημάτων στη σπονδυλική στήλη δεν θα μπορεί στην εργασία του να υποβάλλεται σε παρατεταμένη ορθοστασία και ανύψωση βαρετών αντικειμένων.» Από το παραδεκτό δε περιεχόμενο του Τεκμηρίου 10, όπου περιέχεται βεβαίωση ημερομηνίας 9.11.2009 του Χειρουργού Ουρολόγου-Ανδρολόγου Δημήτρη Δημητρίου, προκύπτουν τα ακόλουθα: «Δια της παρούσης βεβαιούται ότι ο κ. Σπάρτακος Μουρατίδης, 39 ετών, υπεβλήθην σε ουροδυναμικό έλεγχο στις 5/11/2009, λόγω λειτουργικών προβλημάτων ούρησης (δυσουρία, συχνοουρία). Η εξέταση έδειξε ότι τα συμπτώματα αυτά οφείλονται σε υπεραντανακλαστικό εξωστήρα μυη της ουροδόχου κύστεως και σε υπερτονία του ουρηθρικού σφικτήρα.» Ενόψει των πιο πάνω παραδεκτών ιατρικών πιστοποιητικών, από το περιεχόμενο των οποίων συνάγονται και τα ευρήματα του Δικαστηρίου, δεν απαιτείται ενασχόληση με τα κατατεθέντα ιατρικά πιστοποιητικά-Τεκμήρια 3-9, παρά το ότι φαίνεται ότι τα είχε υπόψη του ο ιατρός Μέσης κατά την έκδοση του Τεκμηρίου 17, εφόσον κατά την κατάθεση τους διατυπώθηκε επιφύλαξη ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους εκ μέρους των εναγομένων και δεν προσήχθη η προφορική μαρτυρία των θεραπόντων ιατρών του ενάγοντος Κιτρομήλη και Μυριάνθους. Περαιτέρω, η αμφισβήτηση εκ μέρους των εναγομένων ως προς τις επιπτώσεις των τραυματισμών που ως ισχυρίζεται ο ενάγων αντιμετωπίζει, απαιτεί την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας των ΜΕ3 και ΜΥ1, που προσφέρθηκε από τις δυο πλευρές. Επισημαίνεται σχετικά ότι, σύμφωνα με τη νομολογία, η μαρτυρία προσώπων οι οποίοι θεωρούνται εμπειρογνώμονες, εφόσον καταθέτουν για εξειδικευμένα επίδικα θέματα, παρουσιάζει αντιθέσεις άλλοτε μικρές και άλλοτε μεγάλες. Κατά κανόνα, η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων, θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη. Καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά/ειδικά κριτήρια και στοιχεία, τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και να βοηθήσουν το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις. (βλ. Νεάρχου ν. Στεφανίδη κ.α.
(2003)1(Α) Α.Α.Δ. 351). Όπως λέχθηκε στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Κωστάκη κ.α.
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 432, στις σελίδες 451-452, «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση, η οποία όμως να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις, όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς.» Αξιολογώντας εν προκειμένω τη μαρτυρία του ΜΕ3 και του ΜΥ1, οι οποίοι εξέτασαν τον ενάγοντα, χωρίς να είναι οι θεράποντες ιατροί του, δεν βρίσκω ουσιώδεις και καθοριστικές διαφορές σε όσα ανέφεραν ως προς την πορεία της κατάστασης του. Και οι δυο ήταν σαφείς και συνεπείς στη μαρτυρία τους και επεξήγησαν ικανοποιητικά και με λεπτομέρεια, τόσο την εξέταση στην οποία υπέβαλαν τον ενάγοντα όσο και την ιατρική τους γνώμη, δημιουργώντας στο Δικαστήριο πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρες. Βέβαια, η ιατρική εξέταση που έγινε από τον ΜΕ3 στις 2.12.2009 προηγήθηκε τόσο της τελευταίας εξέτασης που έγινε από τον ΜΥ1 στις 9.3.2011, όσο και της εξέτασης που έγινε από τον ιατρό Μέση στις 27.7.2011 (βλ. Τεκμήριο 17, ως πιο πάνω παρατέθηκε), οπότε η όποια βελτίωση του κατάγματος του σώματος του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου, την οποία θεώρησε ελάχιστη ο ΜΕ3, δεν αποκλείεται. Είναι σημαντικό, επίσης, να αναφερθεί ότι το ρωγμώδες κάταγμα του μείζονος βραχιονίου ογκώματος του αριστερού ώμου, που είχε διαφανεί στις ακτινολογικές εξετάσεις σύμφωνα με τον ΜΥ1 (βλ. Τεκμήριο 18), δεν περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 17 αλλά ούτε και στη μαρτυρία του ΜΕ3 καθώς και στο πιστοποιητικό του-Τεκμήριο 11. Αποτελεί κοινή διαπίστωση των δυο ιατρών, δηλαδή του ΜΕ3 και του ΜΥ1, που συνάδει ουσιωδώς με το παραδεκτό συμπέρασμα του ιατρού Μέση-βλ. Τεκμήριο 17, ότι ο ενάγων δεν μπορεί να εκτελεί πλέον εργασία που περιλαμβάνει παρατεταμένη ανύψωση και μεταφορά βαρών, παρατεταμένο σκύψιμο και ορθοστασία, ενώ ως προς τη βάδιση ο ΜΥ1 δεν θεωρεί ότι υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα, συμφωνώντας εν προκειμένω με τον ενάγοντα, ο οποίος ως ανέφερε μπορεί και επιδιώκει να διανύει περπατώντας μεγάλες αποστάσεις αντί να κάνει φυσιοθεραπεία. Είναι η αντίληψη μου ότι η μαρτυρία του ΜΥ1 επιβεβαιώνει την πραγματική εικόνα της κατάστασης του ενάγοντος μετά τον επίδικο τραυματισμό, καταδεικνύοντας τα αποτελέσματα των σοβαρών κακώσεων συνεπεία του ατυχήματος και την πορεία τους καθώς και τα μόνιμα κατάλοιπα, που, πέραν της χειρουργικής ουλής μήκους 18 εκατοστών στο κάτω μέρος της θωρακικής και άνω μέρος της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, συναρτώνται με μικρού βαθμού δυσκαμψία κατά την κάμψη της σπονδυλικής στήλης της τάξης των 20 μοιρών, μυελοπάθεια και προβλήματα ακράτειας ούρων. Με βάση την αξιολόγηση της μαρτυρίας αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγων, μετά τον τραυματισμό του, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και ακολούθως, κατόπιν διευθέτησης του ιδιοκτήτη της εταιρείας των εναγομένων, στην κλινική Ευαγγελίστρια με αδυναμία στα κάτω άκρα. Κατόπιν ακτινολογικών εξετάσεων διεγνώσθη κάκωση της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και συγκεκριμένα κάταγμα του σώματος του πρώτου οσφυικού σπονδύλου με παρεκτόπιση και πίεση επί του νωτιαίου μυελού και σημεία μυελοπάθειας του μυελικού κώνου. Λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης του με προοδευτική παραπληγία, υπεβλήθη την ίδια ημέρα σε νευροχειρουργική επέμβαση με αποσυμπίεση και σπονδυλοδεσία με μεταλλικά προσθετικά σταθεροποίησης. Η κινητική και αισθητική κατάσταση των κάτω άκρων σημείωσε άμεση βελτίωση και συνεχή αποκατάσταση ώστε να μην υπάρχει πλέον κινητικό πρόβλημα, υφιστάμενης ωστόσο μικρού βαθμού δυσκαμψίας κατά την κάμψη της σπονδυλικής στήλης της τάξης των 20 μοιρών. Λόγω της μυελοπάθειας του μυελικού κώνου, ο ενάγων παρουσίασε συμπτώματα νευρογενούς δυσλειτουργίας της κύστεως και του ορθού που βελτιώθηκε σημαντικά, παρέμειναν όμως δυσκολίες στην ούρηση και αφόδευση. Το ρωγμώδες κάταγμα του μείζονος βραχιονίου ογκώματος του αριστερού ώμου, που επίσης είχε προκληθεί από το ατύχημα, αντιμετωπίστηκε συντηρητικά και έχει αποκατασταθεί πλήρως. Του χορηγήθηκε άδεια ασθενείας συνολικά 12 μηνών. Κατά την τελευταία νευρολογική εξέταση δεν παρουσιάζετο οποιαδήποτε άλλη ανωμαλία εκτός από την εξάλειψη των αχιλλείων τενοντίων αντανακλαστικών και αναισθησία σε μερικές περιοχές των γλουτών και της περινεϊκής χώρας, η δε μυϊκή ισχύς των κάτω άκρων ήταν φυσιολογική. Συνεχίζει ωστόσο να έχει κάποιες δυσκολίες στην ούρηση και αφόδευση, ακράτεια ούρων κατά τη νύχτα, μειωμένη αίσθηση στους γλουτούς και κατά την σεξουαλική πράξη, αν και δεν παρουσιάζει πρόβλημα στύσης ή εκσπερμάτωσης. Όταν στέκεται ή κάθεται πολλή ώρα έχει πόνους ενώ το περπάτημα τον ανακουφίζει. Στη νομολογία έχουν αποκρυσταλλωθεί οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από το Δικαστήριο πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές με στόχο την απόδοση δικαιοσύνης για την απώλεια και τη ζημιά χωρίς ωστόσο να επιβαρύνεται υπέρμετρα ο αδικοπραγών (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789). Όπως προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου ο ενάγων, όντας 36 ετών κατά τον χρόνο του ατυχήματος υπέστη σωματικές βλάβες συνεπεία αυτού που έχουν πιο πάνω περιγραφεί. Στον ενάγοντα δόθηκαν άδειες ασθενείας που καλύπτουν το χρονικό διάστημα δώδεκα μηνών μετά το ατύχημα (βλ. Τεκμήριο 17). Ο ενάγων υπέστη αρκετό πόνο και ταλαιπωρία για διάστημα δώδεκα μηνών περίπου, έχοντας υποβληθεί στην προαναφερθείσα θεραπεία που περιλαμβάνει μια χειρουργική επέμβαση, φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία. Συνεπεία του τραυματισμού του μετά το δυστύχημα αντιμετωπίζει ενοχλήματα, τα οποία με διακυμάνσεις εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι σήμερα, έχοντας παραμείνει εκτός εργασίας. Δεν μπορεί να τρέξει, αν και μπορεί να περπατήσει χωρίς πόνους, ενώ αντιμετωπίζει πόνους στην πλάτη εάν καθίσει για αρκετή ώρα και νιώθει πόνους στο σπόνδυλο με την αλλαγή του καιρού, αντιμετωπίζοντας περαιτέρω απώλεια ούρων το βράδυ και έχοντας προβλήματα δυσκοιλιότητας. Αν και δεν αντιμετωπίζει πλέον προβλήματα στύσης και εκσπερμάτωσης, δεν έχει αίσθηση κατά τη σεξουαλική επαφή. Από την εγχείριση στην οποία υπεβλήθη δημιουργήθηκε στην πλάτη του ουλή μήκους 18 εκατοστών. Δεν μπορεί να σηκώσει ή να μεταφέρει βαριά αντικείμενα ούτε και να ασκήσει οποιαδήποτε βαριά χειρωνακτική εργασία. Μικρές δυσκολίες στην ούρηση και αφόδευση, μειωμένη αίσθηση στους γλουτούς και κατά την σεξουαλική πράξη καθώς και πόνοι όταν στέκεται ή κάθεται πολλή ώρα, θεωρούνται ως κατάλοιπα που θα ταλαιπωρούν τον ενάγοντα περιοδικά στη ζωή του. Μόνιμο κατάλοιπο αποτελεί και η επουλωθείσα χειρουργική ουλή μήκους 18 εκατοστών στο κάτω μέρος της θωρακικής και άνω μέρος της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Συνεπεία του ατυχήματος επηρεάστηκε η προσωπική και η κοινωνική ζωή του καθώς και η συζυγική του σχέση ενώ μειώθηκε αισθητά η δυνατότητα του να σηκώνει βάρη, να σκύβει και να στέκεται παρατεταμένα, γενικότερα δε να απολαμβάνει την ζωή με την ευκολία και άνεση που είχε πριν από το ατύχημα. Λόγω του τραυματισμού του ο ενάγων δεν είναι σε θέση να ασκεί το επάγγελμα που ασκούσε κατά το χρόνο του ατυχήματος και δεν μπορεί να εκτελεί πλέον εργασία που περιλαμβάνει παρατεταμένη ανύψωση και μεταφορά βαρών, παρατεταμένο σκύψιμο και ορθοστασία. Προσέγγισα το θέμα του υπολογισμού του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, αφού έλαβα υπόψη μου τη φύση και έκταση των σωματικών βλαβών και των επιπτώσεών τους και τις εισηγήσεις των συνηγόρων των διαδίκων, καθοδηγούμενη από τη νομολογία σε υποθέσεις με παρόμοια περιστατικά που δεν αποτελούν όμως δεσμευτικό προηγούμενο. Σύμφωνα με τη νομολογία, το Δικαστήριο οφείλει να προβαίνει στις αναγκαίες αναπροσαρμογές εφόσον τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ ταυτόσημα, δεδομένου ότι υπάρχει μια συνεχής πτώση της αγοραστικής αξίας του χρήματος και έχοντας υπόψη την τάση για αύξηση των αποζημιώσεων αυτών συγκριτικά με το παρελθόν (βλ. μεταξύ άλλων Νεοφύτου ν. Δημητρίου
(1992)1 Α.Α.Δ. 430, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά
(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Κωνσταντίνου ν. Γεωργίου κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 1580, Αποστολίδης ν. Ζούλη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1695, G. & L. Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948, Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.α. ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590, Σωτηρίου ν. Chapo (Investments) Ltd κ.α.
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 491). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα έχει σκοπό την αποκατάσταση και όχι την τιμωρία που προσδιορίζεται στις μέρες μας από την τάση για «μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου» (Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Anja Lankuttis ν. Ανδρέα Νικόλα
(2002)1 (Β) Α.Α.Δ. 1128). Η βασική αρχή που διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στα αστικά αδικήματα είναι ότι τελικός σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος στη θέση που εύλογα θα αναμένετο ότι θα βρισκόταν αν δεν τραυματίζετο, υπό τον όρο ότι η ζημιά που αποδίδεται είναι εύλογη (Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α.
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 2079, Μεταξάς ν. Μεταξά
(2001)1 Α.Α.Δ. 773). Όπως τονίστηκε στην απόφαση Χριστοδουλίδης ν. Lasers Plastics Industry Ltd
(2005)1(Α) Α.Α.Δ. 556, με την επιδίκαση χρηματικής αποζημίωσης, που συναρτάται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη και τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα ενόσω υπάρχουν, σίγουρα δεν αποκαθίσταται η υγεία του θύματος αστικού αδικήματος και συνεπώς οι αποζημιώσεις δεν αποτελούν το τέλειο μέτρο αποκατάστασης αλλά δεν υπάρχει καλύτερο μέτρο. Στην υπόθεση Καρδανάς κ.α. ν. Καραμούζη
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 191, επικυρώθηκαν κατ' έφεση οι επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις ύψους £25.000 για σοβαρή κάκωση στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, που προκάλεσε επιπρόσθετη αποσταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα των σπονδύλων και ο εφεσίβλητος υποβλήθηκε σε δισκεκτομή και σπονδυλοδεσία με τη χρήση μεταλλικής πλάκας και πέντε βιδών καθώς και σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση μετεγχειρητικού αιματώματος, με αποτέλεσμα τον περιορισμό 15%- 20% στις κινήσεις της κεφαλής που, προστιθέμενος σε περιορισμό της τάξεως του 45%-50% της προϋπάρχουσας κατάστασης, ανήλθε σωρευτικά σε περιορισμό των κινήσεων κατά 60%-70%. Στην υπόθεση Αντωνίου ν. Νικολάου κ.α.
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 136, αυξήθηκαν κατ' έφεση σε £25.000 οι γενικές αποζημιώσεις λόγω των επιπτώσεων σπαστικού βαδίσματος, περιορισμένων κινήσεων του αυχένα, επώδυνων κινήσεων του ώμου και σοβαρής δυσκολίας στις λεπτές κινήσεις των χεριών, συνεπεία τραυματισμού του εφεσείοντα σε τροχαίο ατύχημα όπου υπέστη κάταγμα του τρίτου αυχενικού σπονδύλου με πάρεση των άνω άκρων και μυελοπάθεια στο επίπεδο Α3-4, έχοντας υποβληθεί σε συντηρητική θεραπεία και φυσιοθεραπευτική-κινησιοθεραπευτική αγωγή. Στην υπόθεση Novichkova Daria ν. Θέμη Βλάβη, Πολ. Έφ. Αρ. 83/2009, ημερομηνίας 31.5.2012, όπου η εφεσείουσα είχε υποστεί κακώσεις στο πρόσωπο με θλαστικό τραύμα στη δεξιά υπερόφρυα χώρα και περιοφθαλμικό δεξιό αιμάτωμα, κάκωση κοιλίας με εκχυμώσεις και αριστερή λαγόνια ακρολοφία καθώς και κάταγμα της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κατ' έφεση δε κρίθηκε ότι υπήρχαν νευρολογικά σημεία και κατάλοιπα και οι γενικές αποζημιώσεις αυξήθηκαν σε €40.000, έγινε ευρεία αναφορά σε υποθέσεις που αφορούν τραυματισμούς με κατάγματα μελών του σώματος, και μεταξύ άλλων λέχθηκαν τα εξής : «Το πρωτόδικο Δικαστήριο άντλησε βοήθεια για τον καθορισμό των €25.000 ως γενικών αποζημιώσεων από την υπόθεση Χατζηθεοδοσίου ν. Διονυσίου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1121. Εκεί ο εφεσείων υπέστη διάφορα τραύματα σε όλο του το σώμα, με σοβαρότερο το κάταγμα του 6ου θωρακικού σπονδύλου, παρέμεινε στο νοσοκομείο για διάστημα 20 ημερών με συντηρητική θεραπεία και ακολούθησε φυσιοθεραπεία με αναρρωτική άδεια ενός έτους. Παρέμεινε με ελαφριά εμπρόσθια καθίζηση του 6ου θωρακικού σπονδύλου κατά 30%, με μόνιμα κατάλοιπα την κύφωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με την ορθοστασία, το ανεβοκατέβασμα σκαλών, τη μεταφορά βάρους στο χέρι, το γονάτισμα και το βαθύ κάθισμα να είναι επιβαρυντικά στοιχεία που προκαλούσαν πόνο στην περιοχή του κατάγματος. Επίσης καθημερινές δραστηριότητες όπως η ορθοστασία, η οδήγηση για διάστημα πέραν της μισής ώρας, οι αθλοπαιδιές, ακόμη και κατάκλιση στην ίδια θέση για διάστημα μισής ώρας θα προκαλούσαν πόνο, ενώ θα αναπτύσσονταν και οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι τα τραύματα της εφεσείουσας και τα κατάλοιπα της ήσαν ολιγότερον σοβαρά από αυτά της προαναφερθείσας υπόθεσης στην οποία είχε δοθεί το ποσό των £15.000 ως γενικές αποζημιώσεις.» Στην υπόθεση Άννα Λευτέρη ν. Όλγα Τσιαμά, Πολ. Έφ. Αρ. 374/2008, ημερομηνίας 23.7.2012, την οποία επικαλέστηκε και ο κ. Κώστα, αυξήθηκε κατ' έφεση στο ποσό των €200.000, το πρωτόδικα επιδικασθέν ποσό των €130.000 ως γενικές αποζημιώσεις, όπου η εφεσείουσα, κατόπιν τροχαίου ατυχήματος σε ηλικία 32 ετών, είχε υποστεί ασταθές σφηνοειδές συμπιεστικό κάταγμα του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου που συνοδευόταν με νευρολογικά σημεία και έχοντας αντιμετωπισθεί συντηρητικά για ένα μήνα, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ανοιχτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση - σπονδυλοδεσία, με τη μετεγχειρητική πορεία της να είναι ομαλή αλλά συνέχισε να παρουσιάζει νευρολογικά συμπτώματα στα κάτω άκρα ως επίσης διαταραχές της ούρησης και αφόδευσης και διαταραχές του libido. Είχε επίσης υποστεί κακώσεις σε άλλα σημεία της σπονδυλικής στήλης που απεκατεστάθησαν πλήρως. Τα μόνιμα κατάλοιπα στην περίπτωση εκείνη είναι πολύ σοβαρότερα της παρούσας υπόθεσης καθότι, πέραν της δυσκαμψίας της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης της εφεσείουσας με περιορισμό της κινητικότητας κυρίως της κάμψης και αιμωδία της αριστερής πλευράς της κεφαλής, θα έχει αστάθεια των κάτω άκρων και τρέμουλα, δεν θα μπορεί να τρέξει και να ανεβοκατεβαίνει σκάλες, θα έχει αιμωδία σε αμφότερους τους γλουτούς, ακράτεια ούρων και δυσουρία καθώς και δυσκοιλιότητα και διαταραχές της αισθητικότητας στα κάτω άκρα και της σεξουαλικής της συμπεριφοράς, θα περπατά με σπαστικό βάδισμα, θα είναι αδύνατο να εκτελεί βαθύ κάθισμα και να περπατήσει στις άκρες των ποδιών της, έχοντας περιορισμένη τη ραχιαία κάμψη των ποδοκνημικών αρθρώσεων, θα είναι δε ικανή να εκτελεί μόνο καθιστική εργασία με τη χρήση μόνο των άνω άκρων και μονίμως ανίκανη να εκτελεί οποιαδήποτε άλλη χειρωνακτική εργασία, δυσκολευόμενη ακόμα να φροντίζει τον εαυτό της στην καθημερινή της ζωή, αλλά και να εκτελεί τα καθήκοντα της οικοκυράς, ενώ θα χρειάζεται περιοδικώς κινησιοθεραπεία για βελτίωση της σπαστικότητας των μυών των κάτω άκρων. Τέλος, στην πιο πρόσφατη απόφαση Olympic Building and Metal Construction Limited ν. Παναγιώτη Παπαϊωάννου, ECLI:CY:AD:2014:A671, Πολ. Έφ. Αρ. 3/2010, ημερομηνίας 11.9.2014, επικυρώθηκε από το Εφετείο το πρωτόδικα επιδικασθέν ποσό των €90.000 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για τις κακώσεις και τα μόνιμα κατάλοιπα του εφεσίβλητου - ελαιοχρωματιστή, ο οποίος συνεπεία εργατικού ατυχήματος είχε υποστεί συμπιεστικό κάταγμα του πρώτου οσφυϊκού σπονδύλου που επουλώθηκε με σφηνοειδή παραμόρφωση προκαλώντας του πόνο, δυσκαμψία και αδυναμία της οσφυϊκής μοίρας καθώς και συντριπτικό κάταγμα στη δεξιά πτέρνα που αντιμετωπίσθηκε χειρουργικά αφήνοντας εμφανή παραμόρφωση και διόγκωση με συνέπεια την απώλεια της φυσιολογικής κάμψης του δεξιού ποδιού, δυσκαμψία και περιορισμό των κινήσεων του αστραγάλου, όντας ιδιαίτερα επώδυνο μετά από παρατεταμένη βάδιση, αλλά και κάκωση αριστερής ποδοκνημικής άρθρωσης, έχοντας απαιτηθεί συνολική περίοδος ενός έτους για αποκατάσταση των κακώσεων. Στην παρούσα υπόθεση, έχοντας υπόψη μου όλες τις περιστάσεις της υπόθεσης και ειδικότερα τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη και υφίσταται ο ενάγων, καθώς και τη φύση και έκταση των τραυμάτων του, με τις συνέπειές τους, την χειρουργική επέμβαση και τη θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε αλλά και την ταλαιπωρία του στο μέλλον λόγω των μόνιμων καταλοίπων του τραυματισμού του, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ποσό ύψους €120.000, σαν γενικές αποζημιώσεις συνιστά μια λογική και δίκαιη αποζημίωση επί πλήρους ευθύνης. Ως προς το θέμα της απώλειας μελλοντικών εισοδημάτων που απαιτεί ο ενάγων, στην υπόθεση Μαυροπετρή ν. Λουκά (πιο πάνω) επισημαίνεται η διάκριση των περιπτώσεων μείωσης της ικανότητας για εργασία από εκείνες όπου αποδεικνύεται συγκεκριμένη απώλεια εισοδήματος. Με αναφορά στην Αγγλική νομολογία, στην υπόθεση εκείνη λέχθηκε ότι η διάκριση δεν φαίνεται να έχει στέρεη νομική βάση, αλλά αντανακλά περισσότερο τις διαφορές μεταξύ υποθέσεων όπου η μελλοντική ζημιά εξειδικεύεται και αποκρυσταλλώνεται και εκείνων όπου η μελλοντική ζημιά δεν συγκεκριμενοποιείται. Όπου ελλείπουν τα στοιχεία για αριθμητικό προσδιορισμό μελλοντικής ζημιάς με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου, η διαφαινόμενη ζημιά συμπλέκεται με τις γενικές αποζημιώσεις και αποτιμάται κάτω από πλατιά σκοπιά, υπό το φως του συνόλου των δεδομένων της υπόθεσης (βλ. και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.α.
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1049, Κωμιάτη ν. Πόλιτσου κ.α.
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 226, Τιτώνη ν. Χαρ. Πηλακούτας Λτδ
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 479, St. Marina Sport. Promot. Ltd v. Dimitrov
(2004)1(Γ) Α.Α.Δ. 1663, Jamal Ismail ν. Μιχαήλ Αντωνίου κ.α., Πολ. Έφ. Αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12.2.2014). Στην παρούσα υπόθεση, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγων είναι ανίκανος να εκτελεί την προηγούμενη εργασία του αλλά και οποιαδήποτε βαριά εργασία που απαιτεί παρατεταμένη ανύψωση και μεταφορά βαρών, παρατεταμένο σκύψιμο και ορθοστασία. Δεν έχει αναφερθεί από τους μάρτυρες ιατρούς οποιοδήποτε ποσοστό ανικανότητας του για εργασία, το δε ποσοστό μείωσης 15% στο οποίο αναφέρθηκε ο ΜΥ1, αφορά «μείωση των αποθεματικών του ικανοτήτων για παρατεταμένη κάμψη της σπονδυλικής στήλης, ανασήκωση και παρατεταμένη μεταφορά μεγάλων βαρών» και ως επεξήγησε αυτό σημαίνει ότι υπάρχει η δυνατότητα άσκησης πλείστων μορφών επαγγελμάτων με εξαίρεση τη συνεχή παρατεταμένη χειρωνακτική δραστηριότητα που απαιτεί συνεχές σκύψιμο, ανασήκωση και μεταφορά μεγάλων βαρών. Περαιτέρω τα Τεκμήρια 13-15, τα οποία κατέθεσε ο ενάγων, όπου καθορίζεται για σκοπούς χορήγησης σύνταξης ανικανότητας από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων το ποσοστό αναπηρίας σε 25% δεν είναι αποδεκτά εκ μέρους των εναγομένων. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Θεοδωρίδης ν. Χατζημιχαήλ
(1991)1 Α.Α.Δ. 1106, ο καθορισμός της ανικανότητας προσώπου για εργασία έχει ως λόγο την ικανότητα του για εργασία με αναφορά στην κατάσταση της υγείας του. Στην υπόθεση Αντωνίου ν. Νικολάου κ.α. (πιο πάνω), λέχθηκε ότι η αποτίμηση της ανικανότητας από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι ένα από τα στοιχεία που μπορούν να ληφθούν υπόψη κατά τον προσδιορισμό της ανικανότητας και να βοηθήσει το Δικαστήριο να καταλήξει στο ποσοστό μείωσης της εισοδηματικής ικανότητας, που αποτελεί δικό του έργο. Στην υπόθεση εκείνη είχε αποτελέσει παραδεκτό γεγονός ότι το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων είχε υπολογίσει την ανικανότητα του εφεσείοντος στο 75%, υπό το φως δε των δεδομένων της υπόθεσης εκείνης κρίθηκε από το Εφετείο ότι η προσφερθείσα μαρτυρία μπορούσε να οδηγήσει το Δικαστήριο στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό αυτό αντιπροσώπευε τη μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του εφεσείοντος. Στην παρούσα υπόθεση, αμφισβητείται εκ μέρους των εναγομένων ότι η μείωση της εισοδηματικής ικανότητας του ενάγοντος ανέρχεται στο ποσοστό του 25%, με το οποίο άλλωστε και ο ενάγων δεν συμφωνεί καθότι το θεωρεί χαμηλό, με τη θέση ότι από την προσφερθείσα μαρτυρία προβάλλει ότι ο ενάγων μπορεί να εργασθεί σε πολλές εργασίες που δεν απαιτούν αυξημένες σωματικές δυνάμεις και ως εκ τούτου δεν αποδείχθηκε, ενόψει του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης, ότι η ανικανότητα του ενάγοντος για εργασία ανέρχεται σ' αυτό το ποσοστό. Όπως ανέφερε και ο ενάγων, μετά τον τραυματισμό του δεν ανηύρε άλλη εργασία όπου θα μπορούσε να απασχοληθεί χωρίς να αποτελεί εμπόδιο η σωματική του κατάσταση. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι παρόλο που συνεπεία του τραυματισμού του περιορίζονται οι τομείς εργασίας στους οποίους μπορεί να απασχοληθεί ο ενάγων, δεν μπορεί να λεχθεί ότι αυτός κατέστη ανίκανος για οποιαδήποτε άλλη εργασία χωρίς να αγνοείται και το μορφωτικό του επίπεδο αλλά και το γεγονός ότι είναι ομογενής Έλληνας από την Ουκρανία, ομιλεί δε πολύ καλά την ελληνική γλώσσα, έχοντας δώσει ενώπιον του Δικαστηρίου τη μαρτυρία του στα ελληνικά χωρίς πρόβλημα. Υπό το φως όλων των δεδομένων που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση, δεν μπορεί το υπολογισθέν για σκοπούς χορήγησης σύνταξης ανικανότητας ποσοστό από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, να καθοριστεί ως το ποσοστό μείωσης της εισοδηματικής ικανότητας του ενάγοντος. Περαιτέρω, η μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου στην παρούσα υπόθεση καταδεικνύει ότι ο ενάγων μετά την σταθεροποίηση της κατάστασης του δεν κατέβαλε ουσιαστική προσπάθεια να αναζητήσει ελαφριά εργασία, έχοντας στο μεταξύ εξασφαλίσει την παροχή σύνταξης ανικανότητας. Το Δικαστήριο δεν έχει ικανοποιηθεί ότι ο ενάγων έκανε ότι ήταν λογικά εφικτό για να εξασφαλίσει εργασία στην οποία θα μπορούσε να απασχοληθεί με απολαβές ανάλογες των δυνατοτήτων του. Παρόλο δε που, όντας ο ενάγων στην ηλικία των 44 ετών κατά την ακρόαση της υπόθεσης, θα μπορούσε να καθοριστεί πολλαπλασιαστής σύμφωνα με τη νομολογία (βλ. σχετικά Χριστοδούλου ν. Μπίλλη
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 164), υπό τα λοιπά δεδομένα της υπόθεσης θεωρώ ότι δεν μπορεί να καθοριστεί με ακρίβεια ο πολλαπλασιαστέος στην παρούσα περίπτωση, ελλείψει μαρτυρίας για το ύψος μηνιαίας αμοιβής που ο ενάγων μπορούσε και μπορεί να λάβει σε εργασίες, στις οποίες ήταν και είναι δυνατό να απασχοληθεί μετά τον τραυματισμό του. Στην υπόθεση Ευριπίδης Συκοπετρίτης Λτδ ν. Αθηνάκη
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 844, όπου είχε αποτελέσει εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο εφεσίβλητος μετά το δυστύχημα ήταν ικανός για ελαφριά εργασία, όχι όμως για βαριά χειρωνακτική, κρίθηκε ότι δεν υπήρχε δυνατότητα εφαρμογής της μεθόδου του πολλαπλασιαστή, παρά το ότι ο εφεσίβλητος δεν εργοδοτήθηκε μέχρι και την ακρόαση της υπόθεσης, καθότι η κατά γενικό τρόπο αναφορά του ότι αναζήτησε αλλά δεν βρήκε ελαφριά εργασία, δεν προσδιορίζει ποιο θα ήταν το αναμενόμενο εισόδημα του από την ελαφριά εργασία και ποια η επίδραση στα εισοδήματα του. Στην υπόθεση Θεοφάνους κ.α. ν. Κουρουκλά κ.α.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 528, κρίθηκε ότι η έλλειψη μαρτυρίας για τα εισοδήματα που θα είχε ο ενάγων από το νέο επάγγελμα που επέλεξε, λόγω της φυσικής ανικανότητας συνεπεία του τραυματισμού του που όμως τον επηρεάζει και στο νέο του επάγγελμα, δικαιολογημένα οδήγησε σε υπολογισμό του ποσού των αποζημιώσεων για απώλεια εισοδηματικής ικανότητας κατ' αποκοπή. Στην υπόθεση Καρδανάς κ.α. ν. Καραμούζη
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 191, κρίθηκε ότι η επιδίκαση αποζημιώσεων με τη χρήση πολλαπλασιαστή-πολλαπλασιαστέου για απώλεια μελλοντικών απολαβών ήταν εσφαλμένη εφόσον δεν προσκομίστηκε μαρτυρία για καθορισμό του εισοδήματος που θα μπορούσε να έχει ο εφεσίβλητος αν απασχολείτο σε γραφειακή εργασία υπό τα δεδομένα της υπόθεσης εκείνης και τονίστηκε ότι ήταν δική του υποχρέωση να κινηθεί, να αναζητήσει εργασία και να φέρει, με μαρτυρία, τα όποια αποτελέσματα στο Δικαστήριο ώστε να κριθεί η λογικότητα των ενεργειών του στο πλαίσιο του πρακτικώς εφικτού και να υπολογιστεί η ενδεχόμενη μείωση στο εισόδημα του. Με βάση όλα τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου και κρίνοντας ότι ο ενάγων απασχολούμενος πριν και κατά τον χρόνο του ατυχήματος ως εργάτης-οικοδόμος με περιορισμένη ικανότητα προσαρμογής στα νέα δεδομένα ενόψει των προσωπικών του δυνατοτήτων και του μορφωτικού του επιπέδου, με δεδομένο ότι αφενός δεν απώλεσε πλήρως την ικανότητα του για εργασία και αφετέρου η ικανότητα του μειώθηκε σε μεγάλο βαθμό, έχοντας επίσης κατά νου την ηλικία του και τις οικογενειακές του συνθήκες και υποχρεώσεις, θεωρώ ότι σύμφωνα με τη νομολογία δικαιούται να του επιδικαστεί ως μελλοντική απώλεια εισοδήματος ένα κατ' αποκοπή ποσό της τάξεως των €50.000, επί πλήρους ευθύνης. Ως προς τις ειδικές ζημιές που ως παρατέθηκε πιο πάνω διεκδικεί ο ενάγων, αρχικά με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου και ως έχει καταστεί παραδεκτό εκ μέρους των εναγομένων, ο ενάγων συνεπεία του τραυματισμού του παρέμεινε εκτός εργασίας για δώδεκα μήνες μετά τις 31.5.2006, διάστημα κατά το οποίο του χορηγήθηκαν άδειες ασθενείας, έχοντας υποβληθεί στην πιο πάνω αναφερθείσα θεραπεία. Έχοντας ο ενάγων καταστεί ολικά ανίκανος για εργασία για περίοδο δώδεκα μηνών μετά το ατύχημα δικαιούται να του επιδικασθούν ως απώλεια εισοδημάτων για το χρονικό αυτό διάστημα μισθοί 12 μηνών, δηλαδή το ποσό των £10.200 (δηλαδή £850 μηνιαίως- ως διεκδικεί στην έκθεση απαίτησης του και συναινούν οι συνήγοροι των εναγομένων στην αγόρευση τους- επί 12 μήνες) και συγκεκριμένα το αντίστοιχο ποσό των €17.427,73 επί πλήρους ευθύνης. Για το χρονικό διάστημα που ακολουθεί και μέχρι την ολοκλήρωση της ακρόασης της υπόθεσης, από την προσαχθείσα μαρτυρία προέκυψε ότι ο ενάγων παρά το ότι δεν ήταν ικανός να εργαστεί στην προηγούμενη εργασία του μπορούσε λόγω της μείωσης της ικανότητας του για εργασία να εργαστεί σε ελαφριά εργασία, που δεν απαιτεί αυξημένες σωματικές δυνάμεις. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του ενάγοντος, μετά τη σταθεροποίηση της κατάστασης του δεν ενδιαφέρθηκε να απασχοληθεί σε οποιαδήποτε εργασία και όταν κατά το έτος 2009 μετέβη στο Γραφείο Εξευρέσεως Εργασίας και του ανέφεραν ότι δεν είχαν κατάλληλη εργασία γι' αυτόν, δεν ήθελε στη συνέχεια να ψάξει για δουλειά. Είχε στο μεταξύ από τις 2.5.2007 υποβάλλει αίτηση για παροχή λόγω αναπηρίας στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων και κριθεί εν μέρει ανίκανος για εργασία, λαμβάνοντας σύνταξη ανικανότητας από τις 31.5.2007. Όπως έχει επανειλημμένα τονισθεί, η νομολογία αναφορικά με τις διεκδικήσεις ειδικών αποζημιώσεων είναι σαφής και προδιαγράφει ότι αυτές πρέπει να αποδεικνύονται με ακρίβεια ενώ η απόδειξή τους κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια (Σπύρου ν. Χ¨ Χαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 298, Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 1157, Μαϊττας ν. Γεωργίου κ.ά. (πιο πάνω)). Όσον αφορά τις παροχές που έλαβε και τη σύνταξη ανικανότητας που ο ενάγων λαμβάνει από το Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όπως προνοείται στο άρθρο 65 (β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 όπως τροποποιήθηκε, τα ποσά αυτά δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη κατά τον υπολογισμό της αποζημίωσης που πρέπει να πληρωθεί εξ αιτίας αστικού αδικήματος (βλ. Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α. (πιο πάνω) και Γιαννακού ν. Lois Builders Ltd κ.α.
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 270). Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Iacovou Brothers (Constr.) Ltd ν. Κρίκκη
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 398, η αποτυχία του εφεσίβλητου να εργοδοτηθεί σε ελαφρότερη εργασία δεν συνιστά παράγοντα επιδίκασης αποζημιώσεων. Στην υπόθεση εκείνη είχε κριθεί ότι ο εφεσίβλητος μπορούσε λόγω της μείωσης της ικανότητας του για εργασία να εργαστεί σε ελαφρότερη εργασία και λόγω έλλειψης μαρτυρίας για το ύψος των απολαβών σε άλλη εργασία από αυτή που δεν ήταν ικανός πλέον να εργασθεί, δεν υπήρχε πρόσφορο έδαφος επιδίκασης αποζημιώσεων από τη λήξη της αναρρωτικής του άδειας μέχρι την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Φουτρή
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 921, όπου ακυρώθηκε η επιδίκαση ποσού που αφορούσε την απώλεια εισοδημάτων του εφεσίβλητου από τον χρόνο που κατέστη μερικώς ικανός για εργασία μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης, λέχθηκε ότι όταν ελλείπουν τα στοιχεία που θα βοηθούσαν το Δικαστήριο να καταλήξει σε ακριβές ποσό όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις, που πρέπει να αποδεικνύονται αυστηρά, δεν μπορεί να επιδικαστεί κατ' αποκοπή ή κατά προσέγγιση ποσό που αφορά απώλεια εισοδημάτων από τον χρόνο που έπαυσε η ανικανότητα του εφεσίβλητου για εργασία μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης. Στην παρούσα υπόθεση, όπως ήδη έχει κριθεί, ο ενάγων δεν κατέβαλε ουσιαστική προσπάθεια για ανεύρεση ελαφριάς εργασίας όταν πλέον μπορούσε να εργασθεί στο ενδιάμεσο στάδιο μέχρι την εκδίκαση της παρούσας αγωγής. Κατά συνέπεια, κρίνεται ότι δεν έχει αποδειχθεί η υπό αναφορά διεκδικούμενη ειδική ζημιά του ενάγοντος όπως απαιτείται από τη νομολογία και η ήδη επιδικασθείσα αποζημίωση των €50.000 για μελλοντική απώλεια εισοδήματος, σύμφωνα με τα λεχθέντα στην υπόθεση Καρδανάς κ.α. ν. Καραμούζη (πιο πάνω), θεωρώ ότι καλύπτει τη ζημιά του και για την υπό κρίση περίοδο. Με βάση τα πιο πάνω κρίνεται ότι έχουν αποδειχθεί και θα πρέπει να επιδικασθούν υπέρ του ενάγοντος οι ειδικές ζημιές επί πλήρους ευθύνης, για την απώλεια εισοδημάτων του ενάγοντος μόνο για 12 μήνες μετά τις 31.5.2006, ύψους £10.200, δηλαδή το αντίστοιχο ποσό των €17.427,73, όπως ήδη πιο πάνω αναφέρθηκε. Αναφορικά με το θέμα των τόκων σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 58(Α) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 όπως τροποποιήθηκε και με γνώμονα τις κατευθυντήριες γραμμές της νομολογίας (Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Θεοδούλου ν. Α. Panayides Contracting Ltd
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2134, Jamal Ismail ν. Μιχαήλ Αντωνίου κ.α. (πιο πάνω)), έχοντας υπόψη μου τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, ειδικότερα δε διαπιστώνοντας ότι η καθυστέρηση στην εκδίκαση της δεν βαρύνει κατά κύριο λόγο τον ενάγοντα, θεωρώ ορθό και δίκαιο όπως, ως προς τις γενικές αποζημιώσεις επιδικασθεί επί του ποσού των €120.000 τόκος ύψους 8% ετησίως από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ενώ ως προς το ποσό των €50.000 που επιδικάστηκε ως προς την μελλοντική απώλεια εισοδήματος, νόμιμος τόκος από σήμερα. Ως προς τις ειδικές αποζημιώσεις, εφόσον τα επί μέρους ποσά ήταν πληρωτέα σε διάφορα χρονικά σημεία πριν από την καταχώρηση της αγωγής, δηλαδή μεταξύ τις 31.5.2006 και τις 20.6.2007, κρίνεται ορθό και δίκαιο όπως επιδικασθεί τόκος προς 8% ετησίως επί του συνολικού ποσού των €17.427,73 από την καταχώρηση της αγωγής. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την τροποποίηση που επήλθε με τον περί Αστικών Αδικημάτων Τροποποιητικό Νόμο 82(Ι)/2008, τα πιο πάνω ποσά από τις 15.10.2008 θα φέρουν τόκο προς 5,5% μέχρι την αποπληρωμή τους. Ενόψει όλων των πιο πάνω, έχοντας καταλήξει ότι αποκλειστική ευθύνη για το επίδικο ατύχημα φέρουν οι εναγόμενοι, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων: α) για το ποσό των €120.000, ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% ετησίως από τις 31.5.2006 και προς 5,5% από τις 15.10.2008 μέχρι σήμερα, β) για το ποσό των €50.000 ως προς την μελλοντική απώλεια εισοδήματος και γ) για το ποσό των €17.427,73 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% ετησίως από τις 20.6.2007 (ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής) και προς 5,5% από τις 15.10.2008 μέχρι σήμερα. Θα υπολογίζεται δε νόμιμος τόκος επί ολόκληρου του ποσού της απόφασης από σήμερα μέχρις εξοφλήσεως. Τα έξοδα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην ανάλογη κλίμακα, επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων. (Υπ.) ........... Λ. Καουτζάνη, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΓΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο