Χρήστου Κωνσταντίνου ν. Λούη Λοϊζου, Αρ. Αγωγής: 2999/2008, 12/12/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A447 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2999/2008 Μεταξύ: Χρήστου Κωνσταντίνου Ενάγοντα και Λούη Λοϊζου Εναγόμενου Ημερομηνία: 12 Δεκεμβρίου, 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Α. Χατζηπαναγιώτου Για τον Εναγόμενο : κ. Α. Πολυδώρου Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή: Δικογραφημένες θέσεις και παραδεκτά γεγονότα Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας αξιώνει από τον Εναγόμενο γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστηκε συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος το οποίο επεσυνέβηκε αργά το βράδυ της 15.10.
- Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης, κατά την πιο πάνω ημερομηνία και περί ώρα 11:50 μ.μ. ο Ενάγοντας οδηγούσε το μοτοποδήλατο με αριθμό εγγραφής KNV 360 στη μεσαία/δεύτερη από τις τρείς λωρίδες κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου στη Λευκωσία με πρόθεση να κινηθεί με ευθεία κατεύθυνση στην Λεωφ. Ευαγόρου προς το παλαίο Γ.Σ.Π.. Φθάνοντας στη διασταύρωση με τις Λεωφόρους Θεμιστοκλή Δέρβη και Διαγόρου συνάντησε το πράσινο φως στην πορεία του, προτού, όμως, εισέλθει στη διασταύρωση, ο Εναγόμενος ο οποίος οδηγούσε το όχημά του με αρ. εγγραφής ΚΗΗ 528 έστριψε δεξιά προς την Λεωφ. Διαγόρου με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία του Ενάγοντα και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος ο Ενάγοντας υπέστηκε σωματικές βλάβες, απώλειες και έξοδα τα οποία αξιώνει στα πλαίσια της παρούσας αγωγής. Εκείνο το οποίο ουσιαστικά αποδίδεται στον Εναγόμενο, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων καθηκόντων που περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης, είναι ότι κινήθηκε δεξιότερα σε σχέση με την πορεία του και στη συνέχεια έστριψε δεξιά, μπαίνοντας στη μεσαία λωρίδα όπου εκινείτο νόμιμα και κανονικά ο Ενάγοντας, με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία του και να συγκρουστεί με αυτόν. Επίσης, ότι ο Εναγόμενος παρέλειψε να έχει επαρκή ή οποιοδήποτε έλεγχο του δρόμου και της τροχαίας κίνησης, όπως επίσης ότι παρέλειψε να αντιληφθεί την μοτοσικλέτα του Ενάγοντα και να λάβει μέτρα για να αποφύγει την σύγκρουση. Από την πλευρά του ο Εναγόμενος αρνείται ότι το επίδικο δυστύχημα επεσυνέβηκε με τον τρόπο και υπό τις περιστάσεις που περιγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης, αρνείται τις λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης των νομίμων καθηκόντων που δικογραφούνται από τον Ενάγοντα και τον καλεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Αποτελεί δε θέση του, όπως αυτή προωθείται στην Έκθεση Υπεράσπισης, ότι η επίδικη σύγκρουση οφείλεται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του Ενάγοντα. Πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε από τις δυο πλευρές ότι οι ειδικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης ανέρχονται σε συνολικό ποσό €12.573,00 ως ακολούθως:
- Έξοδα ετοιμασίας Αστυνομικής Έκθεσης €85,
- Ιατρικά Έξοδα Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας €47,
- Ζημιές μοτοσικλέτας €10.915,
- 4.Έξοδα 25 φυσιοθεραπειών €625,
- Ιατρικά Έξοδα Δρος. Χρ. Χριστοδούλου €
- Έξοδα Εκτιμητή €
- Αξία κατεστραμμένου κράνους και δερμάτινου σακακιού €
- Επιπρόσθετα, στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας οι δυο πλευρές κατέθεσαν εκ συμφώνου τα ακόλουθα πιστοποιητικά προκειμένου το Δικαστήριο να προχωρήσει στον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων στηριζόμενο στο περιεχόμενο τους το οποίο έγινε παραδεκτό: Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρος. Λ. Μάντη, Ιατρού Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ημερομηνίας 3.7.2006 (Τεκμήριο 4). Δέσμη πέντε πιστοποιητικών ασθενείας (Τεκμήριο 5). Παραπεμπτικό στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας για εξέταση από Χειρούργο (Τεκμήριο 6). Ιατρικό Πιστοποιητικό του Δρος. Χριστάκη Χριστοδούλου ημερομηνίας 7.11.2011 (Τεκμήριο 7). Αναφορά στο περιεχόμενο των πιο πάνω ιατρικών πιστοποιητικών θα γίνει στη συνέχεια. Δεδομένων των πιο πάνω, τα θέματα που απομένουν προς εξέταση από το Δικαστήριο είναι ο προσδιορισμός της ευθύνης για το επίδικο ατύχημα και, ανάλογα με το αποτέλεσμα, το ύψος των γενικών αποζημιώσεων στις οποίες δικαιούται ο Ενάγοντας. Προσαχθείσα Μαρτυρία Κατά την ακροαματική διαδικασία, για την εκδοχή του Ενάγοντα κατέθεσε ο Αστ. 2407 Μάριος Στυλιανού ως Μ.Ε.1 και ο ίδιος ως Μ.Ε.2, ενώ προς υποστήριξη της υπεράσπισης κατέθεσε μόνο ο Εναγόμενος (Μ.Υ.). Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των μαρτύρων που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά και δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω. Παραθέτω, ωστόσο, μια σύνοψη των θέσεων που κάθε ένας από αυτούς προέβαλε στο Δικαστήριο. Ο Αστ. 2407 Μάριος Στυλιανού υπηρετεί στην Τροχαία Λευκωσίας στον Κλάδο Δυστυχημάτων από το 2001, όπου υπηρετούσε και τον Οκτώβριο του 2007 όταν κλήθηκε να εξετάσει το επίδικο δυστύχημα. Μετέβηκε στο μέρος όπου εντόπισε τα δυο ενεχόμενα αυτοκίνητα, ήτοι το όχημα με αρ. εγγραφής KΗΗ 528 που οδηγείτο από τον Εναγόμενο και την μοτοσικλέτα με αρ. εγγραφής KNV 360 που οδηγείτο από τον Ενάγοντα. Έχει τύχει εκπαίδευσης στην Αστυνομική Ακαδημία σε θέματα εξέτασης τροχαίων δυστυχημάτων και στα πλαίσια διερεύνησης του επίδικου δυστυχήματος ετοίμασε επί τόπου πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής (Τεκμήριο 1) όπου με Α αποτυπώνεται η πορεία του αυτοκινήτου και με Α1 η τελική του θέση, με Β η πορεία της μοτοσικλέτας, με Χ το σημείο σύγκρουσης και με Χ1 το σημείο της πτώσης της μοτοσικλέτας και το σημείο όπου σταματούν τα ίχνη τροχοπέδησης της. Όπως εξήγησε, η Λεωφόρος Ευαγόρου αποτελείται από τρείς λωρίδες: η πρώτη λωρίδα η οποία μπορεί να κινηθεί ευθεία ή αριστερά προς Θεμιστοκλή Δέρβη, η μεσαία λωρίδα η οποία μπορεί να κινηθεί ευθεία ή δεξιά προς Διαγόρου και η τρίτη λωρίδα η οποία μπορεί να κινηθεί μόνο δέξια προς Διαγόρου. Στο σχεδιαγράφημα οι πορείες και των δυο οχημάτων αποτυπώθηκαν ως Α και Β στην μεσαία λωρίδα (οι πορείες του αυτοκινήτου και της μοτοσικλέτας αντίστοιχα) σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κάθε ένας από αυτούς στις καταθέσεις τους (Τεκμήρια 2 και 3) σε σχέση με τις πορείες που είχαν οι ίδιοι. Η τελική θέση της μοτοσικλέτας δεν σημειώθηκε στο Τεκμήριο 1 διότι όταν ο μάρτυρας μετέβηκε στη σκηνή, αυτή είχε μετακινηθεί, ενώ ο Ενάγοντας δεν εντοπίστηκε εκεί αφού είχε στο μεταξύ μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας με ασθενοφόρο. Με αναφορά στο Τεκμήριο 1 ο κ. Στυλιανού υπέδειξε ότι στη σκηνή εντοπίστηκαν ίχνη τροχοπέδησης της μοτοσικλέτας τα οποία είχαν κλίση προς τα δεξιά, ενώ δεν εντοπίστηκαν ίχνη τροχοπέδησης του αυτοκινήτου, ούτε διαπιστώθηκε προσπάθεια από μέρους του Εναγόμενου για αποφυγή του δυστυχήματος. Όπως επίσης αναφέρθηκε, το κτύπημα εντοπίζεται στη δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου ενώ οι ζημιές που εντοπίστηκαν στα ενεχόμενα οχήματα δεν καταδείκνυαν την ύπαρξη ταχύτητας. Σε σχέση με τις μετρήσεις τις οποίες διενήργησε στη σκηνή, ο μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα: - Το πλάτος της μεσαίας λωρίδας της Λεωφ. Ευαγόρου είναι 3.40 cm. - Τα ίχνη τροχοπέδησης της μοτοσικλέτας είχαν κλίση προς τα δεξιά και μήκος 5.40 cm. - Το σημείο έναρξης των ιχνών τροχοπέδησης έχει απόσταση 1.40 cm από το δεξιό πεζοδρόμιο της τρίτης λωρίδας Λεωφ. Ευαγόρου, και κατέληγαν σε σημείο που απείχε 0.80cm από το ίδιο δεξί πεζοδρόμιο. - Το σημείο σύγκρουσης που αποτυπώνεται με το γράμμα Χ έχει απόσταση 1.60 cm από το πεζοδρόμιο σε σχέση με τη δεξιά πλευρά του δρόμου και 3.60 cm από τη νοητή ευθεία της Λεωφόρου Θεμιστοκλή Δέρβη. Τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο Εναγόμενος συμφώνησαν με το σημείο Χ όταν τους υποδείχθηκε από τον μάρτυρα. - Η δεξιά μπροστινή πλευρά του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο Εναγόμενος έχει απόσταση ενός μέτρου από τη νοητή ευθεία της Λεωφόρου Ευαγόρου. - Η τελική θέση του αυτοκινήτου του Εναγόμενου σημειώνεται εντός της τρίτης λωρίδας της Λεωφόρου Ευαγόρου σε πλάγια θέση και με την μπροστινή του πλευρά να βλέπει προς τη δεξιά λωρίδα της Λεωφόρου Διαγόρου. Η μπροστινή του πλευρά βρίσκεται σε απόσταση ενός
(1)μέτρου από τη νοητή ευθεία που αρχίζει από το πεζοδρόμιο της δεξιάς πλευράς της Λεωφόρου Ευαγόρου (στην τρίτη λωρίδα αυτής) και επεκτείνεται στο απέναντι πεζοδρόμιο της αριστερής (πρώτης) λωρίδας της Λεωφόρου Διαγόρου. Ερωτηθείς κατά την αντεξέτασή του ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι διακεκομμένες γραμμές επί της Λεωφόρου Ευαγόρου δεικνύουν ότι ένας οδηγός μπορεί να αλλάξει λωρίδα εάν προηγουμένως ελέγξει την τροχαία κίνηση και υπέδειξε ότι επί του εδάφους της λεωφόρου υπάρχουν επιτρεπόμενες πορείες/σχήματα κατευθύνσεων σε σχέση με τις λωρίδες επί αυτής, όχι όμως σήματα υποχρεωτικών λωρίδων. Περαιτέρω ο μάρτυρας ανέφερε ότι εάν υπήρχε προέκταση των λωρίδων της Λεωφόρου Ευαγόρου στην Λεωφόρο Διαγόρου και ο Εναγόμενος κινείτο στη μεσαία λωρίδα της Λεωφ. Ευαγόρου, θα έπρεπε κανονικά να εισέλθει στην αριστερή λωρίδα της Λεωφόρου Διαγόρου. Για τους σκοπούς της κυρίως εξέτασής του ο Ενάγοντας κ. Χρήστος Κωνσταντίνου υιοθέτησε το περιεχόμενο της Γραπτής του Δήλωσης (Έγγραφο Α) όπου συνοπτικά αναφέρει τα ακόλουθα: Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος ήταν ηλικίας 24 ετών, έχαιρε άκρας υγείας και απολάμβανε τις χαρές της ζωής, ως νέος και υγιής άνθρωπος. Επίσης εργαζόταν ως δεσμοφύλακας στις Κεντρικές Φυλακές όπου εργάζεται μέχρι σήμερα. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτης και οδηγός της μοτοσικλέτας με αριθμό εγγραφής KNV 360, μάρκας HONDA CBR, και ο Εναγόμενος ήταν ιδιοκτήτης και οδηγός του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΚΗΗ 528, μάρκας Mercedes 200, Saloon. Στις 15.10.2007 και περί ώρα 23:50 οδηγούσε νόμιμα και κανονικά την μοτοσικλέτα του στη μεσαία από τις τρεις λωρίδες κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου στην Λευκωσία, με κατεύθυνση από τη διασταύρωση των φώτων τροχαίας της Λεωφόρου Αρχ. Μακαρίου Γ' προς τη διασταύρωση των φώτων τροχαίας με τις Λεωφόρους Θεμιστοκλή Δέρβη και Διαγόρου, προς το παλαιό Γ.Σ.Π.. Φτάνοντας στην εν λόγω διασταύρωση συνάντησε το πράσινο φως της πορείας του και πρόθεσή του ήταν να κινηθεί σε ευθεία πορεία στη Λεωφόρο Ευαγόρου προς το παλαιό Γ.Σ.Π.. Προτού εισέλθει στη διασταύρωση, σε απόσταση γύρω στα 10 μέτρα, ο Εναγόμενος ο οποίος οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην πρώτη/αριστερή λωρίδα του δρόμου, έστριψε ξαφνικά δεξιά προς την κατεύθυνση που βρισκόταν ο Ενάγοντας για να εισέλθει, όπως φάνηκε εκ των υστέρων, στην Λεωφόρο Διαγόρου, με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία του. Μόλις το αντελήφθηκε ο Ενάγοντας, έστριψε αμέσως δεξιά προκειμένου να αποφύγει την σύγκρουση και εισήλθε στη δεξιά λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου σε σχέση με την πορεία του (δηλαδή στην τρίτη λωρίδα). Δυστυχώς, όμως, το αυτοκίνητο του Εναγομένου βρέθηκε και πάλι μπροστά του, με αποτέλεσμα να κτυπήσει με την μοτοσικλέτα του στην δεξιά πόρτα του αυτοκινήτου. Προκειμένου να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο επεσυνέβηκε το επίδικο δυστύχημα ο Ενάγοντας ετοίμασε σχετικό σχεδιάγραμμα το οποίο παρουσίασε και κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Συνεπεία του δυστυχήματος, για το οποίο, οφείλεται αποκλειστικά ο Εναγόμενος, ο Ενάγοντας υπέστηκε σωματικές βλάβες και ζημίες. Αμέσως μετά το δυστύχημα, και πιο συγκεκριμένα με την έναρξη της επομένης ημέρας, ήτοι στις 16.10.2007 μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου του παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες και σχετική φαρμακευτική αγωγή, ενώ παρακολουθείτο ως εξωτερικός ασθενής για περίοδο 21 ημερών. Σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες ο Ενάγοντας παρέπεμψε στα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν από τις δυο πλευρές ως Τεκμήρια 4 - 7 και περαιτέρω ανέφερε ότι για πολύ καιρό είχε κεφαλαλγίες και πόνους στον αυχένα, στην πλάτη, στη μέση και την λεκάνη, ως επίσης και στα κοιλιακά του τοιχώματα. Λόγω, μάλιστα, των πόνων αυτών, για περίοδο πέραν των 6 μηνών, δεν μπορούσε να κοιμηθεί το βράδυ, ενώ ακόμα και μέχρι σήμερα συνεχίζει να έχει αϋπνίες και άλλα προβλήματα όπως πονοκεφάλους, ιλίγγους, και πόνους, ιδιαίτερα πίσω στη μέση και στις αρθρώσεις της λεκάνης. Τα εν λόγω προβλήματα είναι πιο έντονα τουλάχιστον 1-2 φορές την εβδομάδα όταν είναι αναγκασμένος να βρίσκεται όρθιος στην εργασία του ως δεσμοφύλακας, όπως επίσης με την αλλαγή των καιρικών συνθηκών. Με οδηγίες του θεράποντος ιατρού του, υποβλήθηκε σε σειρά φυσιοθεραπειών κατά την περίοδο από 25.10.2007 μέχρι 31.3.
- Η κατάστασή του έχει βελτιωθεί, πλην όμως συνεχίζει να έχει προβλήματα και για το λόγο αυτό ο θεράποντας ιατρός του, του συνέστησε την συνέχιση των φυσιοθεραπειών για ανακούφιση από τον πόνο. Αντεξεταζόμενος ο κ. Κωνσταντίνου ανέφερε ότι πριν από τη σύγκρουση το αυτοκίνητο του Εναγόμενου κινείτο στην αριστερή (πρώτη λωρίδα) σε απόσταση 10 περίπου μέτρων από τη μοτοσικλέτα του η οποία κινείτο στη μεσαία λωρίδα και αρνήθηκε την υποβολή του κ. Πολυδώρου ότι το αυτοκίνητο του Εναγόμενου εκινείτο καθόλους τους χρόνους στη μεσαία λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου. Παρομοίως, αρνήθηκε τη θέση του κ. Πολυδώρου ότι το ατύχημα προκλήθηκε λόγω της προσπάθειας του να προσπεράσει το αυτοκίνητο του Εναγόμενου και να προχωρήσει σε ευθεία πορεία. Σε σχέση με τις σωματικές βλάβες που υπέστηκε ο Ενάγοντας και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα, ο κ. Πολυδώρου υπέβαλε σε αυτόν ότι το γεγονός ότι ο ίδιος γυμνάζεται 3-4 φορές την εβδομάδα για μισή με μία ώρα περίπου είναι ένδειξη ότι έχει ξεπεράσει πλήρως τα προβλήματα που αντιμετώπισε αρχικά λόγω του τραυματισμού του, θέση την οποία απέρριψε ο Ενάγοντας υποδεικνύοντας ότι γυμνάζεται προκειμένου να διατηρείται σε καλή κατάσταση και να μην αισθάνεται έντονους πόνους. O Eναγόμενος κ. Λούης Λοϊζου ήταν ο μοναδικός μάρτυρας υπεράσπισης. Για τους σκοπούς της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το περιεχόμενο της κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία στις 17.10.2007 (Τεκμήριο 3) όπου αναφέρονται συνοπτικά τα ακόλουθα: Στις 15.10.2007 και περί ώρα 23:50 οδηγούσε το αυτοκίνητό του με αρ. εγγραφής ΚΗΗ 528 στη δεύτερη λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου με κατεύθυνση από Λεωφόρο Μακαρίου προς παλαιό Γ.Σ.Π. Είχε ως συνοδηγό του την σύζυγό του Μαίρη Λοϊζου και τα φώτα του αυτοκινήτου του ήταν αναμμένα στην κανονική τους στάση και η ταχύτητά του χαμηλή. Μπροστά του προς την ίδια κατεύθυνση όπως και δεξιά του στην τρίτη λωρίδα δεν κινούνταν άλλα οχήματα. Όταν πλησίασε στα φώτα τροχαίας στη διασταύρωση της Λεωφόρου Ευαγόρου με Διαγόρου και Θεμιστοκλή Δέρβη, το φως της πορείας του ήταν πράσινο στρογγυλό και έτσι προχώρησε προς τη διασταύρωση αφού πρόθεσή του ήταν να στρίψει δεξιά προς την Λεωφόρο Διαγόρου. Όταν έφθασε στα φώτα τροχαίας έλεγξε πίσω του από το κεντρικό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του και αντελήφθηκε μια μοτοσικλέτα να τον ακολουθεί σε απόσταση 30 μέτρων πίσω του, η οποία είχε έντονα φώτα πορείας. Σε εκείνο το σημείο, η μοτοσικλέτα εκινείτο στην μεσαία λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου και δεξιά και αριστερά της κινούνταν και άλλα οχήματα, ενώ ανάμεσα στο αυτοκίνητό του και τη μοτοσικλέτα δεν εκινείτο άλλο όχημα. Μόλις ο Εναγόμενος έφθασε στη διασταύρωση και άρχισε να στρίβει προς την Λεωφ. Διαγόρου, ένιωσε ένα κτύπημα στη δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου και είδε τη μοτοσικλέτα να πέφτει στην άσφαλτο. Αμέσως, ο Εναγόμενος ακινητοποίησε το αυτοκίνητό του και κατέβηκε κάτω, ενώ ο Ενάγοντας, που ήταν οδηγός της μοτοσικλέτας, αφού σηκώθηκε από την άσφαλτο μετακίνησε την μοτοσικλέτα του. Αμέσως μετά, περιπολικό που περνούσε από τη σκηνή ειδοποίησε την τροχαία και το ασθενοφόρο, που επίσης ειδοποιήθηκε, κατέφθασε λίγο αργότερα και μετέφερε τον Ενάγοντα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ο Εναγόμενος παρέμεινε στη σκηνή μέχρι την άφιξη του Αστ. 2407 της Τροχαίας Λευκωσίας (Μ.Ε. 1) ο οποίος ακολούθως ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1) με το οποίο και συμφώνησε πλήρως. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ. Λοϊζου ανέφερε ότι όταν άρχισε να στρίβει προς τα δεξιά ο δρόμος ήταν καθαρός και προς τα δεξιά του, στο ύψος του αυτοκινήτου του, δεν υπήρχαν άλλα οχήματα, ενώ επεσήμανε ότι η σύγκρουση επήλθε δευτερόλεπτα αφότου άρχισε να στρίβει δεξιά προς την Λεωφόρο Διαγόρου. Τελικές Αγορεύσεις Κατά το στάδιο των αγορεύσεων, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων υιοθέτησαν τις γραπτές αγορεύσεις τους και προώθησαν τις εκδοχές των πελατών τους όπως αυτές εμφαίνονται ή προκύπτουν από τα δικόγραφα τους. Από την πλευρά του ο κ. Χατζηπαναγιώτου κάλεσε το Δικαστήριο να αποδεχθεί τη μαρτυρία του Ενάγοντα και στη βάση αυτής να αποδώσει στον Εναγόμενο όλη την ευθύνη για το ατύχημα. Σε ότι αφορά τις σωματικές βλάβες που υπέστηκε ο Ενάγοντας ο κ. Χατζηπαναγιώτου εισηγήθηκε το ποσό των €30,000 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Αντίθετη, ωστόσο, ήταν η θέση του κ. Πολυδώρου, ο οποίος υποστήριξε ότι ο Εναγόμενος έπραξε ότι ήταν αναμενόμενο από τον μέσο λογικό και συνετό οδηγό και εισηγήθηκε όπως η αγωγή απορριφθεί. Σε ότι αφορά τις γενικές αποζημιώσεις σε περίπτωση επιτυχίας της αγωγής, ο κ. Πολυδώρου υποστήριξε ότι το ποσό που θα μπορούσε να επιδικαστεί στον Ενάγοντα επί πλήρους ευθύνης δεν πρέπει να υπερβαίνει το ποσό των €2,
- Αξιολόγηση της Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Έχοντας υπόψη την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, όπως επίσης το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους θα προχωρήσω να κρίνω την αξιοπιστία τους. Αξιολογώντας αρχικά τον Αστ. 2407 Μάριο Στυλιανού θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτός ήταν ουδέτερος και αντικειμενικός, παρουσιάστηκε δε στο Δικαστήριο με σκοπό να δώσει μαρτυρία αναφορικά με το ατύχημα και χωρίς να εντοπίζεται οποιαδήποτε προσπάθεια από μέρους του να βοηθήσει οποιονδήποτε από τους διαδίκους. Τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και κατά την αντεξέταση, ήταν σαφής, επεξηγηματικός και παρουσίασε στο Δικαστήριο όλα τα στοιχεία και τις πληροφορίες που έλαβε κατά τη διερεύνηση του ατυχήματος. Σε κάθε περίπτωση, οι θέσεις του μάρτυρα έγιναν αποδεκτές και από τις δύο πλευρές και για όλους τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Ερχόμενη στη μαρτυρία των διαδίκων, όπως προκύπτει από τα όσα καταγράφονται στη σύνοψη της μαρτυρίας (πιο πάνω), προώθησαν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβηκε το ατύχημα. Έχοντας μελετήσει τη μαρτυρία τους, αποδέχομαι την εκδοχή του Εναγομένου ως αποτυπώνουσα τα πραγματικά γεγονότα και απορρίπτω αυτή του Ενάγοντα για τους ακόλουθους λόγους: Καταρχήν, η θέση του Ενάγοντα ότι η κίνηση του Εναγομένου να αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας, από αριστερά προς τα δεξιά, έγινε ακαριαία και ότι τη δεδομένη στιγμή η απόσταση των δυο οχημάτων ήταν μόνο 10 μέτρα δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Τούτο, γιατί, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ενάγοντα, ο ίδιος από τη στιγμή που αντιλαμβάνεται, για πρώτη φορά, την ενέργεια του Εναγόμενου να κινηθεί διαγωνίως δεξιά, είχε χρόνο να κινηθεί και αυτός με τον ίδιο τρόπο (προς αποφυγή όπως ισχυρίστηκε), να αποφασίσει ενδιάμεσα να θέσει τα φρένα του σε εφαρμογή, να πράξει τούτο, να διανύσει με εφαρμογή τα φρένα του σε απόσταση 5.40 cm και έπειτα να επέλθει η σύγκρουση. Να σημειωθεί εδώ ότι η πορεία των ιχνών τροχοπέδησης δεικνύει στην ουσία και την πορεία με την οποία κινείται η μοτοσικλέτα ακριβώς πριν να τεθούν τα φρένα σε εφαρμογή. Η τροχοπέδηση που αφέθηκε επί του οδοστρώματος έχει κλίση διαγώνια δεξιά που αυτό δεικνύει αβίαστα ότι πριν από την εφαρμογή των φρένων η μοτοσικλέτα κινείτο ήδη με διαγώνια δεξιά κατεύθυνση. Επομένως, η θέση του Ενάγοντα ότι μόλις αντελήφθηκε την ενέργεια του Εναγόμενου να κινηθεί από την αριστερότερη λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου προς την μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας δεν είχε χρόνο καθ' οιονδήποτε τρόπο να αντιδράσει λόγω του ξαφνικού ελιγμού του Εναγόμενου παρά μόνο να θέσει τα φρένα του σε εφαρμογή, δεν μπορεί να γίνει δεκτή, μιας και όπως ήδη υποδείχθηκε αυτός κατάφερε τουλάχιστον να οδηγήσει την μοτοσικλέτα του λοξώς δεξιά, να διασχίσει διαγωνίως μέρος της μεσαίας λωρίδας κυκλοφορίας (εάν οι θέσεις του ήταν αληθείς) και αφού θέσει τα φρένα του σε εφαρμογή, να διανύσει απόσταση 5.40cm μέχρι τη σύγκρουση. Επιπρόσθετα, η θέση του Ενάγοντα ότι ο ίδιος οδηγούσε αρχικά στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας και ο Εναγόμενος στην αριστερότερη της ίδιας λεωφόρου επίσης δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Μία επέκταση, με νοητή γραμμή, προς βόρεια των ιχνών τροχοπέδησης, δεικνύει ότι ο Ενάγοντας οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας σε αρκετή απόσταση από το σημείο Αλτ των φώτων τροχαίας της Λεωφόρου Ευαγόρου και δη πριν τη διασταύρωσή της με τη Θεμιστοκλή Δέρβη και Διαγόρου. Να τονίσω στο στάδιο αυτό ότι κανένας εκ των μαρτύρων που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, πόσω μάλλον ο ίδιος ο Ενάγοντας, δεν ισχυρίστηκαν οποιαδήποτε οδηγική μανούβρα του Ενάγοντα για αποφυγή της σύγκρουσης πέραν της χρήσης των φρένων του. Επομένως, και στην περίπτωση που θα γινόταν αποδεκτή η θέση του Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος σε κάποια στιγμή ενώ βρισκόταν στην αριστερότερη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου κινήθηκε ξαφνικά δεξιότερα με τρόπο ώστε να εισέλθει στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας, τούτο έγινε σε απόσταση πολύ πριν τα φώτα της Λεωφόρου Ευαγόρου με αποτέλεσμα ο Ενάγοντας να είχε και χρόνο και απόσταση αρκετή να διανύσει μέχρι το σημείο της σύγκρουσης. Εν πάση περιπτώσει, το ξαφνικό της σύγκρουσης δεν το αμφισβητεί ούτε ο Εναγόμενος, με αποτέλεσμα να κρίνω ότι, επί του προκειμένου, η θέση του Ενάγοντα ως προς την προγενέστερη της σύγκρουσης οδηγική συμπεριφορά του Εναγόμενου δεν μπορεί να γίνει δεκτή και τούτο πάντα αναφορικά με το κατά πόσον από την αριστερότερη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου, ο Εναγόμενος κινήθηκε ξαφνικά λοξώς δεξιά για να εισέλθει στη μεσαία λωρίδα. Οι θέσεις του κ. Χατζηπαναγιώτου σε σχέση με την αναξιοπιστία του Εναγομένου δεν με βρίσκουν σύμφωνη για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω. Σε ότι δε αφορά την εισήγηση του συνηγόρου επί το ότι η μαρτυρία του Εναγομένου δεν συνάδει με τις δικογραφημένες θέσεις του και δη με την παράγραφο 6(β) της Έκθεσης Υπεράσπισης όπου υπάρχει ισχυρισμός ότι ο Ενάγοντας οδηγούσε στην τρίτη λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου παρατηρείται καταρχήν ότι η μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου συνάδει απόλυτα με το περιεχόμενο της κατάθεσης που έδωσε στην Αστυνομία δύο ημέρες μετά το ατύχημα (Τεκμήριο 3). Σε κάθε περίπτωση, όμως, όπως διαφάνηκε από το σύνολο της ενώπιον μου τεθείσας μαρτυρίας, ο Ενάγοντας πράγματι σε κάποιο σημείο οδήγησε την μοτοσικλέτα του στην τρίτη λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου. Για τους πιο πάνω λόγους, λοιπόν, και με δεδομένη τη σαφήνεια και σταθερότητα με την οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο ο Εναγόμενος, η μαρτυρία του κρίνεται αποδεκτή, ενώ η μαρτυρία του Ενάγοντα στην έκταση που περιγράφεται πιο πάνω απορρίπτεται. Κρίνω ορθό να επισημάνω στο στάδιο αυτό ότι από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου προέκυψε ότι η αναφορά του Εναγομένου σε έλεγχο από το κεντρικό καθρεφτάκι του αφορά χρονική στιγμή λίγο πριν φθάσει στη διασταύρωση και όχι μόλις έφθασε σε αυτή. Και τούτου γιατί όπως ανέφερε στο Δικαστήριο, στο μεσοδιάστημα από τη στιγμή που αντελήφθηκε τον Ενάγοντα σε απόσταση 30 μέτρων πίσω του και τη σύγκρουση, έβλεπε την πορεία του και δεν ξανακοίταξε το κεντρικό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του. Σε ότι αφορά τη μαρτυρία του Ενάγοντα σε σχέση με τις σωματικές βλάβες και την ταλαιπωρία που υπέστηκε η αξιολόγηση θα γίνει στη συνέχεια πιο κάτω. Ευρήματα του Δικαστηρίου και Συμπεράσματα σε σχέση με το θέμα της ευθύνης Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και την ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία, διαπιστώνεται ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση και τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου έχουν ως ακολούθως: Στις 15.10.2007 και περί ώρα 23:50 ο Εναγόμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΚΗΗ 528 στη μεσαία/δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου στη Λευκωσία με κατεύθυνση από Λεωφόρο Μακαρίου προς παλαιό Γ.Σ.Π., με συνοδηγό τη σύζυγό του Μαίρη Λοϊζου. Και οι δυο έφεραν τις ζώνες ασφαλείας τους ενώ τα φώτα πορείας του αυτοκινήτου του ήταν αναμμένα στην κανονική τους στάση. Η δε ταχύτητα του οχήματος ήταν πολύ χαμηλή. Το όχημα του Εναγόμενου ακολουθούσε στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας η μοτοσικλέτα που οδηγούσε ο Ενάγοντας με αριθμό εγγραφής KNV
- Δεξιά και αριστερά της μοτοσικλέτας κινούνταν και άλλα οχήματα ενώ μεταξύ του αυτοκινήτου του Εναγόμενου και της μοτοσικλέτας του Ενάγοντα δεν εκινείτο οποιοδήποτε όχημα. Όταν ο Εναγόμενος πλησίασε στα φώτα τροχαίας της Λεωφόρου Ευαγόρου με Διαγόρου και Θεμιστοκλή Δέρβη και το φως ήταν πράσινο στρογγυλό, ο Εναγόμενος προχώρησε στη διασταύρωση αφού πρόθεσή του ήταν να στρίψει δεξιά προς τη Λεωφόρο Διαγόρου. Λίγο πριν φθάσει στα φώτα τροχαίας ο Εναγόμενος έλεγξε πίσω του από το κεντρικό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του και αντελήφθηκε την μοτοσικλέτα του Ενάγοντα στην ίδια λωρίδα με τον ίδιο σε απόσταση 30 μέτρων περίπου. Προτού ο Εναγόμενος αρχίσει να στρίβει δεξιά προς τη Λεωφόρο Διαγόρου στην τρίτη/ δεξιά λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου σε σχέση με την πορεία του δεν υπήρχαν άλλα οχήματα στο ύψος του αυτοκινήτου του. Ενώ ο Εναγόμενος έστριβε δεξιά προς τη Λεωφόρο Διαγόρου, η μοτοσικλέτα συγκρούστηκε στο όχημά του αφού για άγνωστο λόγο αυτή βρέθηκε στη δεξιά/τρίτη λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου. Ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης τα ενεχόμενα οχήματα υπέστηκαν ζημιές, ενώ ο Εναγόμενος τραυματίστηκε και για το λόγο αυτό μεταφέρθηκε στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας την 16.10.2007 και ώρα 00:13 π.μ. με ασθενοφόρο. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα τραύματα και την ταλαιπωρία που υπέστηκε ο Ενάγοντας θα ακολουθήσουν στη συνέχεια. Στη σκηνή του δυστυχήματος μετέβηκε ο Αστ. 2407 Μάριος Στυλιανού της Τροχαίας Λευκωσίας (Μ.Ε. 1) ο οποίος κλήθηκε εκεί όπου εντόπισε τα δυο ενεχόμενα οχήματα και τον Εναγόμενο. Ο Αστ. 2407 προέβηκε σε διάφορες μετρήσεις και ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής (Τεκμήριο 1). Το Τεκμήριο 1 αποτυπώνει τη σκηνή του δυστυχήματος, τις πορείες των ενεχόμενων οχημάτων όπως τις προέβαλαν οι οδηγοί, το σημείο σύγκρουσης των δυο ενεχόμενων οχημάτων όπως και άλλα σχετικά. Παράλληλα, λήφθηκαν καταθέσεις από τους ενεχόμενους οδηγούς (Τεκμήρια 2 και 3). Το Δικαστήριο υιοθετεί ως μέρος των ευρημάτων του τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 1, τα οποία είναι αποδεκτά από τις δύο πλευρές. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων και της ενώπιον μου αποδεκτής μαρτυρίας θα προχωρήσω να εξετάσω την ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα. Όπως προκύπτει και από το κείμενο της Έκθεσης Απαίτησης, η βάση της παρούσας αγωγής είναι η κατ' ισχυρισμό αμέλεια του Εναγομένου για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος. Είναι επαρκώς νομολογημένο ότι η αμέλεια είναι θέμα γεγονότος το οποίο αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες και περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (βλέπε Patsalides v. Yiapani
(1969)1 CLR 84 και Panayiotou v. Mavrou
(1970)1 CLR 215). Η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει προσκομιστεί, ανεξάρτητα εαν είναι μαρτυρία που έχει προσαχθεί από τον ενάγοντα ή τον εναγόμενο (βλέπε Kardanos Transport Co. Limited v. Γεώργιος άλλως Κόκος Κωνσταντίνου, Πολιτική Έφεση 88/2008, απόφαση ημερομηνίας 22.2.2011). Αποτελεί θεμελιωμένη αρχή ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ 475). Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού (βλέπε Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 C.L.R 387), ο δε προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Στα πλαίσια εκδίκασης μιας τέτοιας υπόθεσης το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να αποφασίσει αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του εναγόμενου και εάν η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι καταφατική, τότε θα πρέπει να εξετάσει εάν η Ενάγουσα υπέχει συντρέχουσα αμέλεια και ακολούθως να καθορίσει τα εκατέρωθεν ποσοστά ευθύνης (βλέπε Φοίβος Μαυρίδης v. Rima J. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013). Οι αρχές της συντρέχουσας αμέλειας έχουν εμπεδωθεί από τη νομολογία από παλιά. Στην αγγλική αυθεντία Fardon v. Harcourt-Rivington
(1932)All E.R. Rep. 81, αναφέρεται στη σελίδα 83 η ακόλουθη αρχή:- "The root of this liability is negligence, and what is negligence depends on the facts with which you have to deal. If the possibility of the danger emerging is reasonably apparent, then to take no precautions is negligence; but if the possibility of danger emerging is only a mere possibility which would never occur to the mind of a reasonable man, then there is no negligence in not having taken extraordinary precautions." Επίσης, ο Λόρδος Denning σημειώνει τα ακόλουθα στην Jones v. Livox Quarries Ltd.
(1952)2 Q.B. 608, στη σελίδα 615: "Although contributory negligence does not depend on a duty of care, it does depend on foreseeability. Just as actionable negligence requires the foreseeability of harm to others, so contributory negligence requires the foreseeability of harm to oneself. A person is guilty of contributory negligence if he ought reasonably to have foreseen that, if he did not act as a reasonable, prudent man, he might be hurt himself; and in his reckonings he must take into account the possibility of others being careless.". Οι αρχές αυτές έγιναν δεκτές και από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Βλ. Elpiniki Panayiotou v. Georgios Kyriakou Markos
(1970)1 C.L.R. 215, Christos Charalambides v. Polyvios Michaelides
(1973)1 C.L.R 66, Patsalides v. Yapani and Another
(1969)1 C.L.R 84, Vacanas v. Thomas and Another
(1982)1 C.L.R. 530 και Μαϊττά ν. Γεωργίου κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1). Είναι δε σαφώς νομολογημένο ότι το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας βρίσκεται στους ώμους του εναγόμενου. Όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 178, οι καθοριστικοί παράγοντες για την κατανομή της ευθύνης είναι δύο: «α) Η υπαιτιότητα (blameworthiness) που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου, και β) Η αιτιώδης συνάφεια (causative potency) μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη, όπως επεξηγείται στις υποθέσεις Charalambous v. Kassapis
(1988)1 C.L.R. 25 και Polykarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727." Αποτελεί γενική αρχή αναφορικά με το καθήκον οδηγών οχημάτων που χρησιμοποιούν τον δρόμο ότι αυτοί είναι αμελείς εκεί όπου η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα εμφανής και δεν λαμβάνουν οποιαδήποτε προφυλακτικά μέτρα. Ένας συνετός άνθρωπος οφείλει να λαμβάνει υπόψη την πιθανή αμέλεια άλλων κυρίως εκεί όπου η εμπειρία δείχνει ότι τέτοια αμέλεια είναι κοινή (βλέπε Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriacou Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215, Χριστοδούλου ν. Μπίλλη
(1998)1 Α.Α.Δ. 164 και Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1460). Σε σχέση με το θέμα της ευθύνης για το επίδικο δυστύχημα σημειώνονται τα ακόλουθα: Με δεδομένη τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο, η ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα κατά 60% στον Ενάγοντα και 40% στον Εναγόμενο. Η ευθύνη του οδηγού της μοτοσικλέτας (η οποία είναι ελαφρώς μεγαλύτερη) συνίσταται στο ότι για λόγους που παρέμειναν άγνωστοι στο Δικαστήριο, ενώ εκινείτο στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου κινήθηκε δεξιά και εισήλθε στην δεξιότερη λωρίδα της ίδιας λεωφόρου η οποία χρησιμοποιείται από τα οχήματα που προτίθενται να στρίψουν δεξιά προς τη Λεωφόρο Διαγόρου. Όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω κατά το στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας (πιο πάνω) και με δεδομένο ότι ο Ενάγοντας κινείτο με σχετικά χαμηλή ταχύτητα (αυτό προέκυψε, σύμφωνα με τον Μ.Ε.1, από τις ζημιές που προκλήθηκαν στα δύο ενεχόμενα οχήματα), η απόφαση του Ενάγοντα να μετακινηθεί από τη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας και διαγωνίως να οδηγήσει στη δεξιότερη λωρίδα κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ευαγόρου, λαμβάνει χώρα σχετικά μεγάλη απόσταση από το Αλτ/φώτα Τροχαίας της Λεωφόρου Ευαγόρου επί της συμβολής με τις Λεωφόρους Διαγόρου και Θεμιστοκλή Δέρβη και προφανώς (λόγω της χαμηλής ταχύτητας) με επάρκεια χρόνου να αντιδράσει ουσιαστικά προτού επέλθει η σύγκρουση. Για λόγους δε που παρέμειναν άγνωστοι στο Δικαστήριο, μιας και οι σχετικές θέσεις του δεν έγιναν αποδεκτές, τούτος δεν κατέφερε να αποφύγει τη σύγκρουση. Από την άλλη ο Εναγόμενος έχει επίσης ευθύνη αφού ενώ εκινείτο στην μεσαία λωρίδα της Λεωφόρου Ευαγόρου και πρόθεση του ήταν να στρίψει δεξιά προς τη Λεωφόρο Διαγόρου, αντί να ακολουθήσει πορεία με τρόπο ώστε να παραμείνει η εκ δεξιών του κατεύθυνση κενή και ελεύθερη για διέλευση από οποιοδήποτε όχημα τυχόν επιθυμούσε να εισέλθει από την Λεωφόρο Ευαγόρου προς τη Λεωφόρο Διαγόρου, αυτός έστριψε δεξιά θέτοντας το όχημα του εντός της δεξιότερης λωρίδας κυκλοφορίας της Λεωφορου Ευαγόρου με τρόπο που απέκοπτε τη διέλευση οποιουδήποτε οχήματος τυχόν επιχειρούσε διέλευση στην Λεωφόρο Διαγόρου μέσω της εν λόγω λωρίδας. Επί τούτου σημειώνεται ότι με βάση τη μαρτυρία του Εναγόμενου, όταν διαπίστωσε την ύπαρξη της μοτοσικλέτας σε απόσταση 30 μέτρων από το όχημά του, δίπλα και δεξιά και αριστερά από την μοτοσικλέτα υπήρχαν άλλα οχήματα, επομένως ήταν προβλεπτό ότι η πορεία κάποιου οχήματος που κινείτο στην τρίτη/δεξιά λωρίδα ενδεχομένως να αποκόπτετο η πορεία του με την κίνηση στην οποία προέβηκε ο Εναγόμενος. Επιπρόσθετα, με βάση τα όσα ανέφερε στην κυρίως εξέτασή του, αφού διαπίστωσε την ύπαρξη της μοτοσικλέτας του Ενάγοντα σε απόσταση 30 μέτρων δεν προέβηκε εκ νέου σε έλεγχο της τροχαίας κίνησης πίσω του από το κεντρικό καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του διότι παρακολουθούσε την πορεία του. Το δε γεγονός ότι στα δεξιά του στο ύψος του αυτοκινήτου του αυτοκινήτου δεν υπήρχαν άλλα οχήματα όταν άρχισε να στρίβει δεν τον απαλλάσσει από την ευθύνη έχοντας υπόψη τα πιο πάνω σε σχέση με τις συνθήκες που επικρατούσαν στο δρόμο όπως αναφέρθηκαν αμέσως πιο πριν. Παραθέτω πιο κάτω αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου τα γεγονότα των οποίων δεν ταυτίζονται πλήρως με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης πλην όμως είναι καθοδηγητικές σε σχέση με το καθήκον που έκαστος εκ των οδηγών είχε στην προκείμενη περίπτωση. Στην υπόθεση Θεοχάρης Ιωάννου κ.ά. ν. Ταξί Κυριάκος Λτδ
(1995)1 Α.Α.Δ. 594, ο εφεσείοντας - εναγόμενος 1, οδηγούσε φορτηγό αυτοκίνητο των εφεσειόντων - εναγομένων 2 κατά μήκος του δρόμου Λευκωσίας - Λεμεσού με κατεύθυνση προς Λεμεσό, ακολουθούμενο από αυτοκίνητο ταξί των εφεσίβλητων - εναγόντων, οδηγούμενο από υπάλληλό τους. Σε τμήμα του δρόμου όπου διεξάγονταν έργα, ήταν ανοικτές για την κυκλοφορία οι δύο λωρίδες της κατεύθυνσης προς Λεμεσό, ενώ ήταν υπό κατασκευή, στο σημείο της διασταύρωσης Μονής, τρίτη λωρίδα, για όσους θα έστριβαν δεξιά. Τα ευρήματα του πρωτόδικου Δικαστηρίου επί το ότι ο οδηγός του ταξί, 500 περίπου μέτρα πριν από τη διασταύρωση κινήθηκε από την αριστερή λωρίδα στη δεξιά για να προσπεράσει αρθρωτό όχημα και κράτησε τη λωρίδα αυτή μέχρι που το προπορευόμενο φορτηγό έκαμε στροφή προς τα δεξιά και του απέκοψε την πορεία, με αποτέλεσμα τη σύγκρουση, δεν αμφισβητούνται. Ήταν επίσης εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ότι έστω και αν η μαρτυρία του οδηγού του ταξί ήταν ότι δεν είδε τα σήματα, αυτός όφειλε να τα είχε προσέξει. Η ευθύνη του οδηγού του φορτηγού, σύμφωνα με το πρωτόδικο Δικαστήριο, συνίστατο στην είσοδό του στη δεξιά λωρίδα χωρίς οποιαδήποτε προειδοποίηση, ενώ του οδηγού του ταξί στην παράλειψη του να αντιληφθεί τα προειδοποιητικά σήματα ελάττωσης ταχύτητας και απαγόρευσης προσπεράσματος και σε αυτή τη βάση η ευθύνη επιμερίστηκε σε 20% στον οδηγό του ταξί, και 80% στον οδηγό του φορτηγού. Στα πλαίσια της έφεσης η οποία στράφηκε μόνο εναντίον του επιμερισμού της ευθύνης αποδόθηκε ευθύνη 50% σε κάθε οδηγό αφού υποδείχθηκε ότι η μεν αμέλεια του οδηγού του φορτηγού έγκειτο στο ότι χωρίς να εξακριβώσει ότι ήταν ασφαλές να στρίψει στη δεξιά λωρίδα άρχισε να το πράττει αποκόπτοντας την πορεία του άλλου οδηγού χωρίς κανένα προειδοποιητικό σήμα, η δε αμέλεια του οδηγού των εφεσιβλήτων στο ότι κατά παράβαση των προειδοποιητικών σημάτων για ελάττωση της ταχύτητας και του σήματος για απαγόρευση του προσπεράσματος, αυτός συνέχισε να οδηγεί με ταχύτητα υπερβολική υπό τις περιστάσεις. Επίσης, στην Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727 όπου η εφεσείουσα 1-εναγόμενη έστριψε απότομα δεξιά χωρίς να δείξει την προς τούτο πρόθεσή της, αποκόπτοντας την πορεία του εφεσίβλητου-εναγόμενου ο οποίος προσπερνούσε σε σημείο διαστάυρωσης με πάροδο επί κύριου δρόμου, η ευθύνη καταμερίστηκε σε 60% με 40% μεταξύ της εφεσείουσας 1 και του εφεσίβλητου αντίστοιχα. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση σε σχέση με τον καταμερισμό ευθύνης υποκδεικνύοντας ότι ο τρόπος με τον οποίο οδήγησε η εφεσείουσα 1- εναγόμενη με το να μην αντιληφθεί την ύπαρξη του εφεσίβλητου-ενάγοντα στο δρόμο και η ενέργειά της να στρίψει απότομα χωρίς να δείξει την πρόθεσή της περί τούτου ήταν το κύριο σφάλμα της. Παράλληλα, όμως, συντρέχουσα αμέλεια είχε και ο εφεσίβλητος -ενάγοντας η οποία συνίστατο στην αποτυχία του να λάβει μέτρα για την ασφάλεια του ενόψει του ότι προσπάθησε να προσεπέρασει το όχημα της εφεσείουσας 1 ενώ στο σημείο υπήρχε πάροδος. Γενικές Αποζημιώσεις Έχει επαρκώς νομολογηθεί ότι οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος και για το λόγο αυτό δεν θα πρέπει να αποσκοπούν στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως νομικά υπεύθυνο για τα τραύματα του θύματος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και έκταση των τραυμάτων και του πόνου του θύματος. Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα (Βλέπε Fletcher v. Autocar Transporters Ltd
(1968)1 All E.R. 726, Constantinou v. Slahouris
(1969)1 C.L.R. 416). Με άλλα λόγια, το ποσό που επιδικάζεται θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο του Δικαστηρίου ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης (Βλέπε Fysco Constructing Co. Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Βλέπε Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66). Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλέπε μεταξύ άλλων Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 687, και Βρυωνίδης ν. Σωφρονίου
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 1181). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (βλέπε G & L Calibers Ltd ν. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948) ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (βλέπε Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590). Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος. Τα πιο πάνω υποδείχθηκαν σε πλούσια νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση αρ. 333/2009, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2014, Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά. και στην υπόθεση Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1 Α.Α.Δ.
- Όπως έχω ήδη αναφέρει, το Δικαστήριο καλείται να καθορίσει το ύψος των γενικών αποζημιώσεων με βάση το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών που κατατέθηκαν εκ συμφώνου και ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους από τις δυο πλευρές (Τεκμήρια 4-7) και έχουν ως ακολούθως: Από το Τεκμήριο 4 προκύπτει ότι ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας στις 16.10.2007 και ώρα 00:13 π.μ. μετά από τροχαίο ατύχημα και παραπονείτο για πόνο στον αυχένα και στο δεξί ισχίο. Από την κλινική εξέταση η περιστροφή της κεφαλής προς τα δεξιά ήταν περιορισμένη λόγω πόνου. Έγινε ακτινογραφικός έλεγχος αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης, λεκάνης/δεξιού ισχύος, χωρίς εμφανή οστική βλάβη. Επίσης έγινε υπέρηχος δεξιού νεφρού/κοιλιακής χώρας χωρίς ενδείξεις αιμορραγίας. Έγινε διάγνωση για κάκωση αυχένα και δεξιού λαγονίου και του δόθηκε αναρρωτική άδεια από 16.10.2007 - 18.10.2007, του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και ο Ενάγοντας εξήλθε του Νοσοκομείου στις 02:15π.μ. Από τα πέντε πιστοποιητικά ασθενείας που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 5 διαπιστώνεται ότι χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια στον Ενάγοντα για τις περιόδους 16.10.2007-18.10.2007, 17.10.2007 - 24.10.2007, 25.10.2007-26.10.2007 26.10.2007 - 2.11.2007 και 2.11.2007 - 4.11.
- Στο Τεκμήριο 6 που είναι Παραπεμπτικό για εξέταση από Χειρούργο, καταγράφεται ότι μια εβδομάδα μετά από το ατύχημα ο Ενάγοντας προσήλθε για δεύτερη φορά στο Αστικό Κέντρο Υγείας Γερίου παραπονούμενος για κοιλιακό άλγος, αδυναμία κίνησης και άλγος κατά το βήχα και την πίεση. Στο ιατρικό πιστοποιητικό του Δρος. Χριστοδούλου ημερομηνίας 7.11.2011 (Τεκμήριο 7) αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το ιατρείο του για εξέταση στις 17.10.2007 παραπονούμενος για έντονη αυχεναλγία, οσφυαλγία, άλγος δεξιάς κατ' ισχύον άρθρωσης καθώς επίσης για κεφαλαλγίες, ζαλάδες και τάση για εμετό. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα: - Στον αυχένα: σπασμός των παρασπονδυλικών και τραπεζοειδών μυών, περιορισμός των κινήσεων του αυχένα, ιδίως έκτασης και δεξιάς στροφής. Στα άνω άκρα δεν διαπιστώθηκαν παθολογικά νευρολογικά ευρήματα. - Στην οσφύ: μυϊκός σπασμός και ευαισθησία στην πίεση των κατώτερων σπονδύλων και της περιοχής της δεξιάς υζραλαγονίου αρθρώσεως και δυσκαμψία ιδίως κάμψης - έκτασης. Στα κάτω άκρα δεν διαπιστώθηκαν παθολογικά ευρήματα. - Θλάση κοιλίας (μαλακών μορίων) - Κρανιοεγκεφαλική κάκωση με συμπτώματα όπως κεφαλαλγίες ζαλάδες και τάση για εμετό. Ο ακτινολογικός έλεγχος στον οποίο υπεβλήθη δεν κατέδειξε εμφανή εικόνα οστικής βλάβης. Έγινε διάγνωση ως εξής:
- Διάστρεμμα του αυχένα με κεφαλαλγίες.
- Διάστρεμμα της οσφύος και κάκωση της δεξιάς ιερολαγονίου αρθρώσεως.
- Ελαφριά εγκεφαλική διάσειση με συμπτώματα όπως ζαλάδες και τάση για εμετό.
- Θλάση κοιλίας. Έγινε σύσταση για χρήση αυχενικού κολάρου, φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο και τις ζαλάδες και φυσιοθεραπεία με ειδικές ασκήσεις για την αποκατάσταση της δυσκαμψίας και παρακολούθηση. Ο Ενάγοντας παρακολουθείτο στο ιατρείο του Δρος. Χριστοδούλου κατά τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι να παρουσιάσει σημαντική βελτίωση της κατάστασής του. Υπήρχε μικρός περιορισμός της δεξιάς στροφής του αυχένα καθώς επίσης και περιορισμός κάμψης και έκτασης της οσφύος. Σημαντική βελτίωση της κατάστασης της υγείας του Ενάγοντα παρουσιάστηκε έξι μήνες μετά το ατύχημα και αφού υποβλήθηκε σε πολλές συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Στη συνέχεια παρακολουθείτο κατά διαστήματα αφού μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα ή στις καιρικές αλλαγές παρουσίαζε πόνο και δυσκαμψία του αυχένα. Σύμφωνα δε με τον Δρ. Χριστοδούλου, τραυματισμοί στους δίσκους, συνδέσμους και αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης επιτυγχάνουν την εκφυλιστική διεργασία, με αποτέλεσμα την εμφάνιση σπονδυλαρθριτικών αλλοιώσεων σε νεαρότερη ηλικία. Περιοδική φυσιοθεραπεία θα είναι, μάλιστα, αναγκαία στο μέλλον για μετριασμό των συμπτωμάτων του. Mαρτυρία σε σχέση με την ταλαιπωρία που υπέστηκε συνεπεία του τραυματισμού του και τη σημερινή του κατάσταση έδωσε και ο Εναγόντας. Παρόλα αυτά, για σκοπούς προσδιορισμού του ποσού που θα επιδικαστεί ως γενικές αποζημιώσεις το Δικαστήριο θα στηριχθεί αποκλειστικά και μόνο στο περιεχόμενο των πιο πάνω περιγραφόμενων ιατρικών πιστοποιητικών. Και αυτό διότι ο ίδιος δεν έπεισε το Δικαστήριο για τις θέσεις που προέβαλε επί του θέματος στην έκταση που αυτές δεν προκύπτουν ή δεν δικαιολογούνται από τα εν λόγω πιστοποιητικά. Και εξηγώ: Ενώ ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει είναι έντονα σε βαθμό ώστε να δυσκολεύεται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του και να αναγκάζεται να παίρνει άδεια ασθενείας, εντούτοις δεν προσκομίστηκε οποιοδήποτε πιστοποιητικό ασθενείας σε σχέση με χρονική περίοδο πέραν της 4.11.
- Παράλληλα, ενώ ο Δρ. Χριστοδούλου συνέστησε, σύμφωνα με το Τεκμήριο 7, στον Ενάγοντα περιοδική φυσιοθεραπεία για μετριασμό των συμπτωμάτων του, αυτός δεν προσκόμισε απόδειξη για υποβολή φυσιοθεραπείας πέραν των 25 επισκέψεων που καταγράφονται στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης και ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιεί την γυμναστική ως φυσιοθεραπεία ώστε οι πόνοι να μην είναι τόσο έντονοι. Η θέση του, όμως, αυτή, δεν ικανοποίησε το Δικαστήριο ενόψει της απουσίας οποιασδήποτε ιατρικής μαρτυρίας που να την επιβεβαιώνει ή να την υποστηρίζει. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Ενάγοντας έχει την εικόνα ενός γυμνασμένου και σε καλή φυσική κατάσταση άνδρα, ενώ το γεγονός ότι γυμνάζεται 3-4 φορές την εβδομάδα για μισή με μια ώρα περίπου κάνοντας κάμψεις, βάρη και αερόβια γυμναστική είναι ένδειξη ότι τα συμπτώματα που ισχυρίζεται ότι έχει ακόμα δεν υφίστανται στο βαθμό που τα έχει περιγράψει. Στη βάση των πιο πάνω, λοιπόν, τα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τις σωματικές βλάβες και τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστηκε ο Ενάγοντας συνεπεία του τραυματισμού του είναι ανάλογα με το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών/Τεκμήρια 4-
- Αναζητώντας, λοιπόν, νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον καθορισμό γενικών αποζημιώσεων σε παρόμοια ή ίδια τραύματα με αυτά που υπέστηκε ο Ενάγοντας στην προκειμένη περίπτωση εντοπίζονται τα ακόλουθα: Στην υπόθεση Δημητρίου ν. Ιωάννου κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 274, το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία επισδικάστηκε ποσό £800 για διάστρεμμα αυχένα και οσφυϊκής μοίρας, παρόλο που επιδίκασε ποσό £4,000 για τα ψυχικά τραύματα που υπέστηκε συνεπεία του δυστυχήματος. Στις συνεκδικαζόμενες αγωγές Νατυτοδικείου υπ. αριθμούς 79/2020, 80/2002 και 81/2002, στην αγωγή με αριθμό 81/2002, Linda Austin v. Salamis Glory κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 1617, ο Δικαστής Νικολαϊδης επιδίκασε ποσό £2,500 στην Ενάγουσα η οποία διαγνώστηκε με διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Είχε τοποθετηθεί αυχενικό κολάρο και της παρασχέθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Μετά την επιστροφή στην πατρίδα της παρακολουθήθηκε από ιατρό και υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος και παραπέμφθηκε για παρακολούθηση. Στην υπόθεση Ορφανίδου ν. Περνάρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 253, ο εφεσίβλητος υπέστηκε εγκεφαλική διάσειση, κάταγμα και εξάρθρημα του 5ου και 6ου αυχενικού σπονδύλου με βλάβη στο δίσκο και σοβαρή θλάση του μυελού, και διάστρεμμα της θωρακικής και της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Χρειάστηκε να παραμείνει σε κρανιακή σκελετική έλξη καθηλωμένος στο κρεβάτι για 6 εβδομάδες. Υπήρχε δυνατότητα δημιουργίας μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας στην αυχενική μοίρα, που πιθανόν να χρειαζόταν περαιτέρω χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του δίσκου και της αρθρόδεσης του 5ου και 6ου αυχενικού σπονδύλου. Ο εφεσίβλητος ήταν χρυσοχόος και ηλικίας 35 ετών όταν συνέβηκε το ατύχημα. Παρέμεινε δε εκτός εργασίας για περίοδο 6 μηνών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε σαν γενικές αποζημιώσεις το ποσό των £8.000, το οποίο και δεν κρίθηκε υπερβολικό στα πλαίσια της έφεσης. Στην υπόθεση Κασιάνα Χαραλάμπους ν. Γιαννάκη Αναστασιάδη
(2003)1 Α.Α.Δ. 1709, η εφεσείουσα είχε υποστεί σοβαρή κάκωση και θλαστικό τραύμα της ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένα, θώρακα, ράχεως και οσφύος. Υπέφερε για αρκετό χρόνο από έντονο πόνο, χρησιμοποιούσε κολλάρο και λάμβανε ισχυρά παυσίπονα. Ένα χρόνο μετά το ατύχημα συνέχιζε να υποφέρει από αυχεναλγίες και μυαλγία της ράχεως κυρίως μετά από χειρονακτική εργασία καθώς και με την αλλαγή του καιρού. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων εκ £3.500 που επιδικάστηκε επί πλήρους ευθύνης επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην υπόθεση Γρηγόρης Κεζαρίδης v. Κώστα Κωνσταντίνου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1373, ο εφεσίβλητος είχε υποστεί σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση. Οι πόνοι στον αυχένα και την κεφαλή συνεχίστηκαν για δεκατέσσερις μήνες και για όλο αυτό το χρονικό διάστημα ο εφεσίβλητος ήταν αναγκασμένος να φορεί κολάρο και να επισκέπτεται τον γιατρό του περίπου δύο φορές τον μήνα. Για κάποια περίοδο υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε ποσό £6,000 το οποίο επιδικάστηκε πρωτόδικα υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, παρατηρώντας όμως ότι το ποσό αυτό ήταν πολύ κοντά στο ανώτατο όριο της αποζημίωσης που θα μπορούσε να επιδικαστεί υπέρ του εφεσίβλητου. Τέλος, στην υπόθεση L.P. Transbeton Ltd ν. Κώστα Σταύρου
(2009)1 Α.Α.Δ. 304, ο εφεσίβλητος/ενάγοντας ήταν οικοδόμος, ηλικίας 37 ετών. Είχε υποστεί αιμάτωμα περιοφθαλμικά του αριστερού ματιού και βλεφάρου, εγκεφαλική διάσειση και διάστρεμμα αυχενικής μοίρας. Είχε ενοχλήσεις και ταλαιπωρία, ζάλη, πονοκέφαλους, δυσκαμψία και αιμωδία του δεξιού άνω άκρου και του δεξιού χεριού. Έμεινε εκτός εργασίας για περίοδο δύο μηνών. Το ποσό των £2,500 που επιδικάστηκε ως γενικές αποζημιώσεις από το πρωτόδικο Δικαστήριο επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω και ιδιαίτερα τη φύση και έκταση των τραυμάτων που υπέστηκε ο Ενάγοντας καθώς επίσης την ηλικία του, τη χρονική διάρκεια του πόνου και της ταλαιπωρίας του, την υποβολή του Ενάγοντα σε φυσιοθεραπεία, όπως επίσης το ότι ο Ενάγοντας εξακολουθεί και θα συνεχίσει να έχει ενοχλήσεις και θα πρέπει κατά διαστήματα να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπεία για μετριασμό των τραυμάτων του και την πιθανότητα εμφάνισης σπονδυλοαρθριτικών αλλοιώσεων σε νεότερη ηλικία και σταθμίζοντας όλους τους σχετικούς παράγοντες, κρίνω ότι το ποσό των €6.000,00 επί πλήρους ευθύνης ως γενικές αποζημιώσεις για τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστηκε συνεπεία των τραυμάτων του θα ήταν δίκαιο και εύλογο υπό πλήρους ευθύνης. Ειδικές Αποζημιώσεις Ως προς τις ειδικές αποζημιώσεις έχει ήδη αναφερθεί ότι στις 6.11.2013 είχε δηλωθεί το ποσό των €12.573,00 επί πλήρους ευθύνης. Τελική Κατάληξη Με βάση τα όσα αναφέρονται πιο πάνω και έχοντας υπόψη τον επιμερισμό ευθύνης για το επίδικο δυστύχημα, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των €2.400,00 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον €5.029250 ως ειδικές αποζημιώσεις. Αναφορικά με τον τόκο, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, εκτός εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ, έτσι ώστε να αντισταθμιστεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (βλέπε Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1 A.A.Δ. 2134). Όπως είναι γνωστό, το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, μετά των συναφών τροποποιήσεων παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων αναφορικά με ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί για σωματικές βλάβες ή θάνατο συνεπεία αστικού αδικήματος για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Μέχρι την πρόσφατη τροποποίηση του περί Δικαστηρίων Νόμου με τον Τροποποιητικό Νόμο (αρ.2), Ν.81(Ι)/2008επιδικαζόταν νόμιμος τόκος ύψους 8%. Από την ημέρα δημοσίευσης του Ν.81(Ι)/2008, δηλαδή την 15.10.2008, ο νόμιμος τόκος μειώθηκε σε 5,5%. Ανάλογη τροποποίηση επέφερε και ο Τροποποιητικός Νόμος του 2008 (Ν.82(Ι)/2008)στο αντίστοιχο άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148. Στην προκειμένη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγωγή καταχωρήθηκε επτά μήνες περίπου μετά το ατύχημα και η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε δέκα μήνες μετέπειτα χωρίς να δοθεί σχετική εξήγηση, ενώ αργότερα αυτή τροποποιήθηκε με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 23.4.2012, επιδικάζεται τόκος 4% επί του ποσού των €2.400,00 και €5.029,20 για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις αντίστοιχα από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ήτοι την 15.10.2007 μέχρι την καταχώρηση της αγωγής, ήτοι την 27.5.2008 και ακολούθως τόκος 8% ετησίως επί του ποσού αυτού από 28.5.2008 μέχρι 14.10.2008 και 5,5% ετησίως από 15.10.2008 μέχρι εξοφλήσεως. Τέλος, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου τα έξοδα της αγωγής όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή (στην κλίμακα του συνολικού ποσού που επιδικάστηκε) και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο