Αυγούστας Παπαδοπούλου ν. Μαρίας Ιωάννου, Αρ. Αγωγής: 2407/08, 6/5/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A195 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2407/08 Μεταξύ: Αυγούστας Παπαδοπούλου Ενάγουσας και Μαρίας Ιωάννου Εναγόμενης Ημερομηνία: 6 Μαΐου, 2014 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Α. Δράκος. Για την Εναγόμενη: κ. Χρυσάνθου Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και άλλα συναφή έξοδα, δαπάνες και απώλειες τις οποίες υπέστηκε από δυστύχημα που επεσυνέβη στις 2.3.2006 στην οδό Σωτήρη Τσαγκάρη, στο Στρόβολο, ενώ ήταν οδηγός του αυτοκινήτου με αρ. εγγραφής ΚΜΕ126, επί του οποίου συγκρούστηκε το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής HHP184 που οδηγούσε η Εναγόμενη. Στις 26.11.2012, ημερομηνία κατά την οποία η υπόθεση ήταν ορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου για ακρόαση, ο δικηγόρος της Εναγομένης δήλωσε ότι αποδέχεται εκ μέρους της πελάτιδος του πλήρη ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα. Περαιτέρω, αναφορικά με την απαίτηση της Ενάγουσας για ειδικές αποζημιώσεις συμφωνήθηκε μεταξύ των δύο πλευρών και δηλώθηκε ότι τούτες ανέρχονται στο ποσό των €1.870 με αποτέλεσμα να παραμείνει για εκδίκαση μόνο το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων. Διαζώσης, για σκοπούς προώθησης της αγωγής, κατάθεσε η ίδια η Ενάγουσα (Μ.Ε.1) και ο Δρ. Κώστας Χριστοδουλάκης (Μ.Ε.2). Για την Υπεράσπιση κατέθεσε μόνο ένας μάρτυρας και δη ο Δρ. Μιχάλης Πηλαβάκης (Μ.Υ.1). Η Ενάγουσα (Μ.Ε1), ανάφερε συνοπτικά τα ακόλουθα. Κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν φοιτήτρια και τον Ιούνιο του 2006 θα παρακάθετο στις τελικές εξετάσεις του ACCA (Association of Charter Certified Accountants). Για το σκοπό αυτό είχε προγραμματισμένη αναχώρηση της, την επομένη του δυστυχήματος για να μεταβεί στο Ηνωμένο Βασίλειο ώστε, για δύο μήνες να παρακολουθήσει μαθήματα που σκοπούσαν να την προετοιμάσουν για τις εν λόγω τελικές εξετάσεις. Όσον αφορά στον τρόπο που επεσυνέβη το δυστύχημα, ανέφερε ότι ενώ οδηγούσε το όχημα της και βρισκόταν στο αλτ της πορείας της σε αναμονή ένιωσε ένα τράνταγμα στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου της, με αποτέλεσμα η κεφαλή της και γενικά ο λαιμός της να κινηθούν πολύ απότομα και έντονα προς τα εμπρός και προς τα πίσω. Συνεπεία τούτου, ένιωσε φρικτό πόνο. Στη σκηνή του δυστυχήματος μετέβη ο πατέρας της, ο οποίος την μετέφερε στην κλινική «Ευαγγελίστρια», όπου και έτυχε εξέτασης από τον Δρ. Χριστοδουλάκη. Καθ΄ όλη τη διάρκεια της παραμονής της στη σκηνή του δυστυχήματος ωσότου καταφθάσει ο πατέρας της αλλά και της μεταφοράς της στην πιο πάνω αναφερόμενη κλινική, βρισκόταν υπό συνεχή πόνο στον αυχένα. Υποβλήθηκε σε εξετάσεις ακτινογραφίας και ενημερώθηκε από το γιατρό που την εξέτασε, ότι υπέστη ευθειασμό του αυχένα δηλαδή, ως της εξηγήθη, επήλθε απώλεια της φυσιολογικής καμπής του αυχένα. Της χορηγήθηκε μυοχαλαρωτική και αναλγητική θεραπευτική αγωγή καθώς επίσης και της δόθησαν οδηγίες να φορά κολάρο. Η ίδια παρά τον πόνο που ένιωθε, με δυσκολία ετοίμασε τις ταξιδιωτικές της βαλίτσες και έκαμε το ταξίδι και μετέβη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά την παραμονή της στο Ηνωμένο Βασίλειο και συγκεκριμένα στην πόλη του Manchester, η ίδια παρακολουθούσε σχεδόν έξι ώρες την ημέρα μαθήματα, έχοντας όμως προσδεδεμένο το λαιμό της συνεχώς με κολάρο. Κατά την παραμονή της στο Ηνωμένο Βασίλειο, πέραν της παρακολούθησης των εν λόγω μαθημάτων, μελετούσε συνεχώς έχοντας, στα πλαίσια της εν λόγω μελέτης της, σκυμμένο το κεφάλι της. Κατά την μελέτη, ένιωθε έντονο πόσο στην περιοχή του αυχένα. Ερωτηθείσα ειδικά για το κατά πόσο θα έπρεπε να ξεκουράσει τον αυχένα της λόγω του τραύματος που υπέστη στο δυστύχημα, ανέφερε ότι επρόκειτο για τις τελικές της εξετάσεις, τις οποίες αν περνούσε επιτυχώς θα μπορούσε να καταστεί προσοντούχος λογιστής (qualified accountant) και θεωρούσε ότι τυχόν διακοπή της μελέτης της θα ήταν ζημιογόνα για την καριέρα της. Ανέφερε επίσης ότι περί τον Μάϊο 2006 επέστρεψε στην Κύπρο ώστε να παρακαθίσει στις εξετάσεις του ACCA, πράγμα το οποίο και έπραξε. Πέρασε τις εξετάσεις με επιτυχία. Τον Ιούλιο του 2006 επισκέφθηκε τον Δρ. Σιμόπουλλο επικαλούμενη ευαισθησία πόνου στην περιοχή του αυχένα και δυσκολία έκτασης προς τα αριστερά, δεξιά, πάνω και κάτω. Ανάφερε ακόμα στον γιατρό ότι ζαλιζόταν. Ο Δρ. Σιμόπουλλος την υπέβαλε εκ νέου σε εξετάσεις ακτινογραφίας, οι οποίες σύμφωνα με την ίδιαν εδείκνυαν ότι υφίστατο ακόμη ευθειασμός του αυχένα της. Τότε είναι που της συνεστήθη η φυσικοθεραπεία. Άρχισε τότε να εργάζεται στο λογιστικό/ελεγκτικό γραφείο του πατέρα της ως υπάλληλος πλήρους απασχόλησης. Παρά το ότι της δόθηκε συμβουλή από τον Δρ. Σιμόπουλλο από τον Ιούλιο του 2006 να αρχίσει φυσικοθεραπεία, εντούτοις μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2006 δεν επισκέφθηκε οποιονδήποτε φυσικοθεραπευτή. Δεν έδωσε καμία εξήγηση αναφορικά με τον λόγο που για πέντε μήνες δεν επισκέφθηκε φυσικοθεραπευτή. Η φυσικοθεραπεία διέρκησε 6 με 7 μήνες πλην όμως η ευαισθησία του πόνου εξακολουθούσε να υφίσταται, το ίδιο και οι ζαλάδες. Συνέχισε να νιώθει κατά καιρούς δυσκαμψία του αυχένα, με αποτέλεσμα τον Σεπτέμβριο του 2007, να επισκεφθεί εκ νέου τον Δρ. Σιμόπουλλο. Της ζήτησε να προβεί σε μαγνητική τομογραφία (MRI), στην οποία υπεβλήθη στον Άγιο Θέρισο. Τα αποτελέσματα της αξονικής τομογραφίας κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο
- Η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι κατά την επίσκεψη της στον Δρ. Σιμόπουλλο τον Σεπτέμβριο του 2007, ζήτησε από αυτόν, σε συνεργασία με τον Δρ. Χριστοδουλάκη να ετοιμάσουν ιατρική έκθεση αναφορικά με τα τραύματα που υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος. Η έκθεση που ετοίμασαν οι εν λόγω δύο θεράποντες ιατροί της Ενάγουσας, κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ως Τεκμήριο
- Σύμφωνα με την Ενάγουσα, πληροφορήθηκε ότι η μαγνητική τομογραφία έδειξε μυϊκό σπασμό και εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην περιοχή του αυχένα. Τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας του αυχένα τα παρέδωσε στους Δρ. Σιμόπουλλο και Δρ. Χριστοδουλάκη, τον Φεβρουάριο του 2008 (χρόνος μετά την ετοιμασία του Τεκμηρίου 2), σε κοινή επίσκεψη της. Ενημέρωσε δε τούτους κατά την εν λόγω επίσκεψη της, ότι συνέχιζε να νιώθει κατά καιρούς πόνο και δυσκαμψία του αυχένα καθώς επίσης και πονοκεφάλους. Οι θεράποντες γιατροί της, της ανέφεραν ότι συνεπεία των ευρημάτων της μαγνητικής τομογραφίας, είναι της γνώμης ότι κατά τη διάρκεια της καθιστικής εργασίας της αλλά και όταν θα επέρχονται κλιματικές αλλαγές, θα ένιωθε πόνο και πονοκεφάλους λόγω του μυϊκού σπασμού που παρατηρήθηκε στην αξονική τομογραφία. Η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ακόμα ότι έκτοτε εργάζεται συνεχώς ως συνέταιρος στο ελεγκτικό γραφείο του πατέρα της και ότι βρίσκεται συνεχώς καθήμενη μπροστά από ηλεκτρονικό υπολογιστή πολλές ώρες την ημέρα με αποτέλεσμα να νιώθει έντονους πόνους. Κατά την επίσκεψη της στους δύο θεράποντες γιατρούς της τον Φεβρουάριο του 2008, οι εν λόγω γιατροί, της συνέστησαν φυσικοθεραπεία, γυμναστική, μασάζ και ξεκούραση. Ήταν η θέση της ότι μέχρι σήμερα συνεχίζει να νιώθει πόνο στην περιοχή του αυχένα ιδιαίτερα όταν προβαίνει σε εκτεταμένη κίνηση του. Κατόπιν σχετικής ερώτησης, ανέφερε ότι ακολούθησε μέρος της σύστασης των θεράποντων γιατρών της κάνοντας χρήση κατά καιρούς ειδικής μπάλας στα πλαίσια ειδικών ασκήσεων για ανακούφιση του πόνου. Επίσης ακολούθησε θεραπεία μασάζ και όποτε ήταν τούτο δυνατό προσπάθησε να ξεκουράσει τον αυχένα της. Τον Φεβρουάριο του 2010, έτυχε ιατρικής εξέτασης από τον Δρ. Πιλαβάκη και δη τον γιατρό που διόρισε η ασφαλιστική εταιρεία στην οποία ήταν ασφαλισμένη η Εναγόμενη. Ένιωσε ιδιαίτερους πόνους στην περιοχή του αυχένα, κατά τον Φεβρουάριο του 2011, όταν έφερε στον κόσμο το παιδί της. Ερωτηθείσα ειδικά με τις ενέργειες στις οποίες προβαίνει μέχρι σήμερα για σκοπούς ανακούφισης του πόνου, ισχυρίστηκε ότι κατά περιόδους ακολουθεί θεραπείες μασάζ και συνεχίζει τις ασκήσεις με την ειδική μπάλα για τον αυχένα αλλά και ασκείται με ειδικό τρόπο στην προσπάθεια της να ανακουφιστεί από τον πόνο. Διευκρίνισε ότι οι αναφορές τις σε πόνο, τα τελευταία χρόνια αφορούν πόνο που νιώθει μετά από έντονη εργασία και μεταβολές των καιρικών συνθηκών. Κατά την αντεξέταση της, και κατόπιν σχετικής υποβολής που της τέθηκε, αρνήθηκε ότι αντιμετώπιζε ή ένιωθε οποιονδήποτε πόνο στον αυχένα πριν το δυστύχημα. Ερωτηθείσα ειδικά για την απόφαση της, παρά τους έντονους πόνους που ένιωθε συνεπεία του δυστυχήματος, να μεταβεί στην Αγγλία και να παρακολουθήσει πολύωρα μαθήματα καθημερινά καθώς επίσης και να επιδίδεται σε έντονη μελέτη, ισχυρίστηκε ότι για την ίδια οι εν λόγω εξετάσεις ήταν πολύ σημαντικές, και παρά το πρόβλημα της υγείας της, επέλεξε να συνεχίσει την μελέτη και να παρακολουθήσει τα συγκεκριμένα μαθήματα ώστε να παρακαθίσει, ως ήταν προγραμματισμένο, τον Ιούνιο του 2006 στις τελικές σχετικές εξετάσεις. Ισχυρίστηκε ακόμη ότι από το 2006 μέχρι και το 2008 επισκέφθηκε αρκετές φορές τον Δρ. Χριστοδουλάκη και τον Δρ. Σιμόπουλλο, καθώς επίσης και τους δύο μαζί. Ήταν τέλος η θέση της, ότι, ό,τι ήταν δυνατό να πράξει για να ανακουφίσει τον πόνο της και να αποθεραπευτεί, το έπραξε και δεν δέχτηκε τη θέση του συνηγόρου Υπεράσπισης ότι με τη συμπεριφορά που επέδειξε η ίδια, μη ακολουθώντας πιστά τις σχετικές οδηγίες των θεράποντων γιατρών της αλλά και επιβαρύνοντας την κατάσταση της, επέφερε επιδείνωση του προβλήματος της και αργοπορία στην οποιαδήποτε θεραπεία της. Μοναδική ουσιαστική διαφωνία της υπεράσπισης ως αυτή εκδηλώθηκε στα πλαίσια της αντεξέτασης της Ενάγουσας ήταν η θέση που της υπεβλήθη και δη ότι υπερέβαλε αναφορικά με τον πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία των τραυμάτων που της προκάλεσε το δυστύχημα. Δεν παραγνωρίζω ότι σε διάφορα σημεία της αντεξέτασης της, η Υπεράσπιση της υπέβαλε τη θέση ότι αντιμετώπιζε προβλήματα στην περιοχή του αυχένα και τα οποία της δημιουργούσαν πόνο και οδύνη, πριν καν να επισυμβεί το επίδικο δυστύχημα. Εντούτοις η εν λόγω υποβολή παρέμεινε μετέωρη μιας και καμία μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε προς υποστήριξη της εν λόγω θέσης. Λόγω της συνάφειας αλλά και των παρόμοιων ισχυρισμών επί πλείστων θεμάτων που προώθησαν ο Μ.Ε.2 και ο Μ.Υ.1, την μαρτυρία τους θα την αντικρίσω και αξιολογήσω ενιαία, στα πλαίσια συζήτησης διαφόρων κοινών ευρημάτων και/ή γνωμών τους. Κανένας εκ των δύο αυτών μαρτύρων δεν συσχέτισε τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας που έτυχε η Ενάγουσα με το δυστύχημα στο οποίο ενεπλάκη στις 2.3.
- Σημειώνω ότι σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 (αποτελέσματα εξέτασης αξονικού τομογράφου), στις 19.12.2007 που η Ενάγουσα έτυχε της εν λόγω εξέτασης, η περιοχή του αυχένα σε αρκετούς σπονδύλους παρουσίαζε εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Ο Μ.Ε.2 ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο οι εν λόγω εκφυλιστικές αλλοιώσεις να οφείλονται στο δυστύχημα. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του χαρακτήρισε τις εν λόγω αλλοιώσεις ως μη τραυματικές. Επιπρόσθετα δέχθηκε θέση της Υπεράσπισης ότι αυτές οι αλλοιώσεις θα μπορούσαν να προκληθούν και συνεπεία πολλών άλλων μη τραυματικών αιτιών. Ο Μ.Υ.1 εξέφρασε την απόλυτη θέση ότι οι εν λόγω εκφυλιστικές αλλοιώσεις δεν σχετίζονται καθ΄ οιονδήποτε τρόπο με το επίδικο δυστύχημα, αναφέροντας δε διάφορους λόγους για τους οποίους εξέφρασε την απόλυτη αυτή θέση. Δεν θεωρώ ότι χρειάζεται να αποφασίσω τον λόγο για τον οποίο στις 19.12.2007 η Ενάγουσα παρουσίαζε στην περιοχή του αυχένα της εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Τούτο γιατί, στο απόγειο της αποδεικτικής αξίας της, η σχετική μαρτυρία του Μ.Ε.2, είτε ιδωμένη από μόνη της είτε σε συνάρτηση με τα όσα η Ενάγουσα ισχυρίστηκε, δεν μπορεί να αποτελέσει την βάση για την εξαγωγή ευρήματος ή έστω συμπεράσματος ότι οι εν λόγω αλλοιώσεις σχετίζονται καθ΄ οιονδήποτε τρόπο με το επίδικο δυστύχημα. Η ενώπιον μου σχετική, από πλευράς Ενάγουσας, μαρτυρία, απλά υποστηρίζει τη θέση ότι το ενδεχόμενο οι εν λόγω εκφυλιστικές αλλοιώσεις να σχετίζονται με το επίδικο δυστύχημα, δεν μπορεί να αποκλειστεί. Τίποτα περισσότερο. Ούτε διαφωτίστηκε, από αυτή τη μαρτυρία, καθ΄ οιονδήποτε τρόπο το Δικαστήριο αναφορικά με το πώς θα ήταν δυνατό να ελεγχθεί το κατά πόσο οι εν λόγω αλλοιώσεις σχετίζονται ή όχι με το επίδικο δυστύχημα. Επομένως, η γνώμη των δύο ιατρών/μαρτύρων δεν θα με απασχολήσει περισσότερο καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Σημειώνω, εκ του περισσού ίσως, ότι σύμφωνα και με τους δύο γιατρούς/μάρτυρες, οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις αποτελούν ευρήματα που μπορούν να εμφανιστούν κατόπιν διαφόρων αιτιών ακόμα και μη τραυματικών. Επίσης ότι πρόσωπα τα οποία επαγγέλλονται καθιστική εργασία με σκυφτό κεφάλι και/ή με στάση κεφαλής που επιβαρύνει την αυχενική περιοχή είναι σύνηθες να νιώθουν πόνο στον αυχένα μετά από έντονη εργασία ή αλλαγή καιρικών συνθηκών. Να σημειωθεί ακόμα ότι σύμφωνα με την αναντίλεκτη ενώπιον μου μαρτυρία, η Ενάγουσα είναι πρόσωπο, που κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, βρισκόταν και βρίσκεται υπό συνεχή μελέτη βιβλίων και/ή χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, ενέργειες που σύμφωνα με τους δύο γιατρούς/μάρτυρες επιβαρύνουν την αυχενική μοίρα. Και οι δύο αυτοί γιατροί είχαν την ευκαιρία, σε διαφορετικά χρονικά σημεία, να εξετάσουν την Ενάγουσα. Και οι δύο περιέγραψαν τον τραυματισμό της Ενάγουσας ως ένα ελαφράς μορφής ευθιασμό του αυχένα ο οποίος ταλαιπώρησε την Ενάγουσα για περίοδο μερικών εβδομάδων. Συγκεκριμένα ο Μ.Ε.2, αποδέχθηκε σχετική θέση της Υπεράσπιση ότι η Ενάγουσα υπέστη ένα μη σοβαρό διάστρεμμα που σύμφωνα με το ιατρικό πιστοποιητικό που εξέδωσε ο εν λόγω μάρτυρας μαζί με τον Δρ. Σιμόπουλλο «εταλαιπώρησε για έξι με οκτώ περίπου εβδομάδες» την Ενάγουσα. Να σημειωθεί ότι το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό εκδόθηκε από τους δύο θεράποντες γιατρούς της Ενάγουσας ενάμιση και πλέον χρόνο, μετά που επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα και ενώ στο μεταξύ είχαν αμφότεροι εξετάσει και άλλες φορές την Ενάγουσα. Επί του προκειμένου, ο Μ.Υ.1, χαρακτήρισε τον τραυματισμό της Ενάγουσας ως «επώδυνο αλλά όχι σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα» και εξέφρασε τη γνώμη ότι ένας τέτοιος τραυματισμός προκαλεί συμπτώματα που διαρκούν από τρεις έως έξι βδομάδες, χωρίς ωστόσο να ήταν σε θέση να ενημερώσει το Δικαστήριο (μιας και ο ίδιος εξέτασε για πρώτη φορά την Ενάγουσα τέσσερα χρόνια μετά το δυστύχημα), για τον χρόνο που διήρκησαν τα οποιαδήποτε συμπτώματα του τραυματισμού που υπέστη η Ενάγουσα. Κανείς εκ των εν λόγω ιατρών/μαρτύρων αμφισβήτησε καθ΄ οιονδήποτε τρόπο της αιτιάσεις πόνου της Ενάγουσας οι οποίες, σύμφωνα με την ίδια, συνέχιζαν να παρουσιάζονται ακόμα και κατά το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας. Αμφότεροι όμως ανέφεραν ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις που φαίνεται να παρουσιάζει η αυχενική χώρα της Ενάγουσας, είναι δυνατό να προκαλέσουν συμπτώματα πόνου και δυσκαμψίας του αυχένα και επομένως δεν αποκλείουν, οι πόνοι που αισθάνεται η Ενάγουσα να συνδέονται με τα εν λόγω ευρήματα. Ο Μ.Ε.2, ερωτηθείς ειδικά για τους πόνους που αιτιάτω η Ενάγουσα ιδιαίτερα όταν την εξέτασε περί τις 19.11.2012, ώστε να έχει νωπή μνήμη των δεδομένων όταν θα κατέθετε στο Δικαστήριο, ανάφερε ότι δεν αποκλείει, η Ενάγουσα να έχει «υπερευαισθησία» με αποτέλεσμα να νιώθει πιο έντονα τον πόνο. Στο Τεκμήριο 1, γίνεται αναφορά ότι όταν η Ενάγουσα εξετάστηκε στις 25.9.2007, από τους δύο θεράποντες γιατρούς της, τα οποιαδήποτε συμπτώματα που παρουσίαζε ήταν πόνος που αιτιάτω η ίδια στο τέλος των κινήσεων του αυχένα με «μικρή ευαισθησία στην αυχενική μοίρα». Ο Μ.Υ.1, όταν εξέτασε την Ενάγουσα στις 22.2.2010, δεν αντίκρισε οποιοδήποτε κινητικό ή νευρολογικό εύρημα στην αυχενική περιοχή της. Και οι δύο εν λόγω μάρτυρες κάκισαν την ενέργεια της Ενάγουσας να επιβαρύνει τον αυχένα της, ευθύς αμέσως μετά το δυστύχημα, με επίμονη και επίπονη επιβαρυντική για τον αυχένα στάση μελέτης στα πλαίσια της προετοιμασίας της για τις τελικές εξετάσεις της. Εντούτοις διευκρινίστηκε, από τον Μ.Ε.2, ότι η εν λόγω ενέργεια της Ενάγουσας ενδεχομένως να επιμήκυνε τον χρόνο της ταλαιπωρίας της, αλλά σίγουρα δεν ήταν ο λόγος για την δημιουργία των εκφυλιστικών αλλοιώσεων που παρουσιάστηκαν στα αποτελέσματα του αξονικού τομογράφου στις 19.12.
- Υπενθυμίζω ότι κανένας εκ των δύο ιατρών/μαρτύρων δεν συσχέτισε τις εν λόγω εκφυλιστικές αλλοιώσεις με το επίδικο δυστύχημα. Εκείνο που με ασφάλεια προκύπτει από τη μαρτυρία των δύο αυτών ιατρών/μαρτύρων είναι ότι ο οποιοσδήποτε πόνος και/ή οδύνη και/ή άλλο σύμπτωμα τυχόν υπέστη και/ή παρουσίαζε η Ενάγουσα και το οποίο κράτησε για χρόνο πέραν των μερικών βδομάδων (6-8 βδομάδες), οφείλεται είτε στις εκφυλιστικές αλλοιώσεις που υπέστηκαν οι αυχενικοί σπόνδυλοι, σε συνδυασμό με μυϊκό σπασμό που είναι δυνατό να προκαλέσουν οι εν λόγω αλλοιώσεις, είτε λόγω αλλαγών των καιρικών συνθηκών είτε ακόμα λόγω έντονης επαγγελματικής δραστηριότητας. Και οι δύο ιατροί/μάρτυρες μου έκαναν πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρες. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι στο Δικαστήριο ήρθαν και κατέθεσαν με μοναδικό σκοπό να βοηθήσουν, μέσω της εμπειρογνωμοσύνης τους, το Δικαστήριο, έτσι ώστε ως τελικός κριτής, να καταλήξει με ασφάλεια αναφορικά με τα τραύματα, πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που υπέστη η Ενάγουσα. Εν πάση περιπτώσει, στην ουσία κανείς εκ των εν λόγω μαρτύρων δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά που τον αντεξέτασε. Οι ερωτήσεις δε που τέθηκαν σε αυτούς ήταν περισσότερο διευκρινιστικού αντί αντιπαραθετικού χαρακτήρα. Στον βαθμό που η μαρτυρία τους κρίνεται σχετική με τα επίδικα θέματα τούτοι έδωσαν όλα τα απαραίτητα εχέγγυα στο Δικαστήριο ώστε επ΄ αυτής να μπορεί να βασίσει διάφορα ευρήματα αλλά και συμπεράσματα. Την μαρτυρία τους την αποδέχομαι στο σύνολό της. Έχοντας πλέον αξιολογήσει την ενώπιον μου μαρτυρία, κρίνω ότι η πιο πάνω ήδη εκφρασθείσα θέση της Υπεράσπισης, που τέθηκε δια υποβολών προς την Ενάγουσα αναφορικά με τα όσα ισχυρίστηκε η Ενάγουσα και δη ως προς το εύρος του πόνου, οδύνης και ταλαιπωρίας που αιτιάτω, παρέμεινε μετέωρη μιας και τούτη παρέμεινε ενώπιον του Δικαστηρίου ως μια απλή υποβολή. Δεν τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από την Υπεράσπιση η οποία να θέτει υπό αμφισβήτηση τη θέση της Ενάγουσας ως προς τον πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία που η ίδια αιτιάτω ότι ένιωθε και/ή υπέστη. Από την άλλη όμως και η θέση της Ενάγουσας ότι ο εν λόγω πόνος, οδύνη και ταλαιπωρία που ένιωθε καθ΄ όλη την διάρκεια όλων αυτών των ετών, από την ημέρα που επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα μέχρι και το στάδιο που τούτη κατέθετε δια ζώσης ενώπιον του Δικαστηρίου, ήταν το αποτέλεσμα του τραυματισμού που υπέστη στο επίδικο δυστύχημα, επίσης παρέμεινε ως ένας μετέωρος ισχυρισμός. Δεν κρίνω καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την άποψη της ιδίας να συσχετίσει τον εν λόγω πόνο, οδύνη και ταλαιπωρία με το δυστύχημα. Και τούτο γιατί τα εν λόγω συμπτώματα παρουσιάστηκαν χρονικά μετά το δυστύχημα και χωρίς να μεσολαβήσει μεγάλος χρόνος απουσίας τους. Επομένως, μη έχοντας η ίδια ιατρικές γνώσεις, δεν μπορούσε να αποδώσει τον εν λόγω πόνο και οδύνη σε άλλη αιτία. Από την άλλη όμως σύμφωνα με την ενώπιον μου μαρτυρία εμπειρογνωμόνων, τα εν λόγω συμπτώματα είναι δυνατό να σχετίζονται πολύ περισσότερο με τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις που παρουσιάζει η αυχενική περιοχή της Ενάγουσας, παρά με το ελαφρύ διάστρεμμα που υπέστη κατά το δυστύχημα, και για το οποίο και οι δύο ιατροί/μάρτυρες είχαν την γνώμη ότι ταλαιπώρησε την Ενάγουσα για λίγες βδομάδες μόνο. Τέλος, υπενθυμίζω, πιθανόν εκ του περισσού, ότι σύμφωνα πάντοτε με τη μαρτυρία των δύο ιατρών/μαρτύρων, οι εν λόγω εκφυλιστικές αλλοιώσεις δεν ήταν δυνατό να συσχετιστούν με τα τραύματα που υπέστη η Ενάγουσα συνέπεια του επίδικου δυστυχήματος. Επομένως, με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία, το τραύμα που υπέστη η Ενάγουσα συνεπεία του δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 2.3.2006, για το οποίο αποκλειστική ευθύνη φέρει η Εναγόμενη, επρόκειτο περί ελαφριάς μορφής διαστρέμματος της αυχενικής μοίρας χωρίς ανώμαλα νευρολογικά σημεία ή επιπλοκές, το οποίο της προκάλεσε πόνο, οδύνη και ενοχλήσεις, οι οποίες την ταλαιπώρησαν έντονα για 6 με 8 βδομάδες. Τις 3 πρώτες βδομάδες, στα πλαίσια της αποθεραπείας της, η Ενάγουσα έκανε και χρήση κολάρου. Έκτοτε η Ενάγουσα, συνεπεία καιρικών μεταβολών ή έντονης επαγγελματικής δραστηριότητας, παρουσιάζει δυσκαμψία στον αυχένα και αισθάνεται πόνο, χωρίς ωστόσο τα εν λόγω συμπτώματα να μπορούν να αποδοθούν ειδικά και/ή αποκλειστικά στον τραυματισμό που υπέστη στο επίδικο δυστύχημα. Επίσης συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος η Ενάγουσα υπέστη ειδικές ζημιές οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των €1.
- Ως αναφέρθηκε και προηγουμένως, το μόνο επίδικο θέμα που παραμένει για εξέταση είναι το ύψος των γενικών αποζημιώσεων. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν σε διάφορες υποθέσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος και δεν αποσκοπούν στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως νομικά υπεύθυνο για τα τραύματα του πρώτου. Το ύψος τους δε, πρέπει να αντανακλά στη φύση και έκταση των τραυμάτων και του πόνου του θύματος. Αναγνωρίζεται και παρατηρείται μία ανοδική πορεία αναφορικά με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται για σωματικά τραύματα. Η τάση όμως αυτή δεν είναι ανεξέλεγκτη και πρέπει να περιορίζεται μέσα σε λογικά πλαίσια. Αυτό που είναι ουσιαστικό είναι, η εν λόγω τάση να αντανακλά στην μεγαλύτερη ευαισθησία που επιδεικνύεται πλέον για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας αλλά και την ψυχική οδύνη που υπόκειται κάποιος συνεπεία της περιθωριοποίησης του από τις συνήθεις δραστηριότητες του. Πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπάρχει σταθερό μέτρο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. Αναφορές και/ή κρίσεις δικαστηρίων σε άλλες αποφάσεις, απλά παρέχουν μια γενική καθοδήγηση γιατί δεν είναι δυνατό δύο πρόσωπα, τα οποία τραυματίστηκαν κάτω από τελείως διαφορετικές συνθήκες και δεδομένα να υποστούν όμοιες και/ή πανομοιότυπες σωματικές βλάβες και/ή πόνο και οδύνη. Εντούτοις, όταν αναφορικά με άλλες εκδικασθείσες υποθέσεις, υπάρχει είτε κάποια συνάφεια ως προς τα τραύματα είτε αναλογία ως προς την έκταση, είδος και/ή επακόλουθα τούτων, είναι σωστό και πρέπον τα δικαστήρια να αντλήσουν καθοδήγηση και να λάβουν υπόψη τους το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάστηκαν στις εν λόγω υποθέσεις και με γνώμονα τούτες, αλλά πρωτίστως έχοντας κατά νου τα δεδομένα και περιστατικά της υπό εκδίκασης υπόθεσης, να καταλήξουν στο ύψος των αποζημιώσεων που θα επιδικάσουν. Ένας ουσιαστικός παράγοντας που συνυπολογίζεται κατά τον υπολογισμό του ύψους των αποζημιώσεων αναφορικά με γενικές αποζημιώσεις είναι οι αλλαγές στην αγοραστική αξία του χρήματος και οι σχετικές με το θέμα αποζημιώσεων, εξελίξεις της νομολογίας. Ως έχει ειπωθεί, «στον καθορισμό του ποσού των αποζημιώσεων λαμβάνεται ασφαλώς υπόψη η αξία του χρήματος. Ένα ποσό, ως αριθμός, μπορεί να ακούεται και να διαβάζεται μεγάλο. Πρέπει όμως να υπολογίζεται ουσιαστικά ώστε να έχει αντιστοιχία με την αγοραστική του αξία». (βλ.Γεννάδιος Τζιβανίδης ν. Λούη Μιχαηλίδη
(2008)1 ΑΑΔ 218, και για μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση επί των πιο πάνω θεμάτων βλ. Ανδρέας Καΐλας ν. Ανδρέα Παπαχαραλάμπους ως Διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Κώστα Σαϊττη
(2009)1 Α' ΑΑΔ 596, Γεώργιος Ταμπουράς v. Κυριακής Κολάνη
(2008)1 ΑΑΔ 384, Χρίστος Φωτίου ν. Στέλιου Νεοφύτου κ.ά.
(2005)1 ΑΑΔ 1511, Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 ΑΑΔ 1460, Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1049, Μαυροπετρή ν Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 ΑΑΔ 669, Παναγή ν. Θεοδώρου κ.α.
(1992)1 Β ΑΑΔ 1303, Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475, Fysco Contructing Co Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 1014, Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298), Polycarpou v. Adamou
(1988)1 CLR 727, Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofi
(1982)1 CLR 789). Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω νομικές αρχές παραθέτω ευθύς αμέσως πιο κάτω αριθμό αποφάσεων που κατά την γνώμη μου αφορούν σε σωματικές βλάβες, πόνο και οδύνη, ανάλογες με αυτά που υπέστη η ενάγουσα στην υπό εξέταση υπόθεση. Κρίνω ότι οι πιο κάτω παρατεθείσες υποθέσεις πληρούν στο βαθμό που είναι αναγκαίο την απαιτούμενη αναλογία αναφορικά με τα τραύματα της ενάγουσας και για αυτό παρατίθενται κατωτέρω, και στο βαθμό που είναι επιτρεπτό, λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο. Στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αβραάμ
(1999)1 ΑΑΔ 1441, ποσό £2.500 επιδικάστηκαν ως γενικές αποζημιώσεις για κρανιοεγκεφαλική κάκωση, διάσειση, οίδημα ινιακής χώρας, ζάλη, κεφαλαλγία, άλγος του αυχένα, σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα, άλγος στην ποδοκνημική περιοχή και παροδική απώλεια συνειδήσεως. Στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αναστασιάδη
(2003)1Γ ΑΑΔ 1709, 1713 ποσό £3.500 κρίθηκε κατάλληλο για σωματικές βλάβες, θλαστικό τραύμα ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένος, θώρακα, ραχέως και οσφύος και για αρκετό διάστημα χρησιμοποιούσε κολλάρο. Στην υπόθεση Δημητρίου ν. Ιωάννου κ.α.
(2003)1Α ΑΑΔ274, 278, ποσό £800 επιδικάστηκε για σωματικά τραύματα, διάστρεμμα του αυχένα και της οσφυϊκής μοίρας και επάλληλη τούτων επίπτωση όπως πόνο, ζάλη και κεφαλαλγία για διάστημα δέκα βδομάδων. Στην Κωνσταντινίδης ν. Παπαμιλτιάδους
(2007)1Β ΑΑΔ 733, 740 ποσό £1.000 κρίθηκε κατάλληλο αναφορικά με ένα εκ των θυμάτων, για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή που το θύμα λάμβανε για αρκετό διάστημα. Στην L.P. Transbeton Ltd v. Κώστα Σταύρου κ.α.
(2009)1Α ΑΑΔ 304 κρίθηκε κατάλληλο το ποσό των £2.500 ως γενικές αποζημιώσεις για αιμάτωμα περιοφθαλμικά του αριστερού ματιού και βλεφάρου, εγκεφαλική διάσειση και διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Περαιτέρω, στην υπόθεση Παπαγγελοδήμου ν. Νεοκλέους
(1991)1 ΑΑΔ 639, το εφετείο αύξησε τις αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν από το Επαρχιακό Δικαστήριο από £1.500 σε £2.250. Ο ενάγοντας είχε υποστεί εγκεφαλική διάσειση, θλάση αυχένα, θλάση θώρακα, κάταγμα τριών πλευρών, σμίκρυνση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος και μικρού βαθμού διαταραχή της αισθητικότητας του δεξιού χεριού. Στην πρόσφατη υπόθεση Ρούμπα ν. Μακρυγιάννη κ.α.
(2011)1(Β) ΑΑΔ 1129, επιδικάστηκε ποσό £4.000 ως αποζημίωση για εγκεφαλική διάσειση συνοδευόμενη από ζάλη, κεφαλαλγία, πονοκέφαλο και χρήση κολάρου. Στην υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.α. v. Α. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148 ο ενάγοντας υπέστηκε θλάση του αυχένα και μωλώπισμα δεξιού ώμου, όμως λόγω προϋπαρχόντων εκφυλιστικών οστεοαρθρωτικών αλλοιώσεων, επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Αποθεραπεύτηκε πλήρως, πλην όμως σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τον σύνηθη χρόνο που χρειάζεται για αποθεραπεία των εν λόγω κακώσεων. Το εφετείο αποδεχόμενο την έφεση έκρινε τις ΛΚ3500 ως υπερβολικές αποζημιώσεις και μείωσε τούτες σε Λ.Κ.1500. Στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 A.A.Δ. 652 ο ενάγοντας υπέστηκε βαρύ διάστρεμμα του αυχένα. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα, ο ενάγοντας παρουσίασε μεγάλη αύξηση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων από αυτές που προϋπήρχαν του τραυματισμού οι οποίες αποδόθηκαν μερικώς στο σχετικό με την αγωγή τραυματισμό. Το εφετείο αυξάνοντας τις αποζημιώσεις σε σχέση με όσες δόθηκαν πρωτόδικα, επιδίκασε στον ενάγοντα γενικές αποζημιώσεις ΛΚ3500. Στις Αγωγές Ναυτοδικείου αρ.79/02, 80/02, 81/02 και 82/02 James Harmsworth και Salamis Clory κ.α.
(2003)1Γ Α.Α.Δ.1617, η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και οσφύος ως επίσης και αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Έφερε αυχενικό κολλάρο και χορηγήθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία συνεπεία του ατυχήματος. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος. Επιδικάστηκαν ΛΚ2500 ως εύλογη αποζημίωση για γενικές αποζημιώσεις. Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, καθώς επίσης και το τραύμα που υπέστη η Ενάγουσα και τις επιπτώσεις τούτου και την ηλικία της Ενάγουσας κατά τον χρόνο του ατυχήματος, κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις το ποσό των €4.000 είναι δίκαιη και εύλογη αποζημίωση Αναφορικά με τον τόκο, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, εκτός εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ έτσι ώστε να αντισταθμιστεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (βλ. Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Θεοδούλου ν. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1 AAΔ 2134). Όπως είναι γνωστό, το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, μετά των συναφών τροποποιήσεων παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων
(2),
(3)και
(4)του άρθρου 33 του Περί Δικαστηρίων Νόμου Ν. 14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων αναφορικά με ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί για σωματικές βλάβες ή θάνατο συνεπεία αστικού αδικήματος για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Μέχρι την πρόσφατη τροποποίηση του περί Δικαστηρίων Νόμου με τον Τροποποιητικό Νόμο (αρ. 2), Ν.81(Ι)/2008επιδικαζόταν νόμιμος τόκος ύψους 8%. Από την ημέρα δημοσίευσης του Ν.81(Ι)/2008, δηλαδή την 15.10.2008, ο νόμιμος τόκος μειώθηκε σε 5,5%. Ανάλογη τροποποίηση επέφερε και ο Τροποποιητικός Νόμος του 2008 (Ν.82(Ι)/2008)στο αντίστοιχο άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148. Με βάση τα όσα αναφέρονται πιο πάνω και έχοντας υπόψη ότι η Εναγόμενη αποδέχθηκε πλήρη ευθύνη για το ατύχημα, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των €4.000, ως γενικές αποζημιώσεις και για το ποσό των €1.870 ως ειδικές αποζημιώσεις. Ερχόμενος, τώρα, στο θέμα του τόκου, λαμβάνοντας υπόψη ότι το ατύχημα επεσυνέβη την 2.03.2006 και η αγωγή καταχωρήθηκε στις 8.05.2008, ήτοι δύο χρόνια και δύο μήνες μετά, όπως επίσης και το γεγονός ότι η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε στις 23.10.2009 και ότι η φύση των τραυμάτων της Ενάγουσας δεν ήταν τέτοια που να δικαιολογούσε την εν λόγω καθυστέρηση, τόσο στην καταχώριση της αγωγής (βλ. Παύλος Ευαγγέλου ν. Άθως Δημητρίου
(2008)1 ΑΑΔ 248), όσο και στην καταχώριση της έκθεσης απαίτησης και τέλος, ότι δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για την εν λόγω καθυστέρηση, κρίνω ορθό, όπως επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων εκ €4.000 επιδικαστεί τόκος 4% από την γένεση του αγώγιμου δικαιώματος, ήτοι την 2.3.2006 μέχρι τις 15.10.2008 και 2,75% από 15.10.2008 μέχρι 23.10.2009 (ημερομηνία καταχώρισης έκθεσης απαίτησης) και 5,5% από 23.10.2009 μέχρι τελείας εξόφλησης. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις, ελλείψει μαρτυρίας αναφορικά με το πότε ακριβώς προέκυψαν τα έξοδα αυτά, πλην όμως με γνώμονα ότι τούτα προέκυψαν πριν τις 23.10.2009 που καταχωρήθηκε η Έκθεση Απαίτησης, επιδικάζεται νόμιμος τόκος ετησίως από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής μέχρι της 23.10.2009, μειωμένος όμως κατά το ήμισυ, και ακολούθως τόκος 5,5% ετησίως μέχρι εξοφλήσεως. Επιπρόσθετα, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης τα έξοδα της αγωγής όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ......... Δ. Θεοδώρου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο