Oksana Zhukova ν. Δημήτριου Αγγελή, Αρ. Αγωγής: 4151/07, 3/2/2014

(1)ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη 1995

(2)ΑΑΔ 207, Χάρης Χρίστου v. Eυγενία Khoreva 2002 (1Α) 454), θα προχωρήσω αμέσως σε αξιολόγηση της δοθείσας μαρτυρίας. Από την αρχή θα πρέπει να λεχθεί ότι μεταξύ των δύο αντικρουόμενων εκδοχών επιλέγω ως πλέον ειλικρινή και αξιόπιστη αυτή της ενάγουσας. Παρακολουθώντας την να καταθέτει, παρατηρώντας το ύφος και τη συμπεριφορά της θεωρώ ότι μαρτύρησε την αλήθεια, ειδικότερα σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε το επεισόδιο. Και αυτό γιατί υποστήριξε και προώθησε τη δική της εκδοχή με σταθερότητα και σαφήνεια, σε αντίθεση με τoν εναγόμενο ο οποίος δεν με έπεισε για την αλήθεια των όσων προέβαλε και ειδικότερα ότι η ενάγουσα ήταν αυτή που του επιτέθηκε πρώτη και ότι οι σωματικές βλάβες που αυτή παρουσίαζε, προκλήθηκαν από συμπλοκή μεταξύ τους και από τυχαία γεγονότα, όπως από την πτώση τους στο πάτωμα και το χύσιμο του ζεστού καφέ που έπινε ο εναγόμενος. Παρακολουθώντας την ενάγουσα να καταθέτει, παρατηρώντας το ύφος και τη συμπεριφορά της όταν περιέγραφε τα γεγονότα όπως εξελίχθηκαν κατά την επίδικη ημερομηνία θεωρώ ότι ήταν ειλικρινής και ότι προέβαλε στο Δικαστήριο όλα όσα πραγματικά διαδραματίσθηκαν. Κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας της και ειδικότερα όταν περιέγραφε το επίδικο περιστατικό, ήταν προφανές ότι ήταν έντονα φορτισμένη συναισθηματικά και σε μερικές περιπτώσεις δάκρυζε. Η γενικότερα καλή εντύπωση που σχημάτισα για αυτήν ως μάρτυρα της αλήθειας δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι κατά την περιγραφή της εξέλιξης του επεισοδίου εντοπίζονται κάποιες αντιφάσεις στη μαρτυρία της αφού αυτές κρίνονται ανίκανες να κλονίσουν τη θετική εντύπωση που σχημάτισα για αυτήν ως μάρτυρα της αλήθειας. Και αυτό γιατί παρακολουθώντας την να καταθέτει και ειδικότερα να περιγράφει τα όσα διαδραματίσθηκαν, σχημάτισα την πεποίθηση ότι όσα προέβαλλε ήταν όσα πραγματικά υπέστη από τον εναγόμενο. Ισχυρίσθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου κατά το στάδιο της αγόρευσης του ότι η ενάγουσα δεν θα πρέπει να γίνει πιστευτή γιατί σε πολλές περιπτώσεις κατά το στάδιο της αντεξέτασης απέφευγε να απαντήσει λέγοντας ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί. Παρά το ότι το στοιχείο αυτό παρατηρείται να υπάρχει σε ορισμένες περιπτώσεις, θεωρώ ότι ούτε αυτό, ούτε σε συνάρτηση με τα πιο πάνω είναι ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία της. Και αυτό γιατί οι περιπτώσεις αυτές αφορούσαν επουσιώδη και όχι ουσιαστικά γεγονότα, ενώ παράλληλα από την ημερομηνία του επεισοδίου μέχρι και την εκδίκαση της υπόθεσης είχε παρέλθει πάρα πολλής χρόνος οπόταν δεν είναι παράλογο αυτό να παρατηρείται. Μερικές τέτοιες περιπτώσεις τις οποίες αναφέρω μόνο ενδεικτικά, είναι ότι δεν θυμόταν που ακριβώς καθόταν ο εναγόμενος όταν η ίδια μπήκε στο σπίτι, αν δηλαδή καθόταν στον καναπέ ή σε καρέκλα δίπλα από το πλαστικό τραπέζι που βρισκόταν στον χώρο. Δεν θυμόταν ακόμα πόση ώρα διήρκεσε το επεισόδιο. Σε σχέση με το τελευταίο θα πρέπει να λεχθεί ότι πέρα από τα πιο πάνω, αυτό δεν είναι γεγονός για το οποίο αναμένεται κάποιος ο οποίος υφίσταται κακοποίηση να μπορεί να υπολογίσει με ακρίβεια. Σημαντικό είναι και θα πρέπει να γίνει αναφορά σε ένα σημείο από τη μαρτυρία του Δρ Α. Χαραλάμπους (Μ.Ε.2), με το οποίο έστω και με έμμεσο τρόπο επιβεβαιώνεται η μαρτυρία της ενάγουσας ότι ο ενάγοντας την κτύπησε και με ξύλο. Ο Μ.Ε.2 ανάφερε στη μαρτυρία του ότι η φύση του τραύματος που η ενάγουσα παρουσίαζε στην πλάτη θα μπορούσε να γίνει «ή με πλήξη ή από πτώση από μεγάλο ύψος πάνω στο αντικείμενο» διευκρινίζοντας ότι λέγοντας μεγάλο ύψος εννοούσε τουλάχιστο τρία με τέσσερα μέτρα. Παρά την καλή εντύπωση που σχημάτισα για την ενάγουσα ως μάρτυρα της αλήθειας, δεν μπορώ να αποδεχθώ εκείνο το μέρος της μαρτυρίας της στο οποίο αναφέρθηκε σε διόγκωση της 1η φάλαγγας του δεξιού αντίχειρα που την επέδειξε μάλιστα στο Δικαστήριο. Και αυτό όχι για κανένα άλλο λόγο αλλά γιατί βρίσκεται εκτός των δικογραφημένων της θέσεων, κάτι που είναι απαραίτητο σύμφωνα με τη νομολογία (βλ. Πουρίκκος ν. Σάββα κ.ά.

(1991)1 Α.Α.Δ. 507, 517 και Γενικός Εισαγγελέας v. Στυλιανού κ.α.

(2002)1Γ ΑΑΔ 1718). Έτσι και στη συγκεκριμένη περίπτωση η ενάγουσα θα έπρεπε να συμπεριλάβει στους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ότι παρέμεινε διόγκωση της φάλαγγας, αφού αυτό αποτελεί ουσιώδες γεγονός το οποίο όφειλε να δικογραφήσει. Παρά την ειλικρίνεια με την οποία η ενάγουσα περιέγραψε τα όσα συνέβησαν την επίδικη ημερομηνία, ήταν υπερβολική κατά την περιγραφή των καταλοίπων που όπως ισχυρίσθηκε παραμένουν μέχρι σήμερα. Θεωρώ ότι τα όσα ισχυρίσθηκε ότι δηλαδή μέχρι σήμερα έχει πόνους στο δεξιό νεφρό, υποφέρει από πονοκεφάλους, ότι συχνά επισκέπτεται δερματολόγο, ότι εξακολουθεί να είναι πολύ αγχωμένη, δυσκολεύεται να κοιμηθεί τα βράδια και χρειάζεται αναμμένο φως, είναι αποτέλεσμα υπερβολής ενώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι αυτά δεν υποστηρίχθηκαν από ιατρική μαρτυρία που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της αυτούς. Δεν με έπεισε επίσης σε σχέση με τα όσα ανάφερε για την σχέση που είχε τότε με τον σήμερα σύντροφο της Τηλέμαχο Κολοκασίδη (Μ.Ε.4). Και αυτό γιατί δεν είναι λογικό και αναμενόμενο κάποιο πρόσωπο το οποίο έχει υποστεί τα όσα υποστήριξε ότι υπέστη από τον τότε σύζυγο της, να προστρέχει προς βοήθεια σε ένα απλό γνωστό της και ιδιαίτερα να πηγαίνει σπίτι του, να πλένεται και να αλλάζει ρούχα πριν μεταβεί στο νοσοκομείο για περίθαλψη. Σε σχέση με τις συνθήκες του επεισοδίου και τα όσα ακολούθησαν, μαρτύρησε επίσης και ο Τηλέμαχος Κολοκασίδης, Μ.Ε.4. Αυτός ουσιαστικά εξέθεσε τα όσα του ανάφερε η ενάγουσα ότι συνέβησαν κατά τη διάρκεια του επεισοδίου με τον εναγόμενο την επίδικη ημερομηνία, αλλά και όσα ακολούθησαν του επεισοδίου αυτού όταν η ενάγουσα του τηλεφώνησε να την παραλάβει. Παρακολουθώντας τον να καταθέτει, παρατηρώντας το ύφος και τη συμπεριφορά του θεωρώ ότι αυτός σε γενικές γραμμές μαρτύρησε την αλήθεια. Και αυτό γιατί ακόμα και κατά το στάδιο της αντεξέτασης μαρτύρησε με αμεσότητα και ευθύτητα και χωρίς κανένα δισταγμό. Τα όσα προέβαλε σε σχέση με τις συνθήκες του επεισοδίου και του αναφέρθηκαν από την ενάγουσα αποτελούν βέβαια εξ' ακοής μαρτυρία, η οποία μετά την τροποποίηση του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.9 με το Νόμο 32

(1)/04, δεν αποκλείεται πλέον γι' αυτό και μόνο το λόγο. Η βαρύτητα όμως που θα της προσδοθεί, εναπόκειται στο Δικαστήριο το οποίο κατά την κρίση του, μπορεί να λάβει υπόψη του διάφορους παράγοντες οι οποίοι ενδεικτικά και μόνο εκτίθενται στο Νόμο. Στην εξεταζόμενη περίπτωση πλήρης βαρύτητα θα δοθεί στην εξ' ακοής αυτή μαρτυρία για δύο λόγους. Γιατί ο μάρτυρας μου έκαμε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας και κυρίως γιατί τα όσα περιέγραψε ότι συνέβησαν συνάδουν με αυτά που η ίδια η ενάγουσα εξέθεσε στο Δικαστήριο και τα οποία έχουν ήδη γίνει αποδεκτά. Αποδεκτοί επίσης για τους ίδιους λόγους γίνονται οι ισχυρισμοί του ότι κλήθηκε από την ενάγουσα τηλεφωνικά να την παραλάβει μετά το επεισόδιο από την περιοχή του Debenhams, ότι την μετέφερε στο σπίτι του όπου η ενάγουσα έκαμε μπάνιο και έβαλε ρούχα καθαρά και στη συνέχεια την μετέφερε στο νοσοκομείο. Θεωρώ όμως ότι και αυτός υπήρξε υπερβολικός στην περιγραφή των καταλοίπων που μέχρι σήμερα παρουσιάζονται στην ενάγουσα για τους ίδιους λόγους που αναφέρονται και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας της ίδιας της ενάγουσας. Γι' αυτό το λόγο δεν αποδέχομαι τα όσα προέβαλε σε σχέση με τα κατάλοιπα που η ενάγουσα σήμερα παρουσιάζει. Δεν αποδέχομαι επίσης τα όσα προέβαλε και για την σχέση που διατηρούσε κατά τον επίδικο χρόνο με την ενάγουσα. Και αυτό γιατί δεν είναι ούτε λογικό, ούτε αναμενόμενο ότι η ενάγουσα θα τηλεφωνούσε σε αυτόν να την παραλάβει μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο με τον σύζυγο της αφού σύμφωνα με τα όσα προέβαλε ήταν απλώς γνωστοί και μέχρι τότε είχαν συναντηθεί δύο μόνο φορές. Περαιτέρω και μία αντίφαση που εντοπίζεται στην μεταξύ των δύο μαρτυρία, κλονίζει περαιτέρω τα όσα και οι δύο ισχυρίσθηκαν για την σχέση που διατηρούσαν κατά τον επίδικο χρόνο. Αυτή παρατηρείται στα όσα ο ίδιος και η ενάγουσα ισχυρίσθηκαν σε σχέση με τα ρούχα που φόρεσε η τελευταία όταν μετά το επεισόδιο και πριν την μετάβαση της στο νοσοκομείο, πλύθηκε στο σπίτι του Μ.Ε.4 και άλλαξε ρούχα. Και αυτό γιατί ενώ ο Μ.Ε.4 ισχυρίσθηκε ότι έδωσε στην ενάγουσα να φορέσει ρούχα της τότε συζύγου του, η ίδια η ενάγουσα προέβαλε ότι φόρεσε ρούχα του μάρτυρα. Σε αντίθεση με την ενάγουσα ο εναγόμενος, δεν με έπεισε για την ειλικρίνεια και την αλήθεια της εκδοχής του. Κατά τη διάρκεια της ένορκης του κατάθεσης απέφευγε να κοιτάζει προς το Δικαστήριο και ήταν εμφανέστατα αμήχανος, ειδικότερα σε κάποιες συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες αναφορά θα γίνει στη συνέχεια, ενώ σε κάποιες άλλες προκαλείτο στο πρόσωπο του έντονη ερυθρότητα. Αυτός προσπάθησε να πείσει ότι η ενάγουσα ήταν αυτή που του επιτέθηκε πρώτη όταν της ζήτησε εξηγήσεις για τη συμπεριφορά της και αυτός αναγκάσθηκε να αμυνθεί. Ισχυρίσθηκε ακόμα ότι οι τραυματισμοί της προκλήθηκαν από τυχαία γεγονότα και όχι από δικά του κτυπήματα. Όπως ισχυρίσθηκε όταν σε κάποια στιγμή έπεσαν στο πάτωμα, η ενάγουσα κτύπησε το κεφάλι της στη βάση μιας πόρτας και ότι κατά την πτώση τους ένα φλυτσάνι με καφέ που βρισκόταν πάνω στο τραπέζι χύθηκε πάνω στην ενάγουσα. Υποστήριξε ότι το έγκαυμα στο πρόσωπο της, προκλήθηκε από τον καφέ που έπεσε από το τραπέζι και χύθηκε στο πρόσωπο της λέγοντας ότι «ότι έπαθε η Oksana το έπαθε από μόνη της, δεν την κτύπησα εγώ». Όμως σε καμία περίπτωση δεν με έπεισε ότι αυτό ήταν η αλήθεια. Και αυτό γιατί παρακολουθώντας τον να καταθέτει ειδικότερα επί του συγκεκριμένου σημείου, η αμηχανία στο πρόσωπο του ήταν εμφανέστατη. Πέραν όμως από αυτό πρέπει να σημειωθούν τα ακόλουθα. Ενώ στην παράγραφο 8 της γραπτής δήλωσης που ετοίμασε και κατατέθηκε ως μέρος της κύριας του εξέτασης (Τεκμήριο Α) αναφέρει κατά λέξη «Ενώ ζεστός καφές μου χύθηκε στο πρόσωπο της Οξάνας», κάτι που υποστήριξε με επιμονή και κατά τη διάρκεια της ένορκης του μαρτυρίας, στην παράγραφο 9 και πάλι της γραπτής του δήλωσης αναφέρει «Το ζεστό νέσκαφε πρέπει να χύθηκε πάνω της, ενόσω παλεύαμε στο πάτωμα». Ενώ δηλαδή από τη μια ήταν απόλυτος ότι ο ζεστός καφές χύθηκε στο πρόσωπο της ενάγουσας, στη συνέχεια απλώς πιθανολογεί ότι αυτό μπορεί να συνέβηκε. Κάποιες αντιφάσεις που υπάρχουν στη μαρτυρία του, ενέτειναν την αρνητική εντύπωση που σχημάτισα για αυτόν ως μάρτυρα της αλήθειας. Ενώ αρχικά προέβαλε ότι παρόλο που εκφόβισε την ενάγουσα ότι θα την κατάγγελλε στο τμήμα αλλοδαπών και μετανάστευσης τελικά δεν το έπραξε, όταν τελικά του υποβλήθηκε ότι ο λόγος που δεν το έκανε ήταν γιατί ποτέ στην πραγματικότητα η ενάγουσα δεν διατηρούσε εξωσυζυγικές σχέσεις απάντησε λέγοντας «μετά την αίτηση διαζυγίου πήγα στο immigration και έκαμα το παράπονο μου». Εκτός των πιο πάνω και κάποιοι ισχυρισμοί που προέβαλε δημιουργούν εύλογες κατά την κρίση μου απορίες. Μια τέτοια περίπτωση είναι αυτή κατά την οποία ισχυρίσθηκε ότι ο άντρας ο οποίος διατηρούσε δεσμό με την ενάγουσα κατά το χρόνο της έγγαμης τους συμβίωσης, του τηλεφωνούσε για να διαπιστώσει αν ο ίδιος είχε φύγει από το σπίτι και είχε μεταβεί στην εργασία του. Όμως δημιουργούνται ερωτηματικά για την αλήθεια του ισχυρισμού του αυτού, αφού όπως και ο ίδιος δέχθηκε, η ενάγουσα κατά το χρόνο αυτό διέθετε δικό της κινητό τηλέφωνο. Άρα για ποιο λόγο ο άντρας αυτός να μην τηλεφωνεί απευθείας στην ενάγουσα και να συνεννοείται μαζί της και να επιλέγει να τηλεφωνεί στον εναγόμενο, με κίνδυνο ο τελευταίος να υποψιαστεί οτιδήποτε; Ενώ ισχυρίσθηκε ότι από τον καυγά και τη συμπλοκή που είχαν με την ενάγουσα υπέστη και ο ίδιος κάποιες σωματικές βλάβες, καμία ιατρική μαρτυρία δεν προσκόμισε προς απόδειξη τους, κάτι που θα ήταν εύλογα αναμενόμενο από τη στιγμή που αξιώνει ανταπαιτητικά γενικές αλλά και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες αλλά και κάποια ιατρικά έξοδα και παρά το ότι αντεξεταζόμενος ανάφερε ότι «πήρα χαρτί από το γιατρό». Ερωτώμενος κατά την αντεξέταση γιατί δεν παρουσίασε το «χαρτί» αυτό στο Δικαστήριο, προέβαλε ότι το έδωσε στο δικηγόρο του, ο οποίος όμως δεν το εντόπισε για να το παρουσιάσουν, προβάλλοντας περαιτέρω ως δικαιολογία ότι «ίσως να είναι στην άλλη υπόθεση για κακοποίηση στην οικογένεια γι' αυτό δεν το φέραμε». Αντεξεταζόμενος περαιτέρω γιατί δεν κατάγγειλε στην αστυνομία ότι τον κτύπησε η ενάγουσα, προέβαλε ασαφείς και συγκεχυμένους ισχυρισμούς οι οποίοι σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν λογικοί. Ότι δηλαδή ισχυρίσθηκε ήταν ότι, μετέβη στην αστυνομία για να καταγγείλει την ενάγουσα, αλλά ο αστυφύλακας εκεί του είπε «αφ' ης στιγμής η γυναίκα σου δεν υπέβαλε εναντίον σου κάτι θα περιμένουμε .....», προβάλλοντας στη συνέχεια και άλλους τέτοιους ισχυρισμούς, κάτι που προφανώς δεν μπορεί να ισχύει αφού όπως και ο ίδιος δέχθηκε ήταν κατηγορούμενος σε ποινική υπόθεση για βία στην οικογένεια. Ενώ στη γραπτή δήλωση που ετοίμασε και την οποία κατάθεσε ως Τεκμήριο Α αναφέρει ότι «.... ζάβωσα τα δάχτυλα μου, στραμπούληξα τους δύο αντίχειρες μου. Ακόμα τα δάχτυλα μου είναι στραβά, κτύπησα στα γόνατα και είχα πάρα πολλές εκδορές στα χέρια......», στην προφορική του μαρτυρία αρχικά προσδιόρισε τις σωματικές βλάβες που έπαθε λέγοντας «.. εστραμπούληξα τους δύο μυαλιώνες μου. Τα δάκτυλα μου είναι ακόμα ζαβά από το πέσιμο και κτύπησα και πάνω στα γόνατα και είχα και πάρα πολλές εκδορές πάνω στα χέρια και τα πόδια», στη συνέχεια της αντεξέτασης είπε ότι «Το μόνο που έπαθα από την Oksana είναι οι εκδορές στα χέρια που είχα πολλά αίματα από τα νύχια της», ενώ στη συνέχεια επανέλαβε τα όσα είπε αρχικά. Για τους πιο πάνω λόγους δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του την οποία και απορρίπτω εκτός μόνο από το ότι υπήρξε εναντίον του υπόθεση για βία στην οικογένεια. Σε σχέση με τις σωματικές βλάβες που η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη μαρτύρησαν εκτός από την ίδια και οι ιατροί Δρ Άντρος Χαραλάμπους και Δρ Πρόδρομος Μάμιλλος (Μ.Ε.2 και 3 αντίστοιχα). Πως πρέπει να προσεγγίζεται η μαρτυρία των ιατρών, προσδιορίσθηκε στην υπόθεση Σπύρου v. Χαραλάμπους

(1989)1 ΑΑΔ 289. Σε αυτήν αναφέρονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στον δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιον του μαρτυρία. Κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R. V. Lantear

(1968)1 All E.R. 683, Andreas Anastasiades v. The Republic

(1977)2 CLR 97, Kyriakos Nicole Kouppis v. The Republic

(1977)2 CLR 361)». Και οι δύο αυτοί ιατροί μου έκαμαν άριστη εντύπωση ως μάρτυρες της αλήθειας. Ήταν φανερό ότι μαρτύρησαν τα όσα περιήλθαν στην αντίληψη τους μέσα στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων τους, χωρίς να έχουν κανένα απολύτως λόγο να αλλοιώσουν την αλήθεια και να πουν οτιδήποτε που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Έδωσαν ακόμα τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια που ήταν απαραίτητα για να μπορέσει το Δικαστήριο να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων. Γι' αυτό και αποδέχομαι τη μαρτυρία τους συμπεριλαμβανομένης και της εξ' ακοής μαρτυρίας που προσκόμισαν εκτός μόνο του σημείου στο οποίο πιο κάτω γίνεται αναφορά. Η εξ' ακοής μαρτυρία που προσήχθη από τον Μ.Ε.2 αφορούσε τον λόγο πρόκλησης των τραυμάτων της ενάγουσας και ήταν όπως ανάφερε ο ξυλοδαρμός και όσα ανάφερε για περίθαλψη της ενάγουσας από ορθοπεδικό. Στην εξ' ακοής αυτή μαρτυρία θα προσδοθεί πλήρης βαρύτητα λόγω της άριστης εντύπωσης που σχημάτισα για τον Μ.Ε.2 ως μάρτυρα της αλήθειας αλλά και γιατί τα πιο πάνω λέχθηκαν και από την ενάγουσα και έγιναν ήδη αποδεκτά. Το μοναδικό σημείο που δεν αποδέχομαι είναι από τη μαρτυρία του Μ.Ε.2 σε σχέση με το βαθμό του εγκαύματος το οποίο η ενάγουσα παρουσίαζε στο πρόσωπο. Και αυτό γιατί επί του σημείου υπήρξαν διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς το βαθμό του εγκαύματος από τους δύο αυτούς ιατρούς. Ενώ ο Μ.Ε.2 ανάφερε ότι ήταν έγκαυμα Α΄ βαθμού, ο Δρ Μάμιλλος (Μ.Ε.3) το χαρακτήρισε ως Β΄ βαθμού. Βεβαίως το σημείο αυτό δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την αξιοπιστία του Μ.Ε.2, αλλά επειδή ο Μ.Ε.3 είναι πλέον ειδικός επί του θέματος ως δερματολόγος/ιατρός με μακρόχρονη πείρα και ο οποίος είναι ο γιατρός που υπέβαλε την ενάγουσα σε ανάλογη θεραπεία για το συγκεκριμένο έγκαυμα, θεωρώ ασφαλέστερο να επιλέξω και να αποδεχθώ τα όσα ο τελευταίος ανάφερε σε σχέση με αυτό. Πρέπει πρόσθετα να λεχθεί ότι αντεξεταζόμενος επί του θέματος έδωσε όλα εκείνα τα στοιχεία που του επέτρεψαν να σχηματίσει την άποψη που εξέφρασε, σε αντίθεση με τον Μ.Ε.2 ο οποίος δεν θυμόταν ακριβώς τα όσα σχετίζονταν με το συγκεκριμένο έγκαυμα, ούτε όπως είπε αν ήταν μικρό ή μεγάλο. Πρέπει στο σημείο αυτό να γίνει αναφορά σε τρείς φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 1Α-Γ για Αναγνώριση. Οι φωτογραφίες αυτές δεν έγιναν κανονικά τεκμήρια και συνεπώς παραμένουν ως μαρτυρία ανενεργή (βλ. Γιώργος Μελάς v. Κυριάκου Κυριάκου

(2003)1 ΑΑΔ 826). Δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Οι διάδικοι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν σύζυγοι αλλά η μεταξύ τους σχέση τους ήταν κλονισμένη και πολλά βράδια πριν το επεισόδιο η ενάγουσα διανυκτέρευε εκτός της συζυγικής οικίας. Το σπίτι στο οποίο διέμεναν οι διάδικοι, ανήκε στον εναγόμενο και μέρος αυτού το ενοικίαζε σε άτομα Αραβικής καταγωγής. Στις 20/3/2006 η ενάγουσα επέστρεψε στην οικογενειακή οικία μετά από διανυκτέρευση εκτός αυτής και αφού την προηγούμενη μέρα είχε εκφράσει στον εναγόμενο την επιθυμία της να χωρίσουν. Εκεί την περίμενε ο εναγόμενος και της ζήτησε να μιλήσουν. Την ρώτησε αν διατηρούσε ερωτική σχέση με άλλο άνδρα και όταν η ενάγουσα αρνήθηκε, άρχισε να την βρίζει, να την απειλεί ότι θα την σκοτώσει και να την κτυπά με τα χέρια. Την έριξε στο πάτωμα και προσπάθησε να την πνίξει. Σε κάποια στιγμή πήρε ένα μεγάλο ξύλο που βρισκόταν στο σπίτι και άρχισε να την κτυπά και με αυτό σε διάφορα μέρη του σώματος της και στο κεφάλι. Όταν την χτύπησε με το ξύλο στα πλευρά, η ενάγουσα δεν κατάφερε να συγκρατηθεί και ούρησε πάνω της. Παρόλο που η ενάγουσα τον παρακαλούσε να σταματήσει, εκείνος συνέχιζε να την κτυπά μέχρι που σε κάποια στιγμή η ενάγουσα κατάφερε να βγει έξω από το σπίτι φωνάζοντας. Τότε ένα από τα άτομα Αραβικής καταγωγής που διέμεναν στο ίδιο σπίτι και χωρίς να έχει αντιληφθεί τι ακριβώς συνέβαινε την σταμάτησε. Όταν ο εναγόμενος βγήκε έξω από το σπίτι, προσπάθησε να την μεταφέρει και πάλι μέσα σε αυτό τραβώντας την από τα μαλλιά. Δεν τα κατάφερε όμως γιατί η ενάγουσα γαντζώθηκε σε ένα κάγκελο. Τότε ο εναγόμενος εισήλθε μέσα στο σπίτι ενώ το άτομο Αραβικής καταγωγής την κρατούσε για να μη φύγει και ο εναγόμενος επέστρεψε φέρνοντας ζεστό νερό το οποίο και της έριξε στο πρόσωπο. Όταν ο εναγόμενος εισήλθε και πάλι στο σπίτι για να φέρει όπως η ενάγουσα θεώρησε όπλο, η τελευταία παρακάλεσε το άτομο Αραβικής καταγωγής που την κρατούσε να την αφήσει να φύγει λέγοντας του ότι ο εναγόμενος θα την σκοτώσει. Τότε αυτός χαλάρωσε τα χέρια του και την άφησε να φύγει. Η ενάγουσα βγήκε στο δρόμο και όταν κατάφερε να σταματήσει ένα από τα διερχόμενα αυτοκίνητα, μπήκε μέσα σε αυτό και ανάφερε στους επιβαίνοντες ότι φοβόταν ότι ο σύζυγος της θα την σκοτώσει και απομακρύνθηκαν από το μέρος. Λόγω της κατάστασης στην οποία η ενάγουσα βρισκόταν ντράπηκε να μεταβεί αμέσως στην αστυνομία και έτσι ζήτησε από τον οδηγό του αυτοκινήτου να την μεταφέρει κοντά στο κατάστημα Debenhams κάτι που έγινε. Από ένα περίπτερο στην περιοχή, τηλεφώνησε στον Τηλέμαχο Κολοκασίδη (Μ.Ε.4) ζητώντας του βοήθεια. Ο τελευταίος έφθασε στο μέρος και στη συνέχεια και επειδή η ενάγουσα δεν αισθανόταν άνετα να μεταβεί λερωμένη και αιματωμένη στο νοσοκομείο, μετέβησαν στο σπίτι του Τηλέμαχου όπου η ενάγουσα αφού έκαμε ντους και άλλαξε ρούχα, μεταφέρθηκε από τον Μ.Ε.4 στο νοσοκομείο όπου διαπιστώθηκε ότι η ενάγουσα παρουσίαζε τα ακόλουθα τραύματα. Θλαστικό τραύμα τριχωτού της κεφαλής (βρεγματοινιακά), το οποίο ήταν μεγαλύτερο των τριών με τεσσάρων εκατοστών και από όλο το μήκος της διατομής του ήταν εμφανές το κρανίο και στο οποίο έγινε συρραφή. Εκδορές και μώλωπες δεξιού αντιβραχιονίου, εκτεταμένο έγκαυμα προσώπου δεξιά Β΄ βαθμού, μώλωπα από αμβλύ όργανο αριστερού μηρού, τραύμα ράχεως με σχήμα ράβδου διαστάσεων 20Χ2 cm, πολλαπλές εκχυμώσεις στην αριστερή ωμοπλάτη, τραύμα δεξιού αντίχειρα και κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας του δεξιού αντίχειρα. Η ενάγουσα κρατήθηκε για περίθαλψη στο νοσοκομείο και την επόμενη ημέρα 21/3/2006, παρουσίασε βελτιωμένη κλινική εικόνα και διακόπηκε η χορήγηση ενδοφλεβίων υγρών και αντιβίωσης που της είχαν χορηγηθεί. Στις 23/3/2006 έγινε επανεκτίμηση της κατάστασης της από ορθοπεδικό, τοποθετήθηκε γύψινος νάρθηκας και της δόθηκε εξιτήριο με οδηγίες για παρακολούθηση από τα εξωτερικά ιατρεία. Κατά την παραμονή της στο νοσοκομείο η ενάγουσα ήταν συναισθηματικά φορτισμένη, ανήσυχη, ευσυγκίνητη και φοβισμένη και ζητήθηκε από το νοσοκομείο η παρέμβαση κοινωνικής λειτουργού.Την επισκέφθηκαν από την αστυνομία καθώς και το γραφείο ευημερίας το οποίο και της παρείχε και κάποια οικονομική βοήθεια ενώ μετά την έξοδο της από το νοσοκομείο φιλοξενήθηκε για κάποιο χρονικό διάστημα με έξοδα του κράτους σε ξενοδοχείο της Λεμεσού. Για το έγκαυμα στο πρόσωπο η ενάγουσα επισκέφθηκε στις 27/3/2006 τον Μ.Ε.3 ο οποίος και της χορήγησε αντιβίωση και ακολουθήθηκε τοπική θεραπεία καθώς και θεραπεία με υπερήχους για την αλλοίωση στο πρόσωπο. Ολόκληρη η θεραπεία ολοκληρώθηκε μέχρι τις 5/5/2006 και η ενάγουσα είχε πλήρη ανάρρωση. Της συνεστήθη όπως καθόλη τη διάρκεια του καλοκαιριού χρησιμοποιεί αντιλιακή κρέμα. Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει τη μαρτυρία του εναγόμενου για κάποιους λόγους οι οποίοι όμως δεν μπορούν να ευσταθήσουν. Εισηγήθηκε ότι τα όσα προβλήθηκαν από τον εναγόμενο σε σχέση με τον τρόπο που προκλήθηκε η πτώση της ενάγουσας δεν μπορούν να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα αφού δεν συσχετίζονται με τα τραύματα που προκλήθηκαν στην ενάγουσα και ότι τα νερά, τα τασάκια καθώς και το ρόφημα που ο εναγόμενος ισχυρίσθηκε ότι χύθηκαν και έσπασαν, δεν θα μπορούσαν να βρίσκονται κοντά στην αλουμινένια πόρτα του δωματίου στο οποίο εξελίχθηκε το περιστατικό. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει γιατί δεν υπάρχει μαρτυρία στην οποία το Δικαστήριο θα μπορούσε να βασισθεί για να εξαγάγει τέτοια συμπεράσματα. Το άρθρο 26 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, ρυθμίζει το αστικό αδίκημα της επίθεσης και προνοεί τα ακόλουθα: «Επίθεση συνίσταται στην εκ προθέσεως χρήση κάθε είδους βίας κατά του προσώπου άλλου, είτε με κτύπημα, επαφή, μετακίνηση είτε άλλως πως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, χωρίς τη συναίνεση του, ή με τη συναίνεση του αν η συναίνεση για αυτό λήφθηκε με απάτη, ή κατόπι απόπειρας ή απειλής με πράξη ή χειρονομία χρήσης τέτοιας βίας κατά του προσώπου άλλου αν το πρόσωπο που αποπειράται ή απειλεί τη χρήση βίας προκαλεί στον άλλο πεποίθηση η οποία εδραιώνεται σε εύλογη αιτία, ότι αυτός έχει κατά τον εν λόγω χρόνο την πρόθεση και την ικανότητα για πραγμάτωση του σκοπού αυτού». Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος αυτού που είναι αδίκημα per se και σημαίνει πως δεν απαιτείται η πρόκληση ζημιάς, είναι τα ακόλουθα: 1. Η απειλή χρήσης βίας ή η χρήση βίας 2. Η ύπαρξη πρόθεσης 3. Η έλλειψη συναίνεσης Στο σύγγραμμα των κ. κ. Αρτέμη - Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα (Τόμος 1) στις σελ. 92-94 αναφέρεται ότι το αδίκημα της επίθεσης περιλαμβάνει τα δύο συναφή αδικήματα του κοινού δικαίου της απειλής χρήσης βίας (assault) και της εφαρμογής βίας (battery). Όσον αφορά τη χρήση βίας αναφέρεται ότι η βία θα πρέπει να συνίσταται σε άμεση επαφή είτε με το σώμα του εναγόμενου (π.χ. με γροθιά), είτε με κάποιο όργανο (π.χ. κτύπημα με ρόπαλο). Εδώ να σημειωθεί ότι στην παρ. 2 του άρθρου 26 αναφέρονται και άλλες περιστάσεις, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στην έννοια της χρήσης βίας. Αναφέρεται ακόμα ότι για την επίθεση δεν υπάρχει προϋπόθεση πρόκλησης ζημιάς εφόσον το αδίκημα είναι αγώγιμο per se, σε αντίθεση με τις περιπτώσεις που προβλέπονται στην παρ. 2 του άρθρου 26 για τις οποίες απαιτείται η πρόκληση ζημιάς. Στην υπόθεση Letana v. Cooper,

(1964)2 AllE.R. 919, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «If one man intentionally applies force directly to another, the plaintiff has a cause of action in assault and battery, or if you so please to describe it, in trespass to the person.» Στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, τεύχος 38, σ.760, παραγρ.1251, κάτω από τον τίτλο «Trespass to the person (Classification)» αναφέρονται τα σακόλουθα: «Trespass to the person is a wrong committed against the personal security liberty of any man by another. There are three varieties of trespass to the person, namely, assault, assault and battery, and wrongful imprisonment. The act complained of must be either intentional or negligent. The onus of proof lies on the plaintiff who must plead either that the act was intentional or that the defendant was negligent, stating the facts alleged to constitute the negligence. The act must be done against the will of the person who sues for the wrong.» Αναφορικά με το πρώτο συστατικό, η επαφή πρέπει να είναι άμεση, είτε με το σώμα του εναγόμενου, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου. Στην Αγγλική υπόθεση Fagan v. Metropolitan Police Commissioner

(1968)3 All E R 442 επιβεβαιώθηκε, ότι η βία μπορεί να ασκηθεί, είτε κατ' ευθεία από το σώμα του παραβάτη, είτε διά μέσου κάποιου οργάνου, το οποίο ελέγχεται από τις πράξεις του. Στοιχειοθετείται δηλαδή το αδίκημα της επίθεσης είτε γίνεται με το χέρι του παραβάτη, που έρχεται σε επαφή με το σώμα του παραπονούμενου, είτε με όργανο, το οποίο ο παραβάτης κρατά στο χέρι του και χρησιμοποιεί για να ασκήσει βία. Η πρόθεση είναι αυτή που ξεχωρίζει το αδίκημα της επίθεσης από το αδίκημα της αμέλειας. Απαιτείται η απόδειξη πρόθεσης άσκησης βίας κατά του προσώπου άλλου. Όπου, όμως, η χρήση βίας είναι αποτέλεσμα αμελούς πράξης, τότε η βάση αγωγής θα πρέπει να είναι η αμέλεια και όχι η επίθεση (Βλ., επίσης, Wilson v. Pringle, πιο πάνω και Rasid v. Braybrook

(1972)8 JSC 1082). Στην εξεταζόμενη υπόθεση και με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι το αδίκημα της επίθεσης έχει στοιχειοθετηθεί, αφού οι πράξεις του εναγομένου έναντι της ενάγουσας να την κυπήσει με τα χέρια του αλλά και με το ξύλο που κρατούσε, αναμφίβολα εμπίπτουν στην συμπεριφορά που προϋποτίθεται για στοιχειοθέτηση του αδικήματος αυτού του οποίου τα συστατικά στοιχεία έχουν αποδειχθεί. Από τη στιγμή δε που η εκδοχή του εναγόμενου έχει απορριφθεί, η υπεράσπιση της αυτοάμυνας την οποία ήγειρε δυνάμει του άρθρου 27 (α) δεν μπορεί να ευσταθήσει. Παραμένει συνεπώς να εξετασθεί το θέμα των αποζημιώσεων. Με βάση τις αρχές που διέπουν τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, προκύπτει ότι η αποζημίωση σε περιπτώσεις αδικοπραξιών, έχει σκοπό την αποκατάσταση του ζημιωθέντος και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος (βλ. Δημήτρης Κουμπαρή κ.α. ν. Δήμου Χρίστου Φούτρη

(2001)1(Β) Α.Α.Δ.921). Στην υπόθεση Ioannou Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis P. Christofis

(1982)1 CLR 789, αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων και τα ακόλουθα: "The object of an award of damages is to do justice to the loss and damage of the injured party without imposing an inordinate burden upon the tort-feasor. (See Fletcher v. Autocar Transporters Ltd. [1968] 1 All E.R. 726; Constantinou v. Salahouris

(1969)1 C.L.R. 416). In other words the award must be socially acceptable. Consequently, social ethos at the material time is invariably a consideration relevant to our task particularly with regard to non pecuniary loss. Pecuniary loss being more amenable to mathematical calculation is less dependent on social norms. The object of the exercise is to arrive at a figure at the end of the process, that is fair and reasonable in the circumstances of the case." Περαιτέρω στην υπόθεση Γεώργιος Ταμπούρας ν. Κυριακής Κολάνη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ.384, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όσον αφορά ευρύτερα την επάρκεια των γενικών αποζημιώσεων που δόθηκαν είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία, έχοντας υπόψη και τη σημασία των αποζημιώσεων. (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους

(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttisv. Νικόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G&L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού

(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590).» Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα (Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis

(1982)1 C.L.R. 789), αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση (Paraskevopoullos v. Georghiou

(1970)1 C.L.R. 116 και Xenophontos and another v. Anastassiou

(1981)1 C.L.R. 521). Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές. Όπως σε κάθε αστικό αδίκημα έτσι και στο αδίκημα της επίθεσης, οι αποζημιώσεις έχουν βασικά αντισταθμιστικό χαρακτήρα (compensatory) και σκοπό έχουν την αποκατάσταση του θύματος. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται και επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις, οι οποίες μέσα στα πλαίσια των συνηθισμένων αποζημιώσεων αποσκοπούν στην επίτευξη του στόχου της αποκατάστασης του θύματος στη θέση που βρισκόταν πριν την διάπραξη του αδικήματος. Η δυνατότητα για επιδίκαση επαυξημένων αποζημιώσεων δεν παρέχεται σαν μέτρο τιμωρίας του εναγόμενου, αλλά για να αντικατοπτρίζεται το αυξημένο μέγεθος της βλάβης που έχει υποστεί η αξιοπρέπεια του ενάγοντα λόγω της συμπεριφοράς του εναγόμενου. Είναι αποζημιώσεις αποκατάστασης, εφόσον αποσκοπούν στην αποκατάσταση της πληγείσας αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος και για τον λόγο αυτό διακρίνονται από τις τιμωρητικές ή παραδειγματικές αποζημιώσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην τιμωρία του παραβάτη και την αποτροπή. Το θέμα των παραδειγματικών αποζημιώσεων το πραγματεύτηκε η υπόθεση Socrates Eliades v. Vassos Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254. Η υπόθεση αυτή αφορούσε επίθεση που έγινε σε αίθουσα ξενοδοχείου στην παρουσία αρκετών προσώπων. Το Εφετείο επικύρωσε την επιδίκαση αποζημιώσεων Λ.Κ.700 διαπιστώνοντας όμως ότι στην πραγματικότητα είχαν επιδικαστεί από το πρωτόδικο Δικαστήριο ως επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages) και όχι ως παραδειγματικές (exemplary damages), αφού δόθηκαν με αναφορά προς το αίσθημα αξιοπρέπειας και περηφάνιας του θύματος. Όπως αναφέρεται σε απόσπασμα που παρατίθεται από τους Winfieldand Jolowiczon Tort (10η έκδ. σελ. 555-556): ″These ″aggravated damages″ are truly compensatory, being given for the injury to the plaintiff's proper feelings of dignity and pride. Exemplary damages on the other hand, are not compensatory but are awarded to punish the defendant and to deter him from similar behavior in the future″. Η υπόθεση Gregoriades v. Kyriakides

(1970)1 C.L.R. 120 αφορούσε απρόκλητη επίθεση στο χώρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Πρωτοδίκως αλλά και κατ΄ έφεση κρίθηκε πως η πράξη, αποτελούσε βιαιοπραγία υπό επιβαρυντικές περιστάσεις και ότι υπήρχε ανάγκη επιδίκασης παραδειγματικών αποζημιώσεων. Το Εφετείο αύξησε το ποσό των γενικών αποζημιώσεων από Λ.Κ.100 σε Λ.Κ.300. Εκτενέστερη ανάλυση του θέματος έγινε στην υπόθεση Papakokkinou and others v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65 στην οποία αναφέρονται τα εξής στη σελ. 77: ″The fact is that conduct accompanied by a marked element of arrogance, insolence or malice, may justify an award of exemplary damages, particularly if it tends to humiliate the victim of the tort. Therefore, no conflict is discernible between the decisions of the Supreme Court in Gregoriades v. Kyriakides

(1971)1 C.L.R. 120, and Eliades v. Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254, and the decision in Rookes, supra. Arguably, the damages awarded in the above cases classify as ″aggravated″, an intermediate category between compensatory and exemplary damages; a kind of inflated compensatory damages, inflated to the extent of indicating the disapproval of the Court of the conduct of the defendant but within the range of compensatory damages. ″ Το Δικαστήριο στην πιο πάνω υπόθεση έκλινε προς την υιοθέτηση της ευρύτερης προσέγγισης που επιτρέπει την επιδίκαση παραδειγματικών αποζημιώσεων όπου το αστικό αδίκημα είναι τόσο αξιόμεμπτο ώστε να αξίζει τιμωρίας από το αστικό δίκαιο. Περαιτέρω, με αναφορά στην υπόθεση Cassell & Co Ltd v. Broome

(1972)1 All E.R. 801 επιδοκιμάστηκε η θέση ότι είναι λάθος να διαχωρίζονται οι γενικές αποζημιώσεις από τις παραδειγματικές. Στο τέλος θα πρέπει να δίδεται ένα ποσό βασισμένο στη σφαιρική αντίληψη των γεγονότων της υπόθεσης. Στην υπόθεση Γιαννάκη Ερωτοκρίτου ν. Ειρήναρχου Θεοδώρου κ.α.

(1997)1 ΑΑΔ 1800, επιβεβαιώθηκε η δυνατότητα επιδίκασης τιμωρητικών αποζημιώσεων σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων. Και τέλος, στην υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας διά του Γενικού Εισαγγελέα

(1998)1 ΑΑΔ 1836 επιβεβαιώθηκε η προσέγγιση που ακολουθήθηκε από τα Κυπριακά Δικαστήρια, ότι η επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων επιτρέπεται στις περιπτώσεις εκείνες που η διαγωγή του εναγόμενου είναι τόσο αξιόμεμπτη, ώστε να αρμόζει επιβολή τιμωρίας από πολιτικό Δικαστήριο. Αξιόμεμπτη διαγωγή είναι εκείνη που συνοδεύεται από έντονα στοιχεία αλαζονείας, θρασύτητας ή αθέμιτου κίνητρου ή όταν τείνει να ταπεινώσει το θύμα του αδικήματος. Υπό το φως όλων των πιο πάνω έχοντας υπόψη τη φύση και έκταση των τραυματισμών της ενάγουσας που όπως ήταν φυσικό προκάλεσαν σε αυτή πόνο και ταλαιπωρία, καταλήγω ότι υπό τις περιστάσεις το ορθό και δίκαιο για σκοπούς αποκατάστασης ποσό αποζημίωσης είναι το ποσό των €20.000,00=. Κρίνεται περαιτέρω ότι η ενάγουσα δεν δικαιούται ούτε επαυξημένες ούτε και παραδειγματικές και/ή τιμωρητικές αποζημιώσεις. Και αυτό για τους ακόλουθους λόγους. Επαυξημένες αποζημιώσεις δεν μπορούν να επιδικαστούν γιατί η αξίωση για αυτής της φύσης τις αποζημιώσεις δεν περιλαμβάνεται στην Έκθεση Απαίτησης. Σχετική είναι η υπόθεση Πιριλλής κ.α. v. Κουή

(2004)1Α ΑΑΔ 136, στην οποία αποφασίσθηκε ότι αξίωση για τιμωρητικές εκεί αποζημιώσεις πρέπει να ζητούνται ειδικά στην Έκθεση Απαίτησης κάτι που κατ' αναλογία εφαρμόζεται στην περίπτωση διεκδίκησης επαυξημένων αποζημιώσεων οι οποίες επίσης πρέπει να δικοφραφούνται στην Έκθεση Απαίτησης. Σχετικά είναι επίσης τα όσα καταγράφονται στο σύγραμμα Precedents of Pleadings των Bullen and Leake and Jakob' s, 12η έκδοση, σελίδα 224 «If there are particular matters relied on as aggravating the injury done to the plaintiff, e.g. the motives and conduct of the defendant, or malevolence or spite on his part, these should be pleaded, and damages claimed on the footing on aggravated damages". Παραδειγματικές και/ή τιμωρητικές αποζημιώσεις δεν μπορούν επίσης να επιδικασθούν για το λόγο γιατί καμία απολύτως μαρτυρία δεν έχει προσκομισθεί αναφορικά με την οικονομική κατάσταση του εναγομένου, παράγοντας που όπως έχει νομολογηθεί (βλ. Papakokkinou and Others v. Kanther

(1982)1 C.LR. 65 και Κωνσταντίνου ή Μήτα ν. Γ. & Κ. Σοφοκλέους Λτδ

(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1952), πρέπει να λαμβάνεται υπόψη αναφορικά με το ύψος των συγκεκριμένων αποζημιώσεων. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η συμπεριφορά του εναγομένου να επιτεθεί απρόκλητα στην ενάγουσα μέσα στην συζυγική οικία με εντελώς βάναυσο και βίαιο τρόπο συνιστά απαράδεκτη πράξη και συμπεριφορά. Θα προχωρήσω τέλος να εξετάσω το ζήτημα των ειδικών αποζημιώσεων. Η νομολογία είναι σαφέστατη ότι αυτές, πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Σπύρου ν. Χ΄ Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Σκάφους Νίκη,

(1994)1 Α.Α.Δ. 510, Ηρακλέους ν. Πέτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου

(1999)1 Α.Α.Δ. 687). Στη συγκεκριμένη περίπτωση η ενάγουσα δικογραφεί με την απαιτούμενη επάρκεια τις αξιούμενες ειδικές ζημιές και ως τέτοιες διεκδικεί ποσό Λ.Κ.350= ως τα ιατρικά έξοδα του Δρ Μάμιλλου, πλέον ποσό Λ.Κ.30= έξοδα του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Ότι για τα έξοδα θεραπείας της ενάγουσας στον Δρ Μάμιλλο η ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των Λ.Κ.350= δόθηκε σχετική μαρτυρία από τον ιατρό που έγινε αποδεκτή και έτσι το κονδύλι αυτό έχει αποδειχθεί και το αντίστοιχο του θα επιδικασθεί σε Ευρώ λόγω της αλλαγής του νομίσματος που στο μεταξύ έχει επέλθει. Για το ποσό όμως των Λ.Κ.30= δεν έχει προσκομιστεί σχετική μαρτυρία και κατά συνέπεια το ποσό αυτό δεν μπορεί να επιδικαστεί. Σε σχέση τώρα με τον τόκο που θα πρέπει να επιδικαστεί και όπως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης ο τόκος που διεκδικείται είναι ο νόμιμος. Συνεπώς επί του ποσού των αποζημιώσεων καθώς και των ειδικών ζημιών που έχουν αποδειχθεί θα επιδικασθεί νόμιμος τόκος. Όσο αφορά την Ανταπαίτηση και από τη στιγμή που η μαρτυρία του εναγομένου έχει απορριφθεί ενώ καμία άλλη μαρτυρία δεν προσκομίσθηκε προς απόδειξη της αυτή δεν μπορεί παρά να έχει απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €20.598= πλέον νόμιμο τόκο, πλέον έξοδα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα αφού αυτή συνεκδικάστηκε μαζί με την Απαίτηση. Υπ.... ...... ....... Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Civil/final Subject : epithesi cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο