ΕΙΡΗΝΗ ΚΟΝΝΑΡΗ ν. BRUNSDON HELEN GALLOWAY (MICHIE), Αρ. Αγωγής: 2577/08, 23/1/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A30 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2577/08 Μεταξύ: ΕΙΡΗΝΗ ΚΟΝΝΑΡΗ Ενάγουσας και BRUNSDON HELEN GALLOWAY (MICHIE) Εναγόμενης Ημερομηνία: 23.1.
- Για Ενάγουσα: κ. Μ. Ιωάννου. Για Εναγόμενη: κ. Μ. Κονής. ΑΠΟΦΑΣΗ Η Ενάγουσα με την παρούσα αγωγή αξιώνει εναντίον της Εναγόμενης το ποσό των €42.715,04, ως η συµφωνηθείσα αξία πώλησης της επίπλωσης και του εξοπλισµού κατοικίας τα οποία η Εναγοµένη µετέφερε και/ή αφαίρεσε από την κατοικία που της πώλησε παρά το ότι εισέπραξε την αξία τους και/ή λόγω αδικαιολόγητου πλουτισµού καθώς και αποζημιώσεις για αθέτηση και/ή παράβαση γραπτής συµφωνίας ηµερ. 2.4.08, πλέον τόκους και έξοδα. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης η Ενάγουσα κατάγεται από την Λευκορωσία και είναι Κύπρια υπήκοος. Η Εναγοµένη είναι Αγγλίδα υπήκοος, κατά τον ουσιώδη χρόνο κατοικούσε στη Λεµεσό και ήταν η εγγεγραµµένη ιδιοκτήτρια του ακινήτου με αρ. εγγραφής 0/30008 Φ./Σχ. 54/51 τεµάχιο 789, το οποίο βρίσκεται στην οδό Τελαµώνος 1, Ποταµός Γερµασόγειας, εντός του οποίου υπήρχε μια κατοικία. Δυνάµει αγοραπωλητηρίου εγγράφου το οποίο έγινε στην Λεµεσό την 2.4.08 η Εναγοµένη πώλησε στην Ενάγουσα το πιο πάνω ακίνητο στην τιµή των €461.322,39, στην οποία συµπεριλαµβανόταν και η τιµή των επίπλων και εξοπλισµού, η οποία καθορίσθηκε στο ποσό των €42.715,
- Κατά ή περί την 3.6.08 οι διάδικοι µετέβηκαν στο Κτηµατολόγιο Λεµεσού όπου, αφού η Ενάγουσα κατέβαλε προς την Εναγοµένη ολόκληρο το συµφωνηθέν τίµηµα πωλήσεως, η Εναγοµένη µεταβίβασε και ενέγραψε επ' ονόµατι της Ενάγουσας το ακίνητο. Κατά ή περί την 4.6.08 η Ενάγουσα µετέβηκε στην εν λόγω κατοικία πλην όµως µε έκπληξη διαπίστωσε ότι είχε αφαιρεθεί από αυτήν όλη η επίπλωση και ο εξοπλισµός συµπεριλαµβανοµένων ακόµη και των καθρεπτών που υπήρχαν στα µπάνια. Μετά από αυτό η Ενάγουσα επικοινώνησε µε την Εναγοµένη, η οποία της ανέφερε ότι προέβηκε στην πιο πάνω πράξη διότι πλήρωσε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών. Ως εκ των άνω η Εναγοµένη αθέτησε και/ή παρέβηκε τους όρους της µεταξύ των συµφωνίας ηµερ. 2.4.08 διότι ενώ πώλησε στην τιµή των €42.715,04 την επίπλωση και τον εξοπλισµό της κατοικίας αφαίρεσε αυτά από την κατοικία αδικαιολόγητα, εν αγνοία και χωρίς τη συγκατάθεση της Ενάγουσας. Διαζευκτικά και άνευ βλάβης των πιο πάνω η Εναγοµένη πλούτισε αδικαιολόγητα σε βάρος της Ενάγουσας χωρίς νόµιµη αιτία. Στην έκθεση υπεράσπισης της η Εναγόµενη παραδέχεται ότι πώλησε στην Ενάγουσα το ακίνητο της, δυνάμει του αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημερ. 2.4.08, για το συνολικό τίμημα των €461.322,39 αλλά ισχυρίζεται ότι ουδέποτε υπήρχαν έπιπλα και εξοπλισµός αξίας €42.715,04 γιατί αυτά ήταν παλιά και το ποσό των €42.715,04 συµπεριλήφθηκε στο ποσό των €461.322,39 για λόγους που η ίδια η Ενάγουσα επέµενε. Περαιτέρω παραδέχεται ότι από την κατοικία αφαιρέθηκαν κάποια έπιπλα αλλά αρνείται ότι αφαιρέθηκαν όλα. Ισχυρίζεται δε ότι τόσο κατά την υπογραφή και διαπραγµάτευση της συµφωνίας και στην παρουσία τρίτου προσώπου δηλαδή του κτηµατοµεσίτη ανέφεραν στην Ενάγουσα ότι θα αφαιρούσαν κάποια έπιπλα και εκείνη συμφώνησε. Όταν δε είχαν ήδη αφαιρεθεί τα έπιπλα και κατά την ηµέρα της µεταβίβασης, το ανέφεραν στην Ενάγουσα, η οποία δεν αντέδρασε γιατί αυτό είχε συµφωνηθεί. Η Ενάγουσα είχε κλειδί της κατοικίας και θα µπορούσε να ελέγξει. Είναι έτσι ισχυρισµός της Εναγόµενης ότι ουδέποτε παράβηκε οποιουσδήποτε όρους της συµφωνίας και οποιαδήποτε αφαίρεση επίπλων έγινε ήταν κατόπιν συνεννόηση µε την Ενάγουσα, η οποία είχε συµφωνήσει. Παρέµειναν δε στην οικία: (α) όλα τα ηλεκτρικά είδη (πλυντήριο, ψυγείο, πλυντήριο πιάτων, µάτια, φούρνος microwave) (β) χαλιά, κουρτίνες, air condition, τέσσερα καλοριφέρ, πολυέλαιοι και (γ) σαλόνι, πολυθρόνες, σταντ τηλεόρασης, έξι καρέκλες, σαλόνι, πολυθρόνες και ένας µεγάλος καθρέφτης. Τα έπιπλα που αφαιρέθηκαν ήταν: 1 διπλό κρεβάτι, 2 µονά κρεβάτια, 1 µικρό τραπεζάκι για ντύσιµο, 2 κοµοδίνα, 1 στρογγυλό τραπέζι 30 χρονών, καθιστικό, 3 µικρά τραπεζάκια του καφέ, 1 σταντ για βιβλία, 1 σταντ για ρούχα του χωλ, 1 τραπέζι του χωλ και 2 καθρέφτες µικροί. Η αξία δε αυτών σίγουρα δεν είναι €42.715,
- Μετά το συµβάν η Εναγόμενη κάλεσε επανηλλειµένα την Ενάγουσα για να της επιστρέψει τα έπιπλα που πήρε αν και δεν είχε οποιαδήποτε υποχρέωση αλλά αυτή αρνείται να το δεχτεί. Αρνείται επίσης ότι ο λόγος της αφαίρεσης των επίπλων είναι διότι πλήρωσε φόρο κεφαλαιουχικών κερδών αφού αυτό το γνώριζε και ήταν υποχρέωση της και ουδέποτε ανέφερε κάτι τέτοιο στην Ενάγουσα. Ως εκ των άνω η Εναγόμενη δεν παρέβηκε οποιουσδήποτε όρους της µεταξύ τους συµφωνίας και αναφέρει ότι οι ενέργειες της Ενάγουσας ήταν προσχεδιασµένες για να αγοράσει την οικία πιο φθηνά. Καταληκτικά η Εναγόµενη ζητά απόρριψη της αγωγής µε έξοδα υπέρ της. Στην απάντηση της στην υπεράσπιση η Ενάγουσα αρνείται τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης και μεταξύ άλλων αναφέρει ότι η αξία των επίπλων συμφωνήθηκε και καθορίσθηκε στο συγκεκριμένο ποσό που αξιώνεται και αυτό αναφέρθηκε στο αγοραπωλητήριο έγγραφο ημερ. 2.4.
- Περαιτέρω αρνείται ότι της αναφέρθηκε και συµφωνήθηκε ότι η Εναγοµένη θα αφαιρούοε κάποια έπιπλα από την κατοικία και/ή ότι κάτι τέτοιο της αναφέρθηκε κατά τον χρόνο της µεταβίβασης. Ισχυρίζεται δε ότι εν πάση περιπτώσει δεν µπορούσε µε κανένα τρόπο να εισέλθει στην κατοικία για να ελέγξει κατά πόσο αφαιρέθηκαν έπιπλα ή όχι γιατί η Εναγοµένη είχε τοποθετήσει κλειδί στο εσωτερικό µέρος της κλειδαριάς της πόρτας και ήταν αδύνατο για την Ενάγουσα να εισέλθει στην κατοικία. Αναφέρει δε επίσης ότι η Εναγόμενη παρέλαβε από την κατοικία εν αγνοία της τα ακόλουθα έπιπλα: 2 διθέσιους καναπέδες, 1 τριθέσιο καναπέ, 5 μικρά στρογγυλά τραπέζια, 1 µεγάλο τραπέζι οβάλ, 1 τραπεζαρία µε 6 καρέκλες, 1 διπλό κρεβάτι, 1 τουαλέτα, όλα τα κοµοδίνα, 2 µονά κρεβάτια, 2 καθρέπτες από τα µπάνια, όλα τα φωτιστικά, όλες τις κουρτίνες, όλα τα χαλιά καθώς και όλο τον εξοπλισµό της κουζίνας. Μαρτυρία Για την απόδειξη της υπόθεσης της Ενάγουσας κατέθεσε η ίδια και δεν κλήθηκε οποιοσδήποτε άλλος μάρτυρας. Από πλευράς της Εναγόμενης κατέθεσε η ίδια και κλήθηκαν άλλοι 3 μάρτυρες. Περαιτέρω κατά την ακροαματική διαδικασία κατατέθηκαν συνολικά 9 τεκμήρια. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε λοιπόν η Ενάγουσα, της οποίας η εκδοχή ήταν η ακόλουθη: Την 2.4.08 υπογράφθηκε στην Λεµεσό αγοραπωλητήριο έγγραφο (τεκμήριο 4) δυνάµει του οποίου η Εναγοµένη πώλησε στην Ενάγουσα το ακίνητο με αρ. εγγραφής 0/30008 Φ.Σχ. 54/51 τεµάχιο 789, το οποίο βρίσκεται στην οδό Τελαµώνος 1, Ποταµός Γερµασόγειας, στην τιµή των €461.322,39 στην οποία συμπεριλαμβανόταν και η τιµή των επίπλων και εξοπλισμού, η οποία συµφωνήθηκε και καθορίσθηκε στο ποσό των €42.715,04, κάτι που αναφέρεται και στο τεκμήριο
- Όσον αφορά την χειρόγραφη σημείωση «out of which EUR 418 607,35 (Four hundred eighteen thousand six hundred seven 35/100 Euro)», η οποία συμπληρώθηκε χειρόγραφα στην πρώτη σελίδα του τεκμηρίου 4 στο σημείο 2.1 υπό τον τίτλο «CONSIDERATION» μετά την φράση «The consideration for the said sale and transfer is hereby agreed between the parties at total EUR 461 322,39 (Four hundred sixty one thousand three hundred twenty two 39/100 Euro)» και πριν την φράση «is the price for the house and EUR 42 715.04 (Fourty two thousand seven hundred fifteen 04/100 Euro) is the price for the furniture in the house and Kitchenware», ανέφερε ότι η εν λόγω σημείωση διευκρινίζει το ποσό που πληρώθηκε για το ακίνητο και το ποσό που πληρώθηκε για έπιπλα από το συνολικό ποσό του συμβολαίου. Η εν λόγω δε σημείωση, ως περαιτέρω είπε, υπογράφτηκε από την ίδια ως αγοραστή και από την πωλήτρια δηλ. την Εναγόμενη. Σύμφωνα με την Ενάγουσα ήταν ξεκάθαρο ότι στο σπίτι θα παρέμεναν όλα τα έπιπλα, ο εξοπλισμός και το περιεχόμενο. Την 3.6.08 η Ενάγουσα και η Εναγοµένη μετέβηκαν στο Κτηµατολόγιο Λεµεσού όπου, αφού η Ενάγουσα κατέβαλε στην Εναγοµένη ολόκληρο το συµφωνηθέν τίµηµα πώλησης εκ €461.322,39 και πλήρωσε το φόρο μεταβίβασης ύψους €26.657,57 (βλ. απόδειξη τεκμήριο 3), η Εναγοµένη µεταβίβασε και ενέγραψε επ' ονόµατι της Ενάγουσας το πιο πάνω ακίνητο. Ο υπολογισμός του φόρου μεταβίβασης έγινε στη βάση του ποσού του ακινήτου που γράφει το συμβόλαιο δηλαδή €418,607.
- Την 4.6.08 η Ενάγουσα μετέβηκε στην επίδικη κατοικία αλλά µε έκπληξη διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν έπιπλα και εξοπλισµός διότι αυτά είχαν όλα αφαιρεθεί συµπεριλαµβανοµένων ακόµη και των καθρεπτών που υπήρχαν στα µπάνια. Απαντώντας στον δικογραφημένο ισχυρισμό της Εναγομένης σε σχέση με τα έπιπλα που εκείνη αναφέρει ότι αφαίρεσε, η Ενάγουσα ανέφερε ότι η Εναγόμενη παρέλαβε από την κατοικία εν αγνοία της Ενάγουσας τα ακόλουθα: 2 διθέσιους καναπέδες, 1 τριθέσιο καναπέ, 5 μικρά στρογγυλά τραπέζια, 1 µεγάλο τραπέζι οβάλ, 1 τραπεζαρία µε 6 καρέκλες, 1 διπλό κρεβάτι, 1 τουαλέτα, όλα τα κοµοδίνα, 2 µονά κρεβάτια, 2 καθρέπτες από τα µπάνια, όλα τα φωτιστικά, όλες τις κουρτίνες, όλα τα χαλιά καθώς και όλο τον εξοπλισµό της κουζίνας. Μετά από αυτό η Ενάγουσα επικοινώνησε µε την Εναγοµένη την οποία ρώτησε ποιος πήρε τα έπιπλα και τον εξοπλισµό και εκείνη της αποκάλυψε ότι τα πήρε η ίδια και τα µετέφερε εκτός της κατοικίας σε μέρος που δεν της αποκάλυψε, διότι όπως ισχυρίσθηκε πλήρωσε αρκετά χρήματα για τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών. Στη συνέχεια την ίδια μέρα η Ενάγουσα κατήγγειλε την υπόθεση στον Αστυνομικό Σταθμό Γερμασόγειας. Η Εναγοµένη αθέτησε και παρέβηκε τους όρους της µεταξύ τους συμφωνίας (τεκμήριο 4) γιατί ενώ πώλησε στην τιμή των €42.715,04 την επίπλωση και τον εξοπλισµό της κατοικίας αφαίρεσε αυτά από την κατοικία αδικαιολόγητα, εν αγνοία και χωρίς της συγκατάθεση της Ενάγουσας. Μετά που η Εναγόμενη πήρε τα έπιπλα η Ενάγουσα μίλησε μαζί της. Περίμενε κάποια αντίδραση αλλά η Εναγόμενη δεν απάντησε και σιγά-σιγά αγοράζοντας τα έπιπλα, τον εξοπλισμό και άλλα αναγκαία η Ενάγουσα μετακόμισε στο σπίτι. Δηλαδή αγόρασε καινούρια έπιπλα, εξοπλισμό, κουρτίνες. Χωρίς δε να συμπληρώσει όσα πήρε η Εναγόμενη από το σπίτι η Ενάγουσα μέχρι σήμερα πλήρωσε σχεδόν €51,
- Παρουσίασε δε ως τεκμήριο 5 σχετικές αποδείξεις. Επανειλημµένα µετά την 4.6.08 ζήτησε από την Εναγοµένη όπως της επιστρέψει το πιο πάνω ποσό που αντιπροσωπεύει την συµφωνηθείσα αξία των επίπλων και µάλιστα την προειδοποίησε ότι εάν παρέλειπε να το πράξει θα καταχωρούσε αγωγή εναντίον της. Παρόλα αυτά η Εναγόμενη επέδειξε πλήρη αδιαφορία. Περαιτέρω η Ενάγουσα αρνήθηκε ότι της αναφέρθηκε και ότι συμφώνησε ότι η Εναγοµένη θα αφαιρούσε κάποια έπιπλα από την κατοικία καθώς και ότι κάτι τέτοιο αναφέρθηκε και κατά τον χρόνο της µεταβίβασης. Δεν µπορούσε με κανένα τρόπο να εισέλθει στην κατοικία για να ελέγξει κατά πόσο αφαιρέθηκαν έπιπλα ή όχι γιατί η Εναγοµένη προφανώς σκόπιμα είχε τοποθετήσει το κλειδί της εισόδου της κατοικίας στο εσωτερικό µέρος της κλειδαριάς της πόρτας και ήταν αδύνατο να εισέλθει η Ενάγουσα στην κατοικία. Τέλος όσον αφορά τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης αναφορικά με την αξία των επίπλων ανέφερε ότι αυτό δεν έχει σημασία γιατί η ίδια συμφώνησε την αξία των επίπλων στο ποσό των €42.715,04, το οποίο και ζητά από το Δικαστήριο όπως της επιδικασθεί, πλέον τόκους και έξοδα. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε η Εναγόμενη, της οποίας η εκδοχή ήταν η ακόλουθη: Συνάντησε την Ενάγουσα για πρώτη φορά την 1.4.08 περί ώρα 11-12 π.μ. όταν η τελευταία πήγε στο σπίτι της Εναγόμενης ως πιθανή αγοράστρια του εν λόγω σπιτιού. Παρούσα ήταν και η Γεωργία Ρούσου (Γιούλα) από την εταιρεία Roussos Estate Agent. Η Γιούλα ανέφερε στην Εναγόμενη ότι η Ενάγουσα ήθελε να αγοράσει το σπίτι. Η Ενάγουσα είδε το σπίτι και μετά ζήτησε από την Εναγόμενη να μάθει τι περιλαμβάνεται στη τιμή των Λ.Κ.270,000 δηλαδή €461,
- Η Εναγόμενη της εξήγησε ότι κάποια από τα έπιπλα και τα προσωπικά αντικείμενα της θα τα έπαιρνε καθώς θα μετακόμιζε σε μικρότερο διαμέρισμα. Αυτή τη συνομιλία την άκουσε και η Γιούλα. Η Ενάγουσα την ρώτησε αν ήξερε τι θα έπαιρνε και τι θα άφηνε και η Εναγόμενη της απάντησε ότι δεν ήξερε ακόμη γιατί δεν είχε βρει κάπου να μετακομίσει αλλά της είπε ότι σίγουρα θα έπαιρνε μια καρέκλα και την βιβλιοθήκη της τα οποία της έδειξε. Της είπε ότι θα γνώριζε ακριβώς τι θα έπαιρνε όταν θα γνώριζε που θα πήγαινε αλλά κάποια πράγματα σίγουρα θα παρέμεναν στο σπίτι. Η Ενάγουσα δεν ρώτησε κάτι σχετικά με τα ανωτέρω αλλά δέχθηκε ότι της είπε η Εναγόμενη. Ξανασυναντήθηκαν με την Ενάγουσα την ίδια μέρα το απόγευμα μεταξύ 7-7.30 μ.μ. Η Ενάγουσα την ρώτησε αν μπορούσε να έλθει ξανά και να φέρει ένα ξυλουργό καθώς σκόπευε να κάνει κάποιες διορθώσεις στα έπιπλα και ήθελε ο ξυλουργός να της δώσει κάποια ιδέα σε περίπτωση που αποφάσιζε να αγοράσει το σπίτι. Όταν η Ενάγουσα και ο ξυλουργός της έφτασαν, μαζί με την Εναγόμενη στο σπίτι βρισκόταν και η φίλη της Εναγόμενης, Ρεβέκκα. Η Ενάγουσα έδειξε στο ξυλουργό τα έπιπλα πάνω και μετά αφού κατέβηκε έριξε μια γρήγορη ματιά στη κουζίνα και μετά ρώτησε την Εναγόμενη αν υπήρχε τιμή χωρίς έπιπλα. Η Εναγόμενη της απάντησε αρνητικά και της είπε ότι η τιμή ήταν η συγκεκριμένη και ότι όποια έπιπλα θα έμεναν στο σπίτι, μετά που αυτή θα έφευγε, θα περιλαμβάνονταν στην περιουσία για την ίδια τιμή. Στη συνέχεια η Ενάγουσα συμφώνησε να αγοράσει το σπίτι σε εκείνη τη τιμή και πρόσφερε στην Εναγόμενη ως προκαταβολή το ποσό των €1,000 για να της κρατήσει το σπίτι μέχρι να επικοινωνήσει με την Γιούλα το επόμενο πρωί. Η Εναγόμενη το δέχτηκε και έγραψε απόδειξη για την προκαταβολή που έλαβε. Το ποσό αυτό αφαιρέθηκε από την προκαταβολή 10% που πληρώθηκε σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Τότε μέσα στη περιουσία υπήρχαν τα ακόλουθα: ένα διπλό κρεβάτι, δύο μονά κρεβάτια, μια βιβλιοθήκη, ένα ερμάρι για τα ρούχα, τρία κομοδίνα, ένας καλόγηρος, τα έπιπλα της σάλας, τρία τραπεζάκια καφέ, ένα τραπέζι γευμάτων, έξι καρέκλες τραπεζιού της κουζίνας, ένας μεγάλος καναπές, μια μικρή καρέκλα που αργότερα πήρε, ένα έπιπλο τηλεόρασης, μια τηλεόραση, ένα ψυγείο, ένας καταψύκτης, πλυντήριο πιάτων, φούρνος, μάτια του φούρνου, φούρνος μικροκυμάτων, πλυντήριο, ταπέτα στο πάτωμα, στη σάλα υπήρχε κουρτίνα σε δύο τοίχους από το ταβάνι μέχρι το πάτωμα, δύο μεγάλοι πολυέλεοι στη μπροστινή σάλα και ένας μικρότερος που φαινόταν μέσω της μπροστινής πόρτας, άλλοι δύο πολυέλεοι που ήταν στο διάδρομο που οδηγούσε πάνω, δύο σαν κηροπήγια που κρέμονταν από το ταβάνι, μια μονάδα κλιματισμού σε κάθε δωμάτιο, στη πίσω σάλα ένα σιδερένιο σφυρηλατημένο τζάκι, τρεις καθρέφτες μπάνιου, και κουνουπιέρα στο παράθυρο. Η συμφωνία τεκμήριο 4 υπογράφτηκε την επόμενη μέρα το απόγευμα. Αναφορικά με το γιατί στο τεκμήριο 4 διαχωρίστηκε η αξία του σπιτιού από την αξία των επίπλων ανέφερε ότι το απόγευμα της 2.4.08 όταν η Ενάγουσα της έδωσε την προκαταβολή για να κρατήσει το σπίτι η Ενάγουσα της είπε ότι θα έβαζαν ότι αφήνει έπιπλα αξίας Λ.Κ.25,000 δηλαδή €42,
- Η Εναγόμενη ρώτησε εάν αυτό είναι νόμιμο και η Ενάγουσα της απάντησε καταφατικά. Η Εναγόμενη ανέφερε ότι έπρεπε να το ελέγξει για να βεβαιωθεί οπόταν η Ενάγουσα της είπε ότι είναι δικηγόρος και ότι ήταν απολύτως νόμιμο αφού ότι επέλεξε να την πληρώσει για τα έπιπλα ήταν επιλογή μεταξύ των δύο. Δεν έκαναν κατάλογο για τα έπιπλα επειδή εκείνη τη στιγμή η Εναγόμενη δεν ήξερε τι θα έμενε από αυτά και τι θα έφευγε και όταν ρώτησε την Ενάγουσα πως μπορείς να βάλεις ένα ποσό χωρίς να ξέρεις ακριβώς τι θα μείνει πήρε και πάλι την απάντηση ότι δεν πειράζει, είναι ότι η ίδια επέλεξε να πληρώσει την Εναγόμενη για τα έπιπλα. Η Ενάγουσα είπε ότι δεν πειράζει γιατί η πλειονότητα των επίπλων θα έμενε στο σπίτι. Ο εξοπλισμός του σπιτιού βρισκόταν εκεί από το 1999 που το αγόρασε η Εναγόμενη καινούριο. Όσον αφορά τα έπιπλα κάποια τα είχε φέρει από την Αγγλία και κάποια τα αγόρασε στη Κύπρο. Δεν γνωρίζει ποιας αξίας ήταν όλα τα πιο πάνω. Εφόσον η Εναγόμενη πίστεψε ότι το συμβόλαιο ήταν νόμιμο και το ποσό για τα έπιπλα μπορούσε να μείνει σε αυτό και με την επαναβεβαίωση της Ενάγουσας συμφώνησε να υπογράψει το συμβόλαιο. Το συμβόλαιο το ετοίμασε η Ενάγουσα αφού αυτό επιθυμούσε και το πήρε στην Εναγόμενη η Γιούλα περί ώρα 8 το βράδυ γιατί η Ενάγουσα ήθελε να υπογραφεί τότε εφόσον την επόμενη η Εναγόμενη θα έφευγε για την Αγγλία. Όταν η Εναγόμενη έφυγε για την Αγγλία έδωσε στην Ενάγουσα κλειδί του σπιτιού αφού εκείνη της το ζήτησε για να πάρει εργάτες να δουν για την δουλειά που ήθελε να κάνει στο σπίτι. Δεν θυμάται ακριβώς ημερομηνία που επέστρεψε στη Κύπρο, πιστεύει ότι ήταν την τελευταία εβδομάδα Απριλίου. Τότε άρχισε να ψάχνει για να βρει διαμέρισμα και βρήκε ένα πολύ κοντά στο σπίτι. Δεν μπορούσε όμως να μετακομίσει εκεί παρά μόνο την 1 Ιουνίου γιατί είχε κάποιο άλλο μέσα. Μετακόμισε σε εκείνο το διαμέρισμα την Ιουνίου. Πήρε μαζί της από το σπίτι ένα διπλό κρεβάτι, δύο μονά κρεβάτια, την βιβλιοθήκη, τον καλόγηρο (κρεμάστρα για τα ρούχα), δύο κομοδίνα, τον καναπέ της σάλας, τρία τραπεζάκια καφέ, ένα παλαιό τραπέζι, δύο μικρούς καθρέφτες μπάνιου και ένα ερμάρι ρούχων. Την μετακόμιση της την έκανε κάποιος Δημήτρης. Όλα τα άλλα έπιπλα και εξοπλισμός παρέμειναν στο σπίτι. Η Ενάγουσα πάντα γνώριζε ότι η Εναγόμενη θα έπαιρνε κάποια έπιπλα, το θέμα είχε συζητηθεί πλήρως πριν την υπογραφή του συμβολαίου και η Ενάγουσα είχε συμφωνήσει. Όταν πήγαν στο Κτηματολόγιο στις 3.6.08 για την μεταβίβαση, παρόντες ήταν η Εναγόμενη, η Ενάγουσα και η Γιούλα. Εκεί η Εναγόμενη ανέφερε στην Ενάγουσα ότι πήρε κάποια έπιπλα και αφού έκατσαν για να πιούν καφέ διεξήλθαν πολύ καθαρά τα πράγματα που έμειναν στο σπίτι, τον κατάλογο των πραγμάτων αυτών. Κατέθεσε ως τεκμήριο 6 τον εν λόγω κατάλογο, ο οποίος είναι στα Ελληνικά και το περιεχόμενο του οποίου ανέφερε ότι της εξήγησε η Γιούλα. Επίσης ανέφερε ουσιαστικά ότι η χειρόγραφη σημείωση στην πρώτη σελίδα του τεκμηρίου 4 έγινε στο Κτηματολόγιο, όπου ουσιαστικά τους ζητήθηκε να αναγραφεί η τιμή πώλησης της κατοικίας. Ανέφερε δε περαιτέρω ότι αυτή η τιμή έγινε μεν αποδεκτή από το Κτηματολόγιο αλλά η Ενάγουσα γνώριζε ότι η Εναγόμενη είχε διαφωνία να βάλουν το συγκεκριμένο ποσό σαν τιμή της κατοικίας καθότι ως ανέφερε το ολικό για την αξία της κατοικίας ήταν €461.322,
- Μετά την μεταβίβαση η Ενάγουσα επικοινώνησε ξανά με την Εναγόμενη το απόγευμα της ίδιας μέρας οπόταν ρώτησε πολύ θυμωμένα την Εναγόμενη γιατί πήρε τους καθρέφτες του μπάνιου. Η Εναγόμενη την ρώτησε τι εννοούσε και η Ενάγουσα της απάντησε ότι πήρε τους καθρέφτες του μπάνιου με τα έπιπλα οπόταν η Εναγόμενη της είπε ότι τους πήρε αφού ήταν μέρος των πραγμάτων που πήρε. Ρώτησε την Ενάγουσα γιατί ήταν τόσο θυμωμένη και εκείνη της απάντησε μόνο «Πήρες τους καθρέφτες του μπάνιου». Μετά από αυτό το τηλεφώνημα η Ενάγουσα δεν επικοινώνησε ξανά με την Εναγόμενη. Μετά πήρε την κλήση για την παρούσα αγωγή οπόταν επικοινώνησε με τους δικηγόρους της, οι οποίοι της εξήγησαν τι έλεγε η αγωγή αφού ήταν στα Ελληνικά. Μετά που συζήτησε με τους δικηγόρους της είπε ότι δεν θα ήταν πρόβλημα να επιστρέψει αυτά που πήρε αλλά ακόμη δεν μπορούσε να αντιληφθεί γιατί έγινε η αγωγή εφόσον ήταν πάντοτε πολύ καθαρό και από τις δύο πλευρές ότι η συμφωνία ήταν ότι θα έπαιρνε κάποια από τα έπιπλα και η πλειονότητα αυτών θα έμενε στο σπίτι. Δεν δέχτηκε ότι ο λόγος που πήρε τα έπιπλα ήταν γιατί πλήρωσε πολλή φόρο και μεσιτεία. Για τον υπολογισμό των φόρων που πλήρωσε δεν είχε αφαιρεθεί από την τιμή πώλησης το ποσό της αξίας των επίπλων. Όταν έγινε η μεταβίβαση στις 3.6.08 η Ενάγουσα είχε κλειδί του σπιτιού και εκείνη την ημέρα η Εναγόμενη της παρέδωσε και άλλα κλειδιά. Δεν δέχτηκε ουσιαστικά τη θέση της Ενάγουσας ότι δεν μπορούσε να ανοίξει την πόρτα επειδή είχε από μέσα κλειδί. Είπε ότι το σπίτι είχε μπροστά και πίσω πόρτα και ότι έδωσε στην Ενάγουσα όλα τα κλειδιά του σπιτιού και άρα θα μπορούσε να μπει να ελέγξει. Δεν δέχτηκε επίσης ότι η Ενάγουσα επικοινώνησε μαζί της για πρώτη φορά την επομένη της μεταβίβασης και ότι διαμαρτυρήθηκε ότι πήρε όλα τα έπιπλα. Μ.Υ.2 ήταν η Γεωργία Ρούσου, η οποία ανέφερε τα ακόλουθα: Είναι εγκεκριµένη κτηµατοµεσήτρια µε αριθµό μητρώου 397 και διατηρεί κτηµατοµεσιτικό γραφείο µε την ονοµασία Roussos Real Εstates. Ήταν εµπλεκόµενη στην πώληση της επίδικης κατοικίας. Ήταν παρούσα τόσο στο στάδιο της διαπραγµάτευσης της πώλησης όσο και κατά την υπογραφή του αγοραπωλητήριου εγγράφου ηµερ. 2.4.
- Την 1.4.08 βρισκόταν στην επίδικη κατοικία γιατί η Εναγόμενη της είχε αναθέσει από πριν να βρει αγοραστή για την πώληση της. Το πρωί τις επισκέφθηκε η Ενάγουσα, η οποία ενδιαφερόταν για την κατοικία. Αφού η Ενάγουσα ήρθε και είδε το σπίτι ρώτησε για την τιµή την Εναγόμενη, η οποία της είπε ότι η τιµή πώλησης ήταν €461.322,
- Το σπίτι ήταν πλήρως εξοπλισµένο. Η Εναγόμενη στην παρουσία της μάρτυρος είπε στην Ενάγουσα ότι από την κατοικία θα αφαιρούσε κάποια έπιπλα και τα προσωπικά της αντικείµενα. Της ξεκαθάρισε επίσης ότι µε ή χωρίς έπιπλα η τιµή είναι η ίδια. Επίσης εκείνη την ηµέρα της υπέδειξε και κάποια έπιπλα τα οποία θα έπαιρνε σίγουρα µαζί της. Δεν της τα υπέδειξε όλα διότι η Εναγόμενη θα ενοικίαζε σπίτι και δεν ήξερε ακριβώς ποια θα έπαιρνε µαζί της. Η Ενάγουσα συµφώνησε µε αυτό διότι δεν την ενδιάφερε και πολύ γιατί ήταν παλιά και όπως είπε θα ανακαίνιζε το σπίτι. Στις 2.4.08 μετά από επιµονή της Ενάγουσας, στο αγοραπωλητήριο έγγραφο, συµπεριλήφθηκε και το ποσό των €42,715.04 ως εξοπλισµός και έπιπλα, ποσό το οποίο είναι πολύ µεγαλύτερο από την πραγµατική αξία τους καθότι τα έπιπλα και ο εξοπλισµός χρονολογούνται πέραν της δεκαετίας και δεν είχαν καµιά αξία. Η ίδια η Ενάγουσα επέµενε να µπει το ποσό για δικούς της λόγους. Το ότι η Εναγόμενη από τα έπιπλα και εξοπλισµό θα έπαιρνε τα προσωπικά της αντικείµενα καθώς και κάποια έπιπλα λέχθηκε και κατά την υπογραφή της συµφωνίας και η Ενάγουσα το αποδέχτηκε. Δεν έγινε αναλυτικός κατάλογος διότι η Εναγόμενη δεν γνώριζε τι θα έπαιρνε επακριβώς. Η παραλαβή των επίπλων έγινε δύο µέρες πριν την µεταβίβαση. Κατά την παραλαβή αυτή παρόντες ήταν η Εναγόμενη, η μάρτυρας, ο άντρας της και κάποιος Δημήτρης. Στις 3.6.08 το πρωί πριν την µεταβίβαση η μάρτυρας µετέβηκε µόνη της στην επίδικη κατοικία και κατέγραψε όλα τα έπιπλα και εξοπλισµό που παρέµειναν εκεί. Ετοίμασε δε σχετικό κατάλογο (τεκμήριο 6). Την ηµέρα της µεταβίβασης δηλ. στις 3.6.08 όταν βρίσκονταν στο καφενείο του Κτηµατολογίου, πριν την ολοκλήρωση της µεταβίβασης, τόσο η Εναγόμενη όσο και η μάρτυρας ανέφεραν στην Ενάγουσα ότι η Εναγόμενη πήρε κάποια έπιπλα και η Ενάγουσα δεν αντέδρασε καθόλου εφόσον είχε συµφωνήσει από πριν. Το τεκμήριο 6 η Ενάγουσα δεν τον ήθελε διότι είχε συµφωνήσει και θα προχωρούσε σε ανακαίνιση και η Εναγόμενη και η μάρτυρας της ανέφεραν αναλυτικά τι έµεινε στο σπίτι. Η μάρτυρας πληρώθηκε την μεσιτεία της κανονικά και η Εναγόμενη ουδέποτε διαµαρτυρήθηκε γιατί η εν λόγω αµοιβή ήταν συµφωνηµένη. Ως Μ.Υ.3 κατέθεσε η Ρεβέκκα Αχιλλέως, η οποία ανέφερε βασικά τα εξής: Γνωρίζει την Εναγόµενη, η οποία είναι φίλη της. Το 2008 η Εναγόμενη ήθελε να πωλήσει το σπίτι της στην Γερµασόγεια. Το σπίτι είχε έπιπλα και οικιακό εξοπλισµό, ηλεκτρικές συσκευές. Την 1.4.08 το βράδυ η μάρτυρας βρισκόταν στο σπίτι της Εναγόµενης όταν πήγε εκεί η Ενάγουσα, για την οποία η Εναγόμενη της είχε πει ότι την επισκέφθηκε το πρωί της ίδιας µέρας και ότι ενδιαφερόταν να αγοράσει το σπίτι. Μαζί με την Ενάγουσα πήγε εκεί και κάποιος του οποίου το όνομα η μάρτυρας δεν γνωρίζει. Η Ενάγουσα ρώτησε την Εναγόμενη κατά πόσο µπορούσε να µειώσει την τιµή του σπιτιού, δηλαδή χωρίς τα έπιπλα και τον εξοπλισµό και η Εναγόμενη της απάντησε ότι η τιµή παραµένει η ίδια δηλαδή €461.322,39, µε ή χωρίς έπιπλα και εξοπλισµό. Της είπε επίσης ότι από το σπίτι θα πάρει κάποια έπιπλα, αλλά την δεδοµένη στιγµή δεν ήξερε ακριβώς τι θα έπαιρνε µαζί της, διότι θα αναζητούσε σπίτι αλλού να ενοικιάσει, εφόσον πουλιόταν τελικά το σπίτι της. Η Εναγόμενη είπε στην Ενάγουσα ότι σίγουρα θα έπαιρνε µαζί της τα έπιπλα του υπνοδωµατίου που κοιµόταν. Η Ενάγουσα τότε συµφώνησε µε την Εναγόμενη ότι είναι εντάξει να πάρει κάποια έπιπλα µαζί της και η τιµή να παραµένει η ίδια, αφού όπως είπε και η ίδια θα προχωρούσε σε ανακαίνιση του σπιτιού και ότι γι' αυτήν τα περισσότερα έπιπλα ήταν άχρηστα. Όπως δε η μάρτυρας αντιλήφθηκε ο κύριος που πήγε μαζί με την Ενάγουσα εκεί πρέπει να ήταν η επιπλοποιός ή άτοµο που προβαίνει σε ανακαινίσεις, διότι ήρθε και επιθεωρούσε το σπίτι όλο και θα έδινε στην Ενάγουσα προσφορά για τις εργασίες που θα έκανε. Το διαµέρισµα που ενοικίασε αργότερα η Εναγόμενη το είχε επισκεφθεί η μάρτυρας και ήταν πλήρως εξοπλισµένο δηλ. διέθετε μάτια, φούρνο, ψυγείο, ηλεκτρικές συσκευές και air-condition. Έπιπλα όμως δεν είχε. Τέλος ως Μ.Υ.4 κατέθεσε ο Δημήτρης Ευαγγέλου, ο οποίος ανέφερε τα εξής: Ο μάρτυρας κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ελαιοχρωματιστής και είχε βάψει το σπίτι της Εναγόμενης. Στα πλαίσια αυτής της σχέσης τους την 1.6.08 το πρωί η Εναγόμενη του ζήτησε τηλεφωνικά να πάει στην κατοικία της στην Γερµασόγεια, την οποία είχε πωλήσει για να της µεταφέρει κάποια προσωπικά αντικείµενα και έπιπλα σε διαµέρισµα που είχε ενοικιάσει. Όταν ο μάρτυρας πήγε στην εν λόγω κατοικία, όχι πριν τις 8 το πρωί της ίδιας μέρας, η Εναγόμενη του υπέδειξε τα προσωπικά αντικείµενα της και ποια έπιπλα θα έπαιρνε στο διαµέρισµα που είχε ενοικιάσει. Επειδή το αυτοκίνητο που είχε ο μάρτυρας ήταν µικρό έκανε 2 µε 3 διαδροµές για την μετακόμιση. Δεν θυµάται ακριβώς ποια έπιπλα µετέφερε για την Εναγόμενη αλλά σίγουρα έμειναν στην κατοικία κάποια έπιπλα και όλος ο εξοπλισµός, δηλαδή ηλεκτρικά είδη, πλυντήριο, ψυγείο, πλυντήριο πιάτων, ο φούρνος, το microwave, τα air-condition, τα καλοριφέρ, κουρτίνες, χαλιά. Μάλιστα o μάρτυρας µετέφερε και ένα σταντ τηλεόρασης, το οποίο η Εναγόμενη μετά του είπε να το πάρει πίσω στην κατοικία. Το διαµέρισµα όπου ο μάρτυρας µετέφερε τα αντικείµενα για την Εναγόμενη είχε τον εξοπλισµό του δηλαδή τα ηλεκτρικά είδη και συστήµατα κλιµατισµού. Αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης και δεκτότητα εξωγενούς μαρτυρίας Πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας κρίνω ότι θα πρέπει να γίνει αναφορά στις αρχές στην βάση των οποίων ερμηνεύεται μια σύμβαση καθώς και στη δεκτότητα ή μη εξωγενούς μαρτυρίας εφόσον τα εν λόγω θέματα είναι κρίσιμα για την παρούσα υπόθεση. Στην Θεολόγου κ.α. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ
(1998)1Α Α.Α.Δ 407 λέχθηκε αναφορικά με τις αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης ότι «συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS
(1998)1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ΄ αυτόν, για τα συμφωνηθέντα». Ως λέχθηκε στην Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου
(1992)1Α Α.Α.Δ 168 η ερμηνεία εγγράφων είναι γενικά νομικό ζήτημα το οποίο αποφασίζεται από το Δικαστήριο. (βλ. και Halfdan Grieg ν. Stirling Coal Corpn [1973] 1 All E.R. 545). Ο σκοπός της ερμηνείας εγγράφων είναι η ανεύρεση της πραγματικής πρόθεσης των μερών όπως διακηρύσσεται στο έγγραφο. Η ερμηνεία πρέπει να είναι όσο το δυνατό πλησιέστερη στην εμφανή πρόθεση των μερών, όπως ο νόμος επιτρέπει. Η βασική αρχή είναι ότι η πρόθεση των συμβαλλομένων είναι όπως εκφράστηκε με τις λέξεις που περιέχονται στο έγγραφο (βλ. Panayiotou v. Island Beach Development
(1985)1 C.L.R. 623). Σχετικά είναι επίσης τα ακόλουθα αποσπάσματα από την αγγλική νομολογία τα οποία εκτίθενται στην Λαζούρας ανωτέρω: «the question is not what the parties to a deed may have intended to do by entering into that deed, but what is the meaning of the words used in that deed: a most important distinction in all cases of construction and the disregard of which often leads to erroneous conclusions» (βλ. Monypenny v. Monypenny [1861] 9 H.L.C. 114 σελ. 146) και «I conceive that all deeds are to be construed not only strictly according to their words, but so far as possible, without infringing any rule of law, in such a way as to effectuate the intention of the parties» (βλ. Hilbers ν. Parkinson [1883] 25 Ch. D. 200, σελ. 203). Στην Γεωργική Εταιρεία Δ.Γ. Φούτας ν. Εταιρεία Βάσος, Έμποροι Γεωργικών Προϊόντων Λτδ
(1993)1 Α.Α.Δ 168 λέχθηκε ότι όταν η εξακρίβωση της πρόθεσης των συμβαλλομένων βρίσκει έκφραση στην εξωτερικευμένη δήλωση τους σε γραπτή συμφωνία, είναι κατά κανόνα επιτρεπτή μόνο η αντικειμενική ερμηνεία της δήλωσης μακριά από κάθε υποκειμενική εκτίμηση. Γίνεται δε σχετικά παραπομπή στο σύγγραμμα Odgers "Construction of Deeds & Statutes" 5η έκδοση, όπου στη σελ. 43, απαντά το ερώτημα "when is extrinsic evidence admissible to translate the language" ως εξής: "It is to be noticed that extrinsic evidence here does not mean evidence of the writer's intention but evidence to enable the court to interpret the language used. It is only admissible, as so often with this subject of construction, when there is some doubt as to what the words mean or how they are to be applied to the circumstances of the writer." Στο ίδιο σύγγραμμα παρατίθεται σχετικό απόσπασμα από τη Shore ν. Wilson [1842] 9 Cl. & F. 355: "Where any doubt arises upon the true meaning or sense of the words themselves, or any difficulty as to their application under the surrounding circumstances, the sense and meaning of the language may be investigated and ascertained by evidence dehors the instrument itself; for both reason and common sense agree that by no other means can the language of the instrument be made to speak the real mind of the party." Συνεχίζει στην ίδια απόφαση ότι το λεκτικό νόημα της σύμβασης, παρόλο που συνιστά βασικό κριτήριο, δε θέτει φραγμό στην εξακρίβωση της πρόθεσης των μερών με εξωγενή μαρτυρία όποτε διαπιστώνεται η ύπαρξη κενού ή αμφιβολιών στην ερμηνευόμενη σύμβαση. Για να εξευρεθεί το νόημα των διαφόρων όρων που περιλαμβάνει μια σύμβαση πρέπει να ερμηνεύεται συνολικά και με συμμετρικότητα μη τυχόν δημιουργηθεί δυσαρμονία στην εξήγηση τους, η οποία δε θα φανερώνει την αντικειμενικοποιημένη πρόθεση των μερών. Ως δε λέχθηκε στην Ευθυμίου ν. Δημητρίου
(2001)1Γ Α.Α.Δ 1721 δεν είναι δυνατή η προσκόμιση μαρτυρίας, με λίγες καλά καθορισμένες εξαιρέσεις, γραπτής ή προφορικής, έξω από το γραπτό κείμενο συμφωνίας, για να τροποποιήσει το περιεχόμενο της. Η μόνη δικαιολογία για την εισαγωγή εξωγενούς, όπως αποκαλείται, μαρτυρίας, είναι η αμφισημία του κειμένου. Παραπέμπει δε σχετικά στα ακόλουθα αποσπάσματα από αγγλικά συγγράμματα επί του θέματος: Στο Phipson on Evidence, 14η έκδοση, σελ. 1046 όπου αναφέρει: «Where the language of a document is clear and applies without difficulty to the facts of the case, extrinsic evidence is not admissible to affect its interpretation; but where the language is peculiar, or its application to the facts is ambiguous or inaccurate, extrinsic evidence may, subject to the qualifications hereinafter stated, be given in explanation.» Στο Nokes "Introduction on Evidence" 4η έκδοση, στη σελ. 239: «When a transaction is recorded in a document, it is not generally permissible to adduce other evidence of
(1)its terms, or
(2)other terms not included in the document, or
(3)its writer's intended meaning.» Και στην σελ. 263 του ίδιου συγγράμματος όπου αναφέρεται πώς μπορεί νόμιμα να διαγνωσθεί η πρόθεση των μερών και επεξηγείται γιατί δεν προσφεύγει ο ερμηνευτής της συμφωνίας στα διατρέξαντα προ της υπογραφής της συμφωνίας: «The court seeks to ascertain the intention from what was written, and not from what was said before, at or after the execution of the document. Evidence of such statements might easily be falsified, as well as varying or contradicting the writing». Αποτελεί λοιπόν γενικό κανόνα του δικαίου της απόδειξης ότι η παράθεση εξωγενούς μαρτυρίας που αντικρούει, αλλοιώνει, αφαιρεί, προσθέτει, τροποποιεί ή επιφέρει διαφοροποιήσεις στο περιεχόμενο των όρων έγγραφης συμφωνίας είναι απαράδεκτη (βλ. και Χριστοδούλου Πόκουρου κ.α. ν. Κώστα
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1618). Ο κανόνας είναι με άλλα λόγια ότι αποκλείεται η προσαγωγή εξωγενούς μαρτυρίας για να βρεθεί το νόημα γραπτής σύμβασης. Σκοπός του κανόνα είναι η διασφάλιση της βεβαιότητας των συναλλαγών (βλ. Marketventures Ltd ν. Δικωμίτη
(2009)1Α Α.Α.Δ 383). Εξωγενής μαρτυρία για τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των μερών πριν την υπογραφή του εγγράφου δεν είναι αποδεκτή (βλ. Λαζούρας ανωτέρω). Δεν είναι επίσης επιτρεπτή η προσαγωγή μαρτυρίας για απόδειξη ότι υποκειμενικές προθέσεις των μερών δεν είναι σύμφωνες με τις ειδικές εκφράσεις που χρησιμοποιήθηκαν στο έγγραφο (βλ. Mavrou ν. Theodorou
(1984)1 C.L.R. 635). Όμως η νομολογία αναγνωρίζει ότι αυστηρή εφαρμογή του κανόνα πολλές φορές οδηγεί σε αδικία, ιδιαίτερα όταν το έγγραφο στο οποίο διατυπώνεται η συμφωνία δεν είναι λεπτομερές, με αποτέλεσμα να μη φανερώνει πλήρως και με σαφήνεια την πρόθεση των μερών. Σε κάθε περίπτωση το Δικαστήριο έχει δικαίωμα να εξετάζει, και οφείλει να εξετάζει, όλη τη μαρτυρία, στο σύνολό της, προκειμένου να διαπιστώσει την πραγματική φύση της μεταξύ των μερών συμφωνίας (βλ. Marketventures Ltd ανωτέρω). Στον κανόνα λοιπόν αυτό υπάρχουν εξαιρέσεις και εξωγενής μαρτυρία είναι επιτρεπτή σε περίπτωση διευκρίνισης ασάφειας ή αμφιβολίας σε ένα έγγραφο με σκοπό τη διευκρίνιση της πρόθεσης των συμβαλλομένων (βλ. Λαζούρας ανωτέρω, Georghiades v. Georghiades
(1988)1 CLR 428, Polycarpou v. Polycarpou
(1982)2 CLR 182, Mavrou ανωτέρω). Κατ' εξαίρεση του κανόνα επιτρέπεται επίσης η απόδειξη παράλληλης προφορικής συμφωνίας συνδεόμενης με τη βασική δεδομένου ότι αυτή δε συγκρούεται με το έγγραφο. Η ύπαρξη αίρεσης σαν ξεχωριστής παράλληλης συμφωνίας μπορεί επίσης να είναι αντικείμενο εξωγενούς μαρτυρίας κατ' εξαίρεση του κανόνα (βλ. Γερμανού ν. Κόκκαλου
(1994)1 Α.Α.Δ 788). Στην τελευταία αυτή απόφαση με αναφορά σε αγγλική νομολογία αναφέρεται ότι φαίνεται ότι βρίσκει απήχηση η άποψη ότι είναι δυνατό σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτρέπεται η αποδοχή τέτοιας συμφωνίας έστω και αν αντιβαίνει σε γραπτό όρο σύμβασης και παραπέμπει στην City & Westminster Properties 1934 Ltd. v. Mudd [1959] Ch. 129 καθώς και στο ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα "Chitty on Contracts" παρ. 817: «Extrinsic evidence may also be admitted to show a collateral agreement or warranty and it is sometimes said that these, too, must not contradict the express terms of the written contract. But it is sometimes possible to prove an overriding oral warranty or even a promise not to enforce an express term of the written agreement.» Εξωγενής μαρτυρία μπορεί επίσης κατ' εξαίρεση του εν λόγω κανόνα να γίνει δεκτή εάν ρίχνει φως σε ρήτρα που ενσωματώθηκε στην συμφωνία. Παραπέμπω και πάλι την υπόθεση Γεωργική Εταιρεία Δ. Γ. Φούτας ανωτέρω όπου γίνεται αναφορά στο ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα G. D. Nokes "An Introduction to Evidence", 4η έκδοση, σελ. 259: «Evidence of extrinsic facts has been received for the purpose of clarifying the matters set out below: 1. . . . . . . . . . . ....................... . . . . . . . . . . . . . 2. Usage. When a document has been drawn up between parties engaged in a course of dealing, or upon the assumption that a custom or usage was applicable or that local or technical terms were generally understood, evidence to explain this point is admissible.» Ως λέχθηκε στην Marketrends Finance Ltd ν. Πέρδικου κ.α.
(2006)1Β Α.Α.Δ 1042 εξωγενής μαρτυρία μπορεί επίσης να επιτραπεί για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας (βλ. Mavrou ανωτέρω), την πραγματική φύση της συναλλαγής (βλ. Kypio (I.T.H.) Company v. Kassapi [1980] 2 J.S.C. 259) τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων (βλ. Λοϊζίδου ν. Γεωργίου [1973] 9 J.S.C. 1219) και την ιδιότητα υπό την οποία κάποιο πρόσωπο υπέγραψε τη συμφωνία δηλ. εάν ήταν προσωπική ή αντιπροσωπευτική (βλ. Χριστοφή ν. Κλεάνθους κ.α.
(2010)1Β Α.Α.Δ 1050). Τέλος σύμφωνα με τη νομολογία το Δικαστήριο, συμβιβάζοντας τον κανόνα με τις εξαιρέσεις θα πρέπει να ισοζυγίζει την ανάγκη για τη βεβαιότητα στη διεκπεραίωση των ανθρωπίνων σχέσεων και την ανάγκη για την απρόσκοπτη επιδίωξη της αλήθειας (βλ. Belcy Company Ltd ν. Λουκά
(2003)1Β Α.Α.Δ 871). Αξιολόγηση μαρτυρίας Θα εξετάσω πρώτα τη μαρτυρία που προσκομίσθηκε από πλευράς Εναγόμενης για να στηρίξει τη θέση της ότι ουσιαστικά τόσο κατά τη διαπραγμάτευση όσο και κατά την υπογραφή της συμφωνίας τεκμήριο 4, συμφωνήθηκε προφορικά ότι το τίμημα πώλησης για την κατοικία θα ήταν €461.322,39, είτε με είτε χωρίς έπιπλα, ότι η Εναγόμενη θα αφαιρούσε κάποια έπιπλα από την κατοικία και όποια έπιπλα έμεναν θα περιλαμβάνονταν στην περιουσία για την ίδια τιμή καθώς, ότι στην γραπτή συμφωνία τεκμήριο 4 διαχωρίστηκε το ποσό των €42.715,04 ως αξία επίπλων και εξοπλισμού κουζίνας, όχι γιατί υπήρξε τέτοια συμφωνία αλλά γιατί η Ενάγουσα επέμενε σε αυτό για δικούς της σκοπούς καθώς και ότι κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου αναφέρθηκε στην Ενάγουσα ότι αφαιρέθηκαν κάποια έπιπλά και εκείνη ουσιαστικά δεν αντέδρασε. Προς εξέταση του πιο πάνω θα πρέπει να γίνει αναφορά στον σχετικό όρο της συμφωνίας τεκμήριο 4, ο οποίος, μετά και την προσθήκη της χειρόγραφης σημείωσης που προαναφέρθηκε, έχει ως εξής: «CONSIDERATION 2.
- The consideration for the said sale and transfer is hereby agreed between the parties at total EUR 461 322,39 (Four hundred sixty one thousand three hundred twenty two 39/100 Euro) out of which EUR 418 607,35 (Four hundred eighteen thousand six hundred seven 35/100 Euro) is the price for the house and EUR 42 715.04 (Fourty two thousand seven hundred fifteen 04/100 Euro) is the price for the furniture in the house and Kitchenware». Αναφέρεται δε στην αρχή της συμφωνίας ότι έχοντας δει την περιουσία, ο αγοραστής, επιθυμεί να την αγοράσει στην «τωρινή της κατάσταση» («present condition»). Ως έχει προαναφερθεί κατά την παράθεση των σχετικών αρχών ερμηνείας σύμβασης, η ερμηνεία εγγράφου είναι νομικό ζήτημα και κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο με σκοπό την αντικειμενική ανεύρεση της πραγματικής πρόθεσης των μερών. Εισαγωγή γραπτής ή προφορικής μαρτυρίας έξω από το γραπτό κείμενο της συμφωνίας, για να τροποποιήσει το περιεχόμενο των όρων της δηλ. εξωγενής μαρτυρία επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση. Τέτοια εξαίρεση υπάρχει σε περίπτωση διευκρίνισης ασάφειας ή αμφιβολίας στο έγγραφο της συμφωνίας. Προκύπτει όμως σαφώς από το πιο πάνω μέρος του τεκμηρίου 4 αλλά και από το σύνολο αυτού ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε ασάφεια. Είναι προφανές ότι αυτό που προκύπτει αντικειμενικά από το λεκτικό του κειμένου είναι ότι από το συνολικό τίμημα πώλησης των €461.322,39, συμφωνήθηκε ως αξία για την κατοικία το ποσό των €418.607,35 και ως αξία για όλα τα έπιπλα που υπήρχαν σε αυτήν και τον εξοπλισμό κουζίνας, κατά τον χρόνο υπογραφής της συμφωνίας, το ποσό των €42.715.
- Συνεπώς δεν μπορεί να επιτραπεί η εισαγωγή εξωγενούς μαρτυρίας για αυτό. Μαρτυρία που μπορεί να εισαχθεί σχετικά είναι, με δεδομένο ότι δεν προβλεπόταν στη συμφωνία, για το ποια έπιπλα και εξοπλισμός κουζίνας υπήρχαν τότε. Η σχετική θέση όμως της Εναγόμενης είναι ότι κατά τις διαπραγματεύσεις και κατά την υπογραφή της συμφωνίας υπήρξε προφορική συμφωνία που ουσιαστικά δεν περιλάμβανε στο τίμημα πώλησης και τίμημα για αξία επίπλων και εξοπλισμού κουζίνας. Αρχικά θα πρέπει να λεχθεί ότι εξωγενής μαρτυρία για τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των μερών πριν την υπογραφή της συμφωνίας δεν είναι αποδεκτή. Ακόμη όμως και εάν η εν λόγω συμφωνία εκλαμβανόταν ως παράλληλη προφορική συμφωνία συνδεόμενη με τη βασική και πάλι δεν μπορεί να γίνει δεκτή η μαρτυρία προς απόδειξη αυτής, εφόσον στην παρούσα τέτοια συμφωνία συγκρούεται ουσιωδώς με την πιο πάνω σαφή πρόνοια της έγγραφης συμφωνίας τεκμήριο 4, από την οποία φαίνεται καθαρά ότι συμφωνήθηκε διαφορετικό τίμημα για την αξία της κατοικίας και διαφορετικό για την αξία των επίπλων και του εξοπλισμού κουζίνας. Πέραν τούτου προκύπτει από τη μαρτυρία και της Εναγόμενης ότι η προαναφερόμενη χειρόγραφη σημείωση που προστέθηκε στον εν λόγω όρο του τεκμηρίου 4 προστέθηκε κατά την ημερομηνία της μεταβίβασης και πριν γίνει αυτή. Συνεπώς δεν κρίνεται λογική η θέση της Εναγόμενης ότι δέχθηκε την εν λόγω προσθήκη και την υπέγραψε ενώ υπήρχε προφορική συμφωνία εκ των προτέρων ότι ουσιαστικά δεν υπήρχε διαφορετικό τίμημα για την αξία της κατοικίας και των επίπλων και του εξοπλισμού. Ως εκ των άνω τόσο η σχετική μαρτυρία της Εναγόμενης όσο και των Μ.Υ.2 και Μ.Υ.3 αποτελεί εξωγενή μαρτυρία που παρά το ότι εισήχθηκε χωρίς ένσταση, δεν μπορεί και δεν πρέπει στο στάδιο αυτό να ληφθεί υπόψην εφόσον πρόκειται για μη παραδεκτή μαρτυρία. Όσον αφορά την υπόλοιπη μαρτυρία της Μ.Υ.2 και το μέρος εκείνο της μαρτυρίας της Εναγόμενης αναφορικά με το κατά πόσο το πρωί πριν την μεταβίβαση, η Μ.Υ.2 μετέβηκε στην επίδικη κατοικία, κατέγραψε τα έπιπλα που παρέμειναν σε πρόχειρη σημείωση και μετά ετοίμασε και εκτύπωσε το τεκμήριο 6 και την ίδια μέρα στη συνέχεια όταν έπιναν καφέ στο καφενείο του Κτηµατολογίου πριν την ολοκλήρωση της µεταβίβασης τόσο η Εναγόμενη όσο και η μάρτυρας ανέφεραν στην Ενάγουσα ότι η Εναγόμενη πήρε κάποια έπιπλα και η Ενάγουσα δεν αντέδρασε καθόλου εφόσον είχε συµφωνήσει από πριν καθώς και ότι η Ενάγουσα τους είπε ότι δεν ήθελε τον κατάλογο αυτό, θα πρέπει να λεχθούν τα εξής: To εν λόγω τεκμήριο 6 το οποίο είναι τυπωμένο σε επιστολόχαρτο της ROUSSOS REAL ESTATES αναγράφει τα εξής: «Οικία Helen Galloway Michie Kατοπιν επιθεωρησεως στην οικια πριν να μεταβιβαστη στην Ειρηνη Κονναρη, στην οικια υπηρχαν τα ακόλουθα έπιπλα: - Κουζινα: Ολα τα ηλεκτρικα ειδη (πλυντηριο, ψυγειο, πλυντηριο πιατων, µατια, φουρνος και microwave, σαλοvι, πολυθρονες, σταντ τηλεορασης, εξι καρεκλες της κουζινας. - Κουρτινες σε ολα τα δωµατια, ολα τα χαλια στον 1ον όροφο ολα τα a/c, τεσσερα καλοριφερ και το επιπροσθετο τζακι στην κουζινα. - Ολοι οι πολυελαιοι και ενας μεγαλος καθρεπτης στον µπαvιo.» Στη συνέχεια πιο κάτω αναγράφεται τυπωμένη η ημερομηνία και ώρα «3/07/2008, 7: πμ» αλλά είναι διαγραμμένος με στυλό ο τυπωμένος αριθμός 7 και από πάνω αναγράφεται χειρόγραφα με στυλό ο αριθμός 6 ώστε η ημερομηνία να διαβάζεται 3/06/
- Τέλος στο κάτω αριστερό μέρος του τεκμηρίου αναγράφεται το ονοματεπώνυμο «Γιουλα Ρουσου» πάνω στο οποίο υπάρχει σφραγίδα «ROUSSOS REAL ESTATES GEORGIA ROUSSOU REG. No 397» και κάτω από αυτά μια υπογραφή. Σε σχέση με το μέρος αυτό της μαρτυρίας είναι ουσιαστικά η θέση της Ενάγουσας ότι επίσης δεν πρέπει να γίνει δεκτό. Η εν λόγω θέση στηρίζεται ουσιαστικά στο ότι στο τεκμήριο 6 είναι, ως προαναφέρθηκε, διορθωμένη με στυλό η ημερομηνία ενώ στο ίδιο έγγραφο που επισυνάφθηκε στην ένορκη δήλωση ημερ. 18.9.08 προς υποστήριξη της ένστασης της Εναγόμενης σε αίτηση για έκδοση συντηρητικού διατάγματος, η εν λόγω ημερομηνία είναι «3/06/2008» και δεν φέρει οποιαδήποτε διόρθωση. Πράγματι πρέπει να λεχθεί ότι οι σχετικές θέσεις της Μ.Υ.2 και της Εναγόμενης δεν είναι σταθερές και δεν βρίσκουν έρεισμα στη λογική. Συγκεκριμένα η Μ.Υ.2 ανέφερε αρχικά στην αντεξέταση της ότι το τεκμήριο 6 είναι το πρωτότυπο και το μόνο τέτοιο που υπέγραψε και ότι μετά που το τύπωσε διαπίστωσε ότι έκανε τυπογραφικό λάθος. Όταν όμως της υποδείχθηκε το έγγραφο που, ως προαναφέρθηκε, είναι επισυνημμένο στην ένορκη δήλωση ημερ. 18.9.08 ανέφερε ότι μπορεί να έκανε δύο και ότι δεν θυμάται εάν έκανε, για να πει αμέσως μετά ότι βλέποντας τα δύο έγγραφα στο Δικαστήριο, τα έκανε. Προσπαθώντας δε να δώσει μια εξήγηση, ενθυμούμενη δήθεν πλέον, είπε ότι το τεκμήριο 6 το έκανε πρώτο και μετά που το υπέγραψε διόρθωσε το άλλο που έκανε. Η θέση όμως αυτή θα ήταν ενδεχομένως πειστική εάν στη συνέχεια δεν επέμενε ότι και τα δύο έγγραφα τα έκανε στις 3.6.08 εφόσον εάν έτσι είχαν τα πράγματα θα αναμενόταν λογικά να πάρει στο Κτηματολόγιο για να υποδείξει στην Ενάγουσα το ορθώς τυπωμένο έγγραφο και όχι αυτό που διόρθωσε με στυλό. Πέραν τούτου δεν εξηγήθηκε πως βρέθηκε το δεύτερο έγγραφο στην προαναφερόμενη ένορκη δήλωση. Ως εκ των άνω κρίνω ότι ούτε αυτό το μέρος της μαρτυρίας της Μ.Υ.2 και της Εναγόμενης μπορεί να γίνει δεκτό. Όσον αφορά την υπόλοιπη μαρτυρία της Μ.Υ.3 θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτή αφορούσε το τι είχε το διαμέρισμα που ενοικίασε η Εναγόμενη μετά την πώληση της επίδικης κατοικίας και συγκεκριμένα ανέφερε ότι αυτό ήταν πλήρως εξοπλισµένο δηλ. διέθετε μάτια, φούρνο, ψυγείο, ηλεκτρικές συσκευές και air-condition αλλά δεν είχε έπιπλα. Όσον αφορά το μέρος λοιπόν αυτό θα πρέπει να λεχθεί ότι ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση της και η θέση της παρέμεινε ακλόνητη. Συνεπώς το μέρος αυτό της μαρτυρίας της Μ.Υ.3 γίνεται δεκτό. Ο δε Μ.Υ.4 μου έκανε καλή εντύπωση. Απαντούσε με ευθύτητα τις ερωτήσεις και με βάση της μνήμη του και ήταν συνεπής και σταθερός στις θέσεις του, οι οποίες δεν κλονίσθηκαν κατά την αντεξέταση του και γενικά μου άφησε την εικόνα ενός ειλικρινούς και ανεξάρτητου μάρτυρα. Ως εκ των άνω η μαρτυρία του γίνεται δεκτή. Όσον δε αφορά το υπόλοιπο της μαρτυρίας της Εναγόμενης, αυτό αφορά το τι έπιπλα υπήρχαν στο σπίτι κατά το χρόνο της σύναψης της συμφωνίας τεκμηρίου 4 και ποια αφαιρέθηκαν από εκεί από την ίδια δύο μέρες πριν τη μεταβίβαση του ακινήτου στην Ενάγουσα. Όσον αφορά το θέμα του ποια έπιπλα υπήρχαν στο σπίτι κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας, με δεδομένο ότι στο τεκμήριο 4 δεν γίνεται οποιαδήποτε αναλυτική αναφορά και δεν επισυνάπτεται οποιοσδήποτε κατάλογος, μπορεί, ως έχει προαναφερθεί, να δοθεί σχετική μαρτυρία. Θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι η θέση της Εναγόμενης για το ποια έπιπλα και εξοπλισμός υπήρχε στο σπίτι κατά τη σύναψη της συμφωνίας ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε και παρέμεινε ακλόνητη. Δεν αμφισβητήθηκε δε ούτε ότι τα έπιπλα και ο εξοπλισμός δεν ήταν καινούρια, κάτι που άλλωστε ουσιαστικά δέχθηκε και η Ενάγουσα. Είπε δε σχετικά η Εναγόμενη ότι δεν γνώριζε την αξία αυτών. Ανέφερε επίσης ρητά ποια έπιπλα αφαίρεσε από την επίδικη κατοικία και είπε ότι όλα τα άλλα έπιπλα και εξοπλισμός παρέμειναν εκεί. Η θέση της δε ότι δεν πήρε όλα τα έπιπλα και τον εξοπλισμό που υπήρχαν στο σπίτι ουσιαστικά ενισχύεται από τον Μ.Υ.4 που έκανε την σχετική μετακόμιση και ο οποίος υποστήριξε, χωρίς να αμφισβητηθεί, ότι έμειναν στην κατοικία κάποια έπιπλα και όλος ο εξοπλισµός, δηλαδή ηλεκτρικά είδη, πλυντήριο, ψυγείο, πλυντήριο πιάτων, ολόκληρος ο φούρνος, microwave, τα air-condition, τα καλοριφέρ, κουρτίνες, χαλιά. Περαιτέρω η θέση της κρίνεται λογική λαμβανομένης υπόψην της μαρτυρίας της Μ.Υ.3, η οποία ανέφερε ότι το εν λόγω διαμέρισμα όπου η Εναγόμενη μετακόμισε δεν διέθετε έπιπλα αλλά ήταν πλήρως εξοπλισµένο αφού διέθετε μάτια, φούρνο, ψυγείο, ηλεκτρικές συσκευές και air-condition και άρα δεν υπήρχε ανάγκη η Εναγόμενη να αφαιρέσει τέτοια από την επίδικη κατοικία. Ως εκ των άνω αυτό το μέρος της μαρτυρίας της Εναγόμενης γίνεται δεκτό. Τέλος η μαρτυρία της Ενάγουσας μπορεί να διαχωρισθεί σε δύο μέρη. Το πρώτο αφορά το ποια έπιπλα υπήρχαν στην επίδικη οικία κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας και ποια παρέμειναν μετά την μεταβίβαση. Το δεύτερο μέρος αφορά ουσιαστικά τα υπόλοιπα θέματα που έχουν να κάνουν κυρίως με τη σύναψη της επίδικης συμφωνίας και τα όσα έγιναν μέχρι και την ημέρα της μεταβίβασης. Όσον αφορά το δεύτερο μέρος της μαρτυρίας της η Ενάγουσα θα πρέπει να λεχθεί ότι μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν σταθερή στις θέσεις της, οι οποίες χαρακτηρίζονταν από συνέπεια και λογική και στηρίζονταν άλλωστε στο τεκμήριο
- Όσον αφορά όμως το πρώτο μέρος της μαρτυρίας της θα πρέπει να λεχθεί ότι η Ενάγουσα δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Προσπάθησε κατά τη μαρτυρία της να πείσει ότι η Εναγόμενη παραβαίνοντας την επίδικη συμφωνία αφαίρεσε όλα τα έπιπλα και τον εξοπλισμό που υπήρχαν κατά το χρόνο σύναψης αυτής. Στην προσπάθεια της όμως αυτή ήταν υπερβολική και όχι το ίδιο θετική με το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας της, η μνήμη της παρουσιαζόταν επιλεκτική και οι σχετικές θέσεις της στερούνται πειστικότητας και λογικής. Συγκεκριμένα: Ήταν ουσιαστικά η θέση της ότι με βάση τη συμφωνία τεκμήριο 4 η επίδικη οικία θα της μεταβιβαζόταν με όλα τα έπιπλα, τον εξοπλισμό και το περιεχόμενο συμπεριλαμβανομένων κουρτίνων, χαλιών και φωτιστικών. Αυτή η θέση της όμως είναι εμφανώς υπερβολική εφόσον δεν ισχύει σε όλη της την έκταση. Αυτό γιατί, ως έχει προαναφερθεί, στο τεκμήριο 4 γίνεται αναφορά μόνο σε έπιπλα και τον εξοπλισμό της κουζίνας («the price for the furniture in the house and Kitchenware») και σε τίποτα άλλο όπως π.χ. σε συσκευές κλιματισμού ή φωτιστικά που ανέφερε η Ενάγουσα. Κατά την κυρίως εξέταση της δε απέφυγε να αναφέρει συγκεκριμένα ποια ήταν τα έπιπλα και ο εξοπλισμός που υπήρχε στο σπίτι κατά τη σύναψη της συμφωνίας. Στην αντεξέταση της μόνο είπε σχετικά αλλά γενικά και αόριστα ότι το σπίτι ήταν πλήρως επιπλωμένο με όλα τα ηλεκτρικά είδη της κουζίνας και όλες τις ηλεκτρικές συσκευές του σπιτιού, τηλεόραση, φωτιστικά, κουρτίνες, καθρέφτες. Όταν δε ρωτήθηκε γιατί ουσιαστικά δεν επισυνάφθηκε στο τεκμήριο 4 σχετικός κατάλογος έδωσε τη μη πειστική, εάν ληφθεί υπόψην το ύψος ολόκληρου του τιμήματος της αγοραπωλησίας αλλά και το ύψος της τιμή των επίπλων, δικαιολογία ότι ήταν η πρώτη αγορά ακινήτου για την ίδια στην Κύπρο και δεν ήξερε πως γίνονται αυτά καθώς και ότι η κτηματομεσίτρια δεν της είπε ότι χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση η γραπτή συμφωνία, η οποία να σημειωθεί ότι ετοιμάσθηκε από την Ενάγουσα, η οποία εάν και είπε ότι δεν είχε σχετική εμπειρία εντούτοις δεν παύει να είναι δικηγόρος που θα μπορούσε να μελετήσει το θέμα ή να λάβει κάποια συμβουλή για ένα τέτοιο προσωπικό της θέμα. Κατά την κυρίως εξέταση της και μόνο ειδικά προς απάντηση της δικογραφημένης θέσης της Εναγόμενης αναφορικά με τα έπιπλα που εκείνη ισχυρίζεται ότι πήρε, η Ενάγουσα αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα έπιπλα που είχαν αφαιρεθεί. Ανέφερε δε σχετικά ότι την 4.6.08 όταν μετέβηκε στην οικία µε έκπληξη διαπίστωσε ότι το σπίτι ήταν εντελώς άδειο, δεν υπήρχαν έπιπλα και εξοπλισµός διότι αυτά είχαν όλα αφαιρεθεί συµπεριλαµβανοµένων ακόµη και των καθρεπτών που υπήρχαν στα µπάνια. Αναφέρθηκε δε πλέον σε συγκεκριμένα έπιπλα καθώς και σε όλα τα φωτιστικά, όλες τις κουρτίνες, όλα τα χαλιά και γενικά και αόριστα σε εξοπλισμό κουζίνας. Στην αντεξέταση της δε για πρώτη φορά ανέφερε ότι στις 4.6.08 όταν μπήκε στο σπίτι δεν υπήρχαν ούτε air condition, ούτε ψυγείο ούτε άλλες συσκευές καθώς και ότι η Εναγόμενη είχε αφαιρέσει και τα μάτια (εστία) της κουζίνας. Ενώ δε η θέση της ήταν ότι η Εναγόμενη αφαίρεσε τα πάντα από το σπίτι και ότι αυτό το διαπίστωσαν όχι μόνο ο σύζυγος της την ίδια μέρα αλλά και γνωστοί της και παρά το ότι αυτό αμφισβητήθηκε πλήρως κατά την αντεξέταση της εντούτοις, χωρίς να δώσει κάποια έστω δικαιολογία, δεν κάλεσε κανένα από τα πρόσωπα αυτά ως μάρτυρα για να επιβεβαιώσουν τη θέση της. Περαιτέρω στην κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι μετά που η Εναγόμενη πήρε τα έπιπλα η Ενάγουσα μίλησε μαζί της και ότι επανειλημµένα ζήτησε από την Εναγοµένη όπως της επιστρέψει το ποσό που αντιπροσωπεύει την συµφωνηθείσα αξία των επίπλων, περίμενε κάποια αντίδραση αλλά η Εναγόμενη δεν απάντησε και σιγά-σιγά αγοράζοντας καινούρια έπιπλα, τον εξοπλισμό και άλλα αναγκαία η Ενάγουσα μετακόμισε στο σπίτι. Χωρίς να συμπληρώσει όσα πήρε η Εναγόμενη από το σπίτι η Ενάγουσα μέχρι σήμερα πλήρωσε σχεδόν €51,
- Παρουσίασε δε ως τεκμήριο 5 τις σχετικές αποδείξεις. Στην αντεξέταση της όμως όταν ρωτήθηκε σχετικά με τις όποιες επικοινωνίες είπε ότι τηλεφώνησε στην Εναγόμενη μόνο δύο φορές και ότι αυτό έγινε την ίδια μέρα δηλ. στις 4.6.08 και ότι μετά που πήγε και πήρε συμβουλή από δικηγόρο η Εναγόμενη αρνήθηκε να συζητήσει μαζί της και ότι τα έπιπλα και ο εξοπλισμός τα πήρε και δεν θα της επέστρεφε χρήματα. Παρόλα αυτά σε άλλο σημείο της αντεξέτασης της απέφυγε ουσιαστικά επιμελώς να απαντήσει ευθέως σε ερώτηση πότε μετακόμισε στο σπίτι, λέγοντας ότι δεν θυμάται συγκεκριμένη ημερομηνία και ότι περίμενε κάποιο χρόνο πως θα εξελιχθούν τα πράγματα με την Εναγόμενη και αν θα της επέστρεφε τα έπιπλα και επειδή το σπίτι ήταν άδειο δεν μπορούσε να κατοικήσει άμεσα μέχρι να αγοράσει τουλάχιστο κάποια αναγκαία πράγματα. Από δε το τεκμήριο 5 που η ίδια κατέθεσε στο Δικαστήριο φαίνεται όμως ότι αγορές, κατ' ισχυρισμό προς αντικατάσταση των επίπλων και εξοπλισμού που αφαίρεσε η Εναγόμενη, άρχισε να κάνει από τον Μάρτιο του 2009 δηλ. 9 μήνες αργότερα. Με δεδομένο λοιπόν ότι δεν αναμενόταν οποιαδήποτε διευθέτηση με την Εναγόμενη δεν είναι λογική η θέση της Ενάγουσας ότι ενώ δεν υπήρχαν καθόλου έπιπλα και εξοπλισμός, περίμενε 9 μήνες για να προχωρήσει σε κάποιες έστω σχετικές αγορές, για ένα ακίνητο που αγόρασε για να το χρησιμοποιήσει ως κατοικία. Η ύπαρξη δε των αποδείξεων του τεκμηρίου 5, ενόψει των ανωτέρω, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιβεβαιώνει δίχως άλλο τη θέση της Ενάγουσας εφόσον οι εν λόγω αγορές καινούριων επίπλων και εξοπλισμού μπορεί να έγιναν ανεξαρτήτως του ότι στην οικία παρέμειναν αυτά που υπήρχαν κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας δηλ. προς αντικατάσταση των παλαιών με καινούρια. Ως εκ των άνω κρίνω ότι όσον αφορά αυτό το μέρος της μαρτυρίας της η Ενάγουσα δεν ήταν ειλικρινής και συναφώς η σχετική μαρτυρία της δεν γίνεται δεκτή και απορρίπτεται. Αναφορικά με την αποδοχή μέρους μαρτυρίας μάρτυρα και απόρριψης άλλου μέρους παραπέμπω στις υποθέσεις Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ.
- Ευρήματα Με βάση λοιπόν τη μαρτυρία που έγινε δεκτή καταλήγω στα ακόλουθα: Την 2.4.08 υπογράφθηκε στην Λεµεσό αγοραπωλητήριο έγγραφο (τεκμήριο 4) δυνάµει του οποίου η Εναγοµένη πώλησε στην Ενάγουσα το ακίνητο με αρ. εγγραφής 0/30008 Φ./Σχ. 54/51 τεµάχιο 789, το οποίο βρίσκεται στην οδό Τελαµώνος 1, Ποταµός Γερµασόγειας, στην τιµή των €461.322,
- Στο συνολικό αυτό τίμημα περιλαμβανόταν τόσο η τιμή του ακινήτου όσο και η τιμή των επίπλων και του εξοπλισμού κουζίνας που υπήρχε κατά το χρόνο εκείνο στην κατοικία. Συγκεκριμένα καθορίσθηκε στην εν λόγω συμφωνία ως τίμημα για την οικία αυτό των €418.607,35 και ως τιμή για τα έπιπλα και τον εξοπλισμό κουζίνας το ποσό των €42.715,
- Τότε μέσα στη περιουσία υπήρχαν τα ακόλουθα: ένα διπλό κρεβάτι, δύο μονά κρεβάτια, ένα ερμάρι για τα ρούχα, τρία κομοδίνα, ένας καλόγηρος (κρεμμάστρα ρούχων), μια βιβλιοθήκη, τα έπιπλα της σάλας, τρία τραπεζάκια καφέ, ένα τραπέζι γευμάτων, έξι καρέκλες τραπεζιού της κουζίνας, ένας μεγάλος καναπές, μια μικρή καρέκλα, ένα έπιπλο τηλεόρασης, μια τηλεόραση, ένα ψυγείο, ένας καταψύκτης, πλυντήριο πιάτων, φούρνος, μάτια του φούρνου, φούρνος μικροκυμάτων, πλυντήριο, ταπέτα στο πάτωμα, στη σάλα υπήρχε κουρτίνα σε δύο τοίχους, δύο μεγάλοι πολυέλεοι στη μπροστινή σάλα και ένας μικρότερος που φαινόταν μέσω της μπροστινής πόρτας, άλλοι δύο πολυέλεοι που ήταν στο διάδρομο που οδηγούσε πάνω, δύο σαν κηροπήγια που κρέμονταν από το ταβάνι, μια μονάδα κλιματισμού σε κάθε δωμάτιο, στη πίσω σάλα ένα σιδερένιο σφυρηλατημένο τζάκι, τρεις καθρέφτες μπάνιου και κουνουπιέρα στο παράθυρο. Τα πιο πάνω δεν ήταν καινούρια. Την 1.6.08 η Εναγόμενη αφαίρεσε από την επίδικη κατοικία μέρος και μόνο από τα έπιπλα που προαναφέρθηκαν. Την 3.6.08 η Ενάγουσα και η Εναγοµένη μετέβηκαν στο Κτηµατολόγιο Λεµεσού όπου, αφού η Ενάγουσα κατέβαλε στην Εναγοµένη ολόκληρο το συµφωνηθέν τίµηµα πώλησης εκ €461.322,39 και πλήρωσε το φόρο μεταβίβασης, η Εναγοµένη µεταβίβασε και ενέγραψε επ' ονόµατι της Ενάγουσας το πιο πάνω ακίνητο. Μετά δε από αυτό η Εναγόμενη δεν επέστρεψε στην Ενάγουσα κανένα από τα έπιπλα που αφαίρεσε ούτε και τις κατέβαλε οποιαδήποτε χρήματα. Συμπεράσματα Ως έχει προαναφερθεί από το λεκτικό της γραπτής συμφωνίας τεκμήριο 4 συνάγεται σαφώς ότι η συμφωνία σε σχέση με τα έπιπλα και τον εξοπλισμό της κουζίνας και την συνολική αγοραία αξία αυτών αφορούσε όλα όσα από αυτά υπήρχαν στο σπίτι κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας. Στην εν λόγω συμφωνία δεν επισυνάπτεται δε οποιοσδήποτε κατάλογος για έπιπλα ή εξοπλισμό. Η αξίωση της Ενάγουσας, ως την προώθησε, εμφανώς αφορά το συνολικό ποσό της αξίας των επίπλων που αναφέρεται στην εν λόγω συμφωνία ήτοι €42.715,
- Ήταν συναφώς η θέση της, ως προαναφέρθηκε, ότι η Εναγόμενη αφαίρεσε από την επίδικη οικία όλη την επίπλωση και τον εξοπλισµό που υπήρχε κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας. Δεν ήταν δηλ. η θέση της ότι η Εναγόμενη αφαίρεσε μέρος των πιο πάνω. Συνεπώς με βάση τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της η Ενάγουσα όφειλε να αποδείξει ότι αφαιρέθηκαν όλα τα έπιπλα και ο εξοπλισμός. Η θέση της όμως αυτή, για τους λόγους που εξηγήθηκαν ανωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας της, δεν έγινε δεκτή. Ως προέκυψε όμως από τη μαρτυρία της Εναγόμενης και αποτέλεσε εύρημα του Δικαστηρίου, κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας τεκμήριο 4 δηλ. στις 2.4.08, υπήρχαν στο σπίτι συγκεκριμένα έπιπλα και εξοπλισμός κουζίνας. Από αυτά η Εναγόμενη αφαίρεσε την 1.6.08 μέρος και μόνο των επίπλων. Το βάρος απόδειξη όμως της αξίας των επίπλων αυτών παραμένει φυσικά στην Ενάγουσα, στα πλαίσια απόδειξης της ζημιάς που υπέστη. Δεν τέθηκε δε ενώπιον του Δικαστηρίου καμία μαρτυρία αναφορικά με την αξία των εν λόγω επίπλων. Δεν μου διαφεύγει ότι η Ενάγουσα κατέθεσε δέσμη αποδείξεων (τεκμήριο 5) με βάση την οποία ισχυρίσθηκε ότι αγόρασε καινούρια έπιπλα, εξοπλισμό και κουρτίνες. Η σχετική θέση της όμως ήταν ότι αυτά τα αγόρασε προς αντικατάσταση μέρους αυτών που η Εναγόμενη αφαίρεσε και συναφώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θέση της ότι η Εναγόμενη αφαίρεσε τα πάντα, η οποία όμως δεν έγινε δεκτή. Πέραν δε και ανεξάρτητα του πιο πάνω πρέπει να λεχθεί ότι η Ενάγουσα δεν υποστήριξε σε κανένα σημείο (ούτε στις τελικές αγορεύσεις της) ότι θα πρέπει να αποζημιωθεί για την αξία των καινούριων επίπλων που αγόρασε. Εν πάση δε περιπτώσει θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι, με δεδομένο το εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Εναγόμενη αφαίρεσε μέρος και μόνο των επίπλων και την απόρριψη της αντίστοιχης θέσης της Ενάγουσας, εάν εθεωρείτο ότι η αξίωση της Ενάγουσας προωθείτο και σε αυτή τη βάση δηλ. για τα καινούρια έπιπλα που αγόρασε, θα έπρεπε η τελευταία να επεξηγήσει με σαφή και λεπτομερή τρόπο και να αποδείξει ποια από τα αναφερόμενα στις αποδείξεις του τεκμηρίου 5 καινούρια έπιπλα αντιστοιχούν στα έπιπλα που πράγματι αφαιρέθηκαν, κάτι που όμως δεν έπραξε. Συνεπώς κρίνεται ότι η Ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την ζημιά που υπέστη από την εκ μέρους της Εναγόμενης αφαίρεση μέρους των επίπλων για τα οποία κατέβαλε το τίμημα στα πλαίσια της επίδικης συμφωνίας. Κατ' επέκταση κρίνω ότι η Ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την απαίτηση της και συναφώς η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Εναγόμενης και εναντίον της Ενάγουσας, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................. Φ. Τιμοθέου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil/Other Actions/Final (Αναφορά: Αστικό/Τελική Απόφαση/Παράβαση συμφωνίας) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο