ΗΡΑΚΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ν. ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρ. Αγωγής: 6550/2007, 31/1/2014

(1)έως

(4)καθώς και στις παραγράφους 6, 7 και 8 της έκθεσης απαίτησης. Στην Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι, αφού παραδέχονται την ηλικία του Ενάγοντα κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής και ότι αυτός εργοδοτείτο στην υπηρεσία των Εναγομένων και στις 26.06.06 είχε ατύχημα στο χώρο εργασίας του, ισχυρίζονται ότι το εν λόγω ατύχημα προκλήθηκε λόγω της αποκλειστικής αμέλειας του Ενάγοντα, λεπτομέρειες της οποίας παρέχονται μέσα από τα σημεία (α) μέχρι (λ) της παραγράφου 7 της υπεράσπισης. Παράλληλα, οι Εναγόμενοι απορρίπτουν όλους τους ισχυρισμούς που ο Ενάγοντας επικαλείται μέσα από τις λεπτομέρειες αμέλειας και την κατ' ισχυρισμό παράβαση καθηκόντων που απορρέουν από τη σχετική νομοθεσία και κανονισμούς και αναφέρουν ότι έλαβαν όλα τα κατάλληλα, αναγκαία και ασφαλή μέσα και προφυλάξεις τις οποίες ένας λογικός και σώφρων εργοδότης θα λάμβανε για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων του και ότι ταυτόχρονα διατηρούσαν ασφαλές και κατάλληλο σύστημα εργασίας. Επιπροσθέτως, οι Εναγόμενοι αρνούνται και απορρίπτουν τις λεπτομέρειες των κατ' ισχυρισμό σωματικών βλαβών του Ενάγοντα θεωρώντας ότι αυτές είναι διογκωμένες και/ή υπερβολικές και/ή προϋπήρχαν του ατυχήματος. Οι Εναγόμενοι ακόμη θεωρούν υπερβολικές και διογκωμένες τις ειδικές ζημιές που ο Ενάγοντας επικαλείται ότι υπέστηκε. Ανεξαρτήτως όμως αυτού, είναι η θέση των Εναγομένων ότι ο Ενάγοντας εμποδίζεται να αξιώνει αποζημιώσεις για απώλεια μισθού για την περίοδο από 26.06.06 μέχρι 30.12.06 επειδή ισχυρίζονται ότι του έχουν καταβληθεί. Παραδεκτά Γεγονότα: Με βάση το περιεχόμενο των δικογράφων, τα πιο κάτω γεγονότα αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων στην παρούσα αγωγή: - Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, ο Ενάγοντας εργοδοτείτο στην υπηρεσία των Εναγομένων. - Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, ο Ενάγοντας ήταν 46 ετών. - Στις 26.06.06 και ενώ ο Ενάγοντας εργαζόταν σε νησίδα του παραλιακού δρόμου (Μόλος) στην οδό Χρ. Χατζηπαύλου στην Λεμεσό είχε ατύχημα. Επιπλέον, οι Εναγόμενοι μέσα από την υπεράσπιση τους δεν αμφισβητούν ότι μεταξύ των ιδίων και του Ενάγοντα υπήρχε σύμβαση εργοδότησης, ένας εκ των όρων της οποίας ήταν οι Εναγόμενοι να λάβουν όλα τα δέοντα, ασφαλή και προφυλακτικά μέτρα και παράλληλα να παρέχουν και να διατηρούν κατά τη διάρκεια της εργασίας ασφαλισμένα μέσα και κατάλληλο σύστημα εργασίας. Τα πιο πάνω παραδεχτά γεγονότα εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και μαζί με την πιο πάνω μη αμφισβήτηση αποτελούν αυτόματα μέρος των ευρημάτων του. Επιπλέον, εάν και εφόσον κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μέσα από την ακροαματική διαδικασία, το Δικαστήριο διαπιστώσει περαιτέρω παραδοχές καθώς επίσης άλλες μη αμφισβητήσεις επί οποιονδήποτε θέσεων ενός διαδίκου από τους άλλους τότε αυτά θα αποτελούν επίσης μέρος των ευρημάτων του στα πλαίσια έκδοσης της παρούσας απόφασης. Προσαχθείσα μαρτυρία: Για την απόδειξη της απαίτησης του ο Ενάγοντας παρουσίασε δύο μάρτυρες, ήτοι τον εαυτό του (ΜΕ1) και τον χειρούργο ορθοπεδικό Δρ. Φίλιππο Σιμιλλίδη (ΜΕ2). Οι δε Εναγόμενοι προς υπεράσπιση τους παρουσίασαν επίσης δύο μάρτυρες και συγκεκριμένα τον προϊστάμενο της υπηρεσίας πρασίνων του Δήμου Λεμεσού Σταύρο Ιωαννίδη (ΜΥ1) και τον ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο και τραυματολόγο Δρ. Ηλία Γεωργίου (ΜΥ2). Παράλληλα, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης κατατέθηκαν 6 τεκμήρια. Πλήρης έκταση της μαρτυρίας που δόθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου βρίσκεται καταγραμμένη στα πρακτικά που τηρούνται και απλά πιο κάτω παρουσιάζεται μια συνοπτική παράθεση της με περισσότερες λεπτομέρειες να δίδονται εκεί που κρίνεται σκόπιμο για σκοπούς αξιολόγησης της, εξαγωγής ευρημάτων και συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. ΜΕ1 ήταν ο Ενάγοντας, του οποίου η κυρίως εξέταση του ήταν γραπτή δήλωση που κατατέθηκε στην παρούσα διαδικασία ως Τεκμήριο 1 σαν μέρος της κυρίως εξέτασης του. Ο Ενάγοντας ακόμη κατάθεσε ιατρικό πιστοποιητικό του χειρούργου ορθοπεδικού Δρ. Φίλιππου Σιμιλλίδη ημερομηνίας 06.02.07 ως Τεκμήριο 2, ιατρικό πιστοποιητικό του χειρούργου ορθοπεδικού-αθλητίατρου Δρ. Σίμου Ιωάννου ημερομηνίας 06.06.07 σαν Τεκμήριο 3 και ιατρική αναφορά ημερομηνίας 30.06.07 του ιατρικού ακτινολόγου Δρ. Ανδρέα Κοτζιαμάνη επί ψηφιακής ακτινογραφίας αριστερού άκρου ποδός σαν Τεκμήριο

1. Στη γραπτή δήλωση του ο Ενάγοντας αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ασκούσε τα καθήκοντα του εργάτη και/ή βοηθού κηπουρού με μηνιαίες απολαβές ύψους €1.732,52 (ισότιμο σε Λ.Κ.£1.014,00). Περί τις 26.06.06 έλαβε οδηγίες να ήταν βοηθός του συναδέλφου του Άννινου Νικολάου που ασχολείτο με την κοπή και περιποίηση γρασιδιού με τη χρήση ειδικής κοπτικής μηχανής σε νησίδα του παραλιακού δρόμου (Μόλος) στην οδό Χρ. Χατζηπαύλου στην Λεμεσό. Όπως ο Ενάγοντας σημειώνει, ενώ βρισκόταν κάτω από ένα δένδρο που ήταν φυτεμένο στη νησίδα και ασχολείτο με τον καθαρισμό και την περιποίηση του γύρω χώρου ο συνάδελφος του πέρασε απρόσεκτα τη μηχανή κοπής γρασιδιού πάνω από το αριστερό του πόδι με αποτέλεσμα να του προκαλέσει σοβαρή βλάβη στο αριστερό μεγάλο δάκτυλο καθώς και ειδικές ζημιές. Σύμφωνα με τον Ενάγοντα, επειδή είναι κωφάλαλος ο ίδιος δεν αντιλήφθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο την προσέγγιση της κοπτικής μηχανής. Όπως ο Ενάγοντας εξηγεί, ο ίδιος υπέστηκε κάταγμα φάλαγγας και υπεξάρθρημα DIP άρθρωσης του αριστερού ποδιού, ως αποτέλεσμα των οποίων αισθάνθηκε αφόρητους πόνους και υπέστηκε ταλαιπωρία ενώ η όλη αποθεραπεία του ήταν δύσκολη και επώδυνη. Περί τις 15.09.06 υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση όπου του έγινε ανάταξη του κατάγματος και αρθρόδεση της φαλαγγικής άρθρωσης με συγκράτηση από δύο K-wires τα οποία αφαιρέθηκαν με νέα επέμβαση μετά από νέα επέμβαση. Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.12.
2. Στις 01.12.06 το τραυματισμένο του δάκτυλο παρουσίασε διαπύηση και κάτω από τοπική αναισθησία του έγινε αφαίρεση του νυχιού. Το τραύμα αυτό επηρεάζει αρνητικά μετά από ορθοστασία και παρατεταμένη βάδιση με αποτέλεσμα να λαμβάνει αναλγητικά φάρμακα. Επίσης, μετά το ατύχημα του ο Ενάγοντας στερείται απολαύσεων ζωής, δραστηριότητες και ενδιαφέροντα που έκανε προηγουμένως όπως ποδόσφαιρο και τρέξιμο νιώθοντας γι' αυτό μειονεκτικά απέναντι στον κοινωνικό κύκλο του με αποτέλεσμα να επηρεάζεται όλη η ψυχοσωματική του υγεία. Περαιτέρω, συνεπεία του ατυχήματος, το οποίο ο Ενάγοντας αποδίδει σε αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων των Εναγομένων επαναλαμβάνοντας τις λεπτομέρειες που δικογραφούνται στην έκθεση απαίτησης του, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι υπέστηκε ιατρικά έξοδα Δρ. Σιμιλλίδη ύψους €751,48 (ισότιμο σε Λ.Κ.£440,00), ιατρικά έξοδα Δρ. Ιωάννου ύψους €341,72 (ισότιμο σε Λ.Κ.£200,00) και έξοδα φυσιοθεραπείας ύψους €512,58 (ισότιμο σε Λ.Κ.£300,00) συνολικού ποσού €1.606,
3. Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, ότι ασκούσε καθήκοντα καθαρισμού, κοψίματος λουλουδιών, κλαδεμάτων, σκουπίσματα στο ζωολογικό κήπο και καθαρισμού της περιοχής με σακούλια. Στην αρχή όταν ήταν στο κήπο έκοβε και λουλούδια ενώ αργότερα που μεταφέρθηκε στο τμήμα καθαριοτήτων και πήγε στο μόλο ήταν για καθαριότητα σκουπιδιών, τσιγάρα κ.λ.π. Στις 26.06.12 ο Άννινος Νικολάου του είπε ότι έλαβε οδηγίες να πάνε μαζί στη νησίδα όπου εκείνος θα έκοβε το γρασίδι με τη μηχανή και ο Ενάγοντας θα καθάριζε ότι η μηχανή άφηνε. Εδώ και 16 χρόνια λόγω της αναπηρίας του δεν λαμβάνει τηλεφώνημα και κατ' επέκταση απευθείας οδηγίες. Απλά του λεν οι άλλοι συνάδελφοι του τι να κάνει. Στη νησίδα είχε και σκουπίδια και πεταγμένα τενεκεδάκια αναψυκτικών καθώς και 80 βαρέλια, για τα οποία ο Ενάγοντας είναι υποχρεωμένος να καθαρίσει. Ο Νικολάου έπιασε τη μηχανή και μιλώντας στο τηλέφωνο έπαιζε μαζί της. Ο Νικολάου είχε το τηλέφωνο στον ώμο του και γελούσε. Τότε ο Ενάγοντας του θύμωσε για να σταματήσει να ομιλεί στο τηλέφωνο και να συγκεντρωθεί στην εργασία του αλλά αυτός του είπε να σιωπήσει. Ακολούθως, ο Ενάγοντας πήγε να πιεί νερό από το μπουκάλι του που ήταν κάτω από το δένδρο. Είχε στραμμένο το βλέμμα του στη θάλασσα. Δεν είδε από πού ερχόταν ο Άννινος με τη μηχανή του. Μπροστά του όμως δεν ήταν. Λόγω της αναπηρίας του δεν άκουσε τη μηχανή που ερχόταν προς το μέρος του και έτσι δεν μπόρεσε να αποφύγει τον τραυματισμό του. Η μηχανή πέρασε πάνω από το πόδι του κόβοντας το παπούτσι ασφαλείας τη υπηρεσίας και το δάκτυλο του. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση του συνηγόρου των Εναγομένων ότι το ατύχημα συνέβηκε από δική του αμέλεια και συγκεκριμένα επειδή έπαιζε με τον Νικολάου κάνοντας πειράγματα με τη μηχανή. Επιπλέον, ο Ενάγοντας δήλωσε πως όταν κτύπησε κλήθηκε ασθενοφόρο που τον μετέφερε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου εκεί απλά του καθάρισαν την πληγή, του χορήγησαν ένεση και του έραψαν το τραύμα. Χωρίς να του πουν ότι απαιτείτο η παραμονή του στο νοσοκομείο, ο ίδιος μετέβηκε σε ιδιωτική κλινική. Για 6 μήνες πονούσε πολύ το πόδι του. Τα έξοδα όλης της διαδικασίας ανάρρωσης του πληρώθηκαν από ασφαλιστική εταιρεία. Ο ίδιος, όπως είπε λαμβάνει αναλγητικά φάρμακα συνήθως το καλοκαίρι. Επανερχόμενος στα καθήκοντα του μεταφέρθηκε στο μόλο ενώ προηγουμένως ήταν στον ζωολογικό κήπο όπου σκούπιζε και καθάριζε φύλλα. Όταν στέκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα αισθάνεται πόνο. Πριν από το ατύχημα του έπαιζε ποδόσφαιρο με την ομάδα των κωφών για σκοπούς ψυχαγωγίας ενώ τώρα δεν μπορεί αφού το δάκτυλο του δεν λυγίζει καν. Επίσης, σύμφωνα με τον Ενάγοντα, επηρεάστηκε η ψυχολογία του υπό την έννοια ότι αγχώνεται. Δεν επισκέφτηκε όμως ψυχολόγο επειδή δεν τον χρειάζεται. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3, ο Ενάγοντας επισκέφτηκε τον Δρ. Ιωάννου παραπονούμενος για έντονο πόνο στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Ο εν λόγω ιατρός παρατήρησε συρραφή τραύματος 3 εκατοστών στο άνω μέρος του δαχτύλου με σημεία φλεγμονής, ερύθρεμα και οίδημα. Έτυχε θεραπεία του τραύματος με παράλληλη αντιβιοτική αγωγή. Με τοπική αναισθησία έγινε επανάταξη του υπεξαρθρήματος χωρίς όμως να επαναταχτεί πλήρως. Στον Ενάγοντα συνεστήθη η επανάταξη με γενική νάρκωση και η σταθεροποίηση προσωρινώς με καρφίδες. Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι τις 31.08.
4. Μέσα από το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό ο Δρ. Ιωάννου υπολογίζει το σύνολο των εξόδων του που περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και την έκδοση του Τεκμηρίου 3 στο ποσό των Λ.Κ.£200,00 (ισότιμο σε €341,72). Το δε Τεκμήριο 4 σημειώνει την παρατήρηση του Δρ. Κοτζιαμάνη ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας του μεγάλου δαχτύλου με εξάρθρημα αυτής. ΜΕ2 ήταν ο χειρούργος ορθοπεδικός Δρ. Φίλιππο Σιμιλλίδη, ο οποίος στην κυρίως εξέταση του, μεταξύ άλλων, υιοθέτησε το περιεχόμενο του ιατρικού πιστοποιητικού του ημερομηνίας 06.02.07 (Τεκμήριο 2). Σύμφωνα με το Τεκμήριο 2, ο εν λόγω ιατρός εξέτασε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 07.09.06 μετά από τραυματισμό του αριστερού μεγάλου δακτύλου. Ο Ενάγοντας αισθανόταν έντονους πόνους και δεν μπορούσε να περπατήσει. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε ότι ο αριστερός μεγάλος δάχτυλος ήταν πάρα πολύ διογκωμένος, πάρα πολύ επώδυνος στην ψηλάφηση και με πλήρη κατάργηση της κίνησης στη φαλαγγοφαλαγγική άρθρωση ενώ ακτινογραφίες που ο Ενάγοντας προσκόμισε έδειξαν κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας και εξάρθρημα του αριστερού μεγάλου δαχτύλου του ποδός στην φαλαγγοφαλαγγική άρθρωση. Ο ΜΕ2 συνέστησε χειρουργική επέμβαση για να αναταχθεί το εξάρθρημα και να γίνει αρθρόδεση της άρθρωσης, η οποία 3 μήνες μετά το ατύχημα παρουσίασε έντονες οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις τραυματική αιτιολογίας. Στις 15.09.06 ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στην ιδιωτική Πολυκλινική Υγεία όπου κάτω από γενική αναισθησία του έγινε ανοικτή κατάταξη του κατάγματος και αρθρόδεση της φαλαγγοφαλαγγικής άρθρωσης η οποία συγκρατήθηκε με 2 μεταλλικές βελόνες (K-wires). Ο Ενάγοντας εξήλθε της πολυκλινικής 2 ημέρες μετά την εγχείρηση και έκτοτε παρακολουθείτο σαν εξωτερικός ασθενής στο γραφείο του Δρ. Σιμιλλίδη. Στις 19.10.06 έγινε αφαίρεση των 2 K-wires και συνεστήθη στον Ενάγοντα φυσιοθεραπεία του αριστερού ποδιού. Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε συνολικά αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.12.
5. Την 01.12.06 παρουσιάστηκε διαπύηση του αριστερού μεγάλου δαχτύλου του ποδός και κάτω από τοπική αναισθησία έγινε αφαίρεση του όνυχος. Ο Ενάγοντας εξακολουθούσε και μετά να παραπονιέται για πόνο και διόγκωση στο αριστερό δάχτυλο ιδιαίτερα μετά από ορθοστασία ή παρατεταμένη βάδιση. Τα ενοχλήματα αυτά αναμένονται να συνεχιστούν χωρίς ποτέ να επαλειφθούν πλήρως και ο Ενάγοντας θα είναι αναγκασμένος να λαμβάνει αναλγητικά δισκία ή να απέχει μερικές ημέρες από την εργασία του. Μέσα από το ιατρικό πιστοποιητικό ο ΜΕ2 υπολόγισε και ανάλυσε τα ιατρικά έξοδα του σε Λ.Κ.£160,00 για 8 μετεγχειρητικές επισκέψεις των Λ.Κ.£20,00 η κάθε μία, Λ.Κ.£100,00 για την αφαίρεση K-wires, Λ.Κ.£80,00 για την αφαίρεση όνυχος και Λ.Κ.£100,00 για την έκδοση του Τεκμηρίου 2, σύνολο ιατρικών εξόδων Λ.Κ.£440,
6. Στην προφορική κατάθεση του στο Δικαστήριο ο Δρ. Σιμιλλίδης συνόψισε ότι ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε συνολικά σε 3 εγχειρήσεις: για την ανοιχτή κατάταξη του κατάγματος και αρθρόδεση της φαλαγγοφαλαγγικής άρθρωσης με τη βοήθεια 2 μεταλλικών βελόνων που καρφώθηκαν στα κόκκαλα του μεγάλου δαχτύλου, για την αφαίρεση των πιο πάνω βελόνων και για την αφαίρεση του νυχιού. Σύμφωνα με τον εν λόγω ιατρό, η μετεγχειρητική κατάσταση του Ενάγοντα ήταν επώδυνη και του προκάλεσε ταλαιπωρία. Γινόταν καθαρισμός του δαχτύλου στη μετεγχειρητική ουλή και καθαρισμός νυχιού. Μέχρι τις 31.12.06 ο Ενάγοντας δεν μπορούσε να βάλει κλειστό παπούτσι λόγω του τραυματισμού του δαχτύλου και της επέμβασης που είχε. Χρησιμοποιούσε μπαστούνι και βάδιζε με εμφανή χωλότητα. Μετά τις 31.12.06 ο Ενάγοντας μπορούσε να φορέσει κλειστό παπούτσι αλλά δυσκολευόταν να περπατήσει στις μύτες των ποδιών του λόγω της αρθρόδεσης του μεγάλου δαχτύλου. Ο Ενάγοντας αισθανόταν πόνο κατά την αφαίρεση των ραφών αλλά και κατά την αλλαγή των πληγών. Στις 19.11.12 ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο από τον ΜΕ2 στο γραφείο του τελευταίου με την ακτινογραφία που λήφθηκε στο αριστερό άκρο του ποδός του να κατατίθεται στην παρούσα διαδικασία ως Τεκμήριο
7. Μέσα από τον έλεγχο αυτό ο Δρ. Σιμιλλίδης διαπίστωσε ότι: (α) το κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας επουλώθηκε, (β) υπάρχει πλήρης αρθρόδεση της ονυχοφόρου φάλαγγας με την εγγύς του μεγάλου δαχτύλου, (γ) παρατηρείται δημιουργία εξωστώσεων στη βάση της ονυχοφόρου φάλαγγας, δηλαδή ο οργανισμός δημιουργεί μικρά κοκκαλάκια που ονομάζονται οστεόφυτα, (δ) παρατηρείται οστεοαρθρίτιδα στην πρώτη μετατάρσιο φαλαγγική άρθρωση, δηλαδή η άρθρωση αρχίζει να χαλά από τον τραυματισμό και τη μη καλή χρήση του δαχτύλου στο περπάτημα, πράγμα που προκαλεί πόνο και διόγκωση στην περιοχή, δημιουργώντας έτσι πρόβλημα και στη γειτονική περιοχή του δαχτύλου. Ο εν λόγω μάρτυρας καθόρισε σαν συνέπειες της οστεοαρθρίτιδας και των οστεοφύτων τη δυσκολία στο βάδισμα, έντονους πόνους και λήψη παυσίπονων και δυσφορία στο να στέκεται ο Ενάγοντας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όπως ο ιατρός αυτός ανάφερε, ο Ενάγοντας ο Ενάγοντας δεν μπορεί να παίζει ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα, πετόσφαιρα και αντισφαίριση επειδή θα δυσκολεύεται να στηρίζεται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του στο να τρέξει και να πηδήξει γιατί θα αισθάνεται πόνο. Καταλήγοντας, ο Δρ. Σιμιλλίδης ανάφερε ότι εκτός από τα έξοδα που αναφέρονται στο Τεκμήριο 2, υπάρχουν ακόμη €90,00 για τον προαναφερόμενο ακτινολογικό έλεγχο που ο ίδιος έκανε αλλά και για την κατάθεση του στο Δικαστήριο. Μέχρι σήμερα δεν έχει πληρωθεί τα έξοδα του. Σύμφωνα με τον ΜΕ2, ο ίδιος εξέτασε τον Ενάγοντα και άλλες φορές αλλά δεν έχει χρεώσει γι' αυτές. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ2 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, ότι αν ο Ενάγοντας ερχόταν κοντά του για θεραπεία την ίδια ημέρα του ατυχήματος ή την επόμενη θα επέλεγε και πάλι την αρθρόδεση επειδή η εναλλακτική λύση ήταν ο μερικώς ακρωτηριασμός. Συμφώνησε όμως ότι όσο πιο πολύς καιρός περνά τα πράγματα δυσκολεύουν περισσότερο. Αναφερόμενος στην χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των 2 K-wires, ο εν λόγω ιατρός είπε ότι παρόλο ότι δεν είναι δύσκολη εγχείρηση και γίνεται κάτω από τοπική νάρκωση εντούτοις πρόκειται για αρκετά επώδυνη διαδικασία για τον ασθενή. Ακολούθως, αφού του υποδείχτηκε το Τεκμήριο 5 ο ΜΕ2 είπε ότι το παρατηρούμενο σημείο της αρθρόδεσης του μεγάλου δαχτύλου στη φαλαγγοφαλαγγική άρθρωση σε συνδυασμό με τα ευρήματα οστεοαρθρίτιδας στο ίδιο δάχτυλο στη μετατάσσο φαλαγγική άρθρωση που εξήγησε σαν στένωση του μεσοαρθρίου διαστήματος παρουσία υπαρθρικών κύστεων, συνηγορούν για οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης, η οποία είναι πολύ κοντά στο σημείο τραυματισμού. Στήριξε το ιατρικό αυτό εύρημα του στο ότι οι παρακείμενες μετατάσσο φαλαγγικές αρθρώσεις του 2ου, 3ου και 5ου δαχτύλου δεν παρουσιάζουν ευρήματα μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας όπως αντίθετα παρατηρήθηκε με το 1ο δάχτυλο. Εκ μέρους της υπεράσπισης κατάθεσε ως πρώτος μάρτυρας ο Σταύρος Ιωαννίδης (ΜΥ1), γεωπόνος και προϊστάμενος της υπηρεσίας πρασίνων στο Δήμο Λεμεσού, ο οποίος στην κυρίως εξέταση του ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι ο Ενάγοντας είναι εργάτης και δραστηριοποιείτο στο χώρο της επίχωσης με συγκεκριμένα καθήκοντα την καθαριότητα του εν λόγω χώρου, στα οποία δεν περιλαμβάνεται η αποκοπή του γρασιδιού. Μετά την επιστροφή του Ενάγοντα στην εργασία του, ο τελευταίος ασκούσε τα ίδια καθήκοντα. Απλά λόγω μείωσης του φόρτου εργασίας στο συνεργείο μετακινήθηκε από το χώρο της επίχωσης στο δημόσιο κήπο και έκτοτε εργάζεται εκεί. Δίδοντας τη δική του εξήγηση για το ατύχημα ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι ο ίδιος έλαβε γνώση για το περιστατικό την επόμενη ημέρα που συνέβηκε από τον έκτακτο εργάτη του Δήμου Λεμεσού Άννινο Νικολάου που την ημέρα του ατυχήματος εργαζόταν στο χώρο της επίχωσης με κινούμενη χορτοκοπτική μηχανή, ο οποίος του είπε ότι τον πλησίασε ο Ενάγοντας χωρίς αρμοδιότητα ευθύνης και εργασίας στο συγκεκριμένο σημείο και στεκόταν μπροστά από τη μηχανή. Ο Νικολάου είπε στον ΜΥ1 ότι ο Ενάγοντας παρέλειψε να απομακρυνθεί παρά τις προτροπές του και στη συνέχεια κατά κάποιο τρόπο έβαλε το πόδι του κάτω από την μηχανή προκαλώντας ζημιά στο παπούτσι ασφαλείας που ο Ενάγοντας φορούσε με αποτέλεσμα να σχιστεί το δάχτυλο του ποδιού του και να μεταφερθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου και εξασφαλίστηκε πιστοποιητικό ασθενείας μέχρι τις 03.07.
8. Σύμφωνα με τον ΜΥ1 τα καθήκοντα του Ενάγοντα ήταν συγκεκριμένα και δεν μπορούσαν να αλλάξουν. Η δε καθαριότητα του χώρου επίχωσης ήταν αποκλειστική ευθύνη του Ενάγοντα και δεν μπορούσε οποιοσδήποτε άλλος να τον αντικαταστήσει. Την ημέρα του ατυχήματος ο Ενάγοντας δεν είχε κάποια εργασία για να βρίσκεται τη συγκεκριμένη στιγμή στο χώρο εκείνο. Ο Νικολάου δεν χρειαζόταν βοήθεια επειδή η μηχανή κοπής γρασιδιού μαζεύει το γρασίδι σε κάδο και όταν ο κάδος γεμίσει σταματά η χρήση της μηχανής, στις πλείστες περιπτώσεις από το χειριστή, αφαιρείται ο κάδος με το περιεχόμενο του να αδειάζει σε σακούλι. Με το τέλος της εργασίας τα σακούλια μαζεύονται και τοποθετούνται όλα στο πλακόστρωτο όπου περνά αυτοκίνητο και τα μαζεύει. Περαιτέρω, ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι οι προδιαγραφές της μηχανής κοπής γρασιδιού είναι τέτοιες που, μεταξύ άλλων, διασφαλίζουν την ασφάλεια του χειριστή της. Συγκεκριμένα, όπως ο ΜΥ1 ανάφερε, για να μπορεί να εργάζεται η μηχανή πρέπει ο χειριστής να κρατεί τόσο τον μοχλό τροφοδοσίας καυσίμων για τη λειτουργία της μηχανής όσο και τον μοχλό κίνησης της μηχανής. Επίσης, η εν λόγω μηχανή είναι κατασκευασμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί, πέραν το γρασίδι ενός μεγίστου ύψους, περνά από κάτω της παπούτσι και συγκεκριμένα παπούτσι ασφαλείας. Δεν γνωρίζει όμως το περιθώριο της μηχανής που επιτρέπει κάτι να εισχωρήσει από κάτω της και ούτε γνωρίζει το ύψος του παπουτσιού ασφαλείας. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ1, ανάμεσα σ' άλλα, δήλωσε ότι ο Νικολάου του είχε πει ότι ενώ αυτός βρισκόταν στο συγκεκριμένο χώρο με σκοπό να κουρέψει το γρασίδι, γύρω στις 12:00 μ.μ. ο Ενάγοντας χωρίς κανένα λόγο πήγε στον τόπο εκεί, στάθηκε μπροστά από την χορτοκοπτική μηχανή που χειριζόταν ο Νικολάου και τοποθέτησε το πόδι του κάτω από αυτή, παρόλο ότι είχε προειδοποιηθεί από τον Νικολάου να μετακινηθεί από μπροστά του, με αποτέλεσμα να σπάσει το παπούτσι ασφαλείας και να σχιστεί το δάχτυλο του ποδιού του. Ωστόσο δεν ήταν σε θέση να διευκρινίσει κατά πόσο ο Νικολάου σήκωσε την μηχανή πάνω και ο Ενάγοντας τοποθέτησε το πόδι του από κάτω ή αν όπως ήταν το πόδι του Ενάγοντα η μηχανή πέρασε από πάνω του. Είναι όμως η θέση του ότι αν ο Ενάγοντας περιοριζόταν στο χώρο ευθύνης του δεν θα υπήρχε ατύχημα. Ως προϊστάμενος κατέγραψε το περιστατικό μέσα από τα στοιχεία που συνέλλεξε και ετοίμασε σχετικό υπηρεσιακό σημείωμα. Σύμφωνα με τον εν λόγω μάρτυρα, ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου εξασφάλισε άδεια ασθενείας για την περίοδο από 26.06.06 μέχρι 03.07.
9. Όπως περαιτέρω ο ΜΥ1 δήλωσε, η καθαριότητα από μέρους του Ενάγοντα γινόταν σε χώρους γρασιδιού που είχαν ήδη κουρευτεί και συγκεκριμένα σε καλάθους, θάμνους και φράχτες. Ο εν λόγω μάρτυρας απέρριψε τη θέση του συνηγόρου του Ενάγοντα ότι ο τελευταίος καθάριζε το γρασίδι από άχρηστα μπουκάλια αναψυκτικού και άλλα τενεκεδάκια ποτού όταν ο Νικολάου πέρασε αμελώς την μηχανή πάνω από το πόδι του πελάτη του λέγοντας ότι αυτό δεν μπορούσε να ισχύει επειδή μετά τις 12:00 μ.μ. η εργασία του Ενάγοντα είχε τελειώσει. Σύμφωνα με τον μάρτυρα αυτό, το μάζεψα τέτοιων αχρήστων υλικών είτε προηγείται του κοψίματος του γρασιδιού από τον Ενάγοντα είτε γίνεται από τον εργάτη που θα δραστηριοποιηθεί τη συγκεκριμένη ώρα στο συγκεκριμένο χώρο. Την ημέρα του ατυχήματος αυτός ήταν που έδωσε οδηγίες στον Ενάγοντα για τα καθήκοντα του. Ακολούθως, ο ΜΥ1 διευκρίνισε ότι ο Ενάγοντας ανήκε σε συνεργείο όπου αποτελείτο από διάφορα άτομα, ένα εκ των οποίων ήταν ο Νικολάου. Ο εν λόγω μάρτυρας διευκρίνισε ακόμη ότι καθήκοντα καθαριότητας είναι το μάζεμα αχρήστων υλικών όπως τενεκεδάκια, μπουκάλια καθώς και η αλλαγή σακουλιών στους καλάθους που βρίσκονται κατά μήκος του εσωτερικού δρόμου και των διαδρόμων της επίχωσης. ΜΥ2 ήταν ο ειδικός ορθοπεδικός χειρούργος τραυματιολόγος Δρ. Ηλίας Γεωργίου, ο οποίος στην κυρίως εξέταση του ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι εξέτασε τον Ενάγοντα στις 03.07.08 ως αποτέλεσμα της οποίας έκδωσε σχετική ιατρική έκθεση, το περιεχόμενο της οποίας αφού υιοθετήθηκε κατατέθηκε στην παρούσα διαδικασία ως Τεκμήριο
10. Σύμφωνα με την ιατρική έκθεση αυτή, ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε κλινική εξέταση, η οποία έδειξε τα πιο κάτω ιατρικά ευρήματα: Ù Πλήρως επουλωμένη ουλή μήκους 4 εκατοστών στην ραχιαία επιφάνεια του μεγάλου δαχτύλου του αριστερού ποδός. Ù Αρθρόδεση της μοναδικής ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης του δαχτύλου. Ù Μικρού βαθμού πάχυνση των μαλακών μορίων. Ù Απουσία μυϊκής ατροφίας των μυών του αριστερού κάτω άκρου. Ù Φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος του αριστερού κάτω άκρου. Ù Βαδίζει φυσιολογικά χωρίς χωλότητα. Ù Φυσιολογική κινητικότητα της πρώτης μετατάρσο-φαλαγγικής άρθρωσης του αριστερού ποδός. Η προσκόμιση του ακτινολογικού φακέλου του Ενάγοντα επιβεβαίωσε, σύμφωνα με την έκθεση, το κάταγμα της τελικής φάλαγγας του δαχτύλου και το μερικό υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης. Η πιο πάνω ιατρική έκθεση καταλήγει στα πιο κάτω ιατρικά συμπεράσματα σε σχέση με την κατάσταση του Ενάγοντα, 2 και πλέον χρόνια από το ατύχημα του: · Υπέστη θλαστικό τραύμα στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού ποδός σε συνδυασμό με κάταγμα της τελικής φάλαγγας και μερικό υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης. · Η αρχική θεραπεία συνίστατο σε συρραφή και ακινητοποίηση του δαχτύλου. · Σε επόμενο στάδιο παρουσίασε στοιχεία φλεγμονής για την οποία ετέθη κάτω από την αναγκαία αντιβιοτική αγωγή. · Σε τελικό στάδιο υπεβλήθη σε ανάταξη του υπεξαρθρήματος και αρθρόδεση της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης. · Το τελικό αποτέλεσμα της θεραπείας που του έγινε κρίνεται πλήρως ικανοποιητικό. · Η απουσία κινητικότητας της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης σε συνδυασμό με το ότι η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση παρουσιάζει φυσιολογική κινητικότητα δεν δικαιολογεί από λειτουργικής πλευράς οποιοδήποτε λειτουργικό κατάλοιπο. · Η προαναφερόμενη ουλή θα παραμείνει. · Ήπιες στιγμιαίες ενοχλήσεις, όπως ο Ενάγοντας παρατηρεί μετά από παρατεταμένη φόρτιση του κάτω άκρου, συνάδουν με την μορφή του τραυματισμού και τη θεραπεία που του χορηγήθηκε. · Η περίοδος απουσίας από την εργασία του μέχρι τις 31.12.06 κρίνεται στα ανώτατα αναγκαία πλαίσια. Ακολούθως, ο εν λόγω μάρτυρας στην κυρίως εξέταση του ανάφερε ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντα αφορούσε το μεγάλο δάχτυλο του ποδός και συνίστατο σε κάταγμα της τελικής φάλαγγας του άκρου του δαχτύλου σε ένα θλαστικό τραύμα την οποία όρισε σαν μια διακοπή του δέρματος στην πάνω επιφάνεια του. Παράλληλα, παρατηρείται μερικό υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης την οποία ιατρικά εξήγησε την μυϊκή έξοδο μέρους της κεφαλής από το καπέλο στο οποίο βρίσκεται η άρθρωση. Σύμφωνα με τον ιατρό αυτό δεν εντοπίστηκε υπερξάρθρημα, το οποίο εξήγησε ότι συμβαίνει όταν σημειώνεται πλήρης έξοδος της κεφαλής από το καπέλο. Όπως ο ΜΥ2 εξήγησε, μία άρθρωση αποτελείται από μία κεφαλή η οποία βρίσκεται σ' ένα καπέλο. Κατά τον ΜΥ2, ο Ενάγοντας έτυχε επανατοποθέτησης της κεφαλής εντός του καπέλου και στερέωση της μέσω δύο μεταλλικών βελόνων για να παραμείνει στη θέση του, οι οποίες βελόνες αφαιρέθηκαν μέσω του τραύματος 35 ημέρες αργότερα, στην οποία όμως ίδια ημερομηνία του έγινε και αρθρόδεση της μοναδικής άρθρωσης του μεγάλου δαχτύλου. Όπως ο Δρ. Γεωργίου εξήγησε, αρθρόδεση είναι η χειρουργική συγκόλληση της κεφαλής και του καπέλου οπόταν και παύσει να υφίσταται άρθρωση και κατ' επέκταση οποιαδήποτε κίνηση. Είναι η ιατρική θέση του ΜΥ2 ότι η πάροδος περίπου 3 μηνών μέχρι την πραγματοποίηση της επέμβασης για αποκατάστασης του τραύματος προκάλεσε την παράταση της ταλαιπωρίας του Ενάγοντα και την παράταση της αναρρωτικής άδειας που χρειαζόταν μέχρι ο Ενάγοντας να επανέλθει στην εργασία του. Στη συνέχεια ο ΜΥ2 εξήγησε ότι η χειρουργική σταθεροποίηση-αρθρόδεση του δαχτύλου είναι μικρής χρονικής διάρκειας επέμβαση, η οποία δεν απαιτεί ούτε γενική ούτε τοπική αναισθησία. Όπως ο εν λόγω μάρτυρας είπε, αυτό που γίνεται είναι η τοποθέτηση 2 λεπτών βελόνων τύπου σύριγγας. Στα άκρα των βελόνων τοποθετείται για σκοπούς προστασίας ένας φελλός ενώ με ένα μικρό εργαλείο συγκρατείται το άκρο της βελόνας και ελκύεται προς τα έξω για να επιτρέπει τη φόρτιση. Αναφερόμενος στο ιατρικό συμπέρασμα του ότι η απουσία κινητικότητας της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης ενώ η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση παρουσιάζει φυσιολογική κινητικότητα δεν δικαιολογεί από λειτουργικής πλευράς οποιοδήποτε λειτουργικό κατάλοιπο, ο ΜΥ2 εξήγησε ότι επειδή τα δάχτυλα των ποδιών δεν υποβαστάζουν το βάρος του σώματος κατά την βάδιση αλλά το πόδι η μόνη πιθανή αναπηρία που θα δικαιολογείτο θα ήταν σε χορό μπαλέτου όπου η χορεύτρια ή ο χορευτής σηκώνουν τις πτέρνες και τοποθετούν το βάρος του σώματος στα τελικά άκρα των ποδών και των δαχτύλων. Ομοίως και στην περίπτωση αναρρίχησης πολύ κάθετης επιφάνειας όπου ίσως δοθεί αίσθηση απώλειας ισορροπίας. Στρεφόμενος στον χρόνο αποκατάστασης του προβλήματος, ο ΜΥ2 ανάφερε ότι η περίοδος επούλωσης της αρθρόδεσης ανέρχεται σε 4-5 εβδομάδες όπου σ' αυτό το χρονικό διάστημα ο οργανισμός δημιουργεί ασβέστιο και η κεφαλή κολλά με το καπέλο. Στη δική μας περίπτωση ο χρόνος επούλωσης επήλθε στις 35 ημέρες και αυτό το συμπεραίνει επειδή τότε ήταν που αφαιρέθηκαν οι 2 βελόνες. Η μία και μοναδική άρθρωση του μεγάλου δαχτύλου και οι δύο φάλαγγες έχουν συνενωθεί σε μία. Το δε κάταγμα της τελικής φάλαγγας, δηλαδή του άκρου κάτω από το νύχι είναι πλήρως επουλωμένο σε βαθμό που να μην καθίσταται αντιληπτό. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, ότι συμφωνεί με τη διαπίστωση των ιατρών συναδέλφων του Δρ. Ιωάννου και Σιμιλλίδη για θλαστικό τραύμα, για κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας και υπεξάρθρημα της ενδοφαλαγγικής άρθρωσης του μεγάλου δαχτύλου. Συμφωνεί ακόμη διαφωνεί με τη δεύτερη θεραπεία που χορηγήθηκε στον Ενάγοντα, παρόλο ότι καθυστέρησε. Ωστόσο διαφωνεί με το Δρ. Σιμιλλίδη στη χρήση του εξάρθρημα και όχι υπεξάρθρημα συμφωνώντας έτσι με τη θέση του Δρ. Ιωάννου. Επίσης, διαφωνεί με ην ιατρική θέση ότι ο Ενάγοντας θα παραπονείται για πόνους μετά από ορθοστασία ή παρατεταμένη βάδιση. Είναι η θέση του ΜΥ2 ότι από τη στιγμή που δεν υπάρχει άρθρωση διότι υπέστη αρθρόδεση δεν υπάρχει κίνηση άρα δεν υπάρχει πόνος. Ο εν λόγω ιατρός δέχεται όμως ότι ο Ενάγοντας θα αισθάνεται ήπιες στιγμιαίες ενοχλήσεις μετά από παρατεταμένη φόρτιση του κάτω άκρου. Σύμφωνα με το ΜΥ2, ο Ενάγοντας είναι σε θέση να ασχολείται με το ποδόσφαιρο, πετόσφαιρα και περπάτημα σαν ενδιαφέροντα επειδή η κίνηση του ποδιού δεν γίνεται στην ενδοαφαλαγγική άρθρωση αλλά στην μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση, δηλαδή στη βάση του δαχτύλου. Από τη στιγμή η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση (βάση του δαχτύλου) δεν τραυματίστηκε και έχει φυσιολογική κινητικότητα τότε μπορεί να κτυπήσει την μπάλα καθώς και να διεκπεραιώνει συνήθεις δραστηριότητες καθημερινής ρουτίνας. Ειδικότερα κατά τη βάδιση και ενώ το πόδι πηγαίνει μπροστά με μαλακό παπούτσι η κίνηση γίνεται στη μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση και έτσι δεν υπάρχει πρόβλημα βάδισης. Με σκληρό δε παπούτσι τότε η βάδιση δεν προκαλεί μετακίνηση των δαχτύλων, η οποία κίνηση και πάλι γίνεται στη μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση. Είναι η ιατρική θέση του μάρτυρα ότι από λειτουργικής πλευράς το πόδι δεν παρουσιάζει λειτουργικό κατάλοιπο. Ακολούθως, ο ΜΥ2 συμφώνησε ότι υπήρξαν τότε οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στην ενδοφαλαγγική άρθρωση οι οποίες έπαψαν πλέον να υπάρχουν επειδή η εν λόγω άρθρωση υπεβλήθηκε σε αρθρόδεση με αποτέλεσμα την πλήρη κατάργηση της κινητικότητας. Εφόσον το δάχτυλο δεν μπορεί να κινηθεί λόγω αρθρόδεσης δεν μπορούν να υπάρχουν μετατραυματικές οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις (οστεοαρθρίτιδα) αφού έπαψε να υπάρχει πλέον άρθρωση. Στην περίπτωση της μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωσης δεν υφίσταται θέμα μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας καθότι η εν λόγω άρθρωση δεν υπέστη ούτε κάταγμα ούτε εξάρθρημα. Επανεξεταζόμενος ο ΜΥ2 διευκρίνισε ότι το δάχτυλο του Ενάγοντα που τραυματίστηκε δεν είναι πλήρως ακίνητο επειδή η βάση του, δηλαδή η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση, έχει φυσιολογική κίνηση. Είναι μόνο η ενδοαφαλαγγική άρθρωση που είναι ακίνητη. Τελικές Αγορεύσεις: Ακολούθως, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών προχώρησαν σε νομική επιχειρηματολογία μέσω γραπτών αγορεύσεων που ετοίμασαν και υπέβαλαν στο Δικαστήριο προς διευκόλυνση του και αφού τις υιοθέτησαν επεξήγησαν προφορικώς το περιεχόμενο τους. Προς νομική υποστήριξη και τεκμηρίωση των εκατέρωθεν θέσεων και ισχυρισμών τους, τα μέρη δια των συνηγόρων τους παρέχουν συνοπτικά την προσαχθείσα μαρτυρία την οποίαν η κάθε πλευρά σχολιάζει κατά την γνώμη της και καταλήγουν στα δικά τους συμπεράσματα που κατά τη γνώμη τους θα πρέπει να γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο παραπέμποντας σε νομικά συγγράμματα και σε κυπριακή νομολογία. Δεν κρίνω σκόπιμο και χρήσιμο να παραθέσω το περιεχόμενο των γραπτών αγορεύσεων των ευπαιδεύτων συνηγόρων αφού αυτές βρίσκονται στο φάκελο του Δικαστηρίου ως μέρος των επισυνημμένων εγγράφων. Οι νομικές θέσεις όμως των μερών καθώς και η νομική επιχειρηματολογία τους, όπως αυτή εκτέθηκε μέσα από το περιεχόμενο των γραπτών αγορεύσεων, έχουν εξεταστεί με τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα, λαμβάνονται υπόψη στο σύνολο τους και αξιολογούνται από το Δικαστήριο. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων (βλέπε το νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης' του κ. Τάκη Ηλιάδη, σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ

(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή

(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd

(1998)1 Α.Α.Δ. 820). Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της (Παύλου v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another

(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou

(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.

(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητά της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών (Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 08.02.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η δε αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εμπειρογνώμονα εδράζεται στις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες αξιολογούνται οι μαρτυρίες των κοινών μαρτύρων (Ψάλτης v. Αστυνομίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα

(2001)!Β Α.Α.Δ. 1077). Το Δικαστήριο μπορεί να δεχτεί μέρος της μαρτυρίας του ενός ή άλλου εμπειρογνώμονα και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα (Πιττάλης v. Ianira Enterprises Ltd κ.α.

(1997)1 Α.Α.Δ. 814). Βέβαια η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou

(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd

(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύει το Δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του για να μπορέσει έτσι το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Νομικό Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146, Καούρης v. Δημητρίου

(2008)1Β Α.Α.Δ. 967 και Davie v. Edinburgh Magistrates

(1953)S.C. 34). Στο βαθμό και την έκταση που ο πραγματογνώμονας βασίζει τη γνώμη του σε γεγονότα που του έχουν γνωστοποιηθεί, τα γεγονότα αυτά πρέπει να αποδεικνύονται σύμφωνα με τους αποδεικτικούς κανόνες (Ττοουλιάς v. Δημοκρατία

(1989)2 Α.Α.Δ. 258, Νικολάου v. Σταύρου

(1992)1Β Α.Α.Δ. 746, Republic v. Chacholiades

(1980)2 C.L.R. 481 και Χαραλάμπους v. Σάββα

(1996)1Α Α.Α.Δ. 576). Η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να παρέχει το Δικαστήριο με επιστημονική μαρτυρία που μπορεί να μην βρίσκεται μέσα στις γνώσεις και εμπειρίες του Δικαστή (Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1). Με βάση τις προαναφερόμενες αρχές, το Δικαστήριο προχωρεί σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του. Ο Ενάγοντας (ΜΕ1) δημιούργησε την εικόνα του φιλαλήθη ατόμου. Στις διάφορες ερωτήσεις που του υπεβλήθηκαν απάντησε επί της ουσίας τους με άνεση, ευθύτητα και σαφήνεια δείχνοντας έτσι ότι δεν είχε κάτι να αποκρύψει. Δεν επεκτάθηκε σε άσχετα θέματα προκειμένου να οχυρωθεί σ' αυτά και έτσι να αποφύγει να απαντήσει σε ερωτήματα που του τέθηκαν και ήταν ουσιώδη για την επιτυχία της υπόθεσης του. Αντίθετα, θα τολμούσα να πω ότι οι απαντήσεις του ήταν αυθόρμητες χωρίς να περιέχουν στοιχεία προσχεδιασμού ή τάσης υπερβολής. Η δε μαρτυρία του καθ' όλη τη διάρκεια της παρουσίασης της παρέμεινε σε γενικό επίπεδο συνεπής και αταλάντευτη ενώ παράλληλα είναι απαλλαγμένη από ουσιώδεις αντιφάσεις που θα κλόνιζαν την αξιοπιστία της απέναντι στο Δικαστήριο. Κάποιες μικρές ανακρίβειες που παρατηρήθηκαν μέσα από την μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα ήταν ασήμαντες και αφορούσαν επουσιώδη ζητήματα και αξιολογούμενες υπό το πρίσμα ολόκληρης της μαρτυρίας του ΜΕ1 σε καμία περίπτωση κρίνονται ικανές στο να πλήξουν την αξιοπιστία του μάρτυρα αυτού. Μέσα από την μαρτυρία του δεν έχουν αμφισβητηθεί οι αναφορές του Ενάγοντα στο ότι κατά το χρόνο που συνέβηκε το ατύχημα ο ίδιος ήταν ηλικίας 46 ετών και ότι εργαζόταν στην υπηρεσία των Εναγομένων από τις 19.09.96 ως εργάτης με μηνιαίες απολαβές ύψους €1.732,52 (ισότιμο σε Λ.Κ.£1.014,00), τις οποίες και αποδέχομαι. Σε σχέση με τα καθήκοντα του δέχομαι ότι το βασικό ήταν η καθαριότητα χώρων χωρίς να αποκλείεται και η διεκπεραίωση και άλλων ειδών εργασιών κατόπιν οδηγιών από τον προϊστάμενο του. Ακόμη δέχομαι ότι το εν λόγω εργατικό ατύχημα συνέβηκε κατά τη διάρκεια εργάσιμων ωρών του Ενάγοντα. Σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβηκε το επίδικο εργατικό ατύχημα, είμαι πεπεισμένος ότι ο Ενάγοντας κατά τρόπο ειλικρινή εξιστόρησε τα γεγονότα που πραγματικά διαδραματίστηκαν εκείνη την ημέρα. Συγκεκριμένα, δέχομαι ότι στις 26.06.06 ο συνάδελφος του Νικολάου έλαβε οδηγίες από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας να μεταβεί μαζί με τον Ενάγοντα σε νησίδα του παραλιακού δρόμου (μώλος) η οποία βρίσκεται στην οδό Χριστόδουλου Χατζηπαύλου στη Λεμεσό με τον μεν Ενάγοντα να καθαρίσει το χώρο όπου υπήρχε γρασίδι από σκουπίδια, μπουκάλια, τενεκεδάκια καθώς και να αδειάσει καλάθους και ο ίδιος να κόψει/κουρέψει το γρασίδι με χορτοκοπτική μηχανή, τις οποίες εντολές και διαβίβασε στον Ενάγοντα. Ακολούθως, δέχομαι ότι τόσο ο Νικολάου όσο και ο Ενάγοντας πήγαν στο χώρο που θα εργάζονταν. Σε κάποια στιγμή ο Ενάγοντας πήγε να πιεί νερό από μπουκάλι που βρισκόταν κάτω από ένα δένδρο που είναι φυτεμένο στην πιο πάνω νησίδα και ενώ έβλεπε προς τη θάλασσα ξαφνικά και απροσδόκητα η χορτοκοπτική μηχανή που εκείνη την ώρα χειριζόταν ο Νικολάου πέρασε πάνω από το παπούτσι ασφαλείας του με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο. Επίσης, αποδέχομαι ότι λίγο πριν από το ατύχημα ο Νικολάου χρησιμοποιούσε τη χορτοκοπτική μηχανή κατά τρόπο μη σοβαρό και υπεύθυνο και ειδικότερα μιλώντας στο κινητό τηλέφωνο που είχε στον ώμο του, γελώντας και γενικά παίζοντας περισσότερο με την μηχανή παρά δουλεύοντας με αποτέλεσμα να υποχρεώσει τον Ενάγοντα να προβεί σε σχετική παρατήρηση, την οποία όμως ο Νικολάου αγνόησε λέγοντας του να σωπάσει. Όσον αφορά την εκδοχή των Εναγομένων ότι ο Ενάγοντας αστειευόταν με τον Νικολάου και την μηχανή του τοποθετώντας το πόδι του κάτω από αυτή στερείται σοβαρότητας και λογικής και ως εκ τούτου δεν γίνεται αποδεκτή. Όσον αφορά την πτυχή της μαρτυρίας του Ενάγοντα που άπτεται της φύσης και σοβαρότητας των σωματικών βλαβών που υπέστηκε καθώς και των συνεπειών και επιπτώσεων που τυχόν αυτές επισύρουν, θεωρώ ότι, εφόσον απαιτείται η προσκόμιση ιατρικής μαρτυρίας εξειδικευμένης σε ορθοπεδικά ζητήματα, καταλληλότερο άτομο να δώσει διαφωτιστική μαρτυρία επ' αυτού είναι ιατρός με ειδικότητα στην χειρουργική ορθοπεδική και όχι ο Ενάγοντας που απλά καταθέτει σαν μάρτυρας γεγονότων. Συνεπώς, δεν προσδίδω οποιαδήποτε βαρύτητα στο μέρος αυτό της μαρτυρίας του Ενάγοντα. Ωστόσο σαν γεγονότα αποδέχομαι τα εξής: (α) Αμέσως μετά τον τραυματισμό του ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου εκεί του καθάρισαν την πληγή, του έβαλαν ένεση και έραψαν το τραύμα. (β) Στις 28.06.06 έτυχε ιατρικής φροντίδας από τον Δρ. Σίμο Ιωάννου, χειρούργο ορθοπεδικό-αθλητίατρο, ο οποίος και έκδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 06.06.

1. (γ) Ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο από τον Δρ. Ανδρέα Κοτζιαμάνη, ιατρό-ακτινολόγο, ο οποίος έκδωσε σχετική γραπτή ιατρική αναφορά ημερομηνίας 30.06.
2. (δ) Στις 07.09.06 ο Ενάγοντας επισκέφτηκε τον Δρ. Φίλιππο Σιμιλλίδη, ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο. (ε) Στις 15.09.06 ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση κάτω από γενική νάρκωση από τον Δρ. Σιμιλλίδη. (στ) Μετά από ένα μήνα περίπου υπεβλήθηκε σε νέα επέμβαση από τον Δρ. Σιμιλλίδη. (ζ) Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.12.
3. (η) Την 01.12.06 υπεβλήθηκε σε νέα επέμβαση υπό τοπική νάρκωση από τον Δρ. Σιμιλλίδη όπου του έγινε αφαίρεση του νυχιού. (θ) Αναφορικά με την ιατρική κατάσταση του Ενάγοντα ο Δρ. Σιμιλλίδης έκδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 06.02.
4. (ι) Ο Ενάγοντας κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης του αισθανόταν πόνους και υπέστηκε ταλαιπωρία. Από την άλλη, η θέση του Ενάγοντα περί επηρεασμού όλης της ψυχοσωματικής του υγείας συνεπεία κατ' ισχυρισμού αποκλεισμού του από οποιαδήποτε αθλητική δραστηριότητα δεν συνοδεύτηκε από την απαιτούμενη εξειδικευμένη ιατρική μαρτυρία με αποτέλεσμα να παραμείνει μετέωρη και κατ' επέκταση ατεκμηρίωτη. Ανεξαρτήτως όμως αυτού, ο ίδιος ο Ενάγοντας υποβάθμισε τη σημασία της δικής του αναφοράς στο σημείο αυτό λέγοντας απλά ότι αγχώνεται. Ως εκ τούτου, δεν αποδέχομαι την συγκεκριμένη αυτή αναφορά του Ενάγοντα. Μέσα ακόμη από την μαρτυρία του Ενάγοντα σημειώνεται η απόσυρση της αξίωσης του για απώλειες ημερομισθίων ύψους Λ.Κ.£6.084,00 καθότι ο ίδιος αποδέχεται ότι του έχουν καταβληθεί από τους Εναγομένους. Επίσης, προκύπτει μέσα από την μαρτυρία του Ενάγοντα ότι μετά την λήξη της αναρρωτικής άδειας του επέστρεψε στην υπηρεσία των Εναγομένων αναλαμβάνοντας και εκτελώντας ιδίας φύσεως καθήκοντα με αυτά που είχε πριν από τον τραυματισμό του. Στη βάση των πιο πάνω, το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Ενάγοντα ως ορθή, αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει αναλυθεί πιο πάνω. Ο ΜΕ2, Δρ. Φίλιππος Σιμιλλίδης, έκανε γενικά καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Παρόλο ότι μέσα από το ιατρικό πιστοποιητικό του ημερομηνίας 06.02.07 (Τεκμήριο 2) περιγράφει την κλινική κατάσταση του Ενάγοντα η οποία φάνηκε να μην ανταποκρίνεται πλήρως στην εικόνα τραυματισμού του Ενάγοντα, εντούτοις η αξιοπιστία του ως εμπειρογνώμονας μάρτυρας παρέμεινε ουσιαστικά ανεπηρέαστη, χωρίς όμως να σημαίνει ότι το μέρος αυτό της μαρτυρίας του, είτε αυτό προέρχεται μέσα από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 είτε από τη δια ζώσης μαρτυρία του στο Δικαστήριο, γίνεται αποδεκτό. Ειδικότερα, ο εν λόγω ιατρός εντόπισε κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού ποδιού (τελικής φάλαγγας δαχτύλου), ιατρικό εύρημα με το οποίο συμφωνούν και οι συνάδελφοι του Δρ. Ιωάννου και Δρ. Γεωργίου και ως εκ τούτου, χωρίς δεύτερη σκέψη, αποδέχομαι. Από την άλλη, ο ΜΕ2 εντόπισε εξάρθρημα του αριστερού μεγάλου δαχτύλου του ποδιού σε αντίθεση με τους συναδέλφους του Δρ. Ιωάννου και Δρ. Γεωργίου, οι οποίοι διαπίστωσαν υπεξάθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης. Ας σημειωθεί ότι το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Ιωάννου (Τεκμήριο 3) κατατέθηκε ως μέρος του μαρτυρικού υλικού του Ενάγοντα στα πλαίσια ενίσχυσης της εκδοχής του. Η διαφορά μεταξύ των ιατρικών όρων 'εξάρθρημα' και 'υπεξάρθρημα' δόθηκε μέσα από την επιστημονικά τεκμηριωμένη εξήγηση του Δρ. Γεωργίου όπου επισήμανε ότι με το πρώτο, που θεωρείται σοβαρότερος τραυματισμός από το δεύτερο, σημειώνεται πλήρη έξοδο της κεφαλής της άρθρωσης από το καπέλο ενώ με το υπεξάρθρημα παρατηρείται μυϊκή έξοδος της κεφαλής όπου μέρος αυτής παραμένει εντός του καπέλου. Συνεπώς, δέχομαι ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε υπεξάθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης του αριστερού μεγάλου δαχτύλου του ποδιού. Μία άλλη διαφορά που εντοπίζεται είναι ότι τόσο ο Δρ. Ιωάννου όσο και ο Δρ. Γεωργίου διαπίστωσαν την ύπαρξη θλαστικού τραύματος στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού ποδιού, σε αντίθεση με τον Δρ. Σιμιλλίδη που δεν καταλήγει σ' ένα τέτοιο ιατρικό συμπέρασμα. Με τη θεραπεία που ο Δρ. Σιμιλλίδης χορήγησε στον Ενάγοντα ουσιαστικά συμφωνούν τόσο ο Δρ. Γεωργίου όσο και ο Δρ. Ιωάννου και ως εκ τούτου αποδέχομαι. Ωστόσο ένα ιατρικό συμπέρασμα το οποίο δεν αποδέχομαι είναι τα αισθήματα πόνου ιδιαίτερα μετά από ορθοστασία ή παρατεταμένη βάδιση που σύμφωνα με τον ΜΕ2 δεν θα εξαλειφθούν πλήρως και για τα οποία ο Ενάγοντας θα λαμβάνει αναλγητικά δισκία ή να απέχει μερικές ημέρες από την εργασία του. Η ύπαρξη αρθρόδεσης που συνεπώς σταματά το ρόλο και τη λειτουργία της άρθρωσης και κατ' επέκταση ακινητοποιεί το συγκεκριμένο δάχτυλο δεν δικαιολογεί τη δημιουργία πόνου και ούτε συνεπώς τη λήψη παυσίπονων ή άλλων χαπιών για ανακούφιση. Περαιτέρω, με δεδομένο ότι ο ΜΕ2 δεν αναφέρει ότι έχει επηρεαστεί η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού ποδιού του Ενάγοντα άρα αυτή συνεχίζει να παρουσιάζει φυσιολογική κινητικότητα και με γνώμονα ότι η ενδοαφαλαγγική άρθρωση του ιδίου δαχτύλου δεν έχει πλέον κινητικότητα ένεκα της αρθρόδεσης που έτυχε, προκύπτει ότι δεν θα υπάρξουν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις σε μια ουσιαστικά ανύπαρκτη άρθρωση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μέχρι την αρθρόδεση της άρθρωσης, δεν υπήρξαν τέτοιες οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, πράγμα που ο ΜΕ2 επισήμανε στο Τεκμήριο 2 και το οποίο αποδέχομαι. Ο ορισμός της 'αρθρόδεσης' επίσης εξηγήθηκε κατά τρόπο επιστημονικό και σαφή από τον Δρ. Γεωργίου, ο οποίος εξήγησε ότι σημαίνει τη χειρουργική συγκόλληση μιας άρθρωσης με σκοπό την πλήρη κατάργηση της κινητικότητας της. Συνεπώς, με βάση τα πιο πάνω δέχομαι από την μαρτυρία του ΜΕ2, όπως αυτή προσκομίστηκε στη δια ζώσης κατάθεσης του αλλά και από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2, η οποία στηρίζεται σε ιατρική και ακτινολογική εξέταση του Ενάγοντα μέσα από τις επισκέψεις του, τα εξής: · Εξέτασε για πρώτη φορά τον Ενάγοντα στις 07.09.06 κατά την οποία παρατήρησε ότι το αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού ήταν πολύ διογκωμένο, πάρα πολύ επώδυνος στη ψηλάφηση και με πλήρη κατάργηση της κίνησης στην ενδοαφαλαγγική άρθρωση. · Ακτινογραφίες που ο Ενάγοντας προσκόμισε έδειξαν κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας. · Στις 15.09.06 ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε εγχείρηση στην Πολυκλινική Υγεία όπου κάτω από γενική αναισθησία έγινε ανοικτή ανάταξη του κατάγματος και αρθρόδεση της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης δια της συγκράτησης με δύο μεταλλικές βελόνες-συνδετήρες (K-wires), η οποία άρθρωση μέχρι τότε παρουσίασε οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. · Δύο ημέρες μετά εξήλθε της πιο πάνω πολυκλινικής και έκτοτε παρακολουθείτο σας εξωτερικός ασθενής στο γραφείο του ΜΕ
5. · Στις 19.10.06 έγινε αφαίρεση των δύο μεταλλικών συνδετήρων. · Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε συνολικά αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.12.
6. · Την 01.12.06 παρουσιάστηκε διαπύηση στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του Ενάγοντα όπου κάτω από τοπική νάρκωση έγινε αφαίρεση του νυχιού. · Κατόπιν μεταγενέστερου ακτινολογικού ελέγχου που έγινε στον Ενάγοντα διαπιστώθηκε ότι το κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας επουλώθηκε πλήρως σε βαθμό που να μην αναγνωρίζεται καθώς και το ότι υπήρξε πλήρης αρθρόδεση της ονυχοφόρου φάλαγγας με την εγγύς του μεγάλου δαχτύλου. · Τα έξοδα του ΜΕ2 ανέρχονται σε Λ.Κ.£440,00 (ισότιμο σε €751,78), ήτοι 8 μετεγχειρητικές επισκέψεις των Λ.Κ.£20,00 η κάθε μία, αφαίρεση των δύο μεταλλικών βελόνων Λ.Κ.£100,00, αφαίρεση του νυχιού Λ.Κ.£80,00 και έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού (Τεκμήριο 2) Λ.Κ.£100,00, για τα οποία δεν έχει μέχρι σήμερα πληρωθεί. Έχοντας υπόψη τα προαναφερόμενα, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ2 περιλαμβανομένου των Τεκμηρίων 2 και 5 ως επιστημονικά ορθά και αληθή στο βαθμό και την έκταση όμως που έχω εξηγήσει αναλυτικά πιο πάνω. Επιπλέον, κατόπιν αξιολόγησης του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Ιωάννου ημερομηνίας 06.06.07 (Τεκμηρίου 3), του οποίου διαπιστώνω ότι τα ευρήματα και συμπεράσματα του ταυτίζονται με αυτά του Δρ. Γεωργίου και σε κάποιο βαθμό με αυτά του Δρ. Σιμιλλίδη, αποδέχομαι το περιεχόμενο του ως επιστημονικά ορθό και αληθές, μεταξύ των οποίων και τα εξής: - Ο Ενάγοντας τον επισκέφτηκε στις 28.06.06 παραπονούμενος για έντονο πόνο στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. - Κατά τον κλινικό και ακτινολογικό έλεγχο του Ενάγοντα διαπιστώθηκε θλαστικό τραύμα μαλακών μορίων στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο ποδιού, κάταγμα φάλαγγας και υπεξάρθρημα άρθρωσης. - Παρατηρήθηκε συρραφή τραύματος 3 εκατοστών στο άνω μέρος του μεγάλου δαχτύλου αριστερού ποδός με σημεία φλεγμονής, ερύθρεμα και οίδημα. - Ο Ενάγοντας έτυχε θεραπεία του τραύματος για μόλυνση με παράλληλη αντιβιοτική αγωγή. - Με τοπική αναισθησία έγινε επανάταξη του υπεξαρθρήματος χωρίς πλήρη ανάταξη του. - Τα ιατρικά έξοδα παρακολούθησης του Ενάγοντα και έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού ανέρχονται σε Λ.Κ.£200,00 (ισότιμο σε €341,72). Το Δικαστήριο ακόμη, μετά από αξιολόγηση, αποδέχεται από το Τεκμήριο 4 που είναι η γραπτή ιατρική αναφορά ημερομηνίας 30.06.06 του ιατρού ακτινολόγου Δρ. Ανδρέα Κοτζιαμάνη αναφορικά με την ψηφιακή ακτινογραφία στο αριστερό άκρο του ποδός του Ενάγοντα μόνο το παρατηρούμενο κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας του μεγάλου δαχτύλου. Στρεφόμενος στους μάρτυρες υπεράσπισης, θεωρώ ότι η μαρτυρία του ΜΥ1, Σταύρου Ιωαννίδη, διαχωρίζεται σε δύο σκέλη: (α) Σ' αυτή που περιγράφει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε το επίδικο εργατικό ατύχημα, η οποία προέρχεται αποκλειστικά από ενημέρωση που ο εν λόγω μάρτυρας έτυχε από τον συνάδελφο του Ενάγοντα, Άννινο Νικολάου, το οποίο ήταν το άτομο που τη στιγμή του ατυχήματος χειριζόταν τη μηχανή κοψίματος γρασιδιού, η οποία μηχανή τραυμάτισε τον Ενάγοντα και (β) Σ' αυτή που αφορά την εργασία και τα καθήκοντα του Ενάγοντα πριν και μετά το ατύχημα, η οποία προέρχεται μέσα από προσωπική γνώση και διαπιστώσεις του ΜΥ
7. Με δεδομένο που προκύπτει ως αναντίλεκτο γεγονός μέσα από την προσκόμιση της όλης μαρτυρίας ότι ο ΜΥ1 δεν ήταν παρών την ώρα του ατυχήματος, το μέρος της μαρτυρίας του που εμπίπτει στο πρώτο σκέλος [σημείο (α)] είναι χωρίς αμφιβολία εξ' ακοής. Το Δικαστήριο δεν αποκλείει την αξιολόγηση της μαρτυρίας αυτής απλώς και μόνο επειδή είναι εξ' ακοής μαρτυρία (άρθρο 24

(1)Κεφ.9). Αντιθέτως, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση της στη βάση των παραμέτρων που θέτει κατά τρόπο μη εξαντλητικό το άρθρο 27 του Κεφ.9. Το πρόσωπο που προέβηκε στην αρχική δήλωση (Άννινος Νικολάου) είναι αυτό που τη συγκεκριμένη επίδικη στιγμή του ατυχήματος χειριζόταν την μηχανή κοπής γρασιδιού, η οποία προκάλεσε τον τραυματισμό του Ενάγοντα. Ο Νικολάου και ο Ενάγοντας ήταν τα μόνα πρόσωπα που ήταν παρόντα όταν το ατύχημα συνέβηκε. Μέσα από την εξ' ακοής μαρτυρία που ο ΜΥ1 μετέφερε στο Δικαστήριο, ο Νικολάου επιρρίπτει ευθύνη στον Ενάγοντα για την πρόκληση του ατυχήματος. Ωστόσο το Δικαστήριο κρίνει ότι ο Νικολάου, σαν εμπλεκόμενο πρόσωπο στο ατύχημα και συγκεκριμένα ως το άτομο που ενώ χειριζόταν την μηχανή αυτή τραυμάτισε τον Ενάγοντα, έχει κάθε λόγο και συνάμα κίνητρο να μην έλεγε στον ΜΥ1 τα γεγονότα που πραγματικά διαδραματίστηκαν προκειμένου οι Εναγόμενοι να του επιρρίψουν προσωπική ευθύνη για την πρόκληση του εργατικού ατυχήματος και κατ' επέκταση τον τραυματισμό του Ενάγοντα, ως αποτέλεσμα αυτού. Η θέση αυτή ενισχύεται από τα εξής:

(1)Ενώ ο ΜΥ1 ανάφερε ότι ο Νικολάου του είχε πει ότι ο Ενάγοντας χωρίς κανένα λόγο πήγε στο χώρο όπου ο πρώτος εργαζόταν και αφού στάθηκε μπροστά από τη μηχανή που χειριζόταν τοποθέτησε το πόδι του κάτω από αυτή αγνοώντας τις προτροπές και προειδοποιήσεις του να απομακρυνθεί, οι Εναγόμενοι δια του συνηγόρου τους προώθησαν τη θέση ότι το ατύχημα προέκυψε μέσα από πλάκες, αστεία, πειράγματα και παιγνίδια που έγιναν ανάμεσα στον Νικολάου, τον Ενάγοντα και την χορτοκοπτική μηχανή, πράγμα που σαφώς δεν συνάδει με το τι ο Νικολάου είχε πει στον ΜΥ1.

(2)Ο Νικολάου είπε στον ΜΥ1 ότι ο Ενάγοντας τοποθέτησε το πόδι του κάτω από την χορτοκοπτική μηχανή χωρίς όμως έντεχνα να διευκρινίζει αν ο τραυματισμός του Ενάγοντα συνέβηκε επειδή η εν λόγω μηχανή πέρασε πάνω από το πόδι του ή επειδή ο Νικολάου σήκωσε την μηχανή και ο Ενάγοντας τοποθέτησε το πόδι του κάτω από αυτή, αφήνοντας όμως σκόπιμα να εννοηθεί μέσα από τα λεγόμενα του ότι ίσχυε το πρώτο. Όταν όμως κατά την αντεξέταση του ΜΥ1 υποδείχτηκε στον εν λόγω μάρτυρα ότι ο ίδιος είχε πει στην κυρίως εξέταση του ότι οι τεχνικές προδιαγραφές της μηχανής ήταν τέτοιες που δεν επέτρεπαν να ίσχυε το πρώτο, ο ΜΥ1 δεν ήταν σε θέση να απαντήσει προτάσσοντας ως δικαιολογία το γεγονός ότι δεν ήταν παρών όταν το ατύχημα συνέβηκε, παρόλο ότι οι Εναγόμενοι προώθησαν θέση ότι το ατύχημα συνέβηκε ως αποτέλεσμα πειραγμάτων και πλακών ανάμεσα στον Ενάγοντα, Νικολάου και τη μηχανή. Στη βάση των πιο πάνω, το Δικαστήριο δεν προσδίδει οποιαδήποτε βαρύτητα στο μέρος αυτό της μαρτυρίας του ΜΥ

1. Το γεγονός ότι ο Νικολάου έπαυσε να εργάζεται στην υπηρεσία των Εναγομένων και οι τελευταίοι δεν γνωρίζουν που αυτός βρίσκεται δεν διαφοροποιεί την κρίση του Δικαστηρίου. Ομοίως καμία βαρύτητα προσδίδω στη θέση του μάρτυρα ως προς τις κατ' ισχυρισμό συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβηκε το ατύχημα, όπως αυτή διατυπώθηκε μέσω του υπηρεσιακού σημειώματος που αυτός ετοίμασε καθότι το περιεχόμενο του στηρίζεται μόνο στην πληροφόρηση που έτυχε από τον Νικολάου. Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΥ1 [σημείο (β)], το Δικαστήριο δέχεται ότι ο Ενάγοντας ήταν εργάτης και πριν από το ατύχημα ασκούσε καθήκοντα καθαριότητας στο χώρο της επίχωσης περιλαμβανομένου της συλλογής αχρήστων υλικών, τενεκεδάκια, μπουκαλιών, της αλλαγής σακουλιών από τους καλάθους που βρίσκονται κατά μήκος του εσωτερικού δρόμου και των διαδρόμων της επίχωσης. Το Δικαστήριο δέχεται ακόμη ότι με την επιστροφή του στην εργασία του μετά τη λήξη άδειας ασθενείας συνεπεία του εργατικού ατυχήματος, ο Ενάγοντας συνέχισε να ασκεί καθήκοντα καθαριότητας σαν εργάτης αλλά στον δημόσιο κήπο. Επίσης, το Δικαστήριο δέχεται ότι για την διεκπεραίωση των καθηκόντων του ο Ενάγοντας, κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος, ανήκε σε συνεργείο στο οποίο υπήρχαν και άλλα άτομα, ένα από τα οποία ήταν ο Νικολάου. Προκειμένου να προωθήσει την υπερασπιστική θέση των Εναγομένων ότι ο Ενάγοντας είναι που ουσιαστικά ευθύνεται για τον τραυματισμό του και όχι ο τρόπος χρήσης και η λειτουργία της μηχανής από τον Νικολάου, ο ΜΥ1 επικαλέστηκε το σύστημα ασφάλειας της συγκεκριμένης μηχανής κοπής γρασιδιού μέσα από τις τεχνικές προδιαγραφές της. Ειδικότερα ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι η μηχανή έχει κατασκευαστεί για να μην επιτρέπει σε οποιοδήποτε αντικείμενο πέραν ενός ύψους να πηγαίνει από κάτω της και επομένως δεν μπορούσε να είχε διεισδύσει από κάτω το παπούτσι ασφαλείας του Ενάγοντα. Πρόκειται για ένα γενικό, αόριστο και ασαφή ισχυρισμό υπό το φως της άγνοιας του ΜΥ1 ως προς το ποιο είναι το περιθώριο της εν λόγω μηχανής πέραν του οποίου δεν μπορεί οτιδήποτε να εισχωρήσει από κάτω καθώς επίσης της αδυναμίας του ιδίου και μοναδικού μάρτυρα γεγονότων των Εναγομένων να αναφέρει το ύψος του παπουτσιού ασφαλείας, ο οποίος ισχυρισμός παρέμεινε μετέωρος και συνεπώς έκθετος σε απόρριψη. Εξάλλου η προγενέστερη θέση του μάρτυρα αυτού ότι η ύπαρξη του παπουτσιού ασφαλείας κάτω από τη συγκεκριμένη μηχανή προκάλεσε ζημιά στο υπόδημα και σχίσιμο του δαχτύλου του Ενάγοντα αναιρεί την πιο πάνω θέση των Εναγομένων και παράλληλα αποδεικνύει ότι ο Ενάγοντας τραυματίστηκε όταν η επίδικη μηχανή, ενώ βρισκόταν σε λειτουργία και σε χρήση από τον Νικολάου, πέρασε πάνω από το παπούτσι ασφαλείας που φορούσε. Περαιτέρω, ο ΜΥ1 δήλωσε πως για να λειτουργεί η επίδικη μηχανή θα πρέπει ο χειριστής να κρατεί τόσο τον μοχλό τροφοδοσίας καυσίμων όσο και τον μοχλό κίνησης της μηχανής που και οι δύο βρίσκονται στο τιμόνι της, διαφορετικά η μηχανή σταματά να λειτουργεί σε κλάσματα δευτερολέπτου. Το Δικαστήριο δεν έχει λόγο να αμφισβητήσει τη θέση αυτή του ΜΥ
2. Αυτό όμως παράλληλα ενισχύει τη θέση ότι ο Νικολάου είτε δεν πρόσεξε είτε αγνόησε είτε αφαιρέθηκε και δεν εκτίμησε σωστά την παρουσία του Ενάγοντα στο χώρο όπου εργαζόταν με τη χρήση της χορτοκοπτικής μηχανής. Ταυτόχρονα απορρίπτει τη θέση των Εναγομένων ότι το εργατικό ατύχημα προέκυψε ως αποτέλεσμα πλακών, πειραγμάτων και παιγνιδιών του Νικολάου, του Ενάγοντα και της επίδικης μηχανής. Ο δε ισχυρισμός του ΜΥ1 ότι ο Ενάγοντας δεν είχε λόγο να βρίσκεται στο χώρο όπου συνέβηκε το εργατικό ατύχημα δεν θα πρέπει να αντικριστεί με τον απόλυτο τρόπο που ο εν λόγω μάρτυρας επικαλείται, δεδομένου όχι μόνο του μη καθορισμού της έκτασης εντός της οποίας μπορούσε να κινηθεί ο Ενάγοντας καθώς και το κάθε ένα από τα υπόλοιπα μέλη του συνεργείου του Ενάγοντα αλλά να εξεταστεί υπό το φως της δήλωσης του εν λόγω μάρτυρα ότι οποιοσδήποτε μπορούσε να μετακινηθεί σε οποιοδήποτε χώρο που το συνεργείο του δραστηριοποιείτο σε συνδυασμό με την επίσης δήλωση του εν λόγω μάρτυρα ότι ο Ενάγοντας και ο Νικολάου ανήκαν στο ίδιο συνεργείο. Διάφοροι λόγοι θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την εκεί παρουσία του Ενάγοντα. Ένα μικρό διάλειμμα ανάπαυσης είναι ένας πιθανός λόγος. Αυτό όμως που προκύπτει μέσα από την μαρτυρία του ΜΥ1 και έχει σημασία είναι ότι το ατύχημα συνέβηκε κατά τη διάρκεια της εργασίας του Ενάγοντα. Εν πάσει περιπτώσει, το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τη θέση του εν λόγω μάρτυρα ότι ο τόπος εκτέλεσης της εργασίας του Ενάγοντα ήταν άλλος από τον χώρο του γρασιδιού που θα κουρευόταν από τον Νικολάου αλλά κρίνει ότι την ημέρα του ατυχήματος ανατέθηκε στον Ενάγοντα να μεταβεί μαζί με τον Νικολάου σε νησίδα του παραλιακού δρόμου (μώλος) η οποία βρίσκεται στην οδό Χριστόδουλου Χατζηπαύλου στη Λεμεσό και σε χώρο όπου υπήρχε γρασίδι να τον καθαρίσει από σκουπίδια, μπουκάλια, τενεκεδάκια καθώς και να αδειάσει καλάθους ενώ ο Νικολάου θα έκοβε/κούρευε το γρασίδι με χορτοκοπτική μηχανή. Δεν διαφεύγει ακόμη της προσοχής του Δικαστηρίου η διαφοροποίηση του μάρτυρα αυτού ως προς τις ώρες εργασίας του Ενάγοντα. Αποφεύγοντας να δηλώσει ξεκάθαρα ποιες ακριβώς ήταν οι ώρες εργασίας του Ενάγοντα, ο ΜΥ1 περιορίστηκε αρχικά να αναφέρει γενικά και αόριστα ότι η εργασία του Ενάγοντα ολοκληρώνεται μετά τις 12:00 μ.μ. και προτού οι γραφείς του Δήμου Λεμεσού σχολάσουν. Ωστόσο όταν εκ των υστέρων ο εν λόγω μάρτυρας αντιλήφθηκε ότι ο ίδιος είχε προηγουμένως προσδιορίσει την ώρα του ατυχήματος γύρω στις 12:00 μ.μ. ελίχθηκε και εμφανώς, πλην όμως ανεπιτυχώς, επιχείρησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο την εικόνα ότι το ατύχημα συνέβηκε εκτός των ωρών εργασίας του Ενάγοντα λέγοντας ότι η εργασία του Ενάγοντα 'τελειώνει κατά κανόνα γύρω στις 11:30 π.μ.' Δεν παραγνωρίζω επίσης τη γενικότητα και αοριστία που χαρακτήριζαν κάποιες από τις απαντήσεις του εν λόγω μάρτυρα δείχνοντας έτσι την πρόθεση του να αποφύγει την ουσία ορισμένων ερωτήσεων κατά την αντεξέταση του. Ενδεικτικά αναφέρω ότι σε ερώτηση του συνηγόρου του Ενάγοντα ποια ήταν τα μέτρα προστασίας που ο Δήμος Λεμεσού έλαβε για να προστατεύσει τη σωματική ακεραιότητα του πελάτη του στο χώρο εργασίας του, ο ΜΥ1 περιορίστηκε στο να απαντήσει γενικά και αόριστα ότι 'τίποτε λιγότερο από αυτά που έπρεπε να ισχύουν και ότι ουδέποτε ο Ενάγοντας του διαμαρτυρήθηκε είτε προφορικά είτε δια γραπτού αιτήματος για έλλειψη μέτρων που κατά τη γνώμη του έπρεπε να ισχύσει.' Με βάση τα προαναφερόμενα το Δικαστήριο αποδέχεται το σκέλος αυτό της μαρτυρίας του ΜΥ1 ως ορθό, αληθές και αξιόπιστο στο βαθμό και την έκταση που έχει περιγραφεί πιο πάνω. Ο ΜΥ2, Δρ. Ηλίας Γεωργίου, άφησε πολύ καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Έδωσε ξεκάθαρες και επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις. Με τις επεξηγηματικός ιατρικές τοποθετήσεις του διαφώτισε το Δικαστήριο βοηθώντας το να αντιληφθεί σχετικά με την υπόθεση εξειδικευμένα ιατρικά θέματα. Κατά τρόπο σαφή και εμπεριστατωμένο εξήγησε το σκεπτικό που κατέληξε στα ιατρικά ευρήματα και συμπεράσματα του, τα οποία καταγράφει στο ιατρικό πιστοποιητικό του ημερομηνίας 16.07.08 (Τεκμήριο 6). Δείγματα τέτοιων επιστημονικά τεκμηριωμένων εξηγήσεων αποτελούν οι ιατρικές τοποθετήσεις του γιατί η ενδοαφαλαγγική άρθρωση του δαχτύλου υπέστηκε υπεξάρθρημα και όχι πλήρες εξάρθρημα καθώς και γιατί δεν υπάρχει πιθανότητα οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στην ενδοαφαλαγγική άρθρωση. Ομοίως γιατί δεν θα υπάρχουν πλέον αισθήματα πόνου ιδιαίτερα μετά από ορθοστασία ή παρατεταμένη βάδιση χωρίς έτσι να υπάρχει ανάγκη λήψης αναλγητικών δισκίων ή αποχή μερικών ημερών από την εργασία του. Βέβαια το Δικαστήριο δεν λησμονεί την παρατήρηση του ΜΥ2 ότι η μορφή των τραυμάτων του Ενάγοντα και η θεραπεία που του χορηγήθηκε δικαιολογούν ήπιες στιγμιαίες ενοχλήσεις μετά από παρατεταμένη φόρτιση του κάτω άκρου. Όλες αυτές οι εξηγήσεις, για τις οποίες έγινε αναφορά πιο πάνω, δόθηκαν κατά την προφορική κατάθεση του Δρ. Γεωργίου, τις οποίες και αποδέχομαι. Οι εν λόγω εμπεριστατωμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες εξηγήσεις οδήγησαν το Δικαστήριο στο να πειστεί για την ορθότητα και αξιοπιστία τους και να τις αποδεχτεί έναντι των θέσεων του Δρ. Σιμιλλίδη (ΜΕ2). Έχω ακόμη παρατηρήσει ότι με τρόπο αναλυτικό περίγραψε την ιατρική εικόνα του Ενάγοντα όπως ο ίδιος τη διαπίστωσε όταν τον εξέτασε στις 03.07.08, δηλαδή 2 χρόνια και ένα μήνα περίπου μετά το εργατικό ατύχημα, καταγράφοντας όλα τα κλινικά ευρήματα και συμπεράσματα του στο Τεκμήριο 6 και που έχουν σημειωθεί αναλυτικά πιο πάνω, τα οποία δέχομαι ως λογικά, αξιόπιστα και αληθή. Επιπλέον, αξιοσημείωτο είναι η αναφορά του ΜΥ2 ότι εκτός από κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας και υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης του αριστερού μεγάλου δαχτύλου του ποδιού παρατήρησε θλαστικό τραύμα στη ραχιαία επιφάνεια του οποίου η αρχική θεραπεία συνίστατο σε συρραφή, πράγμα το οποίο και αποδέχομαι. Ωστόσο, παρόλο ότι δέχομαι την εξήγηση του εν λόγω ιατρού ότι η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση στο μεγάλο δάχτυλο του αριστερού ποδιού του Ενάγοντα δεν έχει επηρεαστεί από το ατύχημα με αποτέλεσμα ο Ενάγοντας να συνεχίζει να παρουσιάζει φυσιολογική κινητικότητα και να περπατά χωρίς εμπόδιο, εντούτοις δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κατά τη διάρκεια συμμετοχής του σε αθλητικές δραστηριότητες και ενδιαφέροντα όπως ποδόσφαιρο, πετόσφαιρα, καλαθόσφαιρα και τρέξιμο ο Ενάγοντας να πρέπει σε κάποια στιγμή να λυγίσει την ενδοαφαλαγγική άρθρωση προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παιγνιδιού ή της δραστηριότητας με αποτέλεσμα η αδυναμία του να το πράξει λόγω της αρθρόδεσης να αποτελεί πρόβλημα στην απρόσκοπτη απόλαυση του αθλήματος ή της δραστηριότητας. Δεν διαφεύγει ακόμη της προσοχής του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας θα στερηθεί της απόλαυσης της αναρρίχησης κεκλιμένων επιφανειών, ενασχόλησης με μπαλέτο και οτιδήποτε άλλο συναφές ενδιαφέρον που απαιτεί ισορροπία στη μύτη του αριστερού ποδός, ως η ιατρική θέση του ΜΥ2 την οποία και αποδέχομαι. Τα πιο πάνω δεν παύουν από του να αποτελούν μειονέκτημα για τον Ενάγοντα, το οποίο και δεν παραγνωρίζεται από το Δικαστήριο. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΥ2 τόσο την προφορική μαρτυρία όσο και το Τεκμήριο 6, ως επιστημονικά ορθή, αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει εξηγηθεί πιο πάνω. Ευρήματα: Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει την μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον μου, τα τεκμήρια που κατατέθηκαν κατά την εκδίκαση της αγωγής αυτής αλλά λαμβάνοντας υπόψη μου και τα γεγονότα που τελικά δεν αμφισβητήθηκαν, όπως αυτά προκύπτουν μέσα από την προσκομισθείσα μαρτυρία, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα που αφορούν τα πραγματικά και αληθή ουσιώδη γεγονότα που διαδραματίστηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο: - Από τις 19.09.96 μέχρι σήμερα περιλαμβανομένου του ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο, ο Ενάγοντας εργοδοτείτο στην υπηρεσία των Εναγομένων σαν εργάτης με βασικό καθήκον την καθαριότητα χώρων χωρίς να αποκλείεται και η διεκπεραίωση και άλλων ειδών εργασιών κατόπιν οδηγιών από τον προϊστάμενο του με μηνιαίες απολαβές ύψους €1.732,52 (ισότιμο σε Λ.Κ.£1.014,00). - Στις 26.06.06 ο συνάδελφος του Ενάγοντα Άννινος Νικολάου έλαβε οδηγίες από τον προϊστάμενο της υπηρεσίας να μεταβεί μαζί με τον Ενάγοντα σε νησίδα του παραλιακού δρόμου (μώλος) η οποία βρίσκεται στην οδό Χριστόδουλου Χατζηπαύλου στη Λεμεσό με τον μεν Ενάγοντα να καθαρίσει χώρο όπου υπήρχε γρασίδι από σκουπίδια, μπουκάλια, τενεκεδάκια καθώς και να αδειάσει καλάθους και τον ίδιο να κόψει/κουρέψει το γρασίδι με χορτοκοπτική μηχανή. - Ο Νικολάου ευθύς διαβίβασε τις εντολές του προϊσταμένου του στον Ενάγοντα. - Ακολούθως, τόσο ο Νικολάου όσο και ο Ενάγοντας πήγαν στο χώρο που θα εργάζονταν. Σε κάποια στιγμή και συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας του Ενάγοντα, ο τελευταίος πήγε να πιεί νερό από μπουκάλι που βρισκόταν κάτω από ένα δένδρο που είναι φυτεμένο στην προαναφερόμενη νησίδα και ενώ έβλεπε προς τη θάλασσα ξαφνικά και απροσδόκητα η χορτοκοπτική μηχανή που εκείνη την ώρα χειριζόταν ο Νικολάου πέρασε πάνω από το παπούτσι ασφαλείας του με αποτέλεσμα να τον τραυματίσει στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο. Λίγο πριν από το ατύχημα ο Νικολάου χρησιμοποιούσε τη χορτοκοπτική μηχανή κατά τρόπο μη σοβαρό και υπεύθυνο μιλώντας στο κινητό τηλέφωνο που είχε στον ώμο του, γελώντας και γενικά παίζοντας περισσότερο με την μηχανή παρά δουλεύοντας με αποτέλεσμα να υποχρεώσει τον Ενάγοντα να προβεί σε σχετική παρατήρηση, την οποία όμως ο Νικολάου αγνόησε λέγοντας του να σιωπήσει. - Την ημέρα του εργατικού ατυχήματος ο Ενάγοντας ήταν ηλικίας 46 ετών. - Οι τραυματισμοί του Ενάγοντα συνίστατο σε θλαστικό τραύμα στη ραχιαία επιφάνεια του μεγάλου δαχτύλου στο αριστερό πόδι, σε κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας (τελική φάλαγγα) του ιδίου δαχτύλου και υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης του ιδίου δαχτύλου. - Αμέσως μετά τον τραυματισμό του ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου εκεί του έγινε καθαρισμός της πληγής, συρραφή του θλαστικού τραύματος και ακινητοποίηση του δαχτύλου. - Στις 28.06.06 ο Ενάγοντας επισκέφτηκε τον Δρ. Σίμο Ιωάννου, χειρούργο ορθοπεδικό-αθλητίατρο, παραπονούμενος για έντονο πόνο στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Ο εν λόγω ιατρός παρατήρησε συρραφή τραύματος 3 εκατοστών στο άνω μέρος του δαχτύλου με σημεία φλεγμονής, ερύθρεμα και οίδημα. Χορήγησε θεραπεία του τραύματος με παράλληλη αντιβιοτική αγωγή. Με τοπική αναισθησία έγινε επανάταξη του υπεξαρθρήματος χωρίς όμως να επαναταχτεί πλήρως. Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι τις 31.08.
3. Σε σχέση με την ιατρική κατάσταση του Ενάγοντα ο Δρ. Ιωάννου εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 06.06.07 (Τεκμήριο 3). Μέσα από το Τεκμήριο 3 ο Δρ. Ιωάννου υπολογίζει το σύνολο των εξόδων του που περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και την έκδοση του Τεκμηρίου 3 στο ποσό των Λ.Κ.£200,00 (ισότιμο σε €341,72). - Ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο από τον ιατρό ακτινολόγο Δρ. Κοτζιαμάνη, μέσα από τον οποίο διαπιστώθηκε κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας του μεγάλου δαχτύλου. Επ' αυτού ετοιμάστηκε γραπτή ιατρική αναφορά ημερομηνίας 30.06.06 (Τεκμήριο 4). - Στις 07.09.06 ο Ενάγοντας επισκέφτηκε τον Δρ. Φίλιππο Σιμιλλίδη, ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο, για εξέταση και θεραπεία. - Κατά την εξέταση του Ενάγοντα στις 07.09.06 παρατηρήθηκε ότι το αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του Ενάγοντα ήταν πολύ διογκωμένο, πάρα πολύ επώδυνο στη ψηλάφηση και πλήρη κατάργηση της κίνησης στην ενδοαφαλαγγική άρθρωση. - Στις 15.09.06 ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε εγχείρηση στην Πολυκλινική Υγεία όπου κάτω από γενική αναισθησία έγινε ανοικτή ανάταξη του κατάγματος και αρθρόδεση της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης δια της συγκράτησης με δύο μεταλλικές βελόνες-συνδετήρες (K-wires), η οποία άρθρωση μέχρι τότε παρουσίασε οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. - Δύο ημέρες μετά ο Ενάγοντας εξήλθε της πιο πάνω πολυκλινικής και έκτοτε παρακολουθείτο σας εξωτερικός ασθενής στο γραφείο του Δρ. Σιμιλλίδη. - Στις 19.10.06 έγινε αφαίρεση των δύο μεταλλικών βελόνων-συνδετήρων από τον Δρ. Σιμιλλίδη. - Στον Ενάγοντα χορηγήθηκε συνολικά αναρρωτική άδεια μέχρι τις 31.12.
4. - Την 01.12.06 παρουσιάστηκε διαπύηση στο αριστερό μεγάλο δάχτυλο του ποδιού του Ενάγοντα όπου κάτω από τοπική νάρκωση έγινε αφαίρεση του νυχιού από τον Δρ. Σιμιλλίδη. - Κατόπιν μεταγενέστερου ακτινολογικού ελέγχου που έγινε στον Ενάγοντα από τον Δρ. Σιμιλλίδη (Τεκμήριο 5) διαπιστώθηκε ότι το κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας επουλώθηκε πλήρως σε βαθμό που να μην αναγνωρίζεται καθώς και το ότι υπήρξε πλήρης αρθρόδεση της ονυχοφόρου φάλαγγας με την εγγύς του μεγάλου δαχτύλου. - Αναφορικά με την ιατρική κατάσταση του Ενάγοντα ο Δρ. Σιμιλλίδης εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 06.02.07 (Τεκμήριο 2). - Τα έξοδα του Δρ. Σιμιλλίδη ανέρχονται σε Λ.Κ.£440,00 (ισότιμο σε €751,78), τα οποία αναλύονται σε 8 μετεγχειρητικές επισκέψεις των Λ.Κ.£20,00 η κάθε μία, αφαίρεση των δύο μεταλλικών βελόνων Λ.Κ.£100,00, αφαίρεση του νυχιού Λ.Κ.£80,00 και έκδοσης του Τεκμηρίου 2 Λ.Κ.£100,00, τα οποία δεν του έχουν μέχρι σήμερα καταβληθεί. - Δύο και πλέον χρόνια μετά το ατύχημα και συγκεκριμένα στις 03.07.08 ο Ενάγοντας εξετάστηκε από τον ειδικό ορθοπεδικό χειρούργο, Δρ. Ηλία Γεωργίου, μέσα από την οποία επιβεβαιώθηκαν θλαστικό τραύμα στη ραχιαία επιφάνεια, κάταγμα της τελικής φάλαγγας του δαχτύλου και μερικό υπεξάρθρημα της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης. - Η ιατρική κατάσταση του Ενάγοντα, η οποία περιγράφεται αναλυτικά μέσα από ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 16.07.08 (Τεκμήριο 6), παρουσίαζε την πιο κάτω κλινική εικόνα: Ü Πλήρως επουλωμένη ουλή μήκους 4 εκατοστών στην ραχιαία επιφάνεια του μεγάλου δαχτύλου του αριστερού ποδός, η οποία θα παραμείνει. Ü Αρθρόδεση της μοναδικής ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης του δαχτύλου. Ü Μικρού βαθμού πάχυνση των μαλακών μορίων. Ü Απουσία μυϊκής ατροφίας των μυών του αριστερού κάτω άκρου. Ü Φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος του αριστερού κάτω άκρου. Ü Φυσιολογική και χωρίς χωλότητα βάδιση. Ü Φυσιολογική κινητικότητα της πρώτης μετατάρσο-φαλαγγικής άρθρωσης του αριστερού ποδιού. Ü Η απουσία κινητικότητας της ενδοαφαλαγγικής άρθρωσης σε συνδυασμό με το ότι η μετατάρσο-φαλαγγική άρθρωση παρουσιάζει φυσιολογική κινητικότητα δεν δικαιολογεί από λειτουργικής πλευράς οποιοδήποτε λειτουργικό κατάλοιπο. Ü Ήπιες στιγμιαίες ενοχλήσεις μετά από παρατεταμένη φόρτιση του κάτω άκρου του αριστερού ποδιού. - Ο Ενάγοντας κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης του αισθανόταν πόνους και υπέστηκε ταλαιπωρία. - Μετά την λήξη της αναρρωτικής άδειας του ο Ενάγοντας επέστρεψε στην υπηρεσία των Εναγομένων αναλαμβάνοντας και εκτελώντας ιδίας φύσεως καθήκοντα με αυτά που διεκπεραίωνε πριν από τον τραυματισμό του. Μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου αποτελούν και όλα αυτά που θα προσδιοριστούν πιο κάτω κατά την εξαγωγή συμπερασμάτων από το Δικαστήριο. Νομική Πτυχή: Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική και το βάρος απόδειξης βρίσκεται γενικά στους ώμους του Ενάγοντα να αποδείξει τους ισχυρισμούς του στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σύμφωνα με την κυπριακή νομολογία, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της μαρτυρίας που θα κριθεί αξιόπιστη, πάντοτε στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Αναξιόπιστη μαρτυρία δεν αποτελεί αποδεικτικό υλικό αλλά μόνο αξιόπιστη μαρτυρία βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων (Miorage v. Radivojenik

(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 1162 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη

(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). "Στην Κύπρο η προστασία των εργαζομένων αποτελεί διακηρυγμένο συνταγματικό στόχο (Άρθρο 9) στο πλαίσιο εξασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου που αναμφίβολα περιλαμβάνουν και την ασφάλεια του στον τόπο της εργασίας του." (Απόσπασμα από την υπόθεση United Brickworks Ltd v. Ευαγγέλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 123, βλέπε επίσης άρθρο 9 του Συντάγματος). Παρόλο ότι δεν υπάρχει ειδική πρόνοια στον Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, εντούτοις οι υποχρεώσεις του εργοδότη έναντι των εργοδοτουμένων του σε σχέση με την ασφάλεια αυτών κατά την εργασία τους πηγάζουν από το άρθρο 51 του Κεφ.148 μετά των συναφών τροποποιήσεων, το οποίο και κωδικοποίησε τις αρχές του κοινοδικαίου αναφορικά με την αμέλεια. Συγκεκριμένα, στην υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ

(1989)1 Α.Α.Δ. 453 τονίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι το καθήκον της προσήκουσας προσοχής, η έλλειψη της οποίας είναι βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας περιλαμβάνει και την υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους υπαλλήλους του ασφαλές ή κατάλληλο σύστημα και τόπο εργασίας και να μην τους εκθέτει σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους. Λέχθηκε δε ότι συστατικός όρος της έννοιας του 'μη αναγκαίου ή περιττού κινδύνου' είναι η έλλειψη πρόβλεψης ή ακόμα σωστής πρόβλεψης για το ζημιογόνο αποτέλεσμα που όφειλε ή μπορούσε ο εργοδότης με τη χρήση σωστών μέσων που είχε στη διάθεση του, να αποφύγει, χωρίς να παραγνωρίζει κανείς ότι ο υπάλληλος δεν έχει ουσιαστικό λόγο στις διευθετήσεις του εργοδότη στο υπό συζήτηση θέμα. Το καθήκον του εργοδότη είναι γενικά πολύπτυχο και περιλαμβάνει την υποχρέωση να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας, ικανό προσωπικό, ασφαλή εξοπλισμό, επαρκή επίβλεψη και ασφαλείς εγκαταστάσεις για εργασία (Kakou v. Adriatica

(1980)1 CLR 357, Charalambous v. Metalco Ltd

(1982)1 CLR 636, Panayi v. Galatariotis & Sons Ltd

(1971)1 CLR 416). ). Στην Ανάγνου ν. Alco Filters (Cyprus) Ltd

(2002)1 A.A.Δ. 918 λέχθηκε ότι το κριτήριο για τον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας δεν εντοπίζεται στις πιθανότητες εκδήλωσης του κινδύνου αλλά στο προβλεπτό του και στη δυνατότητα αποτροπής του με λογικά προσιτά μέσα. Αποτελεί καθήκον του εργοδότη να μην εκθέτει τον εργοδοτούμενο του σε «περιττούς» κινδύνους στην εργασία του. Αχρείαστος (unnecessary) είναι ο κίνδυνος, ο οποίος είναι, αφενός, προβλεπτός και αφετέρου, αποφευκτός, με τη λήψη των κατάλληλων προφυλακτικών μέτρων. Στην ίδια απόφαση, τονίζεται ότι, με την πρόοδο της τεχνολογίας και με την ανάπτυξη των μέσων για την αποτροπή κινδύνων, ευκολότερη καθίσταται τόσο η πρόβλεψη των κινδύνων όσο και η εξουδετέρωση τους. Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως η έννοια του μη αναγκαίου κινδύνου είχε αρχικά προσδιοριστεί στην αγγλική υπόθεση Allard v. Saunders Ltd [1953] All E.R. 395, η οποία επιδοκιμάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο σε κυπριακές υποθέσεις. Πιο αυστηρή όμως προσέγγιση, ίδια τάση με αυτή που επικρατεί στην Αγγλία (Larner v. British Steel plc

(1993)ICR 551), υιοθετήθηκε στην υπόθεση Κυριάκου ν. Caramondani Bros Limited

(2001)1(A) A.A.Δ. 219 όπου τονίστηκε ότι η προβλεπτικότητα του κινδύνου δεν αποτελεί απαραίτητο κριτήριο, αφού η υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει ασφαλή χώρο εργασίας στους εργοδοτουμένους του, υφίσταται ανεξάρτητα από το εάν οι κίνδυνοι θα μπορούσαν να προβλεφθούν ή όχι. Επομένως, σύμφωνα με την υπόθεση αυτή, το καθήκον του εργοδότη για παροχή ασφαλούς τόπου ή ασφαλούς συστήματος εργασίας απέναντι στους υπαλλήλους του είναι απόλυτο. Σχετική είναι και η υπόθεση Αγγελή v. Κάρκα κ.α.

(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1118, όπου ο εργοδότης ενός εργάτη οικοδομών που έπεσε στο έδαφος από ικρίωμα ανεγειρόμενης οικοδομής και τραυματίστηκε σοβαρά κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για την πρόκληση του εργατικού ατυχήματος και κλήθηκε να καταβάλει αποζημιώσεις στον εργοδοτούμενο του. Σε σχέση με την ευθύνη του εργοδότη χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα: "Η ευθύνη για τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας βαρύνει αποκλειστικά τον εργοδότη και δεν μπορεί να μετατεθεί αυτή η ευθύνη στους ώμους του εργοδοτουμένου. Έτσι και στην προκείμενη περίπτωση το καθήκον του εργοδότη για τη διασφάλιση ασφαλών συνθηκών εργασίας στον εργοδοτούμενο του ήταν υπαρκτό και ο εφεσείων δεν το εξετέλεσε." Επίσης στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Κυριάκου & Υιών Λτδ

(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 506 αποδόθηκαν οι έννοιες και η σημασία των 'συστήματος εργασίας' και 'καθήκοντος υπόδειξης ασφαλούς συστήματος εργασίας' με αναφορά στο αγγλικό νομικό σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence 8η έκδοση. Ειδικότερα, λέχθηκε ότι 'σύστημα εργασίας' είναι όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή: (α) της οργάνωσης της εργασίας, (β) του τρόπου με τον οποίο σκοπείται η εκτέλεση της εργασίας, (γ) της σειράς παροχής οδηγιών (ειδικώς σε άπειρους εργάτες), (δ) της σειράς των γεγονότων, (ε) της λήψης προφυλάξεων για την ασφάλεια των εργατών και σε ποια στάδια, (στ) του αριθμού των προσώπων που χρειάζονται για την εκτέλεση της εργασίας, (ζ) του ρόλου που θα αναλάβει ο καθένας από τους εργοδοτουμένους, και (η) της στιγμής κατά την οποία θα εκτελέσουν τους αντίστοιχους ρόλους τους. Αναφορικά με το 'καθήκον υπόδειξης ασφαλούς συστήματος εργασίας' υποδείκτηκε πως αποτελεί ζήτημα πραγματικό το κατά πόσο είναι απαραίτητο να προδιαγραφεί σύστημα εργασίας κάτω από οποιεσδήποτε δοσμένες περιστάσεις. Όταν εξετάζεται ένα τέτοιο ζήτημα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η φύση της εργασίας, δηλαδή το κατά πόσο αυτή χρειάζεται προσεκτική οργάνωση και επίβλεψη, προς το συμφέρον της ασφάλειας εκείνων που την εκτελούν, ή μπορεί να αφεθεί πειστικά από ένα συνετό εργοδότη στην φροντίδα των επί τόπου υπαλλήλων να την εκτελέσουν με τρόπο λογικά ασφαλή. Έπεται ότι ένας εργοδότης υπέχει καθήκον να υποδείξει σύστημα εργασίας έστω και εάν πρόκειται για ένα και μόνο εγχείρημα, εάν κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο προς το συμφέρον της ασφάλειας. Στην προαναφερόμενη υπόθεση, με αναφορά στην αγγλική υπόθεση General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas [1952] 2 All E.R. 1110, λέχθηκε περαιτέρω ότι είναι καλά γνωστό στους εργοδότες ότι οι εργάτες πολύ συχνά, αν όχι συστηματικά, δεν λαμβάνουν υπόψη τους κινδύνους τους οποίους συνεπάγεται η εργασία τους. Είναι δε γι' αυτό το λόγο που το κοινοδίκαιο απαιτεί οι εργοδότες να καταβάλλουν λογική φροντίδα και να καθορίζουν ένα λογικά ασφαλές σύστημα εργασίας. Οι εργοδότες δεν εξαιρούνται από αυτό το καθήκον από το γεγονός ότι οι εργάτες τους είναι έμπειροι και θα μπορούσαν, αν ήταν στη θέση των εργοδοτών, να εφαρμόσουν οι ίδιοι ένα λογικά ασφαλές σύστημα εργασίας. Οι εργάτες δεν βρίσκονται στη θέση των εργοδοτών. Τα καθήκοντα τους δεν εκτελούνται μέσα στην ήρεμη ατμόσφαιρα του γραφείου με τις συμβουλές των ειδικών. Περαιτέρω με αναφορά στην ίδια αυτή υπόθεση λέχθηκε ότι ακόμη και αν υποτεθεί ότι άλλα συστήματα διεξαγωγής της εργασίας δεν ήταν πρακτικώς εφαρμόσιμα, οι εργοδότες είχαν υποχρέωση να διασφαλίσουν ότι το σύστημα το οποίο είχε υιοθετηθεί ήταν, όσο μπορούσε αυτό να επιτευχθεί, ασφαλές και ότι οι υπάλληλοι τους είχαν καθοδηγηθεί ως προς τα μέτρα που θα ελάμβαναν για να αποφύγουν τα ατυχήματα. Όσον αφορά το τι περιλαμβάνει το καθήκον του εργοδότη για διασφάλιση της ασφάλειας στην εργασία σχετική είναι η υπόθεση Tziellas v. The Ship "Nadalena H" and others

(1982)1 C.L.R. 807 όπου σημειώθηκε ότι ανάμεσα στα πρώτα καθήκοντα του εργοδότη είναι να διασφαλίσει ασφάλεια στην εργασία ώστε ο χώρος εργασίας να καταστεί όσο πιο ασφαλής εύλογα γίνεται. Αυτό με τη σειρά του περιλαμβάνει ασφαλή πρόσβαση από και προς τον πραγματικό χώρο εργασίας. Περαιτέρω λέχθηκε ότι το καθήκον για λήψη εύλογης φροντίδας για την ασφάλεια των εργαζομένων παραμένει αμείωτο, όμως η εκτέλεση του διαφοροποιείται ανάλογα με τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Το καθήκον αυτό επεκτείνεται σε κάθε σύστημα το οποίο υιοθετείται για εκτέλεση της εργασίας. Δεν περιορίζεται στις καθιερωμένες - συνήθεις μεθόδους εκτέλεσης μιας εργασίας. Περαιτέρω επεκτείνεται στην προμήθεια ή παροχή ασφαλών μέσων πρόσβασης στο σημείο εργασίας μέσα στον χώρο εργασίας. Επιπλέον, στην υπόθεση Γιαννάκης Λάμπης ν. Shiptrans Trading Agency Ltd

(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 370 λέχθηκε ότι το καθήκον του εργοδότη για την κατοχύρωση της ασφάλειας των εργοδοτουμένων του περιλαμβάνει και εξασφάλιση των μέσων ασφαλούς διακίνησης μέσα στον τόπο της εργασίας τους. Όπως χαρακτηριστικά επισημάνθηκε στην υπόθεση αυτή, ο εργοδότης έχει καθήκον για λήψη λογικών μέτρων και φροντίδας που αφορούν στην ασφάλεια των εργοδοτουμένων ανάλογα και σε συσχετισμό με τις περιστάσεις της υπόθεσης. Ο εργοδότης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, έχει υποχρέωση να λαμβάνει τη λογική ασφάλεια των προσώπων που εργοδοτεί και την ανάγκη αποφυγής προβλεπτών κινδύνων. Η λογική φροντίδα που πρέπει να λαμβάνει ένας εργοδότης στην κάθε περίπτωση είναι ζήτημα πραγματικό το οποίο προσδιορίζεται με κριτήριο την κοινή λογική σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Μέρος του γενικότερου καθήκοντος του εργοδότη αποτελεί και η υποχρέωση του να παρέχει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας. Αποτελεί πρώτιστο καθήκον του εργοδότη η εφαρμογή στο χώρο εργασίας ασφαλούς συστήματος διεξαγωγής της εργασίας. Ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τους εργαζομένους από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που λογικά μπορεί να προβλεφθεί και ο οποίος με τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα μπορεί να αντιμετωπιστεί. Στην δε υπόθεση L.P. Transbeton Ltd v. Σταύρου κ.α.

(2009)1Α Α.Α.Δ. 304, λέχθηκαν τα ακόλουθα, τα οποία ομιλούν από μόνα τους: "Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας στους εργοδοτούμενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται, ο αριθμός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται, είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούμενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων μέτρων παροχής συστήματος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαμβανομένων υπόψιν των κινδύνων που είναι κατ΄ ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρημα (Δέστε: General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas

(1953)A.C. 180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και μόνον παρέχοντας ασφαλές σύστημα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστημα επιτηρείται και εφαρμόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούμενους και επίσης κάποιας μορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήματος εργασίας." Επίσης στην υπόθεση Δήμος Λεμεσού v. Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 423 τονίστηκε πως ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τα πρόσωπα που εργοδοτούνται από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που μπορεί λογικά να προβλεφθεί και ο οποίος μπορεί να αντιμετωπιστεί με προστατευτικά μέτρα των οποίων η λύση είναι αφενός πραγματικά εφικτή και αφετέρου η δαπάνη που συνεπάγεται δεν είναι εντελώς δυσανάλογη προς το είδος και το μέγεθος του κινδύνου που στοχεύεται να αποφευχθεί. Ακόμη στην υπόθεση Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd

(2005)1 Α.Α.Δ. 556 λέχθηκε ότι κάθε εργοδότης έχει ευθύνη να παράσχει ασφαλή μέθοδο εργασίας και ορθή επιτήρηση του χώρου όπου διεξάγονται οι εργασίες. Περαιτέρω, στο νομικό σύγγραμμα των κ.κ. Αρτέμη & Ερωτοκρίτου, 'Αστικά Αδικήματα', Τόμος 2, σελ. 32 αναφέρονται και τα εξής: "Μέρος της υποχρέωσης του εργοδότη είναι να δίδει και κατάλληλες οδηγίες και να φροντίζει για την επίβλεψη των εργοδοτουμένων του. Οι οδηγίες για ασφάλεια πρέπει να είναι εκείνες που ένας εύλογα επιμελής εργοδότης που έχει εξετάσει το πρόβλημα που προκύπτει από την εργασία θα έδιδε στους εργάτες του. Σχετική επί του θέματος είναι η Charalambous v. Shoham (Cyprus) Ltd and another

(1983)1 C.L.R. 239). Όσον αφορά επίβλεψη, όπως τονίστηκε στην Penteris v. General Constructions

(1984)1 CLR 1 το γενικό καθήκον του εργοδότη για επίδειξη επιμέλειας περιλάμβανε και την επίβλεψη. Όπου ο κίνδυνος είναι ορατός, δεν είναι αρκετό ο εργοδότης να παρέχει τα μέσα προφύλαξης αλλά πρέπει να βεβαιώνεται ότι οι εργάτες του τα χρησιμοποιούν. Η επίβλεψη πρέπει να είναι άμεση, αλλά όχι αναγκαστικά συνεχής, εκτός όπου οι συνθήκες είναι τέτοιες που να το επιβάλλουν." Στα πλαίσια θεμελίωσης ευθύνης από μέρους του εργοδότη απαιτείται απόδειξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της αδυναμίας του συστήματος εργασίας ή της τυχόν παράλειψης μέριμνας από τον εργοδότη με τη ζημιά που υπέστηκε ο εργοδοτούμενος με το βάρος απόδειξης να βαρύνει τον ενάγοντα (Κυριάκου ν. Caramondani Bros Limited

(2001)1(A) A.A.Δ. 219, Κωνσταντίνου v. Phasouri Plantations

(1992)1(A) Α.Α.Δ. 720, Δρουσιώτης v. Petrakis Exhaust Silencers Ltd

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1502). Στην περίπτωση όπου διεκδικούνται αποζημιώσεις στη βάση παράβασης θεσμοθετημένου καθήκοντος, αν η νομοθεσία που ο ενάγοντας επικαλείται δεν προβλέπει ρητά δια ειδικής διάταξης αγώγιμο δικαίωμα για την ανάκτηση της ζημιάς, η οποία προκύπτει από τη μη εκπλήρωση υποχρέωσης την οποία επιβάλλει ο νόμος αφενός και η παράλειψη ποινικοποιείται αφετέρου, τεκμαίρεται εκ πρώτης όψεως ότι η εν λόγω νομοθεσία δεν παρέχει αστική θεραπεία. Ο κανόνας όμως αυτός υπόκειται σε δύο εξαιρέσεις: (α) Όπου η υποχρέωση επιβάλλεται υπέρ συγκεκριμένης τάξης ή ατόμων, παρέχεται αγώγιμο δικαίωμα σε άτομα που ανήκουν σ' αυτή την κατηγορία για την ανάκτηση της ζημιάς, η οποία προκύπτει από την παράβαση του νομικού καθήκοντος ή της υποχρέωσης, και (β) Όπου ο νόμος στοιχειοθετεί δημόσιο δικαίωμα (public right), παρέχεται αγώγιμο δικαίωμα σε μέλος του δημοσίου το οποίο υφίσταται ιδιαίτερη ζημιά λόγω της παραβίασης του δημόσιου δικαιώματος (Νομικό σύγγραμμα των κ.κ. Αρτέμη & Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα, Τόμος 2, σελ. 375-386, Kythreotis v. Constantinou

(1984)1 C.L.R. 811, Lonrho Ltd. & Others v. Shell Petroleum Co. Ltd and Others

(1981)1 All E.R. 456). Αυτό τελικά είναι θέμα ερμηνείας της νομοθεσίας που ο ενάγοντας επικαλείται (Peristeronopigi Transport Co. Ltd v. Toumazos Th. Toumazou

(1970)1 C.L.R. 196). Το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας διέπεται από το άρθρο 57 του Κεφ. 148 και η ύπαρξη της αποτελεί παράγοντα μείωσης των αποζημιώσεων που θα καταβάλει ο εναγόμενος (Covotsos Textiles v. Serghiou

(1981)1 C.L.R. 475). Ο καταμερισμός ευθύνης πρόκλησης ατυχήματος στα άτομα που ευθύνονται αποτελεί κατ' εξοχήν έργο του εκδικάζοντος Δικαστηρίου. Η ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας απορρέει από την παράλειψη του ενάγοντα να επιδείξει την απαιτούμενη επιμέλεια για να προστατεύσει τον ίδιο τον εαυτό του από βλάβη ή ζημιά. Το κριτήριο για να αποφασιστεί αν έχει επιτευχθεί συντρέχουσα αμέλεια είναι βασικά το ίδιο με την αμέλεια αφού το προβλεπτό πρόκλησης ζημιάς και η παράλειψη να ληφθούν προφυλάξεις έναντι προβλεπτών κινδύνων είναι το κλειδί για να καταλήξει το Δικαστήριο σε εύρημα ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας (Charalambous and Another v. Kassapis and Another

(1988)1 C.L.R. 25, Odysseos v. Mantovani & Sons

(1989)1 C.L.R. 321). Στην υπόθεση United Brickworks Ltd v. Ευαγγέλου

(1992)1 Α.Α.Δ. 123 λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Στην απόδοση συντρέχουσας αμέλειας στον εργαζόμενο, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ότι έχει περιορισμένη επιλογή ως προς τον τρόπο και τα μέσα με τα οποία εκτελεί την εργασία η οποία του ανατίθεται. Η επιλογή, εξάλλου, την οποία εισηγήθηκε ο δικηγόρος των εφεσειόντων ότι ο εργαζόμενος πάντα έχει να αποχωρήσει από την εργασία του, δεν είναι ενδεχόμενο το οποίο εύκολα αντιμετωπίζει ο εργαζόμενος του οποίου η υλική, η οικογενειακή και κοινωνική ευημερία εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από τα οικονομικά μέσα που του παρέχει η εργασία του." Περαιτέρω, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Στυλιανού κ.α.

(2002)1 Α.Α.Δ. 1718 λέχθηκε ότι για να συζητηθεί η ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας θα πρέπει να αποδειχθεί ότι ο ενάγοντας προέβη σε ενέργειες που συνέβαλαν στον τραυματισμό του. Ο δε καταμερισμός της ευθύνης γίνεται κατά ευρεία σκοπιά με γνώμονα την λογική και την κοινή εμπειρία σε συνάρτηση με την υπαιτιότητα αφενός κρινόμενη υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας που προξένησε το ατύχημα και του ζημιογόνου αποτελέσματος που επήλθε (Αλεξάνδρου ν. Κυριάκου & Υιών Λτδ

(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 506, Αλεξάνδρου v. Λεβέντη

(1996)1 Α.Α.Δ. 420, Metalco (Heaters) Ltd v. Νεοφύτου κ.α.

(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 211). Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις που συνήθως απαιτούνται στις περιπτώσεις εργατικών ατυχημάτων, είναι πάγια νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να εξειδικεύονται στην έκθεση απαίτησης, να καταγράφονται αναλυτικά και ξεκάθαρα στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Ανδρέα Πίριλλου v Ρουπινέττας Κονναρή

(2000)1 Α.Α.Δ. 1153, Βάσω Μιχαήλ v Ανδρέας Ονουφρίου

(2002)1 Α.Α.Δ. 1349, R.K.B. Leathergoods Limited v Βιργίνια Ευαγγέλου Αγγελίδη

(2004)1 Α.Α.Δ. 1071, Νεοκλής Αντωνιάδης v Μιχάλης Σπύρου

(1998)1 Α.Α.Δ. 1171, Κούνουνα κ.α. v Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.

(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2126). Εναπόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη και αποδεκτή μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Επομένως, η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται πάντοτε σε αυστηρά πλαίσια και το βάρος απόδειξης τους το φέρει πάντοτε ο ενάγοντας (Παναγιώτη Παναγή v Σάββα Κακόψιτου

(2001)1 Α.Α.Δ. 839). Η σημασία επιδίκασης γενικών αποζημιώσεων στις περιπτώσεις ατυχημάτων έχει εκφραστεί σε σωρεία κυπριακών αποφάσεων. Όπως χαρακτηριστικά τονίστηκε στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v Simon John Worley

(2001)1 Α.Α.Δ. 652 το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά του κάθε τραυματία. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ο ανθρώπινος πόνος και η δυσχέρεια αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που επιφέρει ο τραυματισμός (Paraskevaides (Overseas) Ltd v Christofis

(1992)1 C.L.R. 789). Μέσα από την κυπριακή νομολογία αναδύεται μία αυξητική τάση στον καθορισμό τους αφού λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος (A. Panayides Contracting Ltd v Χαραλάμπους

(2004)1 Α.Α.Δ. 416, Fysco Constructing Co Ltd v. Χριστάκης Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014). Η όποια όμως προσπάθεια γίνει για άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων δεν πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη (Αρετούλλα Μακρή και άλλος v Αυγερινού Ταλιώτη

(1997)1 Α.Α.Δ. 1148). Έχει τονιστεί η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση στον καθορισμό τέτοιων αποζημιώσεων. Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (Χάρης Νικολάου v Νίκου Νικολάου

(2003)1 Α.Α.Δ. 1460). Από την άλλη έχει επίσης ειπωθεί μέσα από τη νομολογία ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ v Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590, Γεώργιος Ταμπούρα v Κυριακής Κολάνη άλλως Κίκας Κολάνη, Πολιτική Έφεση 222/2006, ημερ. 17.04.08). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (Lankuttis v Νικόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Επομένως, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα και να είναι κοινωνικά αποδεκτές (Μιχαήλ v Ιωάννου & Παρασκευαΐδης Λτδ

(1998)1 Α.Α.Δ. 1494). Σκοπό έχουν την αποκατάσταση του ζημιωθέντος για τη ζημιά, απώλεια ή βλάβη που έχει υποστεί και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος (Κουμπαρή κ.α. v Φούτρη

(2001)1 Α.Α.Δ. 921). Από τη σχετική νομολογία προκύπτει επίσης ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Αναφορικά με τον τόκο, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, εκτός αν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή ολιγωρία εκ μέρους του ενάγοντα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων καθώς και επί των ειδικών αποζημιώσεων, μειωμένος όμως κατά το ήμιση για να αντισταθμιστεί το ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (Φοινικαρίδης v Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Θεοδούλου v A. Panayides Contracting Ltd

(1999)1 Α.Α.Δ. 2134, Fysco Constructing Co Ltd v. Χριστάκης Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014). Όλα αυτά μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Ακολούθως, ολόκληρα τα ποσά φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης μέχρι εξόφλησης. Όπως είναι γνωστό, το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 μετά των συναφών τροποποιήσεων παρέχει τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιδικάζει τόκο ίσο με το ύψος του τόκου που καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των εδαφίων

(2),

(3)και

(4)του άρθρου 33 του Περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/60μετά των συναφών τροποποιήσεων αναφορικά με ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί για σωματικές βλάβες ή θάνατο συνεπεία αστικού αδικήματος για ολόκληρη ή για μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποίαν γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Όπως είναι γνωστό μέχρι την πρόσφατη τροποποίηση του Περί Δικαστηρίων Νόμου με τον Τροποποιητικό Νόμο (Αρ.2), Ν.81(Ι)/2008επιδικαζόταν νόμιμος τόκος ύψους 8%. Από την ημέρα δημοσίευσης του Ν.81(Ι)/2008, δηλαδή την 15.10.08, ο νόμιμος τόκος μειώθηκε σε 5,5%. Ανάλογη τροποποίηση επέφερε και ο Τροποποιητικός Νόμος του 2008, Ν.82(Ι)/2008στο αντίστοιχο άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148. Η ελευθερία του συμβάλλεσθε, δηλαδή το δικαίωμα κάποιου να εισέρχεται σε νόμιμη σύμβαση, είναι δικαίωμα ενός ατόμου που κατοχυρώνεται συνταγματικά στην Κύπρο (άρθρο 26

(1)του Συντάγματος). Η δε συνομολόγηση, ερμηνεία και εφαρμογή μιας συμφωνίας, οι συμβατικές υποχρεώσεις των συμβαλλομένων και η προστασία των δικαιωμάτων των μερών που δημιουργούνται μέσα από τη σύμβαση καθώς και οι οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες που απορρέουν από συμπεριφορές, πράξεις και παραλείψεις που παρεκκλίνουν από το συμφωνημένο πνεύμα είναι ορισμένα από τα ζητήματα που διέπονται από το δίκαιο των συμβάσεων (Ο Περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ.149 μετά των συναφών τροποποιήσεων, Chimonides v. Manglis

(1967)1 C.L.R. 125). Καθοριστικός παράγοντας στην ερμηνεία μιας σύμβασης είναι η πρόθεση των συμβαλλομένων, προς αναζήτηση της οποίας συνυπολογίζεται ολόκληρο το περιεχόμενο της σύμβασης (Αλεξάνδρου v. Κωμοδρόμου κ.α.

(1997)1 Α.Α.Δ. 576). Σύμφωνα με το άρθρο 10

(1)του Περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ.149 μετά των συναφών τροποποιήσεων, μία σύμβαση δύναται να καταρτιστεί είτε γραπτά είτε προφορικά είτε μερικώς γραπτά και μερικώς προφορικά είτε δύναται να συνάγεται από τη συμπεριφορά των μερών. Οι όροι που καθορίζουν τη συμβατική σχέση μερών μπορεί να είναι ρητοί και εξυπακουόμενοι. Η διακρίβωση εξυπακουόμενου όρου αποδίδεται στην ανάγκη να δοθεί αποτελεσματικότητα και πληρότητα στη συμφωνία, εκφράζοντας εκείνο που, αν και δεν λέχθηκε, αντιπροσωπεύει την εμφανή και αναγκαία πρόθεση των μερών (Τσιαηλή v. Χατζηανδρέου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1250). Δηλαδή όροι που δεν έχουν συμφωνηθεί ρητά εξυπακούονται ότι υφίστανται σε μια συμφωνία. Σε μια συμφωνία εργοδότησης αποτελεί, ανάμεσα σ' άλλα, εξυπακουόμενο όρο ότι ο εργοδοτούμενος θα εκτελεί τα καθήκοντα κάτω από ασφαλείς, κατάλληλες και υγιής συνθήκες εργασίας που θα του παρέχει και θα του διασφαλίζει διαρκώς ο εργοδότης του. Επίσης, εξυπακουόμενοι όροι σε μία συμφωνία δύναται να υπάρχουν ένεκα νομοθεσίας. Συμπεράσματα: Έχοντας υπόψη του την αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας στην οποία προέβηκε, τα ευρήματα στα οποία κατέληξε σε συνδυασμό με το προαναφερόμενο νομικό πλαίσιο, το Δικαστήριο προχωρεί στην εξαγωγή των συμπερασμάτων του. (α) Ενδεχόμενη αμέλεια των Εναγομένων Με βάση την ενώπιον μου αποδεκτή μαρτυρία, προκύπτει ότι η γενεσιουργός αιτία του ατυχήματος είναι η αμελής εκτέλεση του καθήκοντος εργασίας από μέρους του Νικολάου. Η αμελής αυτή εκτέλεση του καθήκοντος εκδηλώθηκε με τον ανορθόδοξο, απρόσεκτο και θα έλεγα μη σοβαρό τρόπο με τον οποίο ο πιο πάνω έκτακτος εργάτης των Εναγομένων χρησιμοποιούσε την χορτοκοπτική μηχανή για να υλοποιήσει τις εντολές του προϊσταμένου του που ήταν η κοπή/κούρεμα του γρασιδιού. Το γεγονός ότι ο Νικολάου κρατούσε το τηλέφωνο στον ώμο του και συνομιλούσε με άλλο άτομο προς το οποίο στρεφόταν η προσοχή του ενώ η μηχανή βρισκόταν σε λειτουργία χωρίς να τον ενδιαφέρει προς τα που αυτή κατευθυνόταν καθώς επίσης το ότι ο Νικολάου δεν μπορούσε να έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεων των χεριών του και κατ' επέκταση τον πλήρη έλεγχο χειρισμό της εν λόγω χορτοκοπτικής μηχανής αλλά και το ότι ο εργάτης αυτός ουσιαστικά έπαιζε με την εν κινήσει μηχανή χωρίς να εκτελεί αποδοτική εργασία, είναι στοιχεία που επαληθεύουν το πιο πάνω συμπέρασμα. Οι Εναγόμενοι είχαν ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο ο Νικολάου χειριζόταν την πιο πάνω μηχανή. Είχαν καθήκον να διασφαλίσουν ότι ο Νικολάου χρησιμοποιούσε την εν λόγω μηχανή με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Αυτό αποτελούσε μέρος της υποχρέωσης των Εναγομένων για παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας μέσα από το οποίο διασφαλίζονται οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας των εργαζομένων τους. Η διαπίστωση κατά πόσο τη συγκεκριμένη ημέρα ο Νικολάου χειριζόταν την επίδικη μηχανή ορθά και στη βάση των εντολών που του δόθηκαν αλλά και σύμφωνα με τις κατευθυντήριες αρχές που του διδάχτηκαν κατά την διάρκεια της εκπαίδευσης που έτυχε μπορούσε να επιτευχθεί μέσω επίβλεψης και γενικά ελέγχου του τρόπου εκτέλεσης της εργασίας του από τον προϊστάμενο του συνεργείου καθαριότητας, στο οποίο ανήκαν ο Νικολάου, ο Ενάγοντας αλλά και άλλα άτομα. Το γεγονός ότι ο Νικολάου ήταν απλά ένας έκτακτος υπάλληλος των Εναγομένων για το σύντομο χρονικό διάστημα των 6 μηνών δείχνει ότι επρόκειτο για ένα εργαζόμενο χωρίς προϋπηρεσία στους Εναγομένους και έτσι ουσιαστικά δοκιμαζόταν για πρώτη φορά. Το δε γεγονός ότι έτυχε εκπαίδευσης για να χειρίζεται την χορτοκοπτική μηχανή δείχνει επιπλέον ένα άτομο χωρίς εμπειρία στον χειρισμό ενός τέτοιου μηχανήματος. Υπό αυτές τις συνθήκες οι Εναγόμενοι όφειλαν να ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο ο Νικολάου εκτελούσε καθημερινώς την εργασία του μέσα από τον οποίο έλεγχο θα διαπίστωναν την ικανότητα του εν λόγω υπαλλήλου τους στο χειρισμό της μηχανής για την οποία εκπαιδεύτηκε. Η άσκηση μηχανισμού επίβλεψης της εργασίας του Νικολάου θα οδηγούσε στον εντοπισμό της αμελούς συμπεριφοράς του, όπως αυτή εκφράστηκε δια του απρόσεκτου, ανορθόδοξου, λανθασμένου και μη σοβαρού τρόπου που αυτός χειριζόταν την μηχανή την συγκεκριμένη ημέρα. Παράλληλα, τα πιο πάνω μέτρα θα παρείχαν προστασία στον Ενάγοντα που εργαζόταν σε χώρο που η μηχανή λειτουργούσε αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο υπάλληλο των Εναγομένων που μπορούσε να βρεθεί εκεί. Αυτό με τη σειρά του θα είχε σαν αποτέλεσμα την αποφυγή του επιδίκου εργατικού ατυχήματος. Η παράλειψη των Εναγομένων να επιβλέπουν την εργασία του Νικολάου που χειριζόταν χορτοκοπτική μηχανή, εργασία που εκ φύσεως ενέχει βαθμό επικινδυνότητας τόσο για τον ίδιο όσο και για άλλους εργαζομένους περιλαμβανομένου του Ενάγοντα που εργαζόταν στο χώρο που λειτουργούσε η μηχανή, αποτελεί παράβαση της υποχρέωσης τους. Γενικότερα, οι Εναγόμενοι είχαν καθήκον να επιβλέπουν ότι οι εργαζόμενοι εκτελούν κατά τρόπο ασφαλή την εργασία που τους ανατέθηκε στη βάση των οδηγιών που τους δόθηκαν. Αυτό περιλαμβάνει και έλεγχο της συμπεριφοράς των υπαλλήλων κατά τη διάρκεια της εργασίας τους. Η υποχρέωση αυτή δύναται να διεκπεραιωθεί με την ανάθεση σε άτομο, όπως για παράδειγμα στον προϊστάμενο του συνεργείου καθαριότητας ή σε πρόσωπο που θα εκτελούσε χρέη επιστάτη, το οποίο θα είναι επιφορτισμένο με το καθήκον αυτό. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν υπάρχει μαρτυρία που να φανερώνει ότι υπήρχε άτομο που το καθήκον του ήταν να επιβλέπει τις εργασίες των εργαζομένων στο χώρο καθαριότητας περιλαμβανομένου του τρόπου χειρισμού της μηχανής κοπής γρασιδιού από τον Νικολάου ή να αντιμετωπίζει προβλήματα και αδυναμίες που καθημερινά προέκυπταν κατά τη συνήθη εκτέλεση της εργασίας. Τα πιο πάνω δείχνουν ένα ανεπαρκές και ελλιπές σύστημα εργασίας στο χώρο εργασίας του Ενάγοντα που αφήνει εκτεθειμένους τους Εναγομένους. Συνεπεία της πιο πάνω παράλειψης τους, οι Εναγόμενοι εξέθεσαν τον Ενάγοντα σε προβλεπτούς και εμφανείς κινδύνους, οι οποίοι θα μπορούσαν να αποφευχθούν με την επαρκή επίβλεψη της εργασίας του Νικολάου και γενικά την άσκηση κατάλληλου μηχανισμού για αποτελεσματικό έλεγχο του τρόπου εκτέλεσης των καθηκόντων του Νικολάου σε σχέση με τη χρήση της χορτοκοπτικής μηχανής, κατά παράβαση έτσι των υποχρεώσεων τους. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι παραβάσεις των υποχρεώσεων των Εναγομένων καθώς και η έλλειψη προσήκουσας επιμέλειας από μέρους τους αλλά και η απουσία και εφαρμογή ενός κατάλληλου και ασφαλούς συστήματος εργασίας από τους ιδίους για τους εργοδοτουμένους τους περιλαμβανομένου του Ενάγοντα ευθύνονται για την πρόκληση του ατυχήματος και τον τραυματισμό του Ενάγοντα. Από το ατύχημα ο Ενάγοντας υπέστηκε σωματικές βλάβες και ζημιές, ο βαθμός και η έκταση αυτών περιγράφονται αναλυτικά, το οποίο ατύχημα προκλήθηκε από το συνδυασμό των πιο πάνω λόγων. Επομένως, αναδύεται η απαιτούμενη ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της απουσίας επαρκούς και κατάλληλου ασφαλούς συστήματος εργασίας και των προαναφερόμενων παραλείψεων των Εναγομένων με τις σωματικές βλάβες και ζημιές που ο Ενάγοντας υπέστηκε. Στην προκειμένη περίπτωση το καθήκον των Εναγομένων για παροχή προστασίας στον Ενάγοντα που εργαζόταν σε χώρο όπου βρισκόταν η χορτοκοπτική μηχανή από αμελή χρήση της από τον χειριστή Νικολάου ήταν υπαρκτό, πλην όμως οι Εναγόμενοι δεν το εκπλήρωσαν. Κατά συνέπεια, οι Εναγόμενοι παραβίασαν το καθήκον επιμέλειας που είχαν απέναντι στον Ενάγοντα και έτσι κρίνονται αμελείς για την πρόκληση του εργατικού ατυχήματος που επέφερε τραυματισμό και ζημιές στον Ενάγοντα. (β) Τυχόν παράβαση συμφωνίας εργοδότησης από μέρους των Εναγομένων Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας κατά τον ουσιώδη χρόνο της παρούσας αγωγής ήταν υπάλληλος των Εναγομένων μέσα στα πλαίσια σχέσης εργοδότη-εργοδοτουμένου και στη βάση συμφωνίας εργοδότησης. Όπως επίσης έχει ήδη λεχθεί πιο πάνω, ο τραυματισμός του Ενάγοντα οφείλεται στην έλλειψη επίβλεψης από τους Εναγομένους του τρόπου εκτέλεσης της εργασίας του Νικολάου τη δεδομένη στιγμή, συνεπεία απουσίας και εφαρμογής κατάλληλου και επαρκούς ασφαλούς συστήματος εργασίας από μέρους των Εναγομένων. Μέσα από την υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι δεν αμφισβητούν ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής και συγκεκριμένα την 26η Ιουνίου του έτους 2006, ημερομηνία που το ατύχημα συνέβηκε, ο Ενάγοντας ήταν εργοδοτούμενος τους δυνάμει συμφωνίας εργοδότησης. Ούτε αμφισβητήθηκε κάτι τέτοιο κατά την εκδίκαση της υπόθεσης. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έγινε γνωστό το ακριβές περιεχόμενο της συμφωνίας αυτής. Μέσα όμως από την προσαχθείσα μαρτυρία δίδονται απαντήσεις σε βασικές πτυχές της συμφωνίας όπως τα καθήκοντα του Ενάγοντα, το είδος και το ύψος του μισθού. Η έλλειψη μαρτυρίας για την ύπαρξη ρητού όρου της συμφωνίας που να επιβάλλει στο εργοδότη το καθήκον της προστασίας της ασφάλειας εκείνων που εργοδοτεί, δεν επηρεάζει την υπόθεση του Ενάγοντα αφού το καθήκον αυτό εξυπακούεται από τον ίδιο το νόμο σε όλες ανεξαίρετα τις συμβάσεις εργοδότησης προσώπων (Δήμος Λεμεσού v. Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 423). Στη βάση των πιο πάνω, διαπιστώνω ότι ο εξυπακουόμενος όρος στη συμφωνία εργοδότησης του Ενάγοντα περί παροχής και διασφάλισης ασφαλών και κατάλληλων συνθηκών εργασίας έχει παραβιαστεί από μέρους των Εναγομένων ως εργοδότης του Ενάγοντα που ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος. (γ) Τυχόν παράβαση θεσμοθετημένου καθήκοντος από Εναγομένους Παρόλο ότι στην έκθεση απαίτησης δικογραφείται ισχυρισμός του Ενάγοντα για παράβαση εκ του νόμου καθηκόντων των Εναγομένων ως βάση αγωγής, εντούτοις ο Ενάγοντας παρέλειψε να την προωθήσει κατά την ακρόαση της υπόθεσης αυτής μέσω της παρουσίασης σχετικών αποδεικτικών στοιχείων με αποτέλεσμα ο εν λόγω ισχυρισμός του να παραμείνει μετέωρος. Ως εκ τούτου, ο Ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει αυτή τη βάση αγωγής. (δ) Ενδεχόμενη συντρέχουσα αμέλεια από μέρους του Ενάγοντα Μέσα από την υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι το εν λόγω ατύχημα προκλήθηκε λόγω της αποκλειστικής αμέλειας και/ή ευθύνης του Ενάγοντα. Δηλαδή κάποιος θα μπορούσε να πει ότι οι Εναγόμενοι επικαλούνται στη βάση λεπτομερειών που παραθέτουν ότι ο Ενάγοντας υπήρξε 100% συντρέχουσα αμελής. Προς στήριξη της θέσης τους αυτής ισχυρίζονται ότι ο Ενάγοντας δεν είχε λόγο να βρίσκεται στο χώρο που το ατύχημα διαδραματίστηκε καθώς επίσης με το να παραμείνει στο χώρο ο ίδιος εξέθεσε τον εαυτό του στο χώρο. Το Δικαστήριο δεν συμμερίζεται τις θέσεις αυτές των Εναγομένων. Ο Ενάγοντας είχε κάθε λόγο να βρίσκεται στον επίδικο χώρο καθότι το πρωί της ημέρας του ατυχήματος έλαβε οδηγίες από τους Εναγομένους μέσω του Νικολάου να πάνε μαζί και αυτός να καθαρίσει χώρο όπου υπήρχε γρασίδι από σκουπίδια, μπουκάλια, τενεκεδάκια καθώς και να αδειάσει καλάθους ενώ ο Νικολάου να κουρέψει/κόψει το γρασίδι με τη χρήση μηχανής. Όταν αργότερα πρόσεξε τον επιλήψιμο τρόπο με τον οποίο ο Νικολάου χρησιμοποιούσε την μηχανή προέβηκε, χωρίς να είναι προϊστάμενος του συνεργείου καθαριότητας ή να εκτελεί χρέη υπευθύνου, σε παρατήρηση προς τον ίδιο εισπράττοντας όμως την αρνητική αντίδραση του συναδέλφου του. Η όποια σκέψη για εγκατάλειψη του Ενάγοντα από το χώρο εργασίας του και να καταγγείλει το γεγονός στον προϊστάμενο του που καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας εκείνης απουσίαζε από το χώρο εργασίας του Ενάγοντα στερείται ερείσματος επειδή σε τέτοια περίπτωση θα μετέθετε το βάρος ευθύνης για επίβλεψη της εργασίας με σκοπό τη διασφάλιση της ορθής και ασφαλούς εκτέλεσης της από τους Εναγομένους στον Ενάγοντα. Το δε ατύχημα συνέβηκε ξαφνικά και απρόσμενα για τον Ενάγοντα που εξαιτίας της θέσης που είχε τη δεδομένη εκείνη τη στιγμή αλλά και λόγω της εκ γενετής αναπηρίας του δεν είδε και ούτε μπορούσε να ακούσει την μηχανή που τον προσέγγιζε, μη έχοντας έτσι οποιοδήποτε χρονικό περιθώριο αντίδρασης. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να επιρριφθεί ευθύνη, είτε αποκλειστικά είτε μερικώς, σ' ένα άτομο που κατά τη διάρκεια της εργασίας του χρειάστηκε να κάνει ένα διάλειμμα στο χώρο εργασίας του για να δροσιστεί δεδομένου ότι ισχύουν όλα τα πιο κάτω: (α) Το εύρημα του Δικαστηρίου είναι ότι ο Ενάγοντας εκτελούσε κανονικά την εργασία του όταν έκανε ένα διάλειμμα για να δροσιστεί. (β) Προσπάθησε ανεπιτυχώς να νουθετήσει τον συνάδελφο του μόλις αντιλήφθηκε την επιλήψιμη συμπεριφορά του. (γ) Ακολούθως της παρατήρησης στον Νικολάου και μέχρι την ώρα που ο Ενάγοντας αποφάσισε να πιεί νερό, ο τελευταίος ασκούσε κανονικά τα καθήκοντα του. (δ) Δεν υπάρχει μαρτυρία που να υποδεικνύει πόση ήταν η απόσταση που χώριζε την μηχανή από τον Ενάγοντα όταν ο τελευταίος αποφάσισε να πιεί νερό. (ε) Δεν υπάρχει μαρτυρία που να υποδεικνύει σε πόσο χρόνο διανύθηκε η απόσταση που χώριζε την μηχανή από τον Ενάγοντα όταν ο τελευταίος αποφάσισε να πιεί νερό. (στ) Δεν υπάρχει μαρτυρία που να υποδεικνύει μετά από πόσο χρονικό διάστημα που προέβηκε σε παρατηρήσεις ο Ενάγοντας στον συνάδελφο του Νικολάου πήγε να πιεί νερό. (ζ) Ο Ενάγοντας ήταν εκ γενετής κωφάλαλος. (η) Την απουσία οπτικής επαφής του Ενάγοντα με την μηχανή τη στιγμή που δροσιζόταν λόγω της θέσης του Όπως προκύπτει μέσα από την αποδεκτή μαρτυρία και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου, ο Ενάγοντας τραυματίστηκε την ώρα που σταμάτησε την εργασία του για να πιεί νερό και να δροσιστεί. Επομένως, ο Ενάγοντας τραυματίστηκε την ώρα που βρισκόταν σε διάλειμμα από την εργασία του. Αυτό σε καμία περίπτωση απαλλάσσει τους Εναγομένους από τον καθήκον τους να διασφαλίζουν την ασφάλεια των υπαλλήλων τους στην εργασία τους. Τα καθημερινά διαλείμματα στην εργασία θεωρούνται ότι εμπίπτουν στην διάρκεια εργοδότησης με αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι να εξακολουθούν να ευθύνονται για την ασφάλεια και υγεία των υπαλλήλων του στο χώρο εργασίας. Τα διαλείμματα αποτελούν μέρος του χρόνου εργασίας και είναι γι' αυτό το λόγο που ο χρόνος τους δεν αποκόπτεται από το μισθό του εργαζομένου. Η θέση αυτή αποτελούσε και αποτελεί βασική νομική αρχή στη σχέση εργοδότη και εργοδοτουμένου η οποία τύγχανε πάντοτε καθολικής εφαρμογής στο εργασιακό σύστημα. Συγκεκριμένα, στον Περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμο, Ν.89(Ι)/96 μετά των συναφών τροποποιήσεων που είναι η κατ' εξοχήν νομοθεσία που υποχρεώνει τον εργοδότη να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων στο χώρο εργασίας τους με πεδίο εφαρμογής και στις ιδιωτικές επιχειρήσεις ο ορισμός του 'εργοδοτουμένου', όπως καθορίζεται στο άρθρο 2 της νομοθεσίας που είναι το ερμηνευτικό πλαίσιο αυτής, περιλαμβάνει πρόσωπο που βρίσκεται στην εργασία καθ' όλη τη διάρκεια απασχόλησης του ως εργοδοτούμενο πρόσωπο. Στην πορεία η εν λόγω θέση κατοχυρώθηκε εκ νέου και επιπρόσθετα με την ψήφιση του Περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμος του 2002, Ν. 63(Ι)/2002 μετά των συναφών τροποποιήσεων, ο οποίος θεσπίστηκε προς εναρμόνιση με τις Οδηγίες 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, ημερομηνίας 23.11.93 και 2000/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ημερομηνίας 22.06.2000. Η εν λόγω νομοθεσία εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα (Άρθρο 3

(3)του Ν.63(Ι)/2002). Μέσα από το άρθρο 2 του Ν.63(Ι)/2002 που είναι το ερμηνευτικό πλαίσιο της εν λόγω νομοθεσίας, ο όρος "χρόνος εργασίας" καθορίζεται να σημαίνει 'κάθε περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος ευρίσκεται στην εργασία, στη διάθεση του εργοδότη και ασκεί τη δραστηριότητα ή τα καθήκοντά του, σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις για κάθε κατηγορία εργαζομένων', περιλαμβάνοντας έτσι και τα διαλείμματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το δε άρθρο 3 του ιδίου νόμου τονίζει ρητά πως η εν λόγω νομοθεσία καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας όσον αφορά την οργάνωση του χρόνου εργασίας και εφαρμόζεται στις ελάχιστες περιόδους ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης και ετήσιας άδειας, στο χρόνο διαλείμματος, στη μέγιστη εβδομαδιαία διάρκεια εργασίας και σε ορισμένες πλευρές της νυκτερινής εργασίας, της κατά βάρδιες εργασίας και του ρυθμού εργασίας (βλέπε Άρθρο 3

(1),

(2)(α) και (β) του Ν.63(Ι)/2002, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας v. Κογκορόζη και άλλος

(2006)1Α Α.Α.Δ. 457). Κατά συνέπεια, δεν βρίσκω πως, υπό τις περιστάσεις, μπορεί να αποδοθεί ευθύνη και κατ' επέκταση αποκλειστική ή συντρέχουσα αμέλεια στον Ενάγοντα. Ως εκ τούτου, η θέση αυτή των Εναγομένων απορρίπτεται ως ατεκμηρίωτη. Κρίνω επομένως ότι οι Εναγόμενοι ευθύνονται αποκλειστικά και εξ' ολοκλήρου για την πρόκληση του ατυχήματος, συνεπεία του οποίου ο Ενάγοντας υπέστηκε σωματικές βλάβες, έξοδα και ζημιές. (ε) Κατά πόσο ο Ενάγοντας δικαιούται οποιαδήποτε από τις θεραπείες που αξιώνει Κατά την εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης ο Ενάγοντας προώθησε τη θέση του για καταβολή ειδικών και γενικών αποζημιώσεων στη βάση μόνο αμέλειας. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο δεν θα εξετάσει θέμα επιδίκασης αποζημιώσεων είτε ειδικών είτε γενικών εναντίον των Εναγομένων στη βάση παράβασης συμφωνίας εργοδότησης από μέρους τους παρόλο που η ύπαρξη της δικογραφείται, επειδή όχι μόνο τέτοια απαίτηση δεν προωθήθηκε κατά την ακρόαση της υπόθεσης αυτής αλλά ούτε και δικογραφείται τέτοια διεκδίκηση μέσα από την έκθεση απαίτησης του Ενάγοντα. Παράλληλα, σημειώνεται η παράλειψη από μέρους του Ενάγοντα να προωθήσει κατά την ακρόαση της υπόθεσης αυτής το δικογραφημένο ισχυρισμό του για παράβαση εκ του νόμου καθηκόντων των Εναγομένων ως βάση αγωγής θεωρώντας έτσι ότι αυτή εγκαταλείφθηκε. Κατά συνέπεια, αυτό που υπολοίπεται το Δικαστήριο να εξετάσει είναι το ενδεχόμενο επιδίκασης στον Ενάγοντα ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για αμέλεια των Εναγομένων επί πλήρους ευθύνης. 1. Ειδικές αποζημιώσεις: Παράγραφος 5 υπό τον τίτλο 'Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών κάτω από τα σημεία

(1),

(2),

(3)και

(4)της έκθεσης απαίτησης Το σημείο

(1)αφορά ποσό ύψους Λ.Κ.£6.084,00 για απώλειες μισθών από 26.06.06 μέχρι 30.12.06. Ωστόσο ο Ενάγοντας στην γραπτή δήλωση του στο Δικαστήριο (Τεκμήριο 1) απέσυρε το μέρος αυτό της αξίωσης του παραδεχόμενος ότι το εν λόγω απαιτούμενο ποσό του έχει εξ' ολοκλήρου καταβληθεί. Συνεπώς, η εκ των υστέρων θέση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του Ενάγοντα περί αξίωσης του ποσού αυτού, όπως αυτή εκφράστηκε μέσα από την τελική αγόρευση του, φαίνεται ότι έγινε ξεχνώντας την προγενέστερη δεσμευτική δήλωση του πελάτη του. Αυτό σημαίνει ότι το Δικαστήριο δεν επιδικάζει οποιοδήποτε ποσό σχετικά με το θέμα αυτό. Το σημείο

(2)σχετίζεται με το ποσό των Λ.Κ.£440,00 για ιατρικά έξοδα του Δρ. Φίλιππου Σιμιλλίδη που προέκυψαν μέσα από 8 μετεγχειρητικές επισκέψεις Λ.Κ.£20,00 η κάθε μία, Λ.Κ.£100,00 για αφαίρεση των δύο μεταλλικών βελόνων-συνδετήρων, Λ.Κ.£80,00 για αφαίρεση του νυχιού και Λ.Κ.£100,00 για έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού. Οι ιατρικές υπηρεσίες του Δρ. Σιμιλλίδη είναι αποδεχτές από το Δικαστήριο. Ανάλυση του συνολικού ποσού της χρέωσης παρέχεται μέσα από το εν λόγω ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 2), το ύψος του οποίου δεν αμφισβητήθηκε από τους Εναγομένους. Ούτε όμως αμφισβητήθηκε ότι το ποσό αυτό οφείλεται μέχρι σήμερα στον εν λόγω ιατρό. Επομένως, κρίνω ότι ο Ενάγοντας τεκμηρίωσε το πιο πάνω απαιτούμενο ποσό. Επιπλέον, ο Δρ. Σιμιλλίδης αναφέρθηκε στην αξίωση του ποσού των Λ.Κ.£90,00 για λήψη ακτινογραφίας του Ενάγοντα καθώς και για την παρουσία του στο Δικαστήριο για μαρτυρική κατάθεση. Για το κόστος της ακτινογραφίας το Δικαστήριο παρατηρεί ότι ο Ενάγοντας δεν αξιώνει κάτι τέτοιο στα πλαίσια της παρούσας αγωγής γι' αυτό στην μαρτυρία του ουδεμία αναφορά έκανε αλλά ούτε και δικογραφεί ένα τέτοιο ποσό στην έκθεση απαίτησης του. Συνεπώς, το κατ' ισχυρισμό αυτό κονδύλι αξιούμενο από μη διάδικο της υπόθεσης αυτής δεν γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο. Όσον αφορά το κόστος της εμφάνισης του στο Δικαστήριο για τη δια ζώσης μαρτυρία του αυτό θα αποτελέσει μέρος των εξόδων της δικαστικής διαδικασίας που θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει κάτι τέτοιο. Το σημείο

(3)αφορά το ποσό των Λ.Κ.£200,00 για ιατρικά έξοδα του Δρ. Σίμου Ιωάννου που δημιουργήθηκαν από την ιατρική παρακολούθηση του Ενάγοντα και την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού (Τεκμήριο 3). Οι ιατρικές υπηρεσίες του Δρ. Ιωάννου είναι επίσης αποδεχτές από το Δικαστήριο. Η χρέωση του πιο πάνω ποσού περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 3, το ύψος του οποίου δεν αμφισβητήθηκε από τους Εναγομένους. Ούτε όμως αμφισβητήθηκε ότι το ποσό αυτό οφείλεται μέχρι σήμερα στον εν λόγω ιατρό. Κατά συνέπεια, κρίνω ότι ο Ενάγοντας τεκμηρίωσε το πιο πάνω απαιτούμενο ποσό. Το σημείο

(4)σχετίζεται με το ποσό των Λ.Κ.£300,00 για έξοδα φυσιοθεραπείας. Σε σχέση με το θέμα αυτό καμία μαρτυρία προσκομίστηκε από μέρους του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας δεν παρουσίασε καμία λεπτομέρεια αναφορικά με το ζήτημα αυτό. Ούτε κατατέθηκε οποιοδήποτε τιμολόγιο ή απόδειξη πληρωμής του τιμολογίου ή άλλης μορφής χρέωσης που να αφορά είτε εξ' ολοκλήρου είτε μέρος του κατ' ισχυρισμό ποσού. Συνεπώς, ο Ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει ότι δικαιούται στην ανάκτηση αυτού του κονδυλιού υπό τη μορφή ανάλογης αποζημίωσης. Με βάση τους πιο πάνω υπολογισμούς, καταλήγω ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που ο Ενάγοντας δικαιούται ανέρχεται στα €1.093,50 (ισότιμο σε Λ.Κ.£640,00), ποσό το οποίο και επιδικάζω υπέρ του. 2. Γενικές αποζημιώσεις: Περαιτέρω, ο Ενάγοντας αξιώνει γενικές αποζημιώσεις για: (α) Σωματικές βλάβες, πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια απολαύσεων Με την αξιολόγηση της ενώπιον του μαρτυρίας το Δικαστήριο έχει καταλήξει σε ευρήματα αναφορικά με την ιατρική κατάσταση του Ενάγοντα περιλαμβανομένων της φύσης, έκτασης και βαθμού σοβαρότητας των σωματικών βλαβών που υπέστηκε συνεπεία του ατυχήματος που είχε, στα οποία και παραπέμπω καθότι η εκ νέου διατύπωση τους δεν εξυπηρετεί οποιοδ