Κώστα Θεοδότου ν. Παναγιώτη Νεοκλέους, Αρ. Αγωγής: 1206/2006, 31/1/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2014:A36 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1206/2006 Μεταξύ: Κώστα Θεοδότου Ενάγοντος εναντίον Παναγιώτη Νεοκλέους Εναγομένου ---------------------------- Ημερομηνία: 31 Ιανουαρίου 2014 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Λ. Ιωαννίδης Για τον Εναγόμενο: κ. Χρ. Μελίδης ------------------------ Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αγωγή με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό καταχωρήθηκε σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα στις 9.2.2006 και με αυτή ο ενάγοντας αξιώνει εναντίον του εναγομένου ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για λίβελλο και/ή δυσφήμιση και/ή επιζήμια ψευδολογία εις βάρος του, διάταγμα με το οποίο ο εναγόμενος να εμποδίζεται να προβαίνει σε δυσφημιστικά σχόλια και/ή δηλώσεις, τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις, τόκους και έξοδα. Ειδικότερα είναι η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα ο οποίος είναι Οδοντοτεχνίτης και Διαιτητής της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου ότι στις 12.11.2005 διαιτήτευσε το παιχνίδι ποδοσφαίρου μεταξύ των ομάδων ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς και Διγενή Ακρίτα Μόρφου. Ο εναγόμενος τον δεδομένο χρόνο ήταν ο Πρόεδρος του Σωματείου ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς. Είναι η θέση του ενάγοντα ότι μετά τη λήξη του αγώνα ο εναγόμενος προέβηκε σε σχόλια και δηλώσεις αρχικά σε ραδιοφωνικούς σταθμούς και αργότερα σε τηλεοπτικούς σταθμούς στις οποίες αναφερόμενος στον ενάγοντα ισχυρίστηκε ότι μετά τη λήξη του εν λόγω αγώνα προέβηκε σε δηλώσεις και/ή χειρονομίες ρατσιστικού περιεχομένου προς τον έγχρωμο ποδοσφαιριστή της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς Εβάντρο Ρούσο και ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας προέβηκε σε χειρονομίες προς τον Εβάντρο Ρούσο παριστάνοντας την μαϊμού και ότι έβγαλε την γλώσσα του προς αυτόν λέγοντας του «Shut up Blacky». Περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που ο ενάγοντας δεν καταλόγισε υπέρ του Εβάντρο Ρούσο πέναλτι σε ανατροπή του οφείλεται στο χρώμα του δηλαδή στο γεγονός ότι είναι «μαύρος». Είναι περαιτέρω η θέση του ενάγοντα ότι τα εν λόγω σχόλια και δηλώσεις μεταδόθηκαν αναμεταδόθηκαν και επαναλήφθηκαν σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς παγκύπριας εμβέλειας με μεγάλη ακροαματικότητα και/ή θεαματικότητα και επίσης δημοσιεύτηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά μεγάλης κυκλοφορίας τόσο εντός της Κύπρου αλλά και στο εξωτερικό. Ο εναγόμενος καταχώρισε Υπεράσπιση στην οποία εγείρει προδικαστικές ενστάσεις και στην οποία αρνείται όλους και κάθε ένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς και τις απαιτήσεις του ενάγοντα και τον καλεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Στις 5.12.2011 ενώ η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση καταχωρήθηκε από τον εναγόμενο αίτηση για τροποποίηση της Υπεράσπισης του στα πλαίσια της οποίας καταχωρήθηκε από τον ενάγοντα ένσταση αλλά και αίτηση διά κλήσεως για να αντεξεταστεί η ενόρκως δηλούσα που στηρίζει με την ένορκη δήλωση της την αίτηση για τροποποίηση. Η αίτηση για την αντεξέταση της ενόρκως δηλούσας οδηγήθηκε σε ακρόαση μετά από την καταχώριση ένστασης και το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφαση του ημερ. 7.3.2012, την απέρριψε. Ακολούθως προχώρησε η εκδίκαση της αίτησης του εναγόμενου για τροποποίηση της Υπεράσπιση η οποία με απόφαση ημερ. 25.4.2012 εγκρίθηκε. Η τροποποιημένη Υπεράσπιση καταχωρήθηκε στις 4.5.2012 και η Απάντηση στην τροποποιημένη Υπεράσπιση στις 17.5.
- Στην τροποποιημένη Υπεράσπιση του ο εναγόμενος πέραν των προδικαστικών ενστάσεων που εγείρει και στις οποίες συμπεριλαμβάνεται μια νέα προδικαστική ένσταση για δεδικασμένο, προβαίνει πέραν των αρνήσεων όλων των ισχυρισμών του ενάγοντα τον οποίο και καλεί να τους αποδείξει αυστηρά στον ισχυρισμό ότι ο ενάγοντας προέβηκε στα επίδικα ρατσιστικά σχόλια και χειρονομίες και επομένως τα δικά του σχόλια είναι αληθή και αναφέρονται σε γεγονότα που έλαβαν χώρα στην πραγματικότητα και/ή αποτελούν έντιμο σχόλιο που έγινε καλή τη πίστει με σκοπό με την πληροφόρηση του αθλητικού κοινού και τη διαφύλαξη δημοσίου συμφέροντος και δεν συνιστούν λίβελλο. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι είχε καθήκον να πληροφορήσει το κοινό γι' αυτή την συμπεριφορά του ενάγοντα που πλήττει το ποδοσφαιρικό ιδεώδες και το κύρος του ποδοσφαιρικού αθλήματος. Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 5.12.20012, ήταν μακρά και ολοκληρώθηκε με την επιφύλαξη της απόφασης στις 27.9.
- Εκ πλευράς ενάγοντα δόθηκε μαρτυρία από τον ίδιο, η οποία ας σημειωθεί ήταν πολύ μεγάλης έκτασης, αναλώθηκαν για την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του οκτώ συνεδριάσεις του Δικαστηρίου, και κλήθηκαν επίσης ως μάρτυρες οι Βάσος Αργυρού (Μ.Ε.2), Ευθύμιος Ευθυμίου (Μ.Ε.3), Λεόντιος Τράττος (Μ.Ε.4). Εκ πλευράς Υπεράσπισης δόθηκε μαρτυρία από τον Σόλωνα Παπαθεοχάρους (Μ.Υ.1) και την Μαρία Ορφανίδου (Μ.Υ.2). Κατά τη διάρκειας της ακροαματικής διαδικασίας κατατέθηκε επίσης μεγάλος αριθμός τεκμηρίων. Όπως έχω ήδη αναφέρει η έκταση της μαρτυρίας που δόθηκε ήταν πολύ μεγάλη όπως και μεγάλος ήταν ο όγκος των τεκμηρίων. Θεωρώ αχρείαστο να παραθέσω όλη την μαρτυρία, αυτή εξάλλου βρίσκεται καταγεγραμμένη στα πρακτικά που έχουν τηρηθεί, θα προσπαθήσω να την συνοψίσω για να μπορεί η παρούσα απόφαση να γίνει κατανοητή. Ο ενάγοντας ανέφερε ενόρκως είναι οδοντοτεχνίτης, παντρεμένος και πατέρας δύο ανήλικων παιδιών. Από το 1990 μέχρι το 2005 ήταν διαιτητής της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (Κ.Ο.Π.). Προχώρησε στη βαθμίδα των διαιτητών και είχε γίνει διαιτητής στην πρώτη κατηγορία και παράλληλα διεθνής διαιτητής της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (F.I.F.A.). Ήταν η θέση του ότι ήταν πολύ καλός διαιτητής και είχε και την διάθεση και την δυνατότητα να συνεχίσει να είναι διαιτητής μέχρι την ηλικία των 45 ετών που είναι η μέγιστη ηλικία που μπορεί ένα πρόσωπο να είναι διαιτητής. Στις 12.11.2005 είχε διαιτητεύσει το παιχνίδι ποδοσφαίρου μεταξύ των ομάδων ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς και Διγενή Ακρίτα Μόρφου στο γήπεδο του Θ.Ο.Ι. Λακατάμιας το οποίο έληξε με σκορ 1-2 υπέρ της ομάδας του Διγενή Ακρίτα Μόρφου. Ο εναγόμενος, δικηγόρος και συνέταιρος στη δικηγορική εταιρεία Αντρέας Νεοκλέους Δ.Ε.Π.Ε., ήταν για πολλά χρόνια πρόεδρος της ομάδας ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς. Την δεδομένη περίοδο η ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς αγωνιζόταν στην 1η κατηγορία της Κ.Ο.Π. Ήταν η θέση του ενάγοντα, γι' αυτό και καταχώρησε και προώθησε την παρούσα αγωγή, ότι μετά την λήξη του εν λόγω αγώνα ο εναγόμενος προέβη σε σχόλια και δηλώσεις σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς που ήταν άκρως δυσφημιστικά για τον ίδιο αφού ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας μετά τη λήξη του εν λόγω αγώνα και ενώ ήταν ακόμα μέσα στο γήπεδο προέβηκε σε δηλώσεις και χειρονομίες ρατσιστικού περιεχομένου προς το έγχρωμο ποδοσφαιριστή της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς Εβάντρο Ρούσο. Ειδικότερα ο εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι ο ενάγοντας προέβηκε σε χειρονομίες προς τον Εβάντρο Ρούσο παριστάνοντας την μαϊμού και ότι έβγαλε τη γλώσσα του προς τον Εβάντρο Ρούσο λέγοντας του «Shut up Blacky». Περαιτέρω ήταν οι ισχυρισμοί του εναγομένου ότι ο ενάγοντας λανθασμένα δεν καταλόγισε υπέρ του εν λόγω ποδοσφαιριστή πέναλτι σε ανατροπή του, γεγονός που οφείλεται στο χρώμα του, δηλαδή στο γεγονός ότι είναι «μαύρος». Ο εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι τα εν λόγω δυσφημιστικά σχόλια και οι λίβελλοι του εναγόμενου προς τον ίδιο μεταδόθηκαν, αναμεταδόθηκαν και επαναλήφθηκαν μεταγενέστερα σε πολλούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς παγκύπριας εμβέλειας και με μεγάλη ακροαματικότητα/θεαματικότητα όπως και σε πολλές ημερήσιες εφημερίδες, περιοδικά και άλλα έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό ακόμα και στο διαδίκτυο με αποτέλεσμα τα δυσφημιστικά σχόλια και οι δηλώσεις να περιέλθουν σε γνώση αρκετών χιλιάδων ανθρώπων. Όπως ανάφερε τα δυσφημιστικά σχόλια και οι δηλώσεις του εναγόμενου αποδίδουν στον ίδιο ότι διακατέχεται από φυλετικές προκαταλήψεις, αντιλήψεις και διακρίσεις, αμφισβητούν την αμεροληψία και την ακεραιτότητα του ως διαιτητή και, εκτός από ψευδή και κακόβουλα και λιβελλογραφήματα, στόχευαν στο να τον πλήξουν και να τον βλάψουν και να επηρεάσουν δυσμενώς την υπόληψη του και να τον εκθέσουν σε περιφρόνηση, μίσος και χλεύη. Ο εναγόμενος προχώρησε σε καταγγελία εναντίον του ενάγοντα στη Κ.Ο.Π. η οποία διόρισε τον Ευθύμιο Ευθυμίου ως Ερευνώντα Λειτουργό, ο οποίος αφού διερεύνησε την καταγγελία εξέδωσε πόρισμα στο οποίο κατέληξε σε εύρημα ότι ο ενάγοντας ουδέποτε προέβηκε στη συμπεριφορά που του καταλογίστηκε, αντίθετα ζήτησε την παραπομπή του Εβάντρο Ρούσο και κάποιον άλλου προσώπου ενώπιον της Κ.Ο.Π. Ο ενάγοντας αρνήθηκε έντονα ότι προέβηκε σε οποιαδήποτε ενέργεια, χειρονομία ή δήλωση που του αποδίδεται και επανέλαβε ότι όλα όσα καταφέρθηκαν εναντίον του ήταν προϊόντα ψεύδους, προσχεδιασμού και επινόησης του εναγόμενου για αλλότριους σκοπούς. Η όλη αυτή κατάσταση, η έκταση που προσέλαβε και η επανειλημμένη στάση του εναγομένου τον ανάγκασαν να δώσει την παραίτηση του από διαιτητής στις 21.11.2005 έτσι έχασε σημαντικά εισοδήματα που θα είχε τόσο για τις εντός Κύπρου αλλά και εκτός Κύπρου διαιτησίες, αλλά και απώλειες εισοδημάτων που θα λάμβανε από τη διαιτησία τόσο της Κ.Ο.Π. αλλά και της F.I.F.A. αφού μέχρι τα 45 του θα συνέχιζε κανονικά τη διαιτησία. Αξιώνει συνολικά τιμωρητικές και/ή άλλες αποζημιώσεις για δυσφήμιση λίβελλο και επιζήμια ψευδολογία όπως και γενικές αποζημιώσεις τις οποίες δικαιολογεί στην Έκθεση Απαίτησης του, ή γενικές αποζημιώσεις που ανέρχονται στο ποσό των €100.000 πλέον τόκους και έξοδα. Κατέθεσε μεγάλο αριθμό τεκμηρίων σε σχέση με δημοσιεύματα στις εφημερίδες, ψηφιακούς δίσκους για τις συνεντεύξεις που έχει παραχωρήσει ο εναγόμενος, το αντίγραφο του πορίσματος του κ. Ε. Ευθυμίου, καθώς και διάφορα έγγραφα που κατά τον ισχυρισμό του δικαιολογούν όλες τις αποζημιώσεις που αξιώνει και τεκμηριώνουν τη θέση του ότι θα συνέχιζε κανονικά μέχρι τα 45 του χρόνια να διαιτητεύει και ότι θα ανελισσόταν στη βαθμίδα της Κυπριακής αλλά και διεθνούς διαιτησίας. Κατά την αντεξέταση του ο ενάγοντας δεν μετακινήθηκε ουδόλως από τις θέσεις που προέβαλε τόσο στο δικόγραφο του αλλά και ενώπιον του Δικαστηρίου. Συμφώνησε ότι αμέσως πριν τον αγώνα ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς και Διγενή Ακρίτα Μόρφου ο ίδιος είχε διαιτητεύσει τον αγώνα μεταξύ των ομάδων Αποέλ και Απόλλωνα στις 24.9.2005, είχε κάνει κάποιο λάθος στον εν λόγω αγώνα και τιμωρήθηκε με αποκλεισμό τεσσάρων αγωνιστικών. Μετά που εξέτισε αυτή την ποινή διαιτήτευσε ακόμα ένα αγώνα πριν την διαιτησία ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς και Διγενή Ακρίτα Μόρφου στις 12.11.2005 και ένιωθε μεγάλη πικρία για τον τρόπο που εξελίχτηκαν τα πράγματα. Ήταν η θέση του ότι ο εναγόμενος υπό την ιδιότητα του ως πρόεδρος της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς, σωματείου φιλικά προσκείμενο προς την ομάδα του Απόλλωνα Λεμεσού, συνέχισε τον πόλεμο που είχε αρχίσει από διάφορα πρόσωπα εναντίον του μετά την διαιτησία του στον αγώνα Αποέλ-Απόλλωνα με στόχο την εξόντωση του. Εξήγησε ότι για τα θέματα και τις δηλώσεις που έγιναν εναντίον του από την ομάδα του Απόλλωνα σε σχέση με την διαιτησία του στον αγώνα Αποέλ-Απόλλωνα καταχώρησε αγωγή για λίβελλο αξιώνοντας αποζημιώσεις στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού εναντίον της ομάδας του Απόλλωνα στην οποία πέτυχε και επιδικάστηκε εναντίον του ποσό αποζημιώσεων. Ήταν η θέση του ότι μετά τα σχόλια εναντίον του για τη διαιτησία του στον αγώνα Αποέλ-Απόλλωνα αλλά καίρια και καθοριστικά μετά από τις δυσφημίσεις του εναγόμενου για τη διαιτησία και την δήθεν συμπεριφορά του προς τον Εβάντρο Ρούσο κατά τον αγώνα ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς-Διγενή Ακρίτα Μόρφου αποφάσισε να παραιτηθεί από το ποδόσφαιρο γιατί τα αισθήματα του για το άθλημα είχαν αλλάξει, επηρεάστηκε όχι μόνο η προσωπική του ζωή και η προσωπικότητα του αλλά και άλλα μέλη της οικογένειας του. Επέμενε σταθερά ότι αν δεν παραιτείτο θα συνέχιζε να διαιτητεύει μέχρι τα 45 του χρόνια, θα είχε συνεχή άνοδο στον κλάδο των διαιτητών τόσο στην Κύπρο αλλά και διεθνώς και σίγουρα θα κέρδιζε όλα τα χρήματα τα οποία αξιώνει υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων αφού θα εδικαιούτο την αμοιβή που έχει αναλύσει και που ανέρχεται στο ποσό των €45.858,
- Ήταν σταθερή η επιμονή του ότι ουδέποτε προέβηκε σε όποιου είδους σχόλιο και/ή ρατσιστική συμπεριφορά εναντίον του Εβάντρο Ρούσο ή/και οποιουδήποτε ποδοσφαιριστή στην καριέρα του ούτε τον χαρακτηρίζει τέτοια συμπεριφορά αλλά ούτε και διακατέχεται από αισθήματα φυλετικής διάκρισης εναντίον οποιουδήποτε προσώπου. Θεωρεί τον εαυτό του έντιμο, δίκαιο, αμερόληπτο και πιστεύει ότι είχε πολλά να προσφέρει στο Κυπριακό Ποδόσφαιρο και τα οποία θα συνέχιζε να προσφέρει εκτός εάν δεν αναγκαζόταν να παραιτηθεί λόγω της στάσης και συμπεριφοράς του εναγομένου. Ο Μ.Ε.2 Βάσος Αργυρού ήταν βοηθός επόπτης στον επίδικο αγώνα. Από το 1986 μέχρι 2008 που αφυπηρέτησε λόγω ηλικίας ασκούσε το επάγγελμα του βοηθού διαιτητή. Είχε τα καλύτερα να πει για τον ενάγοντα τον οποίο γνωρίζει καλά, εκτιμά, σέβεται και αγαπά. Τον θεωρεί πολύ καλό του φίλο και τυχερό που τον γνώρισε. Θεωρεί ότι έχει ακέραιο χαρακτήρα, ουδέποτε θα μπορούσε να πράξει οτιδήποτε από αυτά που του καταλογίζεται, τα οποία σίγουρα και δεν έχει πράξει γιατί ήταν μαζί του στον αγώνα και δεν αντιλήφθηκε τίποτε από αυτά που ισχυρίστηκε ο εναγόμενος, είδε μάλιστα και την στιγμή που ο ενάγοντας συνομιλούσε με τον Εβάντρο Ρούσο και σε καμία περίπτωση δεν είδε χειρονομίες και μορφασμούς από πλευράς του ενάγοντα. Ο ίδιος άκουσε από διάφορες εκπομπές που μεταδίδονταν από το ραδιόφωνο τις δηλώσεις του κ. Νεοκλέους, όχι όμως από τον ίδιο αλλά το πώς αποδόθηκαν από τους δημοσιογράφους και τα Μ.Μ.Ε. Είδε το dvd στο οποίο περιέχεται η επίδικη φάση του αγώνα και δεν είδε τον ενάγοντα να κάνει τίποτε από αυτά που του καταλογίζει ο εναγόμενος. Είναι σίγουρος ότι αν ο ενάγοντας παρέμενε στους κόλπους της διαιτησίας θα εξελισσόταν ακόμα πιο πολύ και σίγουρα θα διαιτήτευε μέχρι τα 45 του χρόνια. Θεωρεί μεγάλη απώλεια για τον θεσμό της διαιτησίας την παραίτηση του ενάγοντα και υιοθέτησε την άποψη του ενάγοντα ότι ο εναγόμενος λόγω φιλικών σχέσεων με την ομάδα του Απόλλωνα συνέχισε τον πόλεμο που γινόταν στον ενάγοντα μετά από τον αγώνα Απόλλων-Αποέλ. Είπε επίσης ότι ο ίδιος προσπάθησε να μεταπείσει τον ενάγοντα να μην παραιτηθεί χωρίς αποτέλεσμα. Ο δικηγόρος Ευθύμιος Ευθυμίου, Μ.Ε.3, ασχολήθηκε με την Κ.Ο.Π αλλά και την Ανώτατη Δικαστική Επιτροπή Αθλητισμού (Α.Δ.Ε.Α.) για πολλά χρόνια. Διορίστηκε Ερευνώντας Λειτουργός σε σχέση με την καταγγελία του εναγόμενου εναντίον του ενάγοντα και εξήγησε την διαδικασία που ακολούθησε κατά την διεξαγωγή της έρευνας του. Είπε ότι μεταξύ άλλων είδε το dvd που έγινε από την πρωτότυπη βιντεοκασέτα για την επίδικη φάση του αγώνα ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς-Διγενή Ακρίτα, άκουσε μάρτυρες και έλαβε και καταθέσεις/ένορκες δηλώσεις. Ο εναγόμενος δεν έδωσε μαρτυρία στην ενώπιον του διαδικασία, έστειλε ένα κείμενο δύο σελίδων ανυπόγραφο και παρά τις προσπάθειες του ιδίου για να εξασφαλίσει την υπογραφή του εναγομένου δεν το κατάφερε. Το συμπέρασμα του και το εύρημα του ήταν ότι όλα όσα λέχθηκαν εναντίον του διαιτητή στο συγκεκριμένο αγώνα δεν ήταν αλήθεια. Δεν δέχθηκε τις υποβολές του συνηγόρου υπεράσπισης ότι το πόρισμα του δεν ήταν ορθό αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «ο διαιτητής δεν έκανε όσα του καταλογίζονται και το πόρισμα είναι απόλυτα ορθό. Έχω ήσυχη τη συνείδηση μου ότι διαπίστωσα την αλήθεια». Ο Μ.Ε.4 Λεόντιος Τράττος είναι διαιτητής από το 1996, από το 2002 είναι διαιτητής Α' κατηγορίας και διεθνής από το
- Υπηρέτησε το Σύνδεσμο Διαιτητών Κύπρου από πολλά πόστα και από τις 29.12.2012 είναι Πρόεδρος για περίοδο δύο χρόνων. Γνωρίζει τον ενάγοντα από το 1996 όταν γράφτηκε διαιτητής, τον πρόλαβε να διαιτητεύει από την εν λόγω ημερομηνία μέχρι το 2005 και είπε χαρακτηριστικά ότι «άνθρωποι σαν τον ενάγοντα με αξιοπρέπεια και ειλικρίνεια λείπουν από το χώρο της διαιτησίας». Όπως ανέφερε, ο ενάγοντας ήταν διεθνής διαιτητής, είχε διακριθεί ως ο κορυφαίος διαιτητής βάσει της βαθμολογίας και της απόδοσης του για δύο συνεχόμενα χρόνια από την Κ.Ο.Π. Σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΟΥΕΦΑ επιτρέπεται σε κάποιο πρόσωπο να ασκεί το επάγγελμα του διαιτητή μέχρι την ηλικία των 45 ετών και πολλοί διαιτητές διαιτήτευσαν μέχρι τα 45 τους χρόνια. Η φυσική κατάσταση των διαιτητών ειδικά της Α' κατηγορίας και των διεθνών διαιτητών έχει μεγάλη σημασία και εξ όσων γνωρίζει ο ενάγοντας είναι ο μοναδικός Κύπριος διεθνής διαιτητής που παραιτήθηκε πριν να συμπληρώσει τα 45 του χρόνια. Γνωρίζει για τα γεγονότα που αφορά η παρούσα υπόθεση, δηλαδή τις δηλώσεις του εναγόμενου κατά του ενάγοντα και τα όσα αναφέρθηκαν στον τύπο, αφού για μέρες συζητιούνταν μεταξύ των διαιτητών. Γνωρίζει ότι είχε γίνει έρευνα από την Κ.Ο.Π. που κατέληξε σε αθωωτικό πόρισμα για τον ενάγοντα και είπε ότι μίλησε μαζί με τον ενάγοντα μετά την παραίτηση του και μαζί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι δηλώσεις του εναγόμενου είχαν άμεση σχέση με τον αγώνα Απόλλων-Αποέλ και ότι πίσω από τις φωνές τις ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς ήταν ουσιαστικά ο Απόλλωνας. Είπε ότι οι διεθνείς διαιτητές εντάσσονται σε διάφορες κατηγορίες, ξεκινούν από την κατηγορία Δ και φτάνουν μέχρι την Α, τώρα τα πράγματα άλλαξαν, ξεκινά κάποιος από την κατηγορία Γ και φθάνει μέχρι την κατηγορία «elite». Ο ενάγοντας πριν να παραιτηθεί ήταν στην Γ κατηγορία διεθνούς διαιτησίας. Επανέλαβε τη θέση του ότι ο ενάγοντας ήταν κορυφαίος διαιτητής, πολύ καλής φυσικής κατάστασης, θεωρεί ως μεγάλη απώλεια την παραίτηση του για την Κυπριακή διαιτησία και είπε ότι δεν περίμενε ποτέ ότι ο ενάγοντας θα παραιτηθεί από διαιτητής. Ο Μ.Υ.1 Σόλωνας Παπαθεοχάρους ήταν αρχηγός του ποδοσφαιρικού τμήματος της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς το
- Την ημέρα που διεξήχθη ο αγώνας ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς-Διγενή Ακρίτα Μόρφου βρισκόταν στο γήπεδο, καθόταν στον πάγκο της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς. Είπε ότι μετά τον αγώνα όλοι παράγοντες και οπαδοί της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς είχαν έντονα παράπονα για τη διαιτησία του ενάγοντα. Ισχυρίστηκε ότι σε κάποια στιγμή ενώ ο ενάγοντας βρισκόταν στο κέντρο του γηπέδου και έβλεπε προς την κατεύθυνση του πάγκου της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς τον άκουσε να συζητά σε έντονο ύφος με τον Εβάντρο Ρούσο. Κινήθηκε προς το μέρος τους και σε απόσταση 4 περίπου μέτρων είδε τον ενάγοντα μορφάζοντας να βγάζει έξω τη γλώσσα του προς τον ποδοσφαιριστή και να του λέει «Shut up Blacky». Είδε μετά τον Εβάντρο Ρούσο να απομακρύνεται θυμωμένος και ο ίδιος πήγε στον ενάγοντα και του είπε «τι είναι αυτά τα πράγματα, δεν γίνεται να γίνονται μέσα στα γήπεδα». Αυτά που είδε και άκουσε τα ανέφερε αμέσως μετά στον Πρόεδρο της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς, τον εναγόμενο. Είπε ότι σε σχέση με τις φράσεις «η διαιτησία σου ήταν για να χάσει η ΑΠΕΠ και η τιμωρία που είχες προηγουμένως έπρεπε να ήταν μεγαλύτερη» που απηύθυνε στον ενάγοντα, παραπέμφθηκε στην δικαστική επιτροπή. Αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε ότι ο εναγόμενος είναι κουμπάρος του, τον γνώρισε το 2004 όταν αναμείχθηκε ενεργά στο διοικητικό συμβούλιο της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς. Τον ενάγοντα δεν τον γνώριζε προσωπικά πριν τον επίδικο αγώνα, αλλά είπε ότι γενικά είχε καλή άποψη για τις διαιτησίες του. Γνώριζε το τι είχε γίνει με την διαιτησία του ενάγοντα στον αγώνα Αποέλ-Απόλλων γιατί είχε συζητηθεί πολύ το θέμα. Επανέλαβε την φράση που είπε ότι άκουσε τον ενάγοντα να λέει στον Εβάντρο Ρούσο και ότι αμέσως πήγε να αναφέρει στον εναγόμενο τι έγινε, αλλά φάνηκε ότι αυτός ήδη το γνώριζε και ήταν πολύ θυμωμένος όπως και τα άλλα στελέχη της ομάδας. Είπε ότι υπέγραψε ένορκη δήλωση η οποία κατατέθηκε στα πλαίσια της διερεύνησης από την Κ.Ο.Π. και του υπεβλήθηκε ότι, επειδή ακριβώς η ίδια δήλωση με την δική του έχει γίνει και κάποιο Μάριο Ιωάννου, κατασκεύασαν μαζί με τον Ιωάννου και τον εναγόμενο την ιστορία για να πλήξουν τον ενάγοντα, θέση την οποία δεν δέχτηκε. Ισχυρίστηκε ότι δεν είχε μάθει το αποτέλεσμα του πορίσματος του Ερευνώντα Λειτουργού και υπέθεσε, επειδή άκουσε ότι ο ενάγοντας δεν είχε ξαναδιαιτητεύσει, ότι ήταν λόγω τιμωρίας που δεν διαιτήτευσε. Όταν προβλήθηκε το επίδικο dvd στο Δικαστήριο και ρωτήθηκε που φαίνονται αυτά που καταλογίζει ο ίδιος στον ενάγοντα είπε ότι προφανώς δεν φαίνονται όλα σε αυτή τη φάση και επέμενε ότι είδε άλλο βίντεο όπου αυτά που αναφέρει καταγράφηκαν. Η Μ.Υ.2 Μαρία Ορφανίδου είναι Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, έχει υπό την φύλαξη της τον φάκελο της αγωγής υπ' αριθμό 5466/05, Κώστας Θεοδότου ν. Απόλλων Ποδόσφαιρο (Δημόσια) Λτδ και κατέθεσε αντίγραφο του κλητηρίου της αγωγής, αντίγραφο εγγράφου χωρίς τίτλο που καταχωρήθηκε μετά το κλητήριο και πριν την Υπεράσπιση, αντίγραφο της Υπεράσπισης, της Απάντησης στην Υπεράσπιση και της τελικής απόφασης του Δικαστηρίου. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι το αποτέλεσμα της απόφασης του Δικαστηρίου στην αγωγή 5466/05 ήταν να εκδοθεί απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων για ποσό €10.000 πλέον νόμιμο τόκο και έξοδα και ότι εντός του φακέλου δεν υπάρχουν αποστενογραφημένα πρακτικά. Δήλωσε επίσης ότι δεν γνωρίζει κατά πόσον υπάρχει αναφορά εντός του φακέλου της υπόθεσης 5466/05 σε άλλη αγωγή του ενάγοντα για θέματα λιβέλου. Θεωρώ ορθό να αναφέρω στο σημείο αυτό ότι κατά τη διάρκεια της δίκης και συγκεκριμένα κατά την κυρίως εξέταση του ενάγοντα όταν κατατέθηκε η γραπτή δήλωση του που αποτελούσε μέρος της κυρίως εξέτασης του ως Τεκμήριο Α διαφάνηκε ότι το ποσόν της συνολικής απαίτησης του υπερέβαινε την δικαιοδοσία Επαρχιακού Δικαστή που είναι η δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα ο ενάγοντας διεκδικούσε υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων για την απώλεια των εισοδημάτων που θα ελάμβανε από την διαιτησία αγώνων για τα επόμενα πέντε χρόνια από την ημερομηνία παραίτησης του το ποσόν των €90.282, διεκδικούσε επίσης γενικές αποζημιώσεις εν όψει των ισχυριζόμενων λιβέλων αλλά και επαυξημένες αποζημιώσεις. Μετά που επισημάνθηκε το γεγονός αυτό στο συνήγορο του ενάγοντα, ο ενάγοντας περιόρισε την απαίτηση του εγκαταλείποντας την αξίωση του για ειδικές αποζημιώσεις που θα λάμβανε από την διαιτησία αγώνων για την περίοδο 2008 μέχρι 2010, δηλαδή παραιτήθηκε από την αξίωση του για συνολικό ποσό €44.411, συνεπώς η αξίωση του ενάγοντα για ειδικές αποζημιώσεις είναι για €45.
- Παραμένει η απαίτηση του για διεκδίκηση γενικών αποζημιώσεων αλλά και επαυξημένων αποζημιώσεων. Η αξιολόγηση των μαρτύρων δεν παρουσιάζει καμία δυσκολία αφού μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις των μαρτύρων, τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους τέθηκαν και εν γένει την όλη τους συμπεριφορά στο εδώλιο. Η Νομολογία έχει καθορίσει διάφορες παραμέτρους σε σχέση με την αξιολόγηση των μαρτύρων, παραπέμπω σχετικά στις αποφάσεις Σίμος Αμβροσίου Αντωνίου ν. Αστυνομίας Ποιν. Έφ. 187/07, ημερομηνίας 21.11.09, Βούτουνος ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 244/06 ημερομηνίας 23.1.08, Χριστάκη Χρίστου ν. Αγαθοκλή Ηροδότου κ.ά., Πολ. Έφ. 15/07, ημερομηνίας 23.5.08 και Ανδρέας Γιάγκου Σάντη ν. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.ά. Πολ. Έφ. 78/07 ημερομηνίας 20.3.
- Σημασία στην αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα έχουν τα λεγόμενα του, η εκφορά του λόγου του, ο δισταγμός ή η αμεσότητα των απαντήσεων του, η φυσικότητα και η εν γένει συμπεριφορά του στο εδώλιο. Λαμβάνονται επίσης υπόψη, η ύπαρξη υπερβολών ή αντιφάσεων στα όσα αναφέρει ένας μάρτυρας στο Δικαστήριο. Η ειλικρίνεια ενός μάρτυρα κρίνεται από τη θετικότητα, την αμεσότητα και τον αυθορμητισμό του. σχετικές είναι οι αποφάσεις C & Α Pelekanos Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Β Α.Α.Δ. 1273, Χριστοφή ν. Ζαχαριάδη, Π.Ε. 10825, ημερ. 26.3.2002 και Δημήτρης Ιωάννου ν. Αστυνομίας, Π.Ε. 75/2005, ημερ. 26.1.
- Με βάση τις πιο πάνω αρχές έρχομαι τώρα να αξιολογήσω τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν προφορικά στο Δικαστήριο. Ξεκινώ από την Μ.Υ.2 η οποία ήταν ουσιαστικά τυπικός μάρτυρας, η συμβολή της στη διαδικασία ήταν να καταθέσει πιστά αντίγραφα των δικογράφων και της απόφασης του Δικαστηρίου στα πλαίσια της αγωγής 5466/05 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Ο ενάγοντας με την εξαίρεση κάποιων υπερβολών θεωρώ ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Όπως έχω ήδη αναφέρει, παρά το ότι τόσο η κυρίως εξέταση του αλλά και αντεξέταση του ήταν επίπονες και μακρές, εντούτοις παράμεινε σταθερός στις θέσεις του χωρίς να μετακινηθεί καθόλου από αυτές, απαντούσε ευθέως χωρίς πλατειασμούς, χωρίς πάθος και θεωρώ ότι είπε στο Δικαστήριο τα πράγματα όπως ακριβώς τα βίωσε και τα ένοιωσε. Οι πλείστες θέσεις του σε σχέση με την σταδιοδρομία του ως διαιτητής, τις διάφορες βαθμίδες από τις οποίες πέρασε μέχρι του σημείου όπου παραιτήθηκε έχουν τεκμηριωθεί στο Δικαστήριο είτε με την κατάθεση τεκμηρίων είτε ενισχύθηκαν από την μαρτυρία άλλων μαρτύρων που κάλεσε. Η ευθύτητα με την οποίαν απαντούσε τις ερωτήσεις και ο φυσικός τρόπος αντίδρασης του σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν είτε από τον συνήγορο του είτε από τον συνήγορο του εναγομένου αλλά και η όλη του εικόνα στο Δικαστήριο δείχνουν άνθρωπο που σέβεται τον όρκο του. Θεωρώ ότι ο ενάγοντας προσπάθησε να αποδώσει τα γεγονότα και να τα παρουσιάσει όπως αυτά συνέβηκαν. Οι Μ.Ε.2 και ΜΕ.4 είναι και οι δύο πολύ καλοί φίλοι του ενάγοντα, τον εκτιμούν, τον θαυμάζουν για την ακεραιότητα του χαρακτήρα του όπως έχουν δηλώσει και σίγουρα ήρθαν να δώσουν μαρτυρία με σκοπό να βοηθήσουν τον ενάγοντα να αποδείξει την απαίτηση του. Σημειώνω ότι κανένας από τους δύο δεν απέκρυψε την στενή του σχέση με τον ενάγοντα στο Δικαστήριο, ούτε και το γεγονός ότι μέχρι σήμερα διατηρούν πολύ φιλικούς δεσμούς. Τούτου δεδομένου, το οποίο έχω κατά νου, η γνώμη που έχω και για τους δύο αυτούς μάρτυρες είναι ότι έχουν πει στο Δικαστήριο την αλήθεια. Οι χαρακτηρισμοί τους για τον πολύ καλό χαρακτήρα του ενάγοντα και ο θαυμασμός τους προς αυτόν όπως τον έχει σχολιάσει ο κ. Μελίδης στην αγόρευση του δεν αφαιρούν τίποτε από την αξιοπιστία τους και από την θέση μου ότι εκείνα που ανέφεραν στο Δικαστήριο είναι η αλήθεια. Ειδικότερα, ο Μ.Ε.2 ήταν παρών στον επίδικο αγώνα, ήταν βοηθός επόπτης και επανέλαβε με σταθερότητα ότι σε καμία περίπτωση ο ενάγοντας, με τον οποίο είχε οπτική επαφή κατά τη διάρκεια της επίδικης στιγμής και είχε δει ότι ο Εβάντρο Ρούσο πλησίασε τον Ενάγοντα στο τέλος του αγώνα και κάτι του έλεγε σε μια ξένη γλώσσα, δεν είχε προβεί σε καμιά χειρονομία προς τον εν λόγω μάρτυρα. Όπως χαρακτηριστικά είπε, δεν κουνούσε ούτε χέρια, ούτε πόδια, ούτε προέβηκε σε οποιαδήποτε άλλη χειρονομία, αλλά δεν άκουσε τι είπαν. Ανέφερε επίσης ότι είδε πολύ καθαρά την επίδικη φάση και ουδέποτε άκουσε τον Εβάντρο Ρούσο να παραπονιέται για την συμπεριφορά του ενάγοντα. Ενίσχυσε την μαρτυρία του ενάγοντα σε ότι αφορά τα επιτεύγματα του ενάγοντα ως διαιτητή μέχρι την ημερομηνία παραίτησης του όπως και την θέση ότι οι διαιτητές αφυπηρετούν συνήθως στα 45 τους χρόνια, ότι η φυσική τους κατάσταση έχει σημασία στην ανέλιξη και εξέλιξη τους και ότι διαφωνεί πλήρως με την απόφαση του ενάγοντα να παραιτηθεί, θωρούσε ότι θα ήταν πολύ πιο σωστό να παραμείνει. Δέχομαι επίσης την θέση του ότι στα τόσα χρόνια φιλίας αλλά και κοινής επαγγελματικής σταδιοδρομίας του με τον ενάγοντα θεωρεί ότι ο ενάγοντας σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να προέβηκε στη συμπεριφορά που του είχε καταλογιστεί. Ο Μ.Ε.4 από πέρσι είναι ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Διαιτητών Κύπρου και είναι διαιτητής από το
- Επιβεβαίωσε την μαρτυρία του ενάγοντα για την ανέλιξη κάποιου σε διεθνή διαιτητή, το ότι είχε δύο φορές αμέσως πριν να παραιτηθεί ανακηρυχτεί κορυφαίος διαιτητής της χρονιάς και η θέση του ότι ο ενάγοντας ήταν ο μοναδικός διεθνής διαιτητής που παραιτήθηκε πριν αν γίνει 45 χρονών αν και αμφισβητήθηκε, δεν αντικρούστηκε. Τα φιλικά του αισθήματα προς τον ενάγοντα και η διαφωνία του με την απόφαση του να παραιτηθεί αναφέρθηκαν ευθαρσώς από τον ίδιο στο Δικαστήριο. Όμως όπως έχω ήδη αναφέρει δεν θεωρώ ότι αυτή του η σχέση με τον ενάγοντα επηρεάζει καθοιονδήποτε τρόπο την μαρτυρία του. Ο Μ.Ε.3, Ευθύμιος Ευθυμίου, επίσης μου έχει κάνει άριστη εντύπωση, παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο με επαγγελματισμό υπό την ιδιότητα του ως ερευνών λειτουργός που ορίστηκε από την ΚΟΠ για την καταγγελία που έκανε ο εναγόμενος εναντίον του ενάγοντα για ρατσιστική συμπεριφορά μετά το τέλος του αγώνα ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς-Διγενή, κατέθεσε το πρωτότυπο πόρισμα της έρευνας του στο οποίο με πλήρη λεπτομέρεια αναφέρει τη διαδικασία που ακολούθησε, τους μάρτυρες που κλήθηκαν ενώπιον του και παραθέτει σχετική περίληψη της μαρτυρίας, τα ευρήματα του όπως επίσης και το αποστενογραφημένο κείμενο της κατάθεσης κάθε μάρτυρα που έδωσε μαρτυρία ενώπιον του για το οποίο όπως ανέφερε ζήτησε από όλους του μάρτυρες να το υπογράψουν, χωρίς όμως όλοι να συμμορφωθούν με αυτή του την υπόδειξη. Με τεκμηριωμένο τρόπο υπερασπίστηκε την ορθότητα του πορίσματος του και ανέφερε ότι ζήτησε και είδε από dvd που όπως του ανέφεραν έγιναν από την βιντεοταινία την επίδικη φάση του τέλους του αγώνα την οποία όπως ανέφερε είναι η μοναδική φάση την οποία μελέτησε και μόνο σε εκείνη επικεντρώθηκε για το πόρισμα του. Υιοθέτησε και υποστήριξε την ορθότητα του πορίσματος του χωρίς οποιοδήποτε πάθος ή προσπάθεια εντυπωσιασμού. Τον θεωρώ πλήρως αξιόπιστο μάρτυρα και υιοθετώ την μαρτυρία του στο σύνολο της. Σε αντίθεση με τους μάρτυρες που παρουσιάστηκαν εκ μέρους του ενάγοντα, θεωρώ πλήρως αναξιόπιστο τον Μ.Υ.1, Σόλων Παπαθεοχάρους. Ο εν λόγω μάρτυρας συμπεριφερόταν πολύ αφύσικα και με πολύ μεγάλη αμηχανία την στιγμή που έδινε την μαρτυρία του. Αντιλαμβάνομαι πλήρως πότε ένας μάρτυρας που παρουσιάζεται για πρώτη φορά ενώπιον ενός Δικαστηρίου μπορεί να νοιώθει κάποιο φόβο ή αμηχανία για τη διαδικασία, όμως η συμπεριφορά του Μ.Υ.1 δεν ήταν γι' αυτόν τον λόγο αλλά γιατί δεν έλεγε την αλήθεια. Ο εν λόγω μάρτυρας ήρθε για να βοηθήσει τον εναγόμενο και κουμπάρο του αλλά η πάροδος του χρόνου από την ημέρα που έγιναν τα γεγονότα μέχρι την ημέρα που έδιδε μαρτυρία στο Δικαστήριο αποκάλυψαν ότι ήταν μάρτυρας που δεν έλεγε την αλήθεια, υπέπεσε σε πάρα πολλές αντιφάσεις. Αναφέρω ότι ο Μ.Υ.1 ο οποίος ισχυρίστηκε βασικά ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας στο επεισόδιο, όταν του ζητήθηκε να δείξει στο Δικαστήριο ακριβώς τι είδε και να πει τι άκουσε γελούσε με περίεργο τρόπο και προσπαθούσε να αποφύγει, καταφανώς όχι από αβρότητα προς το Δικαστήριο, να κάνει την συγκεκριμένη χειρονομία. Είπε ότι είδε τον ενάγοντα να κουνά τα χέρια και το κεφάλι του προς τον Εβάντρο Ρούσο και τον άκουσε να του λέει «shut up Blacky», δέχτηκε όμως ότι ο ίδιος εκείνη την στιγμή ερχόταν από τον πάγκο όπου καθόταν προς το μέρος του ενάγοντα από απέναντι αλλά πολύ πιο κοντά στον ενάγοντα από τον ίδιο ήταν οι επόπτες του αγώνα. Από το σημείο που ερχόταν έβλεπε την πλαϊνή όψη του Εβάντρο Ρούσο και την πλαϊνή όψη του ενάγοντα. Έκπληξη επίσης προκαλεί στο Δικαστήριο, και κατά την άποψη μου αυτό είναι ακόμα ένα σημείο που ενισχύει την θέση μου ότι ο εν λόγω μάρτυρας δεν είπε την αλήθεια, ότι ενώ είχε παρουσιαστεί και ενώπιον του Ερευνώντας Λειτουργού και κατάθεσε για την καταγγελία που έγινε από τον εναγόμενο εναντίον του ενάγοντα δεν γνώριζε το αποτέλεσμα του πορίσματος, δεν ενδιαφέρθηκε να το μάθει, και θεωρώ εντελώς ανυπόστατη τη θέση του ότι ούτε διάβασε εφημερίδες, ούτε περιοδικά για να μάθει και θεωρούσε ότι ο ενάγοντας δεν διαιτήτευε μετά από τιμωρία που του επιβλήθηκε μετά από καταδίκη του. Αναφέρω στο σημείο αυτό ότι ο εναγόμενος, όπως ήταν βέβαια δικαίωμα του, δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο να δώσει μαρτυρία, εκείνο που φάνηκε από την όλη μαρτυρία είναι ότι δεν ήταν παρών στην επίδικη φάση και η καταγγελία στην οποία προέβηκε ήταν από πληροφόρηση της οποίας έτυχε. Ούτε και ο Εβάντρο Ρούσο ο ποδοσφαιριστής εναντίον του οποίου κατ' ισχυρισμό επέδειξε ο ενάγοντας την ρατσιστική συμπεριφορά που ισχυρίζεται ο εναγόμενος ήρθε ως μάρτυρας στο Δικαστήριο. Επομένως οι αυτόπτες μάρτυρες οι οποίοι παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο ήταν μόνο ο ενάγοντας, ο Μ.Ε.2 και ο Μ.Υ.
- Με δεδομένο ότι έχω απορρίψει την μαρτυρία του Μ.Υ.1 ως παντελώς αναξιόπιστη ενώ αντίθετα έχω δεχτεί τη μαρτυρία των ενάγοντα και Μ.Ε.2 θεωρώ ασφαλές το συμπέρασμα μου ότι η συμπεριφορά η οποία καταλογίστηκε στον ενάγοντα ουδέποτε έλαβε χώρα. Σημειώνω ότι η επίδικη στιγμή του βίντεο προβλήθηκε στο Δικαστήριο, η συμπεριφορά που αποδίδεται στον ενάγοντα, να κάνει χέρια και να κάνει μορφασμούς δεν στοιχειοθετείται και ουσιαστικά αποτελεί κοινό έδαφος ότι στην επίδικη φάση που υπάρχει στην βιντεοκασέτα και τα dvd δεν φαίνεται ο ενάγοντας να προβαίνει σε οποιαδήποτε συμπεριφορά όπως αυτή που του αποδίδεται. Αναφέρω επίσης ότι με βάση την τροποποιημένη Υπεράσπιση του εναγόμενου που καταχωρήθηκε στις 4.5.2012 ο εναγόμενος ουσιαστικά προβαίνει σε παραδοχή ότι είχε προβεί σε σχόλια και καταγγελία εναντίον του ενάγοντα σε σχέση με ρατσιστικά σχόλια και χειρονομίες του ενάγοντα κατά του Εβάντρο Ρούσο αλλά η θέση του είναι ότι αυτά δεν είναι δυσφημιστικά αλλά αποτελούν έντιμο σχόλιο που έγινε καλή τη πίστη με σκοπό την πληροφόρηση του αθλητικού κοινού και την διαφύλαξη δημοσίου συμφέροντος και δεν συνιστούν λίβελο. Θεωρώ σωστό προτού ασχοληθώ με τα επίδικα θέματα στην παρούσα υπόθεση δηλαδή το κατά πόσον η καταγγελία και τα σχόλια του εναγόμενου σε σχέση με τον ενάγοντα αποτελούν λίβελο, τις υπερασπίσεις που προβάλλει ο εναγόμενος και το τυχόν ποσό αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας, να ασχοληθώ με τις προδικαστικές ενστάσεις που ηγέρθηκαν από τον εναγόμενο. Η πρώτη και η δεύτερη προδικαστική ένσταση αφορούν το δικόγραφο το οποίο καταχωρήθηκε από το συνήγορο του ενάγοντα στις 7.11.2006 και το οποίο είναι χωρίς τίτλο και το οποίο προφανώς είναι η Έκθεση Απαίτηση του ενάγοντα. Οι ενστάσεις σε σχέση με αυτό είναι ότι το έγγραφο είναι παράτυπο και αντικανονικό γιατί δεν αναφέρει πουθενά σε αυτό ότι αποτελεί την Έκθεση Απαίτησης του ενάγοντα και ότι εν πάση περιπτώσει καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα και χωρίς άδεια του Δικαστηρίου. Σε ότι αφορά τη θέση επειδή στο εν λόγω δικόγραφο δεν υπάρχει τίτλος αυτό είναι παράτυπο αναφέρω ότι οι Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμοί και ειδικότερα η Δ.20 θ.θ.2, 3 και 4 που περιγράφουν τι πρέπει να περιέχει η Έκθεση Απαίτησης δεν αναφέρουν πουθενά ότι θα πρέπει να αναγράφεται σε αυτήν ο τίτλος "Έκθεση Απαίτησης". Τα ίδια βέβαια ισχύουν και για τα άλλα δικόγραφα που μπορεί να καταχωρηθούν Υπεράσπιση, Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση, Απάντηση κλπ, σχετική είναι και η Δ.21 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Πέραν τούτου απλή ανάγνωση του εν λόγω εγγράφου δείχνει ότι πρόκειται για Έκθεση Απαίτηση αφού σε 20 παραγράφους περιέχονται όλα τα στοιχεία και οι αξιώσεις του ενάγοντα οι οποίες επίσης αποδίδονται συνοπτικά στην παράγραφο 21 του ιδίου του εγγράφου. Σημειώνω επίσης ότι με βάση τη Δ.63 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και πάλι το τι απαιτείται είναι να αναγράφεται επί των δικογράφων το όνομα του Δικαστηρίου στο οποίο καταχωρείται, το όνομα των διαδίκων και ο αριθμός της υπόθεσης. Επομένως ούτε και σύμφωνα με τη διαταγή απαιτείται να υπάρχει ο τίτλος του δικογράφου σε αυτό. Ενόψει των ανωτέρω θεωρώ ότι η προδικαστική ένσταση που αφορά τον τίτλο του εγγράφου δεν μπορεί να επιτύχει. Σε ότι αφορά τη δεύτερη προδικαστική ένσταση η οποία έχει σχέση με τον χρόνο καταχώρισης του εν λόγω εγγράφου, με βάση τη Δ.20 θ.1 ο ενάγοντας σε περιπτώσεις που η αγωγή καταχωρείται σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα θα πρέπει να καταχωρήσει την Έκθεση Απαίτησης του εντός 10 ημερών από την καταχώριση σημειώματος εμφάνισης εκτός εάν ο εν λόγω χρόνος επιμηκυνθεί από το Δικαστήριο. Το σημείωμα εμφάνισης του εναγόμενου καταχωρήθηκε στις 13.3.2006 ενώ η Έκθεση Απαίτησης στις 7.11.2006 δηλαδή οκτώ μήνες μετά χωρίς να έχει προηγηθεί αίτηση για παράταση του χρόνου καταχώρισης της Έκθεσης Απαίτησης. Σημειώνω πρώτα απ' όλα ότι ο εναγόμενος δεν προέβηκε σε κανένα δικονομικό μέτρο για να προωθήσει αυτή του τη θέση πέραν του να το θέσει σαν προδικαστική ένσταση στην Υπεράσπιση που καταχώρισε στις 22.3.
- Εν πάση περιπτώσει και ανεξάρτητα από αυτό θεωρώ ότι με βάσει τις πρόνοιες της Δ.64 αυτή η παρατυπία δεν είναι ουσιώδης και μπορεί να διορθωθεί από το Δικαστήριο και θεωρώ ότι υπό τις περιστάσεις μπορεί να εκδοθεί σχετικό διάταγμα με το οποίο να εγκρίνεται η καταχώριση του δικογράφου ημερομηνίας 7.11.2006 ούτως ώστε να θεωρηθεί ότι έχει καταχωρηθεί μετά από προθεσμία που ενέκρινε το Δικαστήριο. Παραπέμπω σχετικά στην υπόθεση Γιώργος Φαλέκκου ν. Κυριάκου Χριστοφίδη, Πολ. Έφ. αρ. 63/2010, ημερ. 17.12.2013 στην οποίαν το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι από τη στιγμή που το Πρωτόδικο Δικαστήριο προβαίνει σε διαπίστωση θεραπεύσιμης παρατυπίας μπορεί στην ίδια διαδικασία να θεραπεύσει την παρατυπία δυνάμει της Δ.64 εφόσον το κρίνει αναγκαίο. Η τρίτη προδικαστική ένσταση που έχει εγερθεί στην τροποποιημένη πλέον Υπεράσπιση του εναγομένου είναι ότι ο ενάγοντας κωλύεται να ζητά αποζημιώσεις για διαφυγόντα κέρδη εξαιτίας της παραίτησης του από διαιτητής αφού αξιώνει τις ίδιες και/ή παρόμοιες αποζημιώσεις εναντίον της εταιρείας Απόλλων Ποδόσφαιρο (Δημόσια) Λτδ στην αγωγή 5466/05 ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού στην οποία εκδόθηκε απόφαση 19.9.
- Είναι η θέση του ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της Λεμεσού εν πάση περιπτώσει δημιουργεί κώλυμα και/ή δεδικασμένο. Για να πετύχει ισχυρισμός για δεδικασμένο όπως προκύπτει από τη νομολογία απαιτείται ταυτότητα των διαδίκων. Είναι δεδομένο ότι η αγωγή 5466/05 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού είναι εναντίον άλλου προσώπου ως εναγομένου. Επομένως δεν υπάρχει ταυτότητα των διαδίκων. Με βάση τις αρχές που διέπουν τα θέματα της κατάχρησης έχει αναγνωριστεί από τη νομολογία ότι η έγερση και/ή η προώθηση περισσοτέρων της μίας δικαστικών διαδικασιών για επίτευξη όμοιων σκοπών συνιστά κατάχρηση. Στην αγωγή 5466/2005 ο ενάγοντας ζητούσε τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις για λίβελο στον οποίο είχαν προβεί οι εκεί εναγόμενοι εταιρεία Απόλλων Ποδόσφαιρο (Δημόσια) Λτδ για εντελώς διαφορετικά δημοσιεύματα από αυτά που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας υπόθεσης. Διεκδικούσε επίσης υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων ποσόν για απώλεια εισοδημάτων που θα λάμβανε από διαιτησίες για το υπόλοιπο της περιόδου 2005 μέχρι 2006 μέχρι
- Οι ειδικές αποζημιώσεις που διεκδικούνταν σε εκείνη την αγωγή εναντίον άλλου εναγόμενου διεκδικούνται και στην παρούσα αγωγή. Το Δικαστήριο όπως προκύπτει από την απόφαση του Δικαστή Δρουσιώτη, Τεκμήριο 63, θεώρησε ότι δεν υπήρχε αιτιώδης συνάφεια της παραίτησης του ενάγοντα από την διαιτησία ως αποτέλεσμα των δυσφημιστικών δημοσιευμάτων που υπήρχαν και εξετάστηκαν σε εκείνη την υπόθεση θεωρώντας ότι εφόσον είχε διαιτητεύσει άλλους δύο αγώνες μετά τα δημοσιεύματα μέχρι την υποβολή της παραίτησης του απέκλισε οποιαδήποτε άμεση σχέση της παραίτησης του με τα εν λόγω δημοσιεύματα. Παρά του ότι δεν επεδίκασε αποζημιώσεις προχώρησε να εξετάσει αυτό το σκέλος της απαίτησης του ενάγοντας για σκοπούς πληρότητας της απόφασης του πλην όμως πάνω σε εντελώς διαφορετική φάση που καλείται το Δικαστήριο να εξετάσει στην παρούσα αφού εκεί είχαν κατατεθεί παραδεκτά γεγονότα για τις αμοιβές των διαιτητών και επίσης κατέληξε σε εύρημα ότι τα πέντε χρόνια που ζητούσε αποζημιώσεις ο ενάγοντας κρίθηκαν λογικά με βάση την ηλικία του. Εδώ όπως έχω ήδη αναφέρει πέραν του ότι δεν υπάρχουν παραδεκτά γεγονότα, ο ενάγοντας έχει μειώσει τα χρόνια για τα οποία διεκδικεί ειδικές αποζημιώσεις από το υπόλοιπο της περιόδου 2005 μέχρι 2006 μέχρι το τέλος της περιόδου 2007 μέχρι 2008, επομένως θεωρώ ότι δεν μπορεί να επιτύχει ούτε η τρίτη προδικαστική ένσταση σε σχέση είτε με κώλυμα είτε δεδικασμένο. Για να επιτύχει ο ενάγων σε αγωγή για δυσφήμιση πρέπει να αποδείξει 1) ότι υπήρξε δημοσίευση, 2) δυσφημιστικού δημοσιεύματος και 3) ότι τούτο αναφερόταν ή γινόταν αντιληπτό από τρίτα πρόσωπα ότι αναφερόταν σε αυτόν. Εάν τα πιο πάνω στοιχειοθετούνται τότε το Δικαστήριο θα κρίνει και θα αποφασίσει ότι ο εναγόμενος διέπραξε το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης εκτός εάν προβάλει και στοιχειοθετήσει κάποιες από τις αναγνωρισμένες υπερασπίσεις. Το αστικό αδίκημα προκύπτει όταν αποδειχτούν τα ανωτέρω στοιχεία χωρίς να υπάρχει αναγκαιότητα να τεκμηριωθεί ζημιά ή βλάβη. Σημειώνεται στο σημείο αυτό ότι το αδίκημα της δυσφήμισης είναι παραδοσιακά αυστηρής ευθύνης. Διαπράττεται όταν υπήρξε δημοσίευση δυσφημιστικού περιεχομένου που τείνει να επηρεάσει δυσμενώς την υπόληψη του παραπονούμενου ή να τον εκθέσει σε μίσος και περιφρόνηση που ενδεχόμενα να προκαλέσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό του ανεξάρτητα από την οποιαδήποτε πραγματική πρόθεση του δημοσιεύσαντος. Υπάρχουν δύο κατηγορίες δυσφήμισης ο λίβελος, δηλαδή δημοσίευμα που γίνεται με μόνιμη μορφή, και η προφορική δυσφήμιση η οποία έχει παροδική μορφή και δεν αποτυπώνεται με μόνιμο τρόπο. Ένα από τα βασικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχτεί είναι η δημοσίευση. Δεν είναι δυνατό να υπάρξει αγωγή για δυσφήμιση εκτός εάν υπάρξει δημοσίευση των υπό κρίση λέξεων ή φράσεων σε πρόσωπο άλλο από τον ενάγοντα. Στην παρούσα περίπτωση ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι ο εναγόμενος έχει προβεί σε λιβέλους εναντίον του τόσο στην έντυπη δημοσιογραφία, εφημερίδες καθημερινής κυκλοφορίας, αθλητικές εφημερίδες και περιοδικά αλλά και σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές που έχουν μεταδοθεί από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Σημειώνω ότι με επιλογή του ο ενάγοντας δεν στράφηκε εναντίον άλλων προσώπων που θα μπορούσα να έχουν ευθύνη για την μετάδοση των διαφημιστικών για τον ίδιο, αν έτσι κριθεί, δημοσιευμάτων όπως για παράδειγμα εκδότες εφημερίδων ή παραγωγούς εκπομπών, αλλά επικεντρώθηκε μόνο στον εναγόμενο. Στην υπόθεση Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία Λτδ κ.α. ν. Λεωνίδα
(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 550 έχει λεχθεί ότι είναι προϋπόθεση για την θεμελίωση αγώγιμου δικαιώματος ότι δυσφημιστική δήλωση αφορά στον ενάγοντα. Σχετική είναι και η Αγγλική υπόθεση Hayward v. Thompson
(1981)3 All. E.R.
- Εάν το επίδικο δημοσίευμα δεν αναφέρεται στον ενάγοντα ονομαστικά ούτε και η ταυτότητα του προκύπτει σαφώς από το κείμενο τότε ο ενάγοντας θα πρέπει να αποδείξει ότι το δυσφημιστικό δημοσίευμα αναφερόταν στον ίδιο. Το ερώτημα παραμένει σε τέτοια περίπτωση κατά πόσον ο μέσος συνετός άνθρωπος θα κατέληγε εύλογα στο συμπέρασμα ότι το επίδικο δημοσίευμα αναφερόταν στον ενάγοντα. Σχετική είναι η υπόθεση Phileleftheros Public Company Ltd v. Ανδρέας Χριστοδούλου, Πολ. Εφ. 15/09, ημερ. 20.7.
- Στη συγκεκριμένη υπόθεση υπάρχει σαφής αναφορά στον ενάγοντα οπόταν αυτή η προϋπόθεση αποδεικνύεται εκ προοιμίου. Σύμφωνα με το άρθρο 17 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, «17.-
(1)Η δυσφήμηση συνίσταται στη δημοσίευση από οποιοδήποτε πρόσωπο με έντυπο, γραπτό, ζωγραφιά, ομοίωμα, χειρονομίες, λόγια ή άλλους ήχους, ή με κάθε άλλο μέσο οποιασδήποτε φύσης, περιλαμβανόμενης και της εκπομπής με ασύρματη τηλεγραφία, δημοσιεύματος το οποίο- (α) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο έγκλημα ή (β) αποδίδει σε άλλο πρόσωπο ανάρμοστη συμπεριφορά σε δημόσια θέση ή (γ) εκ φύσεως τείνει στο να βλάψει ή να επηρεάσει με δυσμένεια την υπόληψη άλλου προσώπου στο επάγγελμα, επιτήδευμα, την εργασία, απασχόληση, ή τη θέση του ή (δ) ενδέχεται να εκθέσει άλλο πρόσωπο σε γενικό μίσος, περιφρόνηση ή χλεύη ή (ε) ενδέχεται να προκαλέσει την αποστροφή ή αποφυγή οποιουδήποτε προσώπου από άλλους.» To Δικαστήριο ερμηνεύοντας τις επίδικες λέξεις ή φράσεις αποδίδει σε αυτές την συνήθη και φυσική τους έννοια. Σχετική είναι η απόφαση Ελευθέριος Γαληνιώτης ν. Εκδοτικός Οίκος Δίας Λτδ, Πολ. Έφ. 116/08 ημερ. 15.3.2011. Είναι το ίδιο το Δικαστήριο που πρέπει να κρίνει από την ανάγνωση του κειμένου κατά πόσο ένα δημοσίευμα είναι ή όχι δυσφημιστικό Tasos Papadopoulos ν. Kyrix Publishing Company Ltd
(1960)2 C.L.R.
- Εάν το κείμενο το ίδιο δεν καταλογίζει κακή συμπεριφορά ή ηθικό ή άλλο παράπτωμα σημασία έχει αν το πραγματικό του αποτέλεσμα ήταν η πρόκληση αποστροφής ή αποφυγής του συγκεκριμένου προσώπου από άλλους. Σχετική είναι και η πρόσφατη απόφαση Κώστα Θεμιστοκλέους ν. Ζαχαρία Κουλία Πολ. Έφ. 297/08, ημερ. 24.1.
- Θεωρώ χρήσιμο στο σημείο αυτό να παραθέσω ολόκληρα τα επίδικα δημοσιεύματα, όπως περιέχονται στο αυτόσιο δικόγραφο του ενάγοντα. "
- Παρατίθεται κατωτέρω αυτούσιο το κείμενο των δηλώσεων του Εναγόμενου σε συνέντευξη προς τον ραδιοφωνικό σταθμό Super Sport στις 12/11/2005, με αποκοπές των ερωτήσεων και/ή δηλώσεων του παρουσιαστή της εκπομπής και/ή άλλων προσώπων: "Θα μου επιτρέψετε να μην σχολιάσω ο,τιδήποτε για τον αγώνα, τώρα βρισκόμαστε μαζί με τον δικηγόρο της ομάδας και περιμένουμε, Ποδοσφαιριστής δικός μας ο οποίος τυγχάνει να μην είναι άσπρος ο οποίος δέχτηκε ρατσιστικά σχόλια από τον διαιτητή μετά το τέλος του αγώνα, χειρονομίες με το στόμα του και τα χέρια του τα οποία τώρα βιαζόμαστε να πάμε να καταγγείλουμε στην αστυνομία. Ευχαριστούμε τον κύριο Θεοδότου, στο εξωτερικό γίνονται διαδηλώσεις ξοδεύονται πάρα πολλά λεφτά για θέματα εναντίον του ρατσισμού και καλωσορίσατε στην Κύπρο του 21ου αιώνα, την Ευρωπαϊκή Κύπρο όπου έχουμε διαιτητές που προβαίνουν σε ρατσιστικά σχόλια και ρατσιστικές χειρονομίες. Μόνο τούτο έχω να πω διότι έχουμε να κάνουμε και την καταγγελία. Ευχαριστώ πολύ." Περαιτέρω, στις 12/11/05 μετά το τέλος του αγώνα, σε παρέμβαση του super sport fm αργά το απόγευμα και σε επανάληψη την Δευτέρα στις 14/11/05 περί τις 9.30 και 9.46 δήλωσε τα ακόλουθα: "Οποιεσδήποτε δηλώσεις κάνει με ή χωρίς μαρτυρία ευχαριστούμε τον Θεό διότι υπάρχουν πολλοί μάρτυρες εκεί που είδαν τα κεκτημένα συμπεριλαμβανομένου και ποδοσφαιριστών της ομάδας μας. Πρέπει να είναι λίγο πιο προσεκτικός και τι με εκπλήττει πραγματικά είναι ότι μετά που έγιναν οι πρώτες δηλώσεις στο ραδιόφωνο, διότι και εμείς τότε το πληροφορηθήκαμε το συμβάν σαν Διοικητικό Συμβούλιο και συγκεκριμένα ο κ. Κωνσταντίνου, ο Νομικός μας Σύμβουλος, είχε απογοητευτεί πάρα πολύ με αυτή την συμπεριφορά διότι και η γυναίκα του τυγχάνει να είναι Βραζιλιανά. Επροέβηκε σε ρατσιστικά σχόλια και χειρονομίες εναντίον συγκεκριμένου ποδοσφαιριστή, του Εβάντρο Ρούσσο, πως ήταν δυνατό αυτό το άτομο το μαύρο σε εισαγωγικά να σφυρίξει πέναλτυ υπέρ του; Αν ήμουν στην θέση του και αν αποδειχθεί πρέπει να ντρέπεται από το πρωί μέχρι το υπόλοιπο της ζωής του.» .................................. Σίγουρα εμείς έχουμε και θα κάνουμε το καθήκον μας» (Απάντηση σε ερώτηση αθλητικογράφου «Έχετε στοιχεία να το αποδείξετε;) Περαιτέρω, στις 12/11/05 δήλωσε τα ακόλουθα προς τον ραδιοφωνικό σταθμό Super Sport: "Μόλις άκουσα τις δηλώσεις του κ. Θεοδότου από τον ραδιοσταθμό σας και πραγματικά ο κ. Θεοδότου με εκπλήττει. Με την άποψη ότι αν επήε μπρος τον ποδοσφαιριστή να του πει ότι δεν ήταν πέναλτι, ήταν θέατρο την ώρα του αγώνα. Δεν είναι αυτή η καταγγελία μας. Η καταγγελία μας είναι αυτή μετά την λήξη του αγώνα. Δηλαδή στον κ. Θεοδότου μάλλον επικρατεί σύγχυση στο μυαλό του αυτή την στιγμή. Είναι μετά που έληξε ο αγώνας, που πήγαν οι ποδοσφαιριστές κοντά του να διαμαρτυρηθούν, εκεί προέβηκε στις χειρονομίες και υπήρχε η δήλωση που είπε ο κ. Θεοδότου. Δηλαδή και σίγουρα όταν φτάσαμε στο σημείο να μιλά ότι όλοι γνωρίζουν στην Κύπρο το επίπεδο του, νομίζω και αρκετά γνωρίζουν το επίπεδο και των άλλων ατόμων που μέχρι τώρα ουδέποτε παράλογο εκαταγγείλαμε οποιονδήποτε διαιτητή για την στάση του και μιλώ για το Διοικητικό Συμβούλιο της ΑΠΕΠ. Ζητήσαμε όπως γίνει η καταγγελία στο φύλλο Αγώνος και με όλο το θάρρος που τον διακατέχει μας απάντησε σε μέλος του Συμβουλίου ότι τέτοια καταγγελία δεν γράφω εγώ πάνω στο φύλλο αγώνος και αν θέλετε να τον ρωτήσετε. Αν θα βγαίνει να κάνει τέτοιες δηλώσεις να σταθεί γενναία και αντρίκια στο ύψος των περιστάσεων. Διότι σήμερα επρόσβαλε το Κυπριακό ποδόσφαιρο. Δεν θέλουμε έτσι άτομα στο Κυπριακό ποδόσφαιρο. Ο Κ. Θεοδότου να είχε την τόλμη να βγει στο ραδιόφωνο σας να κάνει αυτήν την δήλωση, έπρεπε να ντρέπεται. Διότι στην ΑΠΕΠ δηλώνουμε ότι είμαστε εναντίον του ρατσισμού, όσο λυπηρό και αν είναι αυτό το σχόλιο αναγκαζόμαστε να το κάνουμε. Είναι αποκλειστικά εξαιτίας του κ. Θεοδότου. Και αν ο κόσμος γνωρίζει το ποιόν του Κ. Θεοδότου εγώ δεν το γνωρίζω. Σήμερα όμως με το τι έχω ακούσει από άτομα με πάρα πολύ σοβαρότητα και όχι ένα άτομο μόνο περισσότερα του ενός ατόμου, το ελάχιστο που μπορώ να πω είναι ότι η σοβαρότητα του ίσως να μην είναι αυτή με την οποία παρουσιάστηκε με τόσο ανδρισμό στο ραδιόφωνο σας να την πει.» Επίσης, στις 14/11/05, περί τις 12:30μμ Super Sport fm, δήλωσε τα ακόλουθα: "Η πλευρά η δική μας επειδή έχω βρεθεί με τους μάρτυρες και οι 3 από τις 5 μαρτυρίες μιλούν που είδαν τον κ. Θεοδότου να βγάζει την γλώσσα του προς τον ποδοσφαιριστή, είναι γι' αυτό που μιλήσαμε για πιθηκισμό γι' αυτό και θα σταθούμε μέχρι τα άκρα να το υπερασπιστούμε. Οι άλλες 2 μαρτυρίες, όλες θα είναι ενόρκως που θα δωθούν, μιλούν ότι του είπε "shut up blacky". (Απάντηση σε ερώτηση αθλητικογράφου "Πότε λέχθηκαν αυτά;") «Όταν κατάγραφε η κάμερα, μετά το τέλος του αγώνα. Εμείς διερωτώμαστε φωναχτά, πως είναι δυνατό, διαιτητής ο οποίος αποκάλεσε ή μάλλον είπε σε ποδοσφαιριστή μας "shut up blacky" πως είναι δυνατόν να καταλογίσει πέναλτυ υπέρ του; Δεύτερο, εμείς μετά το τέλος του αγώνα θέλαμε να καταγγείλουμε αυτό το περιστατικό στο φύλλο αγώνος. Ο κ. Θεοδότου μας το αρνήθηκε. .............................. Αυτό που είπε ότι η Κύπρος γνωρίζει το ποιόν του. Εμείς προσωπικά δεν ασχολούμαστε με την διαιτησία και εγώ προσωπικά δεν γνωρίζω καν τα περισσότερα ονόματα των διαιτητών. Εμείς προκαλέσαμε και ξαναπροκαλούμε και τον κ. Θεοδότου και τον κ. Ιωαννίδη να προχωρήσει με νομικά μέτρα εναντίον της ΑΠΕΠ όσο περισσότερη δημοσιότητα υπάρξει τόσο περισσότερο θα ευαισθητοποιηθεί το Κυπριακό κοινό πάνω σε αυτό το θέμα. Επαναλαμβάνω με πλήρη επίγνωση των πράξεων μας, με κάθε ευθύνη για τις πράξεις μας, στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλούν για σχοινί, εμείς δεν κάναμε τίποτα, κάποιοι άλλοι τα ξεκίνησαν αυτά τα πράγματα. Αν και υπήρχαν και ποδοσφαιριστές μας που άκουσαν αυτό το θέμα, εμείς σαν συμβούλιο κρίναμε ότι επειδή μπορούσε να υπήρχε εμβρασμός ψυχής εκείνη την στιγμή ή κουρασμένοι ποδοσφαιριστές αποφύγαμε. Η LTV κάλυπτε μόνο 2-3 μέτρα. Εμείς σαν Συμβούλιο κρίναμε ότι κανένας ποδοσφαιριστής δεν θα δώσει οποιαδήποτε κατάθεση. Ταυτόχρονα θα παρακαλούσα και παράκληση μας προς τους παίχτες του Διγενή που πρέπει να άκουσαν, τους θερμοπαρακαλούμε να σταθούν στο πλευρό της ΑΠΕΠ, διότι με το να το κάνουν αυτό το πράγμα, στέκουν στο πλευρό του Κυπριακού ποδοσφαίρου. Η ΑΠΕΠ δεν θα επιτρέψει σε κανένα να βάλει τον ρατσισμό μέσα στα γήπεδα, ειδικά άτομα όπως τον κ. Θεοδότου που είναι διαιτητής. Αν είναι δυνατόν. Τούτη είναι η απόφαση μας και τούτο θα πράξουμε." Επίσης, στις 12/11/2005 δήλωσε τα ακόλουθα στον τηλεοπτικό σταθμό Lumier (LTV) (παρατίθεται κατωτέρω αυτούσιο το κείμενο των δηλώσεων του Εναγόμενου): "0 κύριος Θεοδότου μετά την λήξη του αγώνα και αφού ο ποδοσφαιριστής της ομάδας Εβάντρο Ρούσο πήγε προς το μέρος του για να του παραπονεθεί για ένα πέναλτι του έκανε χειρονομίες πιθήκου, ρατσιστικές χειρονομίες και απ' ότι αντιλαμβάνομαι του είπαν και κάποια πράγματα τα οποία μιλά τώρα ο κύριος Κωνσταντίνου (νομικός σύμβουλος ΑΠΕΠ) μαζί του για να ετοιμάσουμε την κατάθεση. Αν είναι δυνατό είμαστε 21° αιώνα, είμαστε πλέον ευρωπαϊκή χώρα, φαντάζομαι θα είμαστε από τις μόνες χώρες που τα θέματα ρατσισμού είναι σε πολύ χαμηλό βαθμό. Έχουν τιμωρηθεί ομάδες, οπαδοί τους, για ρατσιστικές ιαχές που αναφώνησαν στο παρελθόν. Έχουμε διαιτητή. Δεν γνωρίζω αν είναι διεθνής διαιτητής αν έχει εκπροσωπήσει την Κύπρο στο εξωτερικό που προβαίνει σε τέτοια θέματα. Εάν είναι τούτο το Κυπριακό ποδόσφαιρο γιατί να ασχολούμαστε, έχω πέσει από τα σύννεφα. Ασχολούμαι με τον συγκεκριμένο τομέα τα τελευταία 2-3 χρόνια με το κυπριακό ποδόσφαιρο πρώτη φορά μου συμβαίνει κάτι τέτοιο. Εάν ο Εβάντρο Ρούσο ήταν άσπρος ποδοσφαιριστής θα είχε διαφορετική αντιμετώπιση από τον κύριο Θεοδότου; Θα του έδινε το πέναλτι; Αυτό το συγκεκριμένο άτομο που μετά την λήξη του αγώνα του συμπεριφέρθηκε με αυτό τον τρόπο τον έβλεπε σαν μη άσπρο μη λευκό; Σήμερα είμαστε όλοι πάρα πολύ απογοητευμένοι. Μιλούμε πλέον επίσημα, από στόμα των ίδιων των Κύπριων διαιτητών για ρατσισμό στο κυπριακό ποδόσφαιρο. Το μόνο που έχω να πω είναι συγχαρητήρια κύριε Θεοδότου και εις ανώτερα!" Έχοντας παραθέσει τα επίδικα δημοσιεύματα κατ' εφαρμογή των πιο πάνω αποφάσεων και με βάση τα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δεν έχω κανένα ενδοιασμό να καταλήξω ότι στην υπό κρίση υπόθεση υπήρξαν εκ πλευράς εναγομένου δυσφημιστικά δημοσιεύματα εναντίον του ενάγοντα στα οποία κατονομάζεται συγκεκριμένα ο ενάγοντας, του αποδίδουν ρατσιστική συμπεριφορά τόσο με χειρονομίες αλλά και λεχτικά, ρατσιστική μεροληπτική συμπεριφορά εναντίον του Εβάντρο Ρούσο κατά τη διάρκεια των καθηκόντων του ως διαιτητή του αγώνα με το να μην καταλογίσει πέναλτι υπέρ του, αναφορές για «πιθηκισμό» και ότι διακατέχεται από φυλετικές διακρίσεις. Μάλιστα προβαίνει και στη δήλωση «εάν είναι τούτο το Κυπριακό ποδόσφαιρο γιατί να ασχολούμαστε». Είναι η θέση μου ότι τα πιο πάνω δημοσιεύματα βλάπτουν και επηρεάζουν δυσμενώς την υπόληψη του ενάγοντα και τον εκθέτουν σε περιφρόνηση και/ή προκαλούν αποστροφή και προκατάληψη. Τούτου δεδομένου θα πρέπει τώρα να εξεταστεί κατά πόσο οι εν λόγω δηλώσεις, που ας σημειωθεί ο εναγόμενος δεν αρνείται ότι προέβηκε σε αυτές, μπορούν να δικαιολογηθούν με βάση τις αναγνωρισμένες Υπερασπίσεις. Όπως φαίνεται και από το σχετικό νόμο αλλά και με βάση τις αρχές του Κοινοδικαίου οι βασικές Υπερασπίσεις σε αγωγή για δυσφήμιση είναι τρεις, η Υπεράσπιση της αλήθειας (justification), ότι δηλαδή το δυσφημιστικό δημοσίευμα ήταν αληθές ή ανταποκρινόταν κατ' ουσία στα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, η Υπεράσπιση του εντίμου σχολίου για θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος (fair comment) ότι δηλαδή το δημοσίευμα σε σχέση με το οποίο ηγέρθη η αγωγή ήταν έντιμο σχόλιο αναφορικά με θέμα δημοσίου ενδιαφέροντος και η Υπεράσπιση του προνομίου (privilege) ότι δηλαδή συντρέχουν προϋποθέσεις που προσδίδουν στο δημοσίευμα προστασία από αγωγή για δυσφήμιση σαν αποτέλεσμα λόγων δημοσίου συμφέροντος. Ο εναγόμενος στην Υπεράσπιση του ισχυρίζεται ότι τα όσα καταλογίζει στον ενάγοντα αποτελούν αλήθεια και/ή έντιμο σχόλιο που έγινε καλή τη πίστη με σκοπό την πληροφόρηση του αθλητικού κοινού και τη διαφύλαξη δημοσίου συμφέροντος δηλαδή της ακεραιότητας του Κυπριακού ποδοσφαίρου. Για να επιτύχει η Υπεράσπιση της αλήθειας σχετικό είναι το άρθρο 19(α) του Κεφ. 148, απαιτείται η απόδειξη της αλήθειας του περιεχομένου του δυσφημιστικού δημοσιεύματος, ότι το δημοσίευμα για το οποίο έγινε η αγωγή ήταν αληθές. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι δηλαδή από τα γεγονότα ο ενάγοντας προέβηκε σε σχόλια και/ή μορφασμούς και/ή χειρονομίες ρατσιστικού περιεχομένου προς τον έγχρωμο ποδοσφαιριστή της ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς Εβάντρο Ρούσο. Από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου τόσο οπτικοακουστικό υλικό αλλά και από τη διαζώσης μαρτυρία που έχει δοθεί από τα πρόσωπα που ήταν παρόντα στην επίδικη σκηνή κάτι τέτοιο δεν προκύπτει σε καμία περίπτωση. Ο ενάγοντας ουδέποτε προέβηκε είτε σε χειρονομίες είτε μορφασμούς είτε σε σχόλια ρατσιστικού περιεχομένου προς τον εν λόγω ποδοσφαιριστή. Συνεπώς αυτή η θέση του εναγόμενου απορρίπτεται. Τούτη η κατάληξη μου έχοντας κατά νου τις πρόσφατες αποφάσεις ΡΙΚ ν. Χαραλάμπος Καψός, Πολ. Έφ. 256/06 ημερ. 24.9.09 και Δώρος Γεωργιάδης ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας Πολ. Έφ. 118/08, ημερ. 4.3.
- Σε ότι αφορά την Υπεράσπιση του εντίμου σχολίου όπως έχει νομολογηθεί η Υπεράσπιση δεν στοιχειοθετείται όταν ο ενάγοντας αποδείξει ότι ο εναγόμενος είχε προβεί στην επίδικη δημοσίευση κακόπιστα. Η Υπεράσπιση του εντίμου σχολίου λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας της ελευθερίας του λόγου και έκφρασης σε σχέση με ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος. Σχετική είναι η υπόθεση Lyon v. Daily Telegraph
(1943)1 K.B. 746, η οποία ακολουθήθηκε στην υπόθεση Δώρος Γεωργιάδης (ανωτέρω). Όπως προκύπτει από το άρθρο 19(β) του Κεφ. 148 τα συστατικά στοιχεία της την Υπεράσπιση του εντίμου σχολίου είναι τα εξής: - Η επίδικη δήλωση θα πρέπει να συνίσταται σε γνώμη ή σχόλιο του γράφοντος και όχι σε δήλωση ή παράθεση γεγονότων - Το δημοσίευμα για το οποίο εγείρεται η αγωγή για δυσφήμιση θα πρέπει να άπτεται ζητήματος δημοσίου ενδιαφέροντος - Το σχόλιο θα πρέπει να είναι έντιμο ή τουλάχιστον όχι κακόπιστο. Προκύπτει λοιπόν ότι το επίδικο δημοσίευμα θα πρέπει να συνίσταται σε γνώμη ή σχόλιο και όχι σε δήλωση ή παράθεση γεγονότος. Στην παρούσα περίπτωση από την εξέταση των δηλώσεων του εναγομένου προκύπτει ότι αυτός επανειλημμένα προβαίνει σε αναπαραγωγή γεγονότων που κατ' ισχυρισμόν έλαβαν χώρα, δηλαδή την ρατσιστική κατά τον ισχυρισμό του συμπεριφορά του ενάγοντα προς τον Εβάντρο Ρούσο η οποία πάντοτε σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του εναγόμενου έλαβε την μορφή τόσο χειρονομιών αλλά και μορφασμών και επίσης λεχτοποιήθηκε. Ο εναγόμενος δεν προβαίνει σε γνώμη ή σχόλια. Έχοντας κατά νου ότι ο διαχωρισμός των δύο, δηλαδή γεγονότος και σχολίου δεν ήταν ποτέ εύκολος και παραπέμπω ενδεικτικά στην υπόθεση Θεοφάνης Καραβίας ν. Σταύρου Σταύρου, Πολ. Έφ. 343/08, ημερ. 20.3.2012 που έχει καταδείξει τη δυσκολία του διαχωρισμού, είναι η δική μου θέση ότι στην παρούσα περίπτωση ο εναγόμενος δεν προβαίνει σε κανένα σχόλιο απλά επαναλαμβάνει γεγονότα που κατ' ισχυρισμόν έλαβαν χώρα. Έτσι, θεωρώ ότι ούτε η Υπεράσπιση του έντιμου σχολίου δεν μπορεί να πετύχει. Σε ότι αφορά την τρίτη Υπεράσπιση του εναγόμενου η οποία αφορά το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης και του δικαιώματος του λόγου είναι σαφές από τη νομολογία ότι για να επιτύχει αυτή η Υπεράσπιση πρέπει ο εναγόμενος να έχει ενεργήσει καλόπιστα. Ήταν η θέση του εναγόμενου ότι αναμετάδωσε γεγονότα που έγιναν για να ενημερωθεί το ποδοσφαιρόφιλο κοινό για την απαράδεκτη ρατσιστική συμπεριφορά του ενάγοντα την οποία ο ίδιος δεν γνώριζε αλλά τον πληροφόρησαν άλλοι. Πουθενά δεν ισχυρίστηκε ότι διασταύρωσε τα εν λόγω γεγονότα και κατέληξε στη θέση ότι αυτά έλαβαν χώρα, αντίθετα αμέσως μόλις πληροφορήθηκε από παράγοντες της ομάδας του για την κατ' ισχυρισμόν συμπεριφορά του ενάγοντα αμέσως προέβηκε στα σχόλια αυτά. Έτσι θεωρώ ότι με βάση αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να στηριχτεί σε αυτή την Υπεράσπιση. Επομένως είναι η θέση μου ότι ο εναγόμενος έχει προβεί σε δυσφημιστικά σχόλια και δηλώσεις εις βάρος του ενάγοντα για τα οποία δεν μπορεί να πετύχει καμιά Υπεράσπιση. Οι εν λόγω δηλώσεις έγιναν ευρέως σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς παγκύπριας εμβέλειας στα πλαίσια προγραμμάτων για το ποδόσφαιρο τα οποία όπως διαφαίνεται από τη μαρτυρία που έχει δοθεί ακούουν φίλαθλοι, παράγοντες ομάδων και σωματείων και δημοσιογράφοι. Οι σταθμοί αυτοί είναι παγκύπριας εμβέλειας όπως και παρόμοια ισχύουν για δηλώσεις του εναγόμενου σε τηλεοπτικούς σταθμούς παγκύπριας εμβέλειας και πάλι στα πλαίσια ποδοσφαιρικών προγραμμάτων τα οποία παρακολουθούν ποδοσφαιρόφιλο κοινό, φίλαθλοι ομάδων, παράγοντες του αθλητισμού και αθλητικογράφοι. Περαιτέρω οι δηλώσεις αναπαράχθηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά μεγάλης κυκλοφορίας Έχοντας καταλήξει στα πιο πάνω εκείνο που απομένει είναι το θέμα των αποζημιώσεων το οποίο στην παρούσα περίπτωση έχει δύο πτυχές. Πρώτα η αποζημίωση που τυχόν δικαιούται ο ενάγοντας για τη βλάβη που έχει υποστεί από τη δημοσίευση και οι ειδικές αποζημιώσεις που εξαιτείται συνεπεία της απόφασης του να παραιτηθεί από διαιτητής στην οποία οδηγήθηκε λόγω της δυσφήμισης του από τον ενάγοντα. Διεκδικεί επίσης όπως έχω ήδη αναφέρει παραδειγματικές αποζημιώσεις Η βασική προσέγγιση της επιδίκασης αποζημιώσεων στο δίκαιο της δυσφήμισης είναι η αποκατάσταση του ενάγοντα μέσω των αποζημιώσεων, υπεισέρχεται επίσης και το στοιχείο της αποτροπής. Σκοπός των αποζημιώσεων σε υποθέσεις δυσφήμισης είναι αφ'ενός να αποκαταστήσουν στο βαθμό που είναι εφικτό την υπόληψη ενός προσώπου που έχει θιγεί και αφετέρου να λειτουργήσουν ως αποτρεπτικός παράγοντας προς αποφυγή επανάληψης της δυσφήμισης είτε από τον ίδιο τον εναγόμενο είτε από τρίτους. Με βάση τη νομολογία η βασική θεωρητική προσέγγιση είναι ότι η αποζημίωση επιδιώκει να καλύψει την βλάβη στην υπόληψη και την φήμη του δυσφημιζόμενου προσώπου και αφετέρου ο τραυματισμός των αισθημάτων του και η πρόκληση σε αυτόν ταλαιπωρίας και οδύνης. Η επιδικαζόμενη αποζημίωση πρέπει να καθοριστεί με γνώμονα το χρηματικό ποσό που είναι εύλογα αναγκαίο για την αποζημίωση του δυσφημιζόμενου και την αποκατάσταση της φήμης του στην κοινωνία όπου ζει. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία Λτδ ν. Νικολάου
(1993)1 Α.Α.Δ. 285 και Ηνωμένοι Δημοσιογράφοι Δίας Λτδ ν. Σταύρος Ναθαναήλ
(1993)1 Α.Α.Δ. 893. Στην υπόθεση Εταιρεία Δημοσιογραφική Χ.Λ.Σ. Λτδ κ.α. ν. Φιλίππου (Φαλκονέττι)
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 958 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Σχετικοί παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος των αποζημιώσεων είναι, μεταξύ άλλων, το ότι η δυσφημιστική δήλωση έγινε υπό μορφή επανάληψης, έγινε αναφορά στην πηγή της και ο δηλώσας πίστευε στην αλήθεια της. Επιβαρυντικοί παράγοντες που μπορεί να επαυξήσουν τις αποζημιώσεις είναι ο τρόπος και η μεγάλη έκταση της δημοσίευσης, η επαναδημοσίευση, η διαγωγή του εναγομένου, ο τρόπος διεξαγωγής της υπεράσπισης, η αποτυχία υπεράσπισης αλήθειας (justification), και η πρόκληση ειδικής ζημιάς». Τον τελευταίο καιρό υπήρξε μια αυξητική τάση των Δικαστηρίων όταν επιδικάζουν αποζημιώσεις σε υποθέσεις δυσφήμισης. Στην υπόθεση Ναθαναήλ (ανωτέρω) το Ανώτατο Δικαστήριο δικαιολογώντας το ποσό των Λ.Κ.7.000 που είχαν επιδικαστεί από το Πρωτόδικο Δικαστήριο και που ήταν τότε από τα μεγαλύτερα ποσά που είχαν δοθεί ως αποζημίωση σε υπόθεση δυσφήμισης ανέφερε ότι: «Η υπόληψη του πολίτη ως ανεξάρτητη και αυτοτελής ανθρώπινη ύπαρξη απέκτησε σήμερα και πολύ ορθά αυξημένη εκτίμηση που διασφαλίζεται και στο γραπτό δίκαιο. Τραυματισμός αυτής της υπόληψης επιφέρει την ανάλογη αποκατάσταση της.» Η αυξητική τάση ακολουθήθηκε στις υποθέσεις Μιχάλης Δούντας ν. Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία, Αλέκου Κωνσταντινίδη ν. Τάσου Παπαδόπουλου, Πολ. Έφ. 9903 ημερ. 22.6.1999 και Αλωνεύτης ν. Αλήθεια Εκδοτική Εταιρεία
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ.
- Στην παρούσα περίπτωση έχοντας υπόψη μου την έκταση που έλαβε η δυσφήμιση σε ότι αφορά τον ενάγοντα, προβολή των δηλώσεων του εναγόμενου από την τηλεόραση, αναμετάδοση τους από το ραδιόφωνο και άρθρα σε όλα τα αθλητικά έντυπα εφημερίδες ευρείας κυκλοφορίας στην Κυπριακή Δημοκρατία σε συνδυασμό με τα όσα καταλογίστηκαν στον ενάγοντα δηλαδή ρατσιστική συμπεριφορά, υπέρ των φυλετικών διακρίσεων και συνεπώς μη αμεροληψία στη διεκπεραίωση του έργου του ως αμερόληπτου διαιτητή έχω τη θέση ότι ένα ποσό της τάξης των €20.000 είναι δίκαιο και εύλογο ως αποζημίωση του ενάγοντα. Ο ενάγοντας ζητά επίσης ειδικές αποζημιώσεις για την απώλεια των εισοδημάτων που θα ελάμβανε από την διαιτησία αγώνων της ΚΟΠ και της F.I.F.A. για την περίοδο 2005 μέχρι 2008 που ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €44.
- Από τα γεγονότα της υπόθεσης και την μαρτυρία που έχω δεχτεί προκύπτει ω αναντίλεκτο γεγονός ότι ο υπό κρίση αγώνας ήταν ο τελευταίος αγώνας που έχει διαιτητεύσει ο ενάγοντας πριν να υποβάλει την παραίτηση του στην ΚΟΠ. Η παραίτηση του στην ΚΟΠ έγινε με επιστολή του ημερ. 22.11.2005, Τεκμήριο 48, η οποία έγινε αποδεκτή από την ΚΟΠ στις 2.12.2005, Τεκμήριο
- Ο επίδικος αγώνας έγινε στις 12.11.
- Το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί για να δικαιολογείται η εξέταση του τυχόν ποσού αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας υπό μορφή ειδικών ζημιών είναι κατά πόσο η απόφαση του να σταματήσει τη διαιτησία ήταν άμεσα συνυφασμένη και αποτέλεσμα της δυσφήμισης του από τον εναγόμενο. Ο ενάγοντας στην μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που υπέβαλε την παραίτηση του ήταν τα συγκεκριμένα δυσφημιστικά σχόλια στα οποία προέβη ο εναγόμενος, χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ότι: «Οι δηλώσεις και η στάση του εναγόμενου και τα δυσφημιστικά δημοσιεύματα και οι συνέπειες τους συμπεριλαμβανομένης της προκατάληψης που δημιουργήθηκε αποτέλεσαν τον καθοριστικό παράγοντα να μεταβάλω οριστικά τα αισθήματα και την αγάπη μου για το ποδόσφαιρο και τη διαιτησία και να αναγκαστώ να δώσω την παραίτηση μου από διαιτητής.» Η θέση αυτή του ενάγοντα παρέμεινε αμετάβλητη παρά την αντεξέταση του και επίσης ενισχύθηκε και από τους Μ.Ε.2 και Μ.Ε.
- Λαμβάνοντας υπόψη μου ότι ο επίδικος αγώνας ήταν ο τελευταίος που διαιτήτευσε ο ενάγοντας, ότι η παραίτηση του σε σχέση με την ημερομηνία που έγιναν οι δηλώσεις του εναγομένου και τα δημοσιεύματα στον τύπο ήταν χρονικά σχεδόν αμέσως μετά τον επίδικο αγώνα θεωρώ ότι η αιτία της υποβολής παραίτησης του ήταν οι δηλώσεις του εναγομένου. Δεν διαλανθάνει της προσοχής μου ότι ο ενάγοντας είχε διαπράξει διαιτητικό σφάλμα σε αγώνα προγενέστερα για το οποίο του είχε επιβληθεί ποινή αποκλεισμού από τέσσερεις αγωνιστικές αλλά η στάση του ενάγοντα στο θέμα αυτό στο Δικαστήριο ήταν ότι συμφωνούσε με την απόφαση της ΚΟΠ και δεν θεωρούσε άδικη την τιμωρία που του επιβλήθηκε, οπόταν και δεν μπορώ να συνδέσω την απόφαση του για παραίτηση με την πιο πάνω ποινή. Έχει επίσης τεθεί ενώπιον μου ότι ο ενάγοντας είχε διαιτητεύσει ακόμα ένα αγώνα πριν από τον επίδικο αγώνα και συνεπώς θεωρώ ότι η θέση του ότι είναι μετά το συγκεκριμένο αγώνα και τις δηλώσεις του εναγομένου που αποφάσισε να παραιτηθεί είχαν ιδιαίτερη σημασία στην απόφαση του να παραιτηθεί. Ο ενάγοντας έχει ισχυριστεί ότι οι διαιτητές διαιτητεύουν μέχρι τα 45 τους χρόνια νοουμένου ότι και η φυσική τους κατάσταση αλλά και γενικότερα ο τρόπος εκτέλεσης των καθηκόντων τους το επιτρέπει. Από την μαρτυρία που έχει τεθεί και έχει αποδειχθεί προκύπτει ότι η φυσική κατάσταση του ενάγοντα ήταν άριστη, είχε ανακηρυχθεί για τις δύο αμέσως προηγούμενες χρονικές ως ο κορυφαίος διαιτητής της χρονιάς και ήταν διεθνής διαιτητής. Η καριέρα του πήγαινε πολύ καλά και δεν διαφαινόταν να υπάρχει οτιδήποτε στον ορίζοντα που να δικαιολογούσε αλλαγή της ανοδικής της πορεία. Το γεγονός ότι ο ενάγοντας ήταν πολύ καλό στοιχείο για τους Κύπριους διαιτητές και τις ανάγκες του Κυπριακού Ποδοσφαίρου διαφαίνεται και από το γεγονός ότι μετά που παραιτήθηκε από διαιτητής είχε διοριστεί Διευθυντής της Σχολής Διαιτητών Παρατηρητών και Μέλος της Επιτροπής Σχολής Ποδοσφαίρου/Τμήμα Διαιτητών/Παρατηρητών. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 16 ο ενάγοντας κατά τη διάρκεια του έτους 2003 μέχρι 2004 διαιτήτευσε σε 18 αγώνες ποδοσφαίρου Α κατηγορίας, το 2004 μέχρι 2005 20 αγώνες Α' Κατηγορίας, ενώ για την αγωνιστική περίοδο 2005 μέχρι 2006 είχε διαιτητεύσει πέντε αγώνες ποδοσφαίρου Α' Κατηγορίας. Είναι η θέση μου ότι ένα ασφαλές συμπέρασμα σε σχέση με τον αριθμό αγώνων Α' Κατηγορίας που θα διαιτήτευε ο ενάγοντας λαμβάνοντας υπόψη μου και τυχόν ποινές αποκλεισμού που μπορούσαν να επιβληθούν είναι περίπου 18 αγώνες τον χρόνο. Με δεδομένη την φυσική του κατάσταση και την ανέλιξη του θεωρώ ότι θα συνέχιζε να διαιτητεύει και δικαιολογείται ο ισχυρισμός του για διεκδίκηση αποζημιώσεων για το υπόλοιπο της περιόδου 2005 μέχρι 2006, 2006 μέχρι 2007 και 2007 μέχρι 2008 που διεκδικεί, όπως έχει μειώσει την απαίτηση του. Με βάση το Τεκμήριο 58 το οποίο είναι έγγραφο που πιστοποιεί η ΚΟΠ σε σχέση με τις αποζημιώσεις διαιτησίας για τα έτη 2006 μέχρι 2007 και 2007 μέχρι 2008 θεωρώ ότι έχουν αποδειχτεί ότι για κάθε αγώνα για το έτος 2005 μέχρι 2006 οι διαιτητές Α' Kατηγορίας λάμβαναν ως αποζημίωση το ποσό των €324,63, για το 2006 μέχρι 2007 €350,26 ενώ για το 2007 μέχρι 2008 €375,
- Με βάση το εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας θα διαιτήτευε 18 αγώνες ετησίως και για τα χρόνια που διεκδικεί ειδικές αποζημιώσεις δικαιολογούνται τα εξής: 1) Για το υπόλοιπο της αγωνιστικής περιόδου 2005-2006 €4.220,19 (13χ324,63). 2) Για την αγωνιστική περίοδο 2006-2007 €6.304,68 (18χ350,26). 3) Για την αγωνιστική περίοδο 2007-2008 €6.766,02 (18χ375,89). Επιπρόσθετα ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι είχε και άλλα εισοδήματα για τις διαιτησίες διεθνών αγώνων. Δεν έδωσε όμως στο Δικαστήριο συγκεκριμένο αριθμό διεθνών αγώνων που διαιτήτευε για να μπορέσει το Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα σε σχέση με τον αριθμό διεθνών αγώνων που διαιτήτευε ετησίως και τις αμοιβές για την αμοιβή του στις διεθνείς διαιτησίες. Στο σημείο αυτό η μαρτυρία του Μ.Ε.4, Λεόντιου Τράττου, δεν βοηθά το Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα σε σχέση με τις αμοιβές για τα παιχνίδια του εξωτερικού ούτε και για τον αριθμό των αγώνων των διεθνών που διαιτήτευε δεδομένου ότι οι αριθμοί που έδωσε στο Δικαστήριο δεν ενισχύθηκαν από οποιοδήποτε έγγραφο και επίσης ανέφερε ότι δεν ήταν σίγουρος ούτε για το ποσό της αμοιβής ούτε για τον μέσο όρο του αριθμού των αγώνων που διαιτητεύει ένας διεθνής διαιτητής. Και αν ακόμα δεχτώ ότι η θέση του ότι ένας διεθνής διαιτητής που είναι πιο κάτω από την Α' Κατηγορία διαιτητεύει μεταξύ τεσσάρων και έξι διεθνών αγώνων ως ήταν η θέση του δεν υπάρχει συγκεκριμένο ποσό αμοιβής για την κατηγορία στην οποία ήταν τότε ο ενάγοντας για να μπορέσει το Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Με βάση τις αρχές ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα, πρέπει να αποδεικνύονται αυστηρά. Η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια και ο ενάγοντας βαρύνεται να αποδείξει με καθαρή μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδικές αποζημιώσεις. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Λοϊζου ν. Μουρτζή, Πολ. Έφεση 10085 ημερ. 21.6.1999, Παναγή ν. Κακόψητου, Πολ. Εφέσεις 10619 και 10624, ημερ. 21.6.2001 και Πίριλλου ν. Κονναρή, Πολ. Εφ. 10456, ημερ. 14.7.
- Στην υπόθεση Κουμπαρή κ.ά ν. Φούτρη, Πολ. Εφ. 10652, ημερ. 28.6.2001 αναφέρθηκε ότι σε αξίωση για μελλοντικές απολαβές πρέπει να υπάρχουν πλήρη στοιχεία σε σχέση με τα εισοδήματα του ενάγοντα. Δεν μπορεί να επιδικαστεί οποιοδήποτε ποσό κατ' αποκοπή ή κατά προσέγγιση. Δεν θεωρώ ότι δικαιούται οποιοδήποτε άλλο ποσό υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Επομένως είναι η θέση μου ότι σε ότι αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις που αξιώνει ο ενάγοντας δικαιούται το συνολικό ποσό των €17.290,
- Σε ότι αφορά το θέμα των τιμωρητικών αποζημιώσεων αναφέρω ότι η νομολογία καταδεικνύει ότι αυτού του είδους αποζημιώσεις επιδικάζονται όπου έχει αποδειχτεί κακοβουλία από πλευράς του προσώπου που προβαίνει σε δυσφήμιση. Ως αποτέλεσμα της απόφασης Rookes v. Barnard
(1964)1 All E.R. 367 σε υποθέσεις δυσφήμισης η επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων επιτρέπεται μόνο εκεί που το αδίκημα της δυσφήμισης διαπράττεται με σκοπό την επίτευξη κέρδους από την διαφήμιση ή όπου η συμπεριφορά του εναγόμενου ήταν ιδιαίτερα απεχθής, αλαζονική και με αλόγιστο τρόπο δικαιολογείται η τιμωρία του. Η κακοβουλία του εναγόμενου πρέπει να αποδεικνύεται από τον ενάγοντα. Δεν είναι αρκετό για να στοιχειοθετηθεί κακοβουλία η αποτυχία της Υπεράσπισης του εντίμου ή εύλογου σχολίου. Στην παρούσα υπόθεση με βάση την μαρτυρία δεν θεωρώ ότι έχουν αποδειχτεί οι θέσεις του ενάγοντα για εσκεμμένο πόλεμο που γινόταν εναντίον του λόγω του ότι η ΑΠΕΠ Πιτσιλιάς ήταν σωματείο που πρόσκετο φιλικά στο σωματείο του Απόλλωνα Λεμεσού και ότι ο εναγόμενος συνέχισε την ενορχηστρωμένη προσπάθεια της ομάδας του Απόλλωνα Λεμεσού για να τον καταστρέψει. Έτσι με το δεδομένο το μόνο το οποίο αποδείχτηκε ενώπιον μου είναι η απόρριψη της Υπεράσπισης του έντιμου σχολείο θεωρώ ότι δεν υπάρχει ενώπιον μου κάτι για να με οδηγήσει προς αυτή την κατεύθυνση και επομένως το θέμα των παραδειγματικών αποζημιώσεων είναι καταδικασμένο σε αποτυχία και απορρίπτεται. Τέλος ο ενάγοντας διεκδικούσε και απαγορευτικό διάταγμα εναντίον του εναγομένου για να εμποδιστεί να προβαίνει σε άλλα σχόλια. Πέραν του ότι αυτή η αξίωση δεν προωθήθηκε, δεν θα μπορούσε ούτως ή άλλως να επιτύχει γιατί θεωρώ ότι ουσιαστικά είναι άνευ αντικειμένου ενόψει του μακρού χρονικού διαστήματος που έχει διαρρεύσει και την μετέπειτα συμπεριφορά του εναγομένου για την οποία δεν έχει δοθεί κανένα στοιχείο ότι είχε συνεχίσει να δυσφημίζει τον ενάγοντα καθοιονδήποτε τρόπο. Ενόψει των ανωτέρω εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων για το ποσό των €20.000 ως γενικές αποζημιώσεις και το ποσό των €17.290,89 ως ειδικές αποζημιώσεις. Επί των πιο πάνω ποσών ο ενάγοντας επίσης δικαιούται νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής, δηλαδή 9.2.2006, ως ο νόμιμος τόκος ίσχυε τα εκάστοτε σχετικά χρονικά διαστήματα. Σε ότι αφορά τα έξοδα της παρούσας υπόθεσης θεωρώ ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος απόκλισης από την πάγια αρχή της νομολογίας ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα γι' αυτό και τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγομένου όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητής και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο