Hellenic Bank Public Company Ltd ν. Άλκη Παπόρη κ.α., Αρ. Αγωγής: 1302/09, 20/2/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A78 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής׃ 1302/09 Μεταξύ: Hellenic Bank Public Company Ltd Εναγόντων και
- Άλκη Παπόρη
- Ελένης Παπόρη
- Κωστάκη Κωστή
- M. Paporis (Tyre Experts) Ltd Eναγομένων Ημερομηνία: 20/2/2014 Εμφανίσεις: Για Εναγόμενους/Αιτητές׃ κ. Πόλεως (για την απαγγελία της απόφασης η κα Β. Χριστοφόρου) Για Ενάγοντες/Καθ' ων η αίτηση: κα Λ. Νικολάου (για την απαγγελία της απόφασης η κα Λ. Μιχαηλίδου) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αφορμή για έκδοση της παρούσας απόφασης αποτέλεσε η αίτηση των εναγομένων 1 και 3 ημερομηνίας 26/9/2013 με την οποία επιδιώκουν τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης τους. Την αίτηση, η οποία βασίζεται στη Δ.25 Θ.1 και Δ.48, Θ.Θ.1, 2, και 4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας υποστηρίζει ένορκος δήλωση του Κωστάκη Κωστή, εναγομένου
- Αυτή συνάντησε την ένσταση των εναγόντων, οι οποίοι και καταχώρησαν σχετική ειδοποίηση ένστασης, προβάλλοντας συνολικά δέκα λόγους για απόρριψη της αίτησης. Η ακροαματική διαδικασία περιορίσθηκε σε αγορεύσεις και οι θέσεις και τα επιχειρήματα των διαδίκων, καταγράφονται και προκύπτουν από την αίτηση, την ένσταση και τις αντίστοιχες ένορκες δηλώσεις που τις υποστηρίζουν, καθώς επίσης και από τις γραπτές αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων τους, γι' αυτό και δεν θεωρώ απαραίτητο να τα παραθέσω. Οι αρχές που διέπουν το θέμα της τροποποίησης έχουν εκτεθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Στέλιος Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd and another
(1989)1 Α.Α.Δ. 33, οι αρχές αυτές συνοψίσθηκαν ως ακολούθως: «α. Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. β. Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30
(2)του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου. γ. Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο, ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση του διατάγματος. δ. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο όμως αυτό η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου.». Ο κυρίαρχος λόγος όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Geto Trading Import-Export Ltd v. Το Πλοίο M/V Vladimir Vasilief (αρ. 4)
(1993)1 Α.Α.Δ., σ.71 που λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο για να επιτρέψει τροποποίηση είναι η παροχή δυνατότητας στους διαδίκους να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τις πραγματικές τους διαφορές. Στην υπόθεση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. σ. 704 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής». Όπως τέθηκε και στην απόφαση Νικολάου v. Μιλτιάδου κ.α.
(2007)1(Β) ΑΑΔ 1005 «ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διαπίστωση των θέσεων των διαδίκων. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως του αν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης». Όπως αναφέρθηκε στην Βασιλειάδης ν. Πετρολίνα
(1994)
(1)Α.Α.Δ. σ.14: «Άκαμπτοι κανόνες στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δεν θα μπορούσαν να διαγραφούν αλλά παράγοντες με ποικίλλουσα βαρύτητα ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης». Στην Saba & Co v. T.P.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. σ. 426 λέχθηκε ότι: «Η καθυστέρηση δε, δεν είναι αφ΄ εαυτής αποφασιστικής σημασίας. Καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή». Στην υπόθεση Astor Manufacturing & Exporting Ltd κ.α. ν. A & G Leventis κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. σ.72 λέχθηκε ότι ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός και το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας συνυπολογίζει όλους τους παράγοντες που η νομολογία καθιέρωσε διαδραματίζοντες ρόλο καθώς και όλα τα σχετικά γεγονότα στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης. Στην Ε. Φιλίππου Λτδ v. Compass Insurance Co Ltd
(1990)1 AAΔ 24, υποβλήθηκε αίτημα για τροποποίηση στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων και αφού είχε ήδη ολοκληρωθεί η αγόρευση της μιας πλευράς. Η αίτηση βασιζόταν στο Καν. 90 των Κυπριακών Θεσμών Ναυτοδικείου, όπου η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου σε τέτοιας φύσης υποθέσεις, ασκείται με βάση τις ίδιες αρχές, όπως και στις αστικές υποθέσεις. Αναφέρθηκε στην απόφαση αυτή ότι: «Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο παράγων ο οποίος δεσπόζει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν και προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης και εξισορροπούνται μετά από συνεκτίμηση των συμφερόντων των διαδίκων και των ευρύτερων συμφερόντων της δικαιοσύνης για τελέσφορο επίλυση όλων των συναφών διαφορών μεταξύ τους και των συμφερόντων του δημοσίου στη εξασφάλιση της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης». Παρά την φιλελεύθερη τάση που επικρατεί και όπως λέχθηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Αντρέας Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, στη σελίδα 562: «Όσο φιλελεύθερη και να δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας είναι το σύνολο των περιστατικών και η εισήγηση των Εφεσειόντων στην έκταση που την θέλει να ασκείται μόνο με αναφορά στο επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης, ανεξάρτητα δηλαδή από οτιδήποτε άλλο, δεν μας βρίσκει σύμφωνους». Αξίζει στο σημείο αυτό να γίνει αναφορά στην Clive Preece κ.α. v. Νάσως Θεοφίλου Ρωσσίδου,, Πολτ. Εφ. 271/2008, ημερομ. 16/12/2011, όπου έγινε συμπερίληψη όλης της πιο πάνω νομολογίας και όπου το Ανώτατο Δικαστήριο ανάφερε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας, Διαταγή 25 καν. 1, παρέχουν δυνατότητα τροποποίησης των δικογράφων. Η επί τούτου απόφαση, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου η οποία ασκείται στη βάση καθιερωμένων κριτηρίων. Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα». Στο στάδιο αυτό και πριν προχωρήσω να εξετάσω την ουσία της αίτησης, θεωρώ χρήσιμο να αναφερθώ περιληπτικά στο ιστορικό της υπόθεσης, όπως αυτό προκύπτει από το φάκελο της διαδικασίας. Η αγωγή στα πλαίσια της οποίας η παρούσα αίτηση έχει υποβληθεί, καταχωρήθηκε στις 13/3/
- Αφού καταχωρήθηκε σημείωμα εμφάνισης για τους εναγομένους 1, 3 και 4, αυτοί μετά από αίτηση των εναγόντων για έκδοση απόφασης λόγω παράλειψης καταχώρησης υπεράσπισης καταχώρησαν στις 3/9/2009 Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Ακολούθησε στις 19/10/2009 η καταχώρηση Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση. Εναντίον της εναγομένης 2 η οποία δεν εμφανίσθηκε στη διαδικασία εκδόθηκε απόφαση στις 3/6/
- Στη συνέχεια η αγωγή για τους εναγομένους 1,3 και 4 ορίσθηκε επανειλημμένα και για οδηγίες και για ακρόαση για διάφορους λόγους. Στις 23/10/2012 δόθηκε άδεια στους δικηγόρους των εναγομένων 4 όπως αποσυρθούν και στις 19/6/2013 ζητήθηκε και δόθηκε άδεια απόσυρσης της αγωγής εναντίον της εναγομένης εταιρείας 4 ενώ η Ανταπαίτηση της τελευταίας, απορρίφθηκε λόγω έλλειψης προώθησης της. Ακολούθησε στις 26/9/13 η καταχώρηση της υπό κρίσης αίτησης. Έχοντας κατά νου όλα τα πιο πάνω θα προχωρήσω να εξετάσω την αίτηση, με βάση τον λόγο ένστασης ότι δεν δίδονται επαρκείς και ικανοποιητικοί λόγοι για έγκριση της αίτησης, λόγος που ουσιαστικά εκτίθεται στις παραγράφους (α), (στ), (ζ), (θ) της ειδοποίησης και οι οποίοι είναι μεταξύ τους συναφείς. Χρήσιμο για τον σκοπό αυτό θεωρώ να εκθέσω τι αναφέρεται προς υποστήριξη του αιτήματος στην ένορκη δήλωση που στηρίζει την αίτηση. «
- Όταν έδωσα οδηγίες για τη σύνταξη της Εκθέσεως Υπεράσπισης εκ παραδρομής και/ή λάθους δεν αναφέρθηκαν ορθώς τα γεγονότα που αναφέρονται στην παρούσα Αίτηση.
- Εξ όσων κάλλιον γνωρίζω και πιστέυω είναι δίκαιο και εύλογο να ζητείται η τροποποίηση της Εκθέσεως Υπεράσπισης της παρούσας αγωγής καθ' ότι έτσι θα γίνει η ορθή παράθεση των γεγονότων της υπόθεσης». Όπως προκύπτει από τη νομολογία επικρατεί πλέον μια φιλελεύθερη τάση στο θέμα της τροποποίησης ιδιαίτερα όταν μια υπόθεση βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, δηλαδή πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Όμως και όπως λέχθηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Αντρέας Παύλου πιο πάνω, όσο φιλελεύθερη και να είναι η προσέγγιση, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται πάντοτε με βάση το σύνολο των περιστατικών που προσδιορίζουν την υπόθεση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση στην ένορκο δήλωση που στηρίζει την αίτηση προβάλλεται ότι όταν δίδονταν οδηγίες για τη σύνταξη της Έκθεσης Υπεράσπισης από παραδρομή και/ή λάθος δεν αναφέρθηκαν ορθά τα γεγονότα. Δεν αναφέρεται όμως ποιος ήταν ο λόγος της μη αναφοράς των ορθών γεγονότων της υπόθεσης στους δικηγόρους τους. Ήταν γιατί αυτός που έδωσε τις οδηγίες, προφανώς ο ενόρκως δηλών αφού αναφέρεται σε πρώτο πρόσωπο, δεν είχε γνώση των ορθών γεγονότων; Γιατί είχε λανθασμένη αντίληψη των γεγονότων; Γιατί δεν είχε πλήρη γνώση των γεγονότων; Ή μήπως για οποιοδήποτε άλλο λόγο; Πουθενά δεν διασαφηνίζεται αλλά γίνεται μόνο μια γενική αναφορά σε παραδρομή και/ή λάθος που δεν προσδιορίζεται και δεν συγκεκριμενοποιείται που συνίσταται και τι ακριβώς αφορά και η οποία εν πάση περιπτώσει δεν είναι αρκετή για να δικαιολογήσει την μη συμπερίληψη των αιτούμενων σήμερα να εισαχθούν ισχυρισμών. Καμία απολύτως αναφορά δεν γίνεται επίσης για το χρονικό σημείο στο οποίο διαπιστώθηκε η ανάγκη για τροποποίηση. Αυτό επιχειρήθηκε να γίνει με την γραπτή αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγομένων, πράγμα όμως που δεν είναι επιτρεπτό αφού δεν είναι δυνατό με την αγόρευση συνηγόρου να γίνεται προσπάθεια εισαγωγής μαρτυρίας. Είναι νομολογημένο ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται πάντοτε δικαστικά και στη βάση δεδομένων. Εκείνος ο οποίος επιζητεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς όφελος του οφείλει να θέτει ενώπιον του όλα τα απαραίτητα δεδομένα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι εναγόμενοι δεν έχουν θέσει όπως θα έπρεπε ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα απαραίτητα στοιχεία που να δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Και αυτό γιατί προβάλλουν το αίτημα τους με πολλή γενικότητα και ασάφεια ως αποτέλεσμα της οποίας τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση και ειδικότερα αυτά στα οποία οφείλεται η παράλειψη τους να δικογραφήσουν από την αρχή τους αιτούμενους να εισαχθούν τώρα ισχυρισμούς παραμένουν απροσδιόριστα με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εκτιμηθούν. Σημαντική επίσης παράλειψη των εναγομένων είναι η μη αναφορά τους στο χρόνο κατά τον οποίο διαπιστώθηκε η ανάγκη της τροποποίησης με αποτέλεσμα και ο παράγοντας αυτός να μην μπορεί να συνεκτιμηθεί. Στοιχείο που εν πάση περιπτώσει προκύπτει από το φάκελο είναι η δήλωση του συνηγόρου των εναγομένων ο οποίος εμφανίσθηκε στη διαδικασία στις 29/5/2013 και κατά την οποία ζήτησε όπως η αγωγή ορισθεί για οδηγίες γιατί όπως ανάφερε υπήρχε πρόθεση να καταχωρηθεί αίτηση τροποποίησης σε σχέση με τον εναγόμενο
- Προκύπτει δηλαδή σαφώς ότι τουλάχιστο από την ημερομηνία εκείνη υπήρχε πρόθεση καταχώρησης αίτησης της φύσης αυτής, κάτι που τελικά έγινε στις 26/9/
- Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω παραλείψεων των εναγομένων κρίνεται ότι αυτοί δεν έχουν πετύχει να καταδείξουν γεγονότα που να δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς όφελος τους. Τυχόν έγκριση της αίτησης με τα στοιχεία που έχουν τεθεί και τα οποία είναι ελλιπή, θα ισοδυναμούσε με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς όφελος των εναγομένων ανεξάρτητα και χωρίς συνυπολογισμό των λόγων ένεκα των οποίων οι ισχυρισμοί αυτοί δεν δικογραφήθηκαν από την αρχή καθώς και του χρόνου που παρήλθε από τότε που προέκυψε η ανάγκη της τροποποίησης μέχρι και την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης. Διότι όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Αντρέας Παύλου πιο πάνω, η αναφορά και μόνο στο επανορθώσιμο των συνεπειών δεν είναι αρκετή. Είναι προφανές από όλα όσα εκτίθενται πιο πάνω ότι η αίτηση θα έχει απορριτπική κατάληξη. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των αιτητών/εναγομένων 1 και 3 και υπέρ των καθ' ων η αίτηση/εναγόντων, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και τα οποία να είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.) .............. Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής civil/interim subject: tropopiisi cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο