← Κύπρος

Χαράλαμπος Χαραλάμπους, ανήλικος διά του πατρός αυτού Ανδρέα Χαραλάμπους και μητρός αυτού Γεωργίας Χαραλάμπους ως πλησιέστερων συγγενών, φίλων και κηδ

Χαράλαμπος Χαραλάμπους, ανήλικος διά του πατρός αυτού Ανδρέα Χαραλάμπους και μητρός αυτού Γεωργίας Χαραλάμπους ως πλησιέστερων συγγενών, φίλων και κηδεμόνων ν. Κοινοτικού Συμβουλίου Πάνω Πολεμιδίων, Αρ. Αγωγής: 4078/07, 7/3/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A103 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Μιχαηλίδη, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 4078/07 Μεταξύ: Χαράλαμπος Χαραλάμπους, ανήλικος διά του πατρός αυτού Ανδρέα Χαραλάμπους και μητρός αυτού Γεωργίας Χαραλάμπους ως πλησιέστερων συγγενών, φίλων και κηδεμόνων Ενάγοντος και Κοινοτικού Συμβουλίου Πάνω Πολεμιδίων, από την Λεμεσό Εναγόμενου ................. Ημερομηνία: 7.3.14 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Π. Μιχαήλ (για να ακούσει την απόφαση ο κ. Α. Κυριάκου) Για τον Εναγόμενο: κ. Μ. Σεβέρης για κκ Π. Παύλου & Σία .............. Α Π Ο Φ Α Σ Η Αφορμή για την έκδοση της παρούσης απόφασης αποτέλεσε ατύχημα το οποίο επισυνέβη στις 19.9.06 στο Δημοτικό Σχολείο Καρμιώτισσας που βρίσκεται στα Πάνω Πολεμίδια, από τώρα και στο εξής «το σχολείο», με θύμα τον ανήλικο Χαράλαμπο Χαραλάμπους ηλικίας τότε 6 ετών και μαθητή της Α΄ τάξης στο σχολείο, από τώρα και στο εξής «ο Ενάγων». Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης το επίδικο ατύχημα επισυνέβη όταν ο Ενάγων στην προσπάθειά του να καθίσει σε παγκάκι έχασε την ισορροπία του εξ' αιτίας του ότι από την βάση του παγκακίου έλειπαν δύο ξύλινα σανίδια. Ως αποτέλεσμα ο Ενάγων κτύπησε στο κεφάλι. Το παγκάκι βρισκόταν εντός του μικρού περιφραγμένου γηπέδου ποδοσφαίρου του σχολείου ο οποίος αποτελεί χώρο του σχολείου. Με την αγωγή του ο Ενάγων αξιώνει γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που υπέστη συνεπεία της πιο πάνω πτώσης, για στέρηση της προσωπικής του άνεσης και ελευθερίας για περίοδο μιας εβδομάδας κατά την οποία παρέμεινε περιορισμένος στο σπίτι του δεχόμενος την φροντίδα της μητέρας του και της γιαγιάς του και για την άσχημη ψυχολογική κατάσταση στην οποία περιήλθε και τις φοβίες που παρουσίασε μετά το πιο πάνω περιστατικό με αποτέλεσμα να χρειάζεται την συνεχή στήριξη των γονέων και συγγενών του. Αξιώνει, επίσης, το ποσό των Λ.Κ.125,00 σεντ ως εδικές αποζημιώσεις για ιατρικά έξοδα και φάρμακα. Με την αγωγή καταλογίζεται στον Εναγόμενο, μεταξύ άλλων, αμέλεια και/ή παράβαση θεσμοθετημένου καθήκοντος που αφορά στην συντήρηση και/ή αντικατάσταση του εξοπλισμού και/ή την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία του σχολείου (παράγραφος 6(στ) της Έκθεσης Απαίτησης). Με την Υπεράσπισή του ο Εναγόμενος αρνείται όλους τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα οι οποίοι εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησής του εκτός από αυτούς που ρητά παραδέχεται. Συγκεκριμένα ο Εναγόμενος παραδέχεται την νομική του υπόσταση, ότι ο Ενάγων τραυματίσθηκε στο σχολείο και ότι συνεπεία του πιο πάνω τραυματισμού υπέστη σωματικές βλάβες. Αποτελούν, επίσης, θέσεις του Εναγόμενου τα ακόλουθα: η αγωγή κινήθηκε εναντίον λανθασμένου προσώπου. Ο Εναγόμενος αποτελεί ξεχωριστό νομικό πρόσωπο από την Σχολική Εφορεία και ανεξάρτητα από την συμμετοχή του Εναγόμενου στην Σχολική Εφορεία η τελευταία αποτελεί ξεχωριστό νομικό πρόσωπο. Η αγωγή έπρεπε να κινηθεί εναντίον της Σχολικής Εφορείας αρνείται ότι ασκεί και λαμβάνει μέρος στην άσκηση των καθηκόντων και αρμοδιοτήτων της Σχολικής Εφορείας αν και ισχυρίζεται ότι τα μέλη του αποτελούν ταυτόχρονα και την Σχολική Εφορεία. Η τελευταία αποτελεί, όμως, ξεχωριστό νομικό πρόσωπο που ασκεί τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από την σχετική Νομοθεσία αρμοδιότητα της Σχολικής Εφορείας είναι να επιλαμβάνεται και/ή να επιλύει προβλήματα για τα οποία λαμβάνει γνώση, πράγμα που έγινε στην παρούσα περίπτωση αφού μόλις έλαβε γνώση για την ύπαρξη του πάγκου στην αυλή του σχολείου η Σχολική Εφορεία μερίμνησε για την επιδιόρθωσή του. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός του Εναγόμενου ότι η Σχολική Εφορεία δεν γνώριζε και/ή δεν διαπίστωσε την ύπαρξη προβληματικού πάγκου από τον έλεγχο που έκανε. Αρμοδιότητα, πάντως, της Σχολικής Εφορείας είναι να προβαίνει σε πράξεις αφού λάβει γνώση πρώτα του προβλήματος. σύμφωνα με τον Περί Σχολικών Εφορειών Νόμο, Ν. 108(Ι)/97μέσα στις αρμοδιότητες της Σχολικής Εφορείας είναι και η φροντίδα, η φύλαξη και η συντήρηση του εξοπλισμού κάθε σχολείου. Από την υποχρέωση, όμως, αυτή δεν απορρέει αυστηρή νομική ευθύνη η Σχολική Εφορεία κατά τον ουσιώδη χρόνο προέβαινε στους αναγκαίους ελέγχους για την σωστή συντήρηση του εξοπλισμού του σχολείου με σκοπό την διασφάλιση της ασφάλειας στον χώρο του σχολείου το σχολείο δεν αποτελεί ιδιοκτησία του Εναγόμενου αρνείται ότι έχει ευθύνη φύλαξης και/ή συντήρησης των εγκαταστάσεων του σχολείου και ισχυρίζεται ότι οι αρμοδιότητες αυτές εμπίπτουν σύμφωνα με τον Νόμο στις αρμοδιότητες της Σχολικής Εφορείας η οποία αποτελεί ξεχωριστή νομική προσωπικότητα και είναι το αρμόδιο όργανο για την ασφαλή λειτουργία του σχολείου όπως προβλέπεται από τον Νόμο 108(Ι)/07 η Σχολική Εφορεία μέσα στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων της δεν επέδειξε οποιαδήποτε αμέλεια οι γονείς του Ενάγοντα παρουσιάζοντας κάποια έξοδα για την ιατρική περίθαλψη του παιδιού τους πληρώθηκαν με επιταγή της Ασφάλειας της Τράπεζας Κύπρου, Eurolife, και ικανοποιήθηκαν πλήρως μέσα στα πλαίσια των καθηκόντων του ως Σχολική Εφορεία ο Εναγόμενος μερίμνησε, αφ' ης στιγμής ο τραυματισμός προκλήθηκε μέσα στο σχολείο και/ή σε χώρο που ασκεί τα καθήκοντά της η Σχολική Εφορεία, ώστε να καταβληθούν στους γονείς του Ενάγοντα τα έξοδα που αυτοί παρουσίασαν και αφορούσαν στην περίθαλψη του αρνείται τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες του Ενάγοντα. Για όλους τους πιο πάνω λόγους ο Εναγόμενος ζητεί την απόρριψη της αγωγής με έξοδα εις βάρος του Ενάγοντα. Για την πλευρά του Ενάγοντα κατέθεσε η μητέρα του Ενάγοντα, Γεωργία Χαραλάμπους, (ΜΕ 1) και η Γ/Αστ 4735, Παναγιώτα Παφίτου, (ΜΕ 2). Για την πλευρά του Εναγόμενου κατέθεσε η Δήμητρα Τουμπή (ΜΥ 1). Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενόσω έδιναν μαρτυρία ενώπιόν μου και είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τόσο τον τρόπο με τον οποίο αυτοί απάντησαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους τέθηκαν όσο και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Κατ' αρχή, θα πρέπει να λεχθεί ότι η παρούσα υπόθεση ως πολιτική τοιαύτη κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου

(1988)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη
(1995)2 ΑΑΔ 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454). Πρώτη μάρτυρας κατέθεσε η Γεωργία Χαραλάμπους. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η μάρτυρας κατέθεσε, μεταξύ άλλων, έκθεση του ειδικού γενικού χειρουργού Πωλ Παστίδη ημερομηνίας 20.9.06 καθώς και έκθεση γεγονότων από την Αστυνομία που αφορούσε στο επίδικο περιστατικό. Η τελευταία έκθεση υπογράφεται από τον υπεύθυνο του Αστυνομικού Σταθμού Πολεμιδίων και συνοδεύεται από επιστολή του Κ. Κερίμη, Αστυνόμου Α΄, εκ μέρους του Αρχηγού Αστυνομίας, και απευθύνεται προς τον δικηγόρο του Ενάγοντα. Η ιατρική έκθεση σημειώθηκε από το Δικαστήριο ως Τεκμήριο 2 και τα δύο τελευταία έγγραφα τα οποία και κατατέθηκαν ως δέσμη εγγράφων ως Τεκμήριο
  1. Διασαφήνισε ότι το ποσό των Λ.Κ.125,00 σεντ που ο Ενάγων αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις για ιατρικά έξοδα (Λ.Κ.75,00 σεντ) και φάρμακα (Λ.Κ.50,00 σεντ) δεν το απαιτεί από τον Εναγόμενο καθότι το πληρώθηκε από την ασφαλιστική εταιρεία με την οποία ήταν ασφαλισμένα τα παιδιά του σχολείου συμπεριλαμβανομένου και του Ενάγοντα. Μέσα από την συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα, τον τρόπο και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της τέθηκαν τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και κατά την αντεξέταση η μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Η μαρτυρία της ήταν σαφής και θετική και δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση. Απαντούσε με αυθορμητισμό και δεν υπολόγιζε τις απαντήσεις της από πριν. Κάποια σημεία από την μαρτυρία της τα οποία κρίνονται υπερβολικά δεν είναι ικανά να κλονίσουν την εν γένει αξιοπιστία της και την καλή εντύπωση που μου έκανε ως μάρτυρας της αλήθειας. Όπως το ότι μετά τον τραυματισμό τα ρούχα του Ενάγοντα, ήτοι η φανέλα και το παντελόνι του, ήταν γεμάτα αίμα. Δεν μπορώ να δεχθώ ότι από ένα σχίσιμο της κεφαλής έκτασης δύο μόλις εκατοστών, όπως στο Τεκμήριο 2 καταμαρτυρείται, προκλήθηκε τόση μεγάλη αιμορραγία ώστε να γεμίσουν αίμα η φανέλα και το παντελόνι του Ενάγοντα. Το σημείο αυτό φαίνεται να προβλημάτισε και τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου αφού κατά την αντεξέταση της μάρτυρος ο εν λόγω συνήγορος ρώτησε την μάρτυρα αν επέμενε στην θέση που αυτή είχε διατυπώσει κατά την κυρίως εξέτασή της αναφορικά με την φανέλα του Ενάγοντα. Η μάρτυρας διαφοροποίησε, τότε, κάπως την θέση της υποστηρίζοντας μόνο ότι σε αυτήν υπήρχε αίμα αν και δεν δέχθηκε ότι υπήρχαν μόνο κάποιες κηλίδες αίματος. Δεν μου διαφεύγει ότι η μάρτυρας δεν είχε προσωπική γνώση αναφορικά, μεταξύ άλλων, με τις συνθήκες τραυματισμού του Ενάγοντα, ούτε και ότι ο Ενάγων, που είναι το πρόσωπο με προσωπική γνώση του γεγονότος τούτου, δεν κατέθεσε στην υπόθεση. Για τις συνθήκες τραυματισμού του Ενάγοντα η μάρτυρας πληροφορήθηκε από τον Ενάγοντα, την Διευθύντρια και μαθητές του σχολείου, όπως με την μαρτυρία της υποστήριξε χωρίς, όμως, και να διευκρινίσει αν οποιοσδήποτε εκ των πιο πάνω την πληροφόρησε αν ήταν μάρτυρας του επίδικου περιστατικού. Βεβαίως και προς αυτή την κατεύθυνση να ήταν η μαρτυρία της δεν μου διαφεύγει ότι αναφορικά με τις συνθήκες τραυματισμού του Ενάγοντα αυτή θα συνιστούσε και πάλι εξ' ακοής μαρτυρία. Δεν διατηρώ, όμως, την παραμικρή αμφιβολία για την αλήθεια της μαρτυρίας της και επί του σημείου τούτου. Το ότι ο Ενάγων τραυματίσθηκε και, μάλιστα, στο κεφάλι είναι κάτι το οποίο η μάρτυρας είδε με τα ίδια της τα μάτια. Επίσης, δεν θεωρώ ότι ένα παιδί μόλις 6 ετών θα έλεγε ψέματα στην μητέρα του αναφορικά με τις συνθήκες του τραυματισμού του, που είναι ότι στην προσπάθειά του να καθίσει πάνω στο παγκάκι έχασε την ισορροπία του και έπεσε κάτω γιατί από αυτό έλειπε η ξύλινη βάση του παγκακίου, κάτι το οποίο διαπιστώθηκε και από την ίδια την μάρτυρα ιδίοις όμμασι. Οι συνθήκες τραυματισμού του Ενάγοντα όπως αυτές αναφέρθηκαν από την μάρτυρα κατά την μαρτυρία της δεν αποτέλεσαν, επίσης, αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση. Έτσι, η μαρτυρία της μάρτυρος αναφορικά με το ζήτημα τούτο παρέμεινε αναντίλεκτη. Θα πρέπει να λεχθεί ότι γενικά η μαρτυρία της μάρτυρος δεν έτυχε εκτενούς αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση. Εκτός από τις συνθήκες τραυματισμού του Ενάγοντα αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση δεν αποτέλεσαν ούτε και τα ακόλουθα: η κατάσταση του παγκακίου κατά τον ουσιώδη χρόνο και ο ισχυρισμός της μάρτυρος ότι από το παγκάκι έλειπε η ξύλινη βάση, ο τρόπος με τον οποίο επισυνέβη το επίδικο ατύχημα καθώς και όσα σύμφωνα με την μάρτυρα ακολούθησαν μετά τον τραυματισμό, όπως η μεταφορά του Ενάγοντα σε ιδιωτική κλινική και η περίθαλψη που ο τελευταίος έτυχε από τον ιατρό Παστίδη. Συναφώς δεν αμφισβητήθηκαν το τραύμα στο κεφάλι και η συρραφή του. Η Υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε, επίσης, ούτε και το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν υπό της μάρτυρος - Τεκμήρια 2 και
  2. Αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση αποτέλεσε η μαρτυρία της μάρτυρος σε σχέση με την γενικότερη κατάσταση στην οποία περιήλθε ο Ενάγων μετά τον επίδικο τραυματισμό. Η μάρτυρας με την μαρτυρία της υποστήριξε ότι μετά τον επίδικο τραυματισμό η ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντα δεν ήταν καθόλου καλή. Κατά την διαδρομή προς την κλινική ο Ενάγων έκλαιγε, πονούσε και ήταν φοβισμένος. Ένιωθε ανασφάλεια και ήθελε την μητέρα του στο πλάι του καθώς και να βρίσκεται συνέχεια στην αγκαλιά της. Για μια εβδομάδα δεν πήγε σχολείο και παρέμεινε στο σπίτι. Κατά την εβδομάδα αυτή η ψυχολογική του κατάσταση εξακολουθούσε να μην είναι καλή. Ήταν πολύ φοβισμένος και δεν ήθελε να μένει μόνος του. Ήθελε συνέχεια τους γονείς του δίπλα του ακόμα και όταν έβλεπε τηλεόραση. Ήθελε κάποιον κοντά του ανά πάσα στιγμή. Επίσης, δεν ήθελε να βγαίνει έξω από το σπίτι μόνος του. Ήθελε, επίσης, τα βράδυα να κοιμάται μαζί με τους γονείς του. Την επόμενη εβδομάδα ο Ενάγων πήγε σχολείο αλλά μετά δυσκολίας γιατί αισθανόταν φοβισμένος. Οι φοβίες αυτές συνεχίσθηκαν για τους επόμενους 3 με 4 μήνες και εξ' αιτίας αυτών ο Ενάγων ήταν αρνητικός στο να πηγαίνει σχολείο. Στο σχολείο τον στήριζε η αδελφή του. Στο σπίτι οι γονείς του και τα αδέλφια του. Η Υπεράσπιση αμφισβήτησε τα όσα η μάρτυρας πιο πάνω ανέφερε για την κατάσταση του Ενάγοντα μετά τον τραυματισμό. Θέση της Υπεράσπισης ήταν ότι η μάρτυρας υπερέβαλε και ότι με την μαρτυρία της δραματοποίησε τα γεγονότα. Έρεισμα για την θέση αυτή της Υπεράσπισης αποτέλεσαν τα ακόλουθα επιλήψιμα κατά την κρίση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Εναγόμενου σημεία: αν η ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντα ήταν αυτή που η μάρτυρας περιέγραψε και δη ότι ο Ενάγων ήταν αρνητικός να πηγαίνει στο σχολείο για περίοδο 3 με 4 μηνών μετά το επίδικο περιστατικό η μάρτυς θα αποτεινόταν σε ειδικό ψυχολόγο για να βοηθήσει τον Ενάγοντα να ξεπεράσει τις φοβίες του αν η ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντα ήταν αυτή που περιέγραψε η μάρτυρας δεν θα έπαιρνε την ίδια ημέρα μαζί της τον Ενάγοντα, πρώτα, στον Αστυνομικό Σταθμό για να καταγγείλει το περιστατικό και, ακολούθως, στο σχολείο και, έτσι, να τον υποβάλει σε ταλαιπωρία ζητώντας του, μεταξύ άλλων, να της υποδείξει πώς ακριβώς είχε κτυπήσει αν η κατάσταση του Ενάγοντα ήταν αυτή που περιέγραψε η μάρτυρας δεν θα επέλεγε να μεταφέρει τον Ενάγοντα σε ιδιωτική κλινική, αλλά στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, κι' αυτό στην βάση της μαρτυρίας της ίδιας της μάρτυρος σύμφωνα με την οποία η διαδρομή προς την κλινική διήρκησε 20 λεπτά ενώ η διαδρομή προς το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού θα διαρκούσε μόλις 5 λεπτά. Εις απάντηση των πιο πάνω η μάρτυρας υποστήριξε τα ακόλουθα. Δεν χρειάσθηκε να αποταθεί σε ψυχολόγο καθότι τις φοβίες του ο Ενάγων κατάφερε να τις ξεπεράσει με την βοήθεια της οικογένειάς του. Η μεταφορά του Ενάγοντα στον Αστυνομικό Σταθμό και στο σχολείο ήταν αναγκαίες, η δε ταλαιπωρία που ο Ενάγων υπέστη ως εξ' αυτών δεν ήταν μεγάλη αφού, αφενός, η μάρτυρας, που ήταν η μάνα του και όχι οποιοσδήποτε ξένος, ήταν μαζί του και τον στήριζε ψυχολογικά, αφετέρου, οι πιο πάνω επισκέψεις δεν διήρκησαν πολλή ώρα. Επίσης, στον τόπο όπου έγινε το επίδικο περιστατικό ο Ενάγων έπρεπε να πάει για να εξηγήσει στην μητέρα του και τους αστυνομικούς πώς προκλήθηκε ο τραυματισμός του. Επίσης, ο Ενάγων πριν πάει στην Αστυνομία και στο σχολείο μεταφέρθηκε από την μάρτυρα πρώτα στο σπίτι. Οι επισκέψεις στον Αστυνομικό Σταθμό και, ακολούθως, στο σχολείο έλαβαν χώρα το απόγευμα. Τέλος, δεν ήθελε να αποταθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, αλλά σε ιδιώτη ιατρό. Άλλωστε, στο Γενικό Νοσοκομείο τηρείται καποια διαδικασία για να εξετασθεί κάποιος από κυβερνητικό ιατρό και ο Ενάγων δεν ήταν και σε κατάσταση λιποθυμίας. Κρίνω ότι οι απαντήσεις της μάρτυρος ήταν απόλυτα λογικές. Η ύπαρξη κάποιου συμπτώματος δεν απαιτεί απαραίτητα και δίχως άλλο την καταφυγή σε ειδικό. Άλλωστε, οι φοβίες του Ενάγοντα ξεπεράσθηκαν, όπως η μάρτυρας ενδεικτικά ανέφερε, από την στήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος, πράγμα που δικαιώνει την οικογένεια του Ενάγοντα για το ότι αυτή δεν αποτάθηκε σε ειδικό. Ούτε και το γεγονός ότι η μάρτυρας μετέφερε μαζί της τον Ενάγοντα στον Αστυνομικό Σταθμό και στο σχολείο είναι ικανή να κλονίσει τους ισχυρισμούς της για την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει ο Ενάγων μετά τον επίδικο τραυματισμό. Κατά τις πιο πάνω επισκέψεις ο Ενάγων είχε την στήριξη της μητέρας του και μάρτυρος και οι επισκέψεις αυτές δεν διήρκησαν πολλή ώρα σύμφωνα με την μάρτυρα, ισχυρισμός ο οποίος δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Ο Ενάγων μπορεί να τραυματίσθηκε, η κατάσταση, όμως, της υγείας του του επέτρεπε, όπως διεφάνη, να ανταπεξέλθει σε όλα τα πιο πάνω. Οι πιο πάνω επισκέψεις πραγματοποιήθηκαν, άλλωστε, μετά την ιατρική περίθαλψη που αυτός έτυχε από τον θεράποντα ιατρό του. Ήταν, επίσης, απαραίτητο όπως ο Ενάγων μεταφερόταν στο σχολείο για να υποδείξει στην μητέρα του και τους δύο αστυνομικούς που τους συνόδευαν πώς είχε προκληθεί ο τραυματισμός του αλλά και για να αποκτήσουν προσωπική άποψη τόσο η μάρτυρας όσο και η Αστυνομία για την κατάσταση του παγκακίου. Χωρίς την υπόδειξη του Ενάγοντα η παρούσα αγωγή δεν θα μπορούσε να καταχωρηθεί. Υπό το φως όλων των πιο πάνω θεωρώ πως δικαιολογημένα η μάρτυρας έκρινε όπως μεταφέρει μαζί της τον Ενάγοντα και στον Αστυνομικό Σταθμό και στο σχολείο και, μάλιστα, χωρίς καθυστέρηση ώστε να αποκτήσει ιδία γνώση της κατάστασης του παγκακίου πριν επέμβει ο οποιοσδήποτε για επιδιόρθωση του παγκακίου, επιδιόρθωση η οποία σύμφωνα με το Τεκμήριο 3 εν τέλει έλαβε χώρα. Η ταλαιπωρία που υπέστη ο Ενάγων από τις πιο πάνω επισκέψεις δεν ήταν μεγάλη. Εξισορροπώντας δε την ταλαιπωρία αυτή, από την μια, με το όφελος που ο Ενάγων θα αποκόμιζε από αυτές, από την άλλη, κρίνω πως οι ενέργειες της μάρτυρος δικαιολογούνταν. Ούτε η επιλογή της μάρτυρος να αποταθεί και να μεταφέρει τον Ενάγοντα σε ιδιώτη ιατρό παρά στο Νοσοκομείο κρίνω πως είναι ικανή να κλονίσει την εν γένει αξιοπιστία της και την εκδοχή της αναφορικά με τα τραύματα του Ενάγοντα και την γενικότερη κατάσταση στην οποία ο τελευταίος περιήλθε μετά τον επίδικο τραυματισμό. Ο Ενάγων έτυχε ιατρικής περίθαλψης από τον ιδιώτη ιατρό εντός 20 λεπτών, ενώ είναι άγνωστο πόση ώρα θα χρειαζόταν για να εξετασθεί και να τύχει περίθαλψης αν κατέφευγε στο Νοσοκομείο. Και αν ακόμα, όμως, ο Ενάγων εξυπηρετείτο στο Νοσοκομείο αμέσως και χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση, η κατάσταση του δεν ήταν τέτοια, όπως και διεφάνη, που η μετάβασή του σε ιδιώτη ιατρό 15 λεπτά αργότερα θα ήταν επισφαλής για την υγεία του. Επομένως και υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνω πως καμία από τις θέσεις που η Υπεράσπιση έθεσε στην μάρτυρα δεν είναι ικανή να κλονίσει την μαρτυρία της αναφορικά με το υπό συζήτηση ζήτημα και την εν γένει αξιοπιστία της. Δεν μου διαφεύγει ότι η μαρτυρία της μάρτυρος περιλαμβάνει και άλλη εξ' ακοής μαρτυρία. Όπως το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2, το οποίο η μάρτυρας είχε στην κατοχή της και κατέθεσε. Σύμφωνα με το Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, η εξ' ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον οποιουδήποτε Δικαστηρίου απλά και μόνο γιατί είναι εξ' ακοής (άρθρο 24
(1)του Κεφ. 9 όπως τροποποιήθηκε). Εξ' ακοής μαρτυρία σημαίνει την δήλωση που έγινε από πρόσωπο άλλο από εκείνο που καταθέτει σε πολιτική ή ποινική διαδικασία και η οποία προσάγεται ως μαρτυρία για απόδειξη των όσων αναφέρονται σε αυτή (άρθρο 23 του Κεφ. 9 όπως τροποποιήθηκε). Σύμφωνα δε με το άρθρο 27, εδάφιο 1, του Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ' ακοής μαρτυρία το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική της αξία. Στο εδάφιο 2 του πιο πάνω άρθρου παρατίθενται κάποιες παράμετροι τις οποίες το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη κατά το έργο της αξιολόγησης εξ' ακοής μαρτυρίας. Σημειώνεται ότι το εδάφιο αυτό δεν είναι ανεξάντλητο αφού σε αυτό ρητά αναφέρεται ότι οι πιο πάνω παράμετροι δεν είναι χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου 1. Από το Τεκμήριο 2 δέχομαι τα ακόλουθα: ότι ο Ενάγων παρουσιάσθηκε στην Πολυχειρουργική Κλινική Αγίων Κοσμά και Δαμιανού στις 19.9.06 φέροντας τραύμα στο οπίσθιο μέρος του κρανίου μετά από πτώση από παγκάκι στο σχολείο το τραύμα καθαρίσθηκε και έγινε συρραφή η συρραφή έγινε με Vicryl 4.0 x 3 δεν υπάρχει ιστορικό ζάλης ή λιποθυμίας. Αναφορικά με τα όσα αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο από τον ιατρό Παστίδη επιβεβαιώνονται από την μαρτυρία της μάρτυρος. Η μάρτυρας κατέθεσε και η μαρτυρία της έγινε αποδεκτή ότι αφότου ειδοποιήθηκε από την Διευθύντρια του σχολείου κατά τις 19.9.06, όπερ και επισυνέβη το επίδικο περιστατικό, μετέβη στο σχολείο και, ακολούθως, με το αυτοκίνητο της εταιρείας στην οποία εργαζόταν μετέφερε τον Ενάγοντα στην Πολυχειρουργική Κλινική Αγίων Κοσμά και Δαμιανού. Το αυτοκίνητο οδηγείτο από συνάδελφό της και η ίδια καθόταν στο πίσω κάθισμα μαζί με τον Ενάγοντα. Σύμφωνα, επίσης, με την μαρτυρία της ο Ενάγων έφερε τραύμα στο πίσω μέρος του κεφαλιού της, κάτι το οποίο η μάρτυρας είδε και, επομένως, για το οποίο είχε προσωπική γνώση, και το οποίο προκλήθηκε από πτώση του Ενάγοντα από παγκάκι του σχολείου στο οποίο προσπάθησε να καθίσει, κάτι το οποίο έχω ήδη αποδεχθεί. Δέχομαι, επίσης, ότι το τραύμα αυτό ήταν έκτασης 2 εκατοστών. Η δήλωση αυτή αποτελεί πρώτου βαθμού εξ' ακοής μαρτυρίας (άρθρο 27
(2)(β)), έγινε, όπως από το Τεκμήριο 2 προκύπτει, μια μόνο ημέρα, ήτοι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μετά την περίθαλψη που έτυχε ο Ενάγων, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να έχει μεταφερθεί λανθασμένα να είναι απομακρυσμένος (άρθρο 27
(2)(γ)), το πρόσωπο που συνέταξε το εν λόγω τεκμήριο δεν είχε λογικά οποιοδήποτε κίνητρο να παραποιήσει τα γεγονότα αφ' ης στιγμής συν τοις άλλοις δεν διευκρινίσθηκε αν το εν λόγω τεκμήριο δόθηκε από τον ιατρό που το συνέταξε με σκοπό και ενώ αυτός γνώριζε ότι θα χρησιμοποιείτο για σκοπούς δικαστικής διαδικασίας (άρθρο 27
(2)(δ) και (στ)) και, τέλος, η έκταση του τραύματος που αναφέρεται στο εν λόγω τεκμήριο είναι μικρή έως πολύ μικρή για να δημιουργεί εύλογες υποψίες για την αναλήθεια της. Σημειώνεται, επίσης, και λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς αξιολόγησης της υπό συζήτηση δήλωσης ότι η Υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενό της. Και ένα τελευταίο σημείο από την πιο πάνω παράγραφο. Στο Τεκμήριο 2 ως ημερομηνία της μεταφοράς και παρουσίασης του Ενάγοντα στην πιο πάνω κλινική αναγράφεται η 19.0.
  1. Η ημερομηνία είναι ελλειπής καθότι δεν διευκρινίζεται ο μήνας. Από την ημερομηνία, όμως, σύνταξης του Τεκμηρίου 2, που είναι η 20.9.06, σε συνδυασμό με την ημερομηνία έκδοσης του Τεκμηρίου 1, που είναι η 19.9.06, προκύπτει ότι η μεταφορά και παρουσίαση του Ενάγοντα στην πιο πάνω κλινική έλαβε χώρα στις 19.9.06, όπως ακριβώς υποστήριξε και με την μαρτυρία της η μάρτυρας. Το Τεκμήριο 1 κατατέθηκε υπό της μάρτυρος και είναι απόδειξη είσπραξης της κλινικής υπογραφείσας από τον ιατρό Πωλ Παστίδη του αξιώμενου με την αγωγή ποσού των Λ.Κ.75,00 σεντ για ιατρικά έξοδα (παράγραφος 7(α) της Έκθεσης Απαίτησης). Αναφορικά με τα όσα αναφέρονται στην δεύτερη παράγραφο από τον ιατρό Παστίδη, αυτά και πάλι επιβεβαιώνονται από την μαρτυρία της μάρτυρος. Η μάρτυρας είναι το πρόσωπο που μετέφερε τον Ενάγοντα στην πιο πάνω αναφερόμενη κλινική και, ακολούθως, τον μετέφερε στο σπίτι αφότου ο Ενάγων δέχθηκε τις υπηρεσίες του εν λόγω ιατρού. Είναι, επίσης, το πρόσωπο που παρέσχε στον Ενάγοντα την φροντίδα που ο τελευταίος χρειαζόταν μετά τον τραυματισμό του. Υπό το φως των πιο πάνω είχε την δυνατότητα η μάρτυρας να πληροφορηθεί, να δει και, έτσι, να γνωρίζει για την περίθαλψη που έτυχε ο Ενάγων και τις ραφές που έγιναν σε αυτόν για τις οποίες αναφέρθηκε στην μαρτυρία της χωρίς, σημειωτέον, επί του προκειμένου και πάλι να αμφισβητηθεί από την Υπεράσπιση. Για τους ίδιους λόγους που έγινε αποδεκτή η δήλωση ότι το τραύμα ήταν έκστασης 2 εκατοστών δέχομαι, επίσης, ότι η «συρραφή έγινε με Vicryl 4.0 x 3». Όσον αφορά την δήλωση ότι «τα ράμματα θα αφαιρεθούν στις 23.09.06» έχω να αναφέρω τα ακόλουθα. Για τους ίδιους λόγους που αποδέκτηκα την έκταση του τραύματος δέχομαι και το ότι κατά την ημέρα σύνταξης του Τεκμηρίου 2 ο ιατρός που συνέταξε το εν λόγω τεκμήριο έκρινε ότι οι ραφές έπρεπε να αφαιρεθούν και, μάλιστα, σε διάστημα τριών ημερών από της συρραφής. Δεν θα προβώ, όμως, σε συμπέρασμα ότι οι ραφές όντως αφαιρέθηκαν είτε κατά την 23.9.06 είτε καθ' οιανδήποτε άλλη ημερομηνία για τους εξής λόγους. Πρώτο, οι αποζημιώσεις που αξιώνονται με τις παραγράφους 8 και 9 της Έκθεσης Απαίτησης περιορίζονται σε αποζημιώσεις για (α) πόνο και ταλαιπωρία κατά τον τραυματισμό, (β) πόνο και ταλαιπωρία κατά την συρραφή του τραύματος, (γ) πονοκεφάλους και ζαλάδες κατά και/ή μετά την συρραφή του τραύματος (δ) αναγούλες και/ή εμετό μετά τον τραυματισμό, (ε) στέρηση της προσωπικής άνεσης και ελευθερίας για περίοδο μιας εβδομάδας κατά την οποία ο Ενάγων παρέμεινε περιορισμένος στο σπίτι του και (στ) άσχημη ψυχολογική κατάσταση και φοβίες που παρουσιάσθηκαν μετά τον επίδικο τραυματισμό και για τις οποίες ο Ενάγων χρειαζόταν την συνεχή στήριξη των γονέων και συγγενών του. Δεν δικογραφείται οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί πόνου και/ή ταλαιπωρίας κατά την αφαίρεση των ραφών. Ο ισχυρισμός περί πονοκεφάλων μετά την συρραφή του τραύματος δεν κρίνω πως περιλαμβάνει και πόνο ή ταλαιπωρία κατά την αφαίρεση των ραφών. Κρίνω, επομένως, ότι η δήλωση αυτή είναι εκτός των δικογραφημένων θέσεων του Ενάγοντα. Και αν ακόμα, όμως, ήθελε θεωρηθεί ότι η πιο πάνω κρίση μου είναι εσφαλμένη και πάλι δεν θα την αποδεχόμουν αφ' ης στιγμής ελλείπει παντελώς οποιαδήποτε μαρτυρία προς την πιο πάνω κατεύθυνση. Συναφώς η μάρτυρας δεν προέβη σε οποιοδήποτε σχετικό επί του προκειμένου σημείου ισχυρισμό. Παρενθετικά σημειώνεται ότι μαρτυρία προς υποστήριξη των ισχυρισμών για πονοκεφάλους και ζαλάδες κατά και/ή μετά την συρραφή του τραύματος και για αναγούλες και/ή εμετό μετά τον τραυματισμό δεν δόθηκε από την μάρτυρα. Δέχομαι, επίσης, και την τελευταία δήλωση. Καμία μαρτυρία δεν δόθηκε από την μάρτυρα που να τείνει να καταδείξει ότι μετά το επίδικο περιστατικό ο Ενάγων είτε λιποθύμησε είτε ζαλίσθηκε ώστε η πιο πάνω δήλωση να έχει την σημασία της υπό την έννοια ότι οποιαδήποτε τυχόν ζάλη η λιποθυμία είχε να κάνει μόνο με το επίδικο περιστατικό και όχι με το ιστορικό του Ενάγοντα. Για τον πιο πάνω λόγο θεωρώ την αποδοχή της ασφαλή υπό τις περιστάσεις. Όσον αφορά το Τεκμήριο 3 έχω να αναφέρω ότι το περιεχόμενό του είναι αποδεκτό αφού κι' αυτό επιβεβαιώνεται από την μαρτυρία της μάρτυρος. Σημειώνεται ότι η δήλωση σύμφωνα με την οποία ο περιφραγμένος χώρος εντός του οποίου βρισκόταν το παγκάκι αποτελεί χώρο του σχολείου είναι παραδεκτή με την Υπεράσπιση αφού, όπως και πιο πάνω αναφέρθηκε, είναι παραδεκτό με την Υπεράσπιση ότι ο Ενάγων τραυματίσθηκε στο σχολείο. Παραδεκτή, επίσης, με την Υπεράσπιση είναι και η δήλωση ότι το παγκάκι επιδιορθώθηκε από την Σχολική Εφορεία. Αναφορικά με το πρώτο σημειώνεται, επίσης, ότι και οι ερωτήσεις του ευπαίδευτου συνηγόρου του Εναγόμενου κατά το αρχικό στάδιο της αντεξέτασης της μάρτυρος προς την πιο πάνω κατεύθυνση ήταν. Σύμφωνα με τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου το παγκάκι βρισκόταν και το επίδικο περιστατικό έγινε εντός περιφραγμένου γηπέδου ποδοσφαίρου το οποίο βρισκόταν εντός της αυλής του σχολείου και, κατ' επέκταση, εντός του χώρου του σχολείου, όπως ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγόμενου με περαιτέρω ερώτησή του προς την μάρτυρα διασαφήνισε την θέση του. Το μόνο που από το Τεκμήριο 3 δεν είναι αποδεκτό είναι η δήλωση ότι οι συρραφές στο κεφάλι του Ενάγοντα ήταν τρεις. Πρόκειται περί θέματος το οποίο χρήζει ιατρικής μαρτυρίας και καμία μαρτυρία δεν παρουσιάσθηκε προς την κατεύθυνση ότι ο αστυνομικός που συνέταξε το εν λόγω τεκμήριο έχει ιατρικές ή άλλες συναφείς προς το ζήτημα τούτο γνώσεις. Επίσης, στο εν λόγω τεκμήριο δεν αναφέρεται από πού ο συντάξας του εν λόγω εγγράφου άντλησε την γνώση ή την πληροφόρησή του σε σχέση με το υπό συζήτηση ζήτημα. Τέλος, καμία ιατρική μαρτυρία δεν προσκομίσθηκε αναφορικά με το πιο πάνω θέμα που να υποστηρίζει την εν λόγω δήλωση. Στο Τεκμήριο 2 καμία αναφορά δεν γίνεται στον αριθμό των ραφών. Και ένα τελευταίο σημείο από το Τεκμήριο
  2. Στο εν λόγω έγγραφο γίνεται αναφορά ότι τον χώρο στον οποίο έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα επισκέφθηκαν μαζί με την μάρτυρα και τον Ενάγοντα δύο αστυνομικοί. Η δήλωση είναι εξ' ακοής, ο δε συντάξας του εγγράφου δεν έχει προσωπική γνώση για το θέμα αυτό αφού όπως από το περιεχόμενο του εν λόγω τεκμηρίου προκύπτει αυτός δεν ήταν ανάμεσα στα πρόσωπα που επισκέφθηκαν τον χώρο εκ μέρους της Αστυνομίας, κάτι το οποίο προκύπτει ευκρινώς και μέσα από την μαρτυρία της ΜΕ
  3. Σύμφωνα με την εν λόγω μάρτυρα το Τεκμήριο συντάχθηκε από τον τότε υπεύθυνο του Αστυνομικού Σταθμού Πολεμιδίων. Δεν μου διαφεύγει, επίσης, ότι και η μάρτυρας αναφερόμενη κατά την μαρτυρία της στην παρουσία της Αστυνομίας στο μέρος όπου έγινε το επίδικο περιστατικό έκανε αναφορά και, μάλιστα, ουκ ολίγες φορές σε ένα μόνο αστυνομικό και όχι σε δύο. Εκτός μόνο από μια φορά κατά την αντεξέτασή της κατά την οποία η αναφορά της ήταν στον πληθυντικό αριθμό. Όταν, όμως, το Τεκμήριο 2 παρουσιάσθηκε στην ΜΕ 2 η εν λόγω μάρτυρας επιβεβαίωσε, όπως από την μαρτυρία της ευκρινώς συνάγεται, την δήλωση που σε αυτό αναφέρεται ότι τον χώρο στον οποίο έγινε το επίδικο ατύχημα επισκέφθηκε εκ μέρους της Αστυνομίας τόσο η ίδια όσο και δεύτερος αστυνομικός. Η ΜΕ 2 είχε προσωπική γνώση του γεγονότος τούτου. Δέχομαι, λοιπόν, ότι τον χώρο στον οποίο έλαβε χώρα το επίδικο ατύχημα επισκέφθηκαν μαζί με την μάρτυρα και τον Ενάγοντα δύο αστυνομικοί εκ των οποίων η μια ήταν η ΜΕ
  4. Κατά την αντεξέτασή της ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγόμενου ρώτησε την μάρτυρα (α) αν κατά τον ουσιώδη χρόνο υπήρχαν και άλλα παιδιά εντός του γηπέδου, (β) αν πάνω στο παγκάκι κάθισαν και άλλα παιδιά την ημέρα που επισυνέβη το επίδικο περιστατικό και (γ) αν κατά την ημέρα που επισυνέβη το επίδικο περιστατικό είχε κτυπήσει οποιοδήποτε άλλο παιδί. Αν οι πιο πάνω ερωτήσεις αποσκοπούσαν στο να καταδειχθεί συντρέχουσα αμέλεια εκ μέρους του Ενάγοντα θα πρέπει να λεχθεί ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν σκόπιμο αφού ένας τέτοιος ισχυρισμός δεν είναι δικογραφημένος και δεν περιλαμβάνεται στις έγγραφες προτάσεις του Εναγόμενου. Πάντως, υποβολή προς την πιο πάνω κατεύθυνση δεν τέθηκε στην μάρτυρα από την Υπεράσπιση. Εκτός από τα σημεία εκείνα από την μαρτυρία της μάρτυρος που δεν έκανα αποδεκτά όλη η υπόλοιπη μαρτυρία της είναι αποδεκτή. Η ΜΕ 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο στάθμευε στον Αστυνομικό Σταθμό Πολεμιδίων και εκτελούσε καθήκοντα στο Γραφείο Ενταλμάτων του εν λόγω σταθμού. Παράλληλα βοηθούσε και σε άλλες υποθέσεις του Σταθμού. Κατά την αντεξέταση διεφάνη ότι ενώ η μάρτυρας κατά την κυρίως εξέτασή της υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3 αρκετά σημεία από το εν λόγω Τεκμήριο δεν τα γνώριζε. Όπως την δήλωση που σε αυτή αναφέρεται ότι μετά την καταγγελία ακολούθησαν εξετάσεις και λήφθηκαν καταθέσεις. Ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση τι εξετάσεις έγιναν και από ποιους λήφθηκαν καταθέσεις η μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να δώσει οποιαδήποτε απάντηση. Επίσης, δεν γνώριζε αν για το συμβάν ενημερώθηκε η Σχολική Εφορεία Πάνω Πολεμιδίων. Υπό το φως των πιο πάνω απαντήσεών της δεν έχω πεισθεί ότι η μάρτυρας ήταν σε θέση να υιοθετήσει το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 3 όπως έπραξε κατά την κυρίως εξέτασή της. Το σημείο, όμως, αυτό δεν είναι ικανό να κλονίσει την αλήθεια της μαρτυρίας της σε σχέση με ό,τι η μάρτυρας ανέφερε για όσα η ίδια έπραξε στα πλαίσια εκτέλεσης των καθηκόντων της και διαπίστωσε από την επίσκεψή της στον χώρο του σχολείου. Σημειώνεται ότι η μαρτυρία της αυτή δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Έτσι, από την μαρτυρία της μάρτυρος δέχομαι ότι στις 19.9.06 έφθασε στον Αστυνομικό Σταθμό όπου η μάρτυς υπηρετούσε η ΜΕ 1 μαζί με τον Ενάγοντα για καταγγελία του επίδικου περιστατικού και ότι ακολούθως η μάρτυρας μαζί με ένα άλλο συνάδελφό της, την ΜΕ 1 και τον Ενάγοντα μετέβησαν στον χώρο του σχολείου όπου ο Ενάγων τους υπέδειξε το παγκάκι από το οποίο έπεσε και κτύπησε. Αυτό, άλλωστε, ήταν ό,τι η μάρτυρας, όπως από την αντεξέτασή της ευκρινώς διεφάνη, ήταν σε θέση να καταθέσει και να βεβαιώσει. Δέχομαι, επίσης, από την μαρτυρία της ότι το παγκάκι ήταν σπασμένο και ότι από αυτό έλειπαν δύο ξύλινοι ράβδοι, διαπίστωση στην οποία η μάρτυρας προέβη από την επίσκεψή της στον χώρο του σχολείου. Σημειώνεται ότι ο ισχυρισμός αυτός δεν αποτέλεσε αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση. Επιβεβαιώνεται δε και από την μαρτυρία της ΜΕ
  5. Η μοναδική μάρτυς που κατέθεσε για την Υπεράσπιση ήταν η Δήμητρα Τουμπή η οποία εργάζεται στην Γραμματεία του σχολείου. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η μάρτυς κατέθεσε αφού προηγουμένως υιοθέτησε το περιεχόμενό της γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο 4 - ως μέρος της κυρίως εξέτασής της σύμφωνα με την δυνατότητα που παρέχεται προς αυτή την κατεύθυνση από το άρθρο 25 του Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η μάρτυρας κατέθεσε επιστολή της Γενικής Διευθύντριας του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού ημερομηνίας 11.9.06 η οποία απευθύνεται στον Πρόεδρο της Σχολικής Εφορείας Πάνω Πολεμιδίων και κοινοποιείται, μεταξύ άλλων, στον Διευθυντή/ντρια του σχολείου. Το εν λόγω έγγραφο σημειώθηκε από το Δικαστήριο ως Τεκμήριο
  6. Σκοπός της παρουσίασης του πιο πάνω εγγράφου ήταν, προδήλως, όπως καταδειχθεί ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο υπήρχε και λειτουργούσε Σχολική Εφορεία Πάνω Πολεμιδίων, αφού σε αυτήν απευθυνόταν η πιο πάνω επιστολή της Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, καθώς και ότι ο εξοπλισμός του σχολείου είναι θέμα που αφορά και άπτεται των αρμοδιοτήτων της εν λόγω Σχολικής Εφορείας αφού το πιο πάνω έγγραφο με το πιο πάνω θέμα καταπιάνεται και στην Σχολική Εφορεία απευθύνεται. Μετά το τέλος της κυρίως εξέτασής της η μάρτυρας αντεξετάσθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Ενάγοντα. Η μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν ειλικρινής και κρίνω πως προσήλθε στο Δικαστήριο με διάθεση να πει την αλήθεια και μόνο την αλήθεια. Συνεπώς, δέχομαι και κρίνω ειλικρινείς τους ισχυρισμούς της ότι δεν γνώριζε ποιος είναι ο Πρόεδρος του Εναγόμενου, ότι ουδέποτε έτυχε να συνεργασθεί μαζί του στα πλαίσια άσκησης των καθηκόντων της, ότι δεν γνώριζε τα μέλη που απαρτίζουν τον Εναγόμενο και/ή αν αυτά είναι και τα μέλη της Σχολικής Εφορείας Πάνω Πολεμιδίων και ότι δεν γνώριζε αν τα μέλη της Σχολικής Εφορείας Πάνω Πολεμιδίων που γνώριζε ότι αποτελούν μέλη της είναι και τα μοναδικά ή αν υπάρχουν και άλλα. Αναφορικά με όσα υποστήριξε για τα καθήκοντα της Σχολικής Εφορείας σε σχέση με δημόσια σχολεία και δη δημόσια δημοτικά σχολεία, όπως είναι και το σχολείο, οι επί του προκειμένου ισχυρισμοί της βρίσκουν έρεισμα στον Περί Σχολικών Εφορειών Νόμο, Ν. 108(Ι)/1997, όπως τροποποιήθηκε, κάποιες από τις πρόνοιες του οποίου παρατίθενται και πιο κάτω, και κρίνονται ορθοί. Σημειώνεται ότι η πλευρά του Ενάγοντα δεν αμφισβήτησε σοβαρά την μαρτυρία της και η αντεξέταση της μάρτυρος ήταν περισσότερου διευκρινιστικού χαρακτήρα. Συναφώς δεν αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός της μάρτυρος ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο υπήρχε η Σχολική Εφορεία Πάνω Πολεμιδίων, κάτι το οποίο, άλλωστε, είναι δεκτό και με την Έκθεση Απαίτησης και παραδεκτό με την Υπεράσπιση. Καταμαρτυρείται δε και από το Τεκμήριο 5 καθώς και από την Κανονιστική Διοικητική Πράξη 340/05 για την οποία το Δικαστήριο έχει δικαστική γνώση και η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 22.7.05 και αντίγραφο της οποίας παρουσιάσθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου κατά την τελική του αγόρευση προς διευκόλυνση του Δικαστηρίου. Συνακόλουθα δέχομαι την μαρτυρία της μάρτυρος στην ολότητά της. Με την τελική του αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα περιόρισε την υπό του Ενάγοντα ισχυριζόμενη ευθύνη του Εναγόμενου στην παράβαση θεσμοθετημένου καθήκοντος και εγκατέλειψε την θέση όπως αυτή διατυπώνεται εναλλακτικά στην Έκθεση Απαίτησης (παράγραφος 4) ότι ο Εναγόμενος είναι υπόλογος ευθύνης στην βάση της ευθύνης του κατόχου. Αναφορικά με το τελευταίο χαρακτηριστική είναι η θέση που διατυπώνεται στις σελίδες 2 και 3 της γραπτής τελικής αγόρευσης του ευπαίδευτου συνηγόρου ότι ο Εναγόμενος «προφανώς δεν είχε τέτοια κατοχή επί του επίδικου γηπέδου ... και γι' αυτό δεν μπορεί να στηριχτεί οποιαδήποτε ευθύνη του για παράβαση καθήκοντος επιμέλειας ως ''κάτοχος'' του χώρου αυτού, δηλαδή ότι ήταν αμελής με βάση το άρθρο 51
(2)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 επειδή δεν επέδειξε το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας (duty of care) για την συντήρηση ή αντικατάσταση των αντικειμένων (στην υπόθεσή μας ήτο παγκάκι) εντός του περιφραγμένου γηπέδου ποδοσφαίρου. Επίσης ο εναγόμενος προφανώς από τη μαρτυρία που εδόθη ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν ήτο ούτε ιδιοκτήτης του επίδικου χώρου». Προς επίρρωση της θέσης του ότι ο Εναγόμενος είναι υπόλογος για παράβαση θεσμοθετημένου καθήκοντος ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα στην τελική του αγόρευση επικαλέσθηκε τα άρθρα 5, 81, 82(κβ) και 83(θ) του Περί Κοινοτήτων Νόμου, Ν. 86(Ι)/99, όπως τροποποιήθηκε, από τώρα και στο εξής «ο Νόμος». Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις πιο πάνω αναφερόμενες Νομοθετικές πρόνοιες. Το άρθρο 5 του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, η διοίκηση όλων των τοπικών υποθέσεων κάθε κοινότητας ανήκει στην αρμοδιότητα των Συμβουλίων που εγκαθιδρύονται δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, εκτός από τις δημαρχούμενες περιοχές, όπου ο κοινοτάρχης περιβάλλεται τις εξουσίες που προνοούνται στο άρθρο 46 του παρόντος Νόμου μόνο». Το άρθρο 81 του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Η διοίκηση όλων των τοπικών υποθέσεων ανήκει στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου, το οποίο ασκεί όλες τις εξουσίες οι οποίες παρέχονται σε αυτό από τον παρόντα Νόμο». Το άρθρο 82 του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου και οποιουδήποτε άλλου ισχύοντος κάθε φορά νόμου, το Συμβούλιο οφείλει να εκτελεί, μέσα στα όρια της κοινότητας και στο μέτρο των οικονομικών του δυνατοτήτων, τα ακόλουθα καθήκοντα: ....................................................................................................................................................... (κβ) Να προνοεί για κάθε άλλο σκοπό και να εκτελεί οποιοδήποτε δημόσιο έργο το οποίο είναι αναγκαίο ή επιθυμητό για την περαιτέρω ανάπτυξη της κοινότητας και την προστασία και προαγωγή της υγιεινής και της δημόσιας υγείας σε αυτή». Το άρθρο 83 του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου, το Συμβούλιο έχει εξουσία— ...................................................................................................................................................... (θ) Να παρέχει, ιδρύει, συντηρεί, βελτιώνει και ρυθμίζει τη λειτουργία μέσα στα όρια της κοινότητας πάρκα, κήπους, γήπεδα αθλοπαιδιών, αίθουσες πολιτιστικών ή αθλητικών εκδηλώσεων, κολυμβητήρια, κολυμβητικές δεξαμενές, κέντρα νεότητας, εντευκτήρια και χώρους αναψυχής για δημόσια χρήση, καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ανέσεις, και να συνεισφέρει έναντι των εξόδων εγκαθίδρυσης ή συντήρησης οποιωνδήποτε τέτοιων ιδιωτικών χώρων αναψυχής οι οποίοι προορίζονται για δημόσια χρήση». Δεν θεωρώ ότι ο εξοπλισμός ενός δημόσιου σχολείου, όπως είναι το σχολείο, ή η συντήρηση του, στην προκειμένη περίπτωση, η συντήρηση του παγκακίου που βρισκόταν εντός του περιφραγμένου γηπέδου ποδοσφαίρου, ο οποίος αποτελούσε χώρο του σχολείου, και, που, επομένως, βρισκόταν εντός του σχολείου αποτελεί «τοπική υπόθεση» ώστε να εμπίπτει εντός των αρμοδιοτήτων και της διοίκησης του Εναγόμενου ή του ευρύτερου καθήκοντός του να προνοεί για την ανάπτυξη της κοινότητας όπως αυτό προνοείται από το εδάφιο (κβ) του άρθρου 82 του Νόμου. Δεν μου διαφεύγει ότι το εδάφιο (θ) του άρθρου 83 του Νόμου δίδει την εξουσία στα κοινοτικά συμβούλια, μεταξύ άλλων, να συντηρούν, μεταξύ άλλων, γήπεδα αθλοπαιδιών. Πρόθεση, όμως, του Νομοθέτη κρίνω πως είναι όπως η πιο πάνω εξουσία παρέχεται στα κοινοτικά συμβούλια αναφορικά με γήπεδα αθλοπαιδιών που ανήκουν στην κοινότητα και, γενικότερα, υποστατικά ή εγκαταστάσεις που ανήκουν στην κοινότητα και που προορίζονται για δημόσια χρήση και ένα σχολείο δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι είναι χώρος δημόσιος ή που προσφέρεται για δημόσια χρήση. Η πλευρά του Ενάγοντα προσπάθησε με την μαρτυρία των ΜΕ 1 και ΜΕ 2 να παρουσιάσει μια εικόνα διαφορετική από αυτήν που με την μαρτυρία της προσπάθησε να παρουσιάσει η ΜΥ 1 και διαφορετική, θα πρέπει να λεχθεί, από αυτήν που αποτελεί την κοινή αντίληψη επί του θέματος. Με την μαρτυρία της η ΜΕ 1, αλλά και η ΜΕ 2, και προβάλοντας τους ισχυρισμούς, οι οποίοι δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση, και έγιναν αποδεκτοί από το Δικαστήριο, ότι εισήλθαν εντός του χώρου του σχολείου χωρίς κανένας να τους εμποδίσει προσπάθησαν να δώσουν την εικόνα στο Δικαστήριο ότι για τον πιο πάνω λόγο το σχολείο είναι ένας δημόσιος χώρος στον οποίο το κοινό έχει ανεμπόδιστη πρόσβαση. Από την άλλη, η ΜΥ 1 με την μαρτυρία της υποστήριξε ότι το σχολείο περιλαμβανομένου και του γηπέδου ποδοσφαίρου εντός του οποίου βρισκόταν το παγκάκι, δεν είναι δημόσιος χώρος. Κρίνω πως η μαρτυρία της ΜΥ 1 αντανακλά την πραγματικότητα, το αυτονόητο και αυτό που η λογική επιτάσσει. Το σχολείο και γενικά κάθε σχολείο είναι ένας χώρος η είσοδος στο οποίο επιτρέπεται μόνο σε ώρες που αυτό λειτουργεί και σε πρόσωπα που εργάζονται ή υπηρετούν σε αυτό, όπως διδακτικό προσωπικό και υπαλλήλους, ή μαθητές που φοιτούν σε αυτό όπως και η ΜΥ 1 ενδεικτικά υποστήριξε με την μαρτυρία της. Οι ΜΕ 1 και ΜΕ 2 εισήλθαν εντός του χώρου του σχολείου σε ώρες που αυτό δεν λειτουργούσε και χωρίς κανένας να τους εμποδίσει. Αυτό, όμως, δεν καθιστά το σχολείο δημόσιο χώρο. Δεν καθίσταται δημόσιος χώρος ένα σχολείο επειδή, για παράδειγμα, η είσοδος του κακώς αφέθηκε ανοικτή κατά τις ώρες που αυτό δεν λειτουργούσε από τα πρόσωπα που ήταν επιφορτισμένα με το καθήκον να την ασφαλίζουν. Από την άλλη, ένα σχολείο ενδέχεται να επιτρέπει σε μαθητές που φοιτούν σε αυτό την είσοδο εκτός διδακτικών ωρών για σκοπούς, για παράδειγμα, αθλήσεως. Ούτε αυτό καθιστά το σχολείο δημόσιο χώρο αφού η είσοδος επιτρέπεται κατόπιν ρητής ή εξυπακουόμενης άδειας των υπευθύνων. Ακόμα και όταν ένας γονέας εισέρχεται ανεμπόδιστα σε ένα σχολείο εν ώρα λειτουργίας για σκοπούς που έχουν να κάνουν με το παιδί του που σε αυτό φοιτά, όπως για να ρωτήσει τον διδάσκαλό του για την πρόοδο του παιδιού του, αυτό δεν καθιστά το σχολείο δημόσιο χώρο αφού εύλογα θεωρείται ότι ο γονέας έχει την εξυπακουόμενη άδεια του διευθυντή για να πράξει κάτι τέτοιο. Το εδάφιο (θ) του άρθρου 83 του Νόμου δίδει στα κοινοτικά συμβούλια την εξουσία να συντηρούν χώρους που προορίζονται για δημόσια χρήση ή και χώρους ιδιωτικούς που προορίζονται για δημόσια χρήση. Ένα σχολείο ή οι χώροι αθλοπαιδιών ενός σχολείου δεν εμπίπτουν σε αυτήν την κατηγορία. Υπό το φως των πιο πάνω η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Ενάγοντα ότι παρέβη τον Νόμο δεν με βρίσκει σύμφωνο. Κρίνω δε πως είναι εσφαλμένη. Ο Νόμος δεν επιβάλλει στα κοινοτικά συμβούλια την υποχρέωση να μεριμνούν για την συντήρηση και τον εξοπλισμό των δημόσιων σχολείων και, επομένως, σε καμία παράβαση των προνοιών του Νόμου ή θεσμοθετημένου καθήκοντος δεν περιέπεσε ο Εναγόμενος. Τα πιο πάνω κρίνω πως καθορίζουν και την τύχη της αγωγής. Είναι η θέση του Εναγόμενου ότι υπεύθυνος για ό,τι με την αγωγή σε αυτόν καταλογίζεται είναι η Σχολική Εφορεία. Ο Νόμος που διέπει τις ευθύνες και τα καθήκοντα μιας σχολικής εφορείας είναι ο Περί Σχολικών Εφορειών Νόμος, Ν. 108(Ι)/1997, όπως τροποποιήθηκε. Κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις ακόλουθες πρόνοιες από τον πιο πάνω Νόμο (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου). Το ερμηνευτικό άρθρο 2 του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: Στον παρόντα Νόμο, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια. ............................................................................................................................................................. «Συμβουλευτική Επιτροπή Σχολείου» σημαίνει την Επιτροπή που συστήνεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 7Α του παρόντος Νόμου· «σύμπλεγμα» σημαίνει περιοχή που καθορίζεται ως σύμπλεγμα δυνάμει του άρθρου 3 του παρόντος Νόμου· «σχολείο» σημαίνει δημόσιο σχολείο, δημοτικής ή μέσης εκπαίδευσης του οποίου την ευθύνη της διοίκησης και συντήρησης έχει η Δημοκρατία και το οποίο δε διέπεται από ειδικό νόμο και περιλαμβάνει σχολείο που κηρύσσεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, δημόσιο σχολείο για τους σκοπούς του παρόντος Νόμου· «σχολείο δημοτικής εκπαίδευσης» σημαίνει σχολείο το οποίο λειτουργεί ως αυτόνομη σχολική μονάδα με δική της Διεύθυνση και καλύπτει Προδημοτική ή/και Δημοτική Εκπαίδευση. ............................................................................................................................................................... «σχολική εφορεία» ή «εφορεία» σημαίνει σώμα προσώπων που εκλέγεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου για την άσκηση των αρμοδιοτήτων που καθορίζονται από τον παρόντα Νόμο· .......................................................................................................................». Το άρθρο 4
(1)του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Σχολική εφορεία εκλέγεται ή ορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου, ανάλογα με την περίπτωση, αναφορικά με κάθε δήμο για τα σχολεία του δήμου, αναφορικά με κάθε κοινότητα για τα σχολεία της κοινότητας και, αναφορικά με κάθε σύμπλεγμα, για τα σχολεία του συμπλέγματος: Νοείται ότι το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να αναθέσει σε σχολική εφορεία τη γενική διαχείριση σχολείου ή σχολείων που βρίσκονται στην περιφέρεια άλλου δήμου ή κοινότητας: Νοείται επίσης ότι το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί να αναθέσει σε σχολική εφορεία τη γενική διαχείριση σχολείων που βρίσκονται στην περιφέρεια της και αποτελούν ιδιοκτησία άλλης εφορείας ή για τα οποία άλλη εφορεία έχει έννομα δικαιώματα. Το άρθρο 7
(1)του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Σε κάθε σχολείο συστήνεται Συμβουλευτική Επιτροπή Σχολείου, η οποία απαρτίζεται από το Διευθυντή ή από το Βοηθό Διευθυντή Α΄ ή από το Βοηθό Διευθυντή του Σχολείου ή από άλλο πρόσωπο που επιλέγει ο Υπουργός, που θα είναι και ο Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής σχολείου, άνευ αμοιβής, και από τα ακόλουθα Μέλη: ............................................................................................................................................................... Το άρθρο 7(Α) του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Η Συμβουλευτική Επιτροπή Σχολείου έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: (α) Υποβάλλει στην οικεία Σχολική Εφορεία εισηγήσεις για τον ετήσιο προϋπολογισμό του σχολείου. (β) Υποβάλλει εισηγήσεις προς την οικεία Σχολική Εφορεία για τη λήψη μέτρων αναφορικά με την ευημερία και ασφάλεια των μαθητών. (γ) Υποβάλλει εισηγήσεις προς την οικεία Σχολική Εφορεία για τη λήψη μέτρων αναφορικά με τη συντήρηση του εξοπλισμού του σχολείου. (δ) Υποβάλλει εισηγήσεις προς την οικεία Σχολική Εφορεία αναφορικά με κάθε θέμα που σχετίζεται με τις αρμοδιότητες που ο παρών Νόμος της παρέχει. Το άρθρο 8
(1)του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Τηρουμένων των διατάξεων του παρόντος Νόμου και των κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτού, κάθε σχολική εφορεία αναλαμβάνει την οικονομική διαχείριση των σχολείων του δήμου ή της κοινότητας ή του συμπλέγματος που βρίσκονται στα όριά της, εποπτεύει προσωπικό που διορίζει ή που της παραχωρείται από την Κυβέρνηση, συνεργάζεται με τις διευθύνσεις των σχολείων και τη Συμβουλευτική Επιτροπή Σχολείου, για την καλύτερη λειτουργία τους και ασκεί οποιαδήποτε άλλη εξουσία και οποιοδήποτε άλλο καθήκον ανατίθεται σ΄αυτήν, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου ή οποιουδήποτε άλλου νόμου ή των Κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει του παρόντος Νόμου: Νοείται ότι για την οικονομική διαχείριση εφαρμόζονται κατ' αναλογίαν οι πρόνοιες των Δημοσιονομικών και Λογιστικών Οδηγιών και Κανονισμών Αποθηκών που ισχύουν εκάστοτε στη δημόσια υπηρεσία». Το άρθρο 8
(2)του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Χωρίς να επηρεάζεται η γενικότητα του εδαφίου
(1), κάθε σχολική εφορεία έχει αρμοδιότητα: .............................................................................................................................................................. (ζ) να εξασφαλίζει, να διαχειρίζεται και να φροντίζει για τη συντήρηση του εξοπλισμού κάθε σχολείου που βρίσκεται κάτω από την αρμοδιότητά της, λαμβάνοντας υπόψη και τις εισηγήσεις της οικείας Συμβουλευτικής Επιτροπής Σχολείου˙ .......................................................................................................................... (ι) να επιλαμβάνεται, σε συνεργασία με τις οικείες Συμβουλευτικές Επιτροπές Σχολείων, θεμάτων ευημερίας και ασφάλειας των μαθητών˙ .......................................................................................................................... (ιβ) να παρέχει στο διευθυντή του σχολείου, κατά την έναρξη κάθε σχολικού έτους, ποσό τεσσάρων λιρών Κύπρου (Λ.Κ. 4) για κάθε εγγεγραμμένο σ΄ αυτό μαθητή, με κατώτερο όριο τις πεντακόσιες λίρες Κύπρου (Λ.Κ. 500), για την κάλυψη εξόδων που απαιτούνται για μικρής έκτασης επιδιορθώσεις στα σχολικά κτίρια ή εξωραϊσμό των σχολικών χώρων ή για αντικατάσταση ή επισκευή συσκευών που απαιτούνται για την εκπαίδευση των μαθητών ή για την εύρυθμη λειτουργία του σχολείου. Το άρθρο 10
(1)του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Κινητή ή ακίνητη περιουσία που ανήκει σε οποιοδήποτε σχολείο δημοτικής ή μέσης εκπαίδευσης ή που θα αποκτηθεί από αυτό και οποιοδήποτε άλλο συναφές δικαίωμα ή συμφέρον περιέρχεται στην κατοχή και εξουσία της οικείας σχολικής εφορείας». Το άρθρο 17 του πιο πάνω Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα:
(1)Το Υπουργικό Συμβούλιο εκδίδει κανονισμούς για όλους ή για μερικούς από τους σκοπούς του παρόντος Νόμου για την καλύτερη εφαρμογή των διατάξεων του, που δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.
(2)Ειδικότερα, χωρίς να επηρεάζεται η γενικότητα του εδαφίου
(1)οι Κανονισμοί μπορούν να αφορούν— .......................................................................................................................... (γ) τις διαδικασίες ανέγερσης, επέκτασης, συντήρησης και βελτίωσης των σχολικών κτιρίων». Κρίνω, επίσης σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις πρόνοιες των Περί Σχολικών Εφορειών (Συντήρηση και Βελτίωση Σχολικών Κτιρίων και Άλλα Συναφή Θέματα) Κανονισμών (ΚΔΠ 229/09) οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο κατά την άσκηση των εξουσιών που παρέχονται σε αυτό από τον Περί Σχολικών Εφορειών Νόμο, Ν. 108(Ι)/1997, όπως τροποποιήθηκε, άρθρα 8
(2)(στ) και 17(1((γ). Μπορεί οι Κανονισμοί αυτοί να εκδόθηκαν σε χρόνο μεταγενέστερο της καταχώρησης της αγωγής, δεν παύουν, όμως, οι πρόνοιές τους να είναι ενδεικτικές αναφορικά με το ζήτημα που ενδιαφέρει, που είναι ποιου αρμοδιότητα είναι η συντήρηση και ο εξοπλισμός των σχολείων, αφού εύλογα μπορεί να υποστηριχθεί ότι αυτοί αντανακλούν το πνεύμα του Περί Σχολικών Εφορειών Νόμο, Ν. 108(Ι)/1997, όπως τροποποιήθηκε, και της πρόθεσης του Νομοθέτη. Οι εν λόγω Κανονισμοί διαλαμβάνουν τα ακόλουθα: Υπό το φως όλων των πιο πάνω καθίσταται έκδηλο ότι στην υπό εξέταση περίπτωση την ευθύνη για την κατάσταση του παγκακίου καθώς και την συντήρησή του δεν υπέχει ο Εναγόμενος. Ο Περί Σχολικών Εφορειών Νόμος, Ν. 108(Ι)/1997, όπως τροποποιήθηκε, καθιστά υπεύθυνη για την συντήρηση, την επιδιόρθωση και γενικά την καλή κατάσταση του εξοπλισμού δημόσιου σχολείου την οικεία σχολική εφορεία. Στην Έκθεση Απαίτησης αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος «ασκεί και/ή λαμβάνει μέρος στην άσκηση των καθηκόντων και των αρμοδιοτήτων της Σχολικής Εφορείας του δημοτικού σχολείου Καρμιώτισσας στα Πάνω Πολεμίδια σύμφωνα με τον Περί Σχολικών Εφορειών Νόμου του 1997 (Ν.108(Ι)/97)». Σύμφωνα με την ΚΔΠ 340/05 η κοινότητα Πάνω Πολεμιδίων αποτελεί σύμπλεγμα που περιλαμβάνει μέχρι 4 κοινότητες και, συγκεκριμένα, τρεις, ήτοι τα Πάνω Πολεμίδια, την Άλασσα και την Κορφή. Από τον Ν.108(Ι)/97, όπως τροποποιήθηκε, και δη το άρθρο 4
(2)(γ) προκύπτει με ευκρίνεια ότι σχολική εφορεία που αποτελεί σύμπλεγμα που περιλαμβάνει μέχρι 4 κοινότητες απαρτίζεται από τους προέδρους των κοινοτικών συμβουλίων και από τα μέλη του κοινοτικού συμβουλίου της κοινότητας στην περιοχή της οποίας λειτουργεί το σχολείο. Προκύπτει, επομένως, ότι τα μέλη της Σχολικής Εφορείας Πάνω Πολεμιδίων δεν είναι τα ίδια με τα μέλη του Εναγόμενου. Επομένως, η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Ενάγοντα σύμφωνα με την οποία ευθύνη για τον επίδικο τραυματισμό φέρει ο Εναγόμενος και στην βάση του ότι τα μέλη του είναι τα ίδια με τα μέλη της Σχολικής Εφορείας Πάνω Πολεμιδίων δεν είναι ορθή. Συν τοις άλλοις, ο Εναγόμενος και η Σχολική Εφορεία Πάνω Πολεμιδίων είναι δύο ξεχωριστές νομικές οντότητες. Τούτο φρονώ πως δεν θα ήταν διαφορετικό και αν ακόμα τα μέλη τους ήταν τα ίδια. Υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνω πως ο Ενάγων δεν κατάφερε να αποδείξει ότι την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος φέρει ο Εναγόμενος. Το πιο πάνω συμπέρασμά μου καθορίζει την τύχη της αγωγής η οποία δεν μπορεί να έχει παρά απορριπτική κατάληξη. Σε περίπτωση, όμως, που ήθελε κριθεί ότι η πιο πάνω κατάληξή μου είναι εσφαλμένη θα προχωρήσω στον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων καθώς και του τόκου προς αποφυγή έκδοσης διαταγής για επανεκδίκαση της υπόθεσης. Σημειώνεται ότι η αξίωση για τις ειδικές αποζημιώσεις εγκαταλείφθηκε για τον λόγο που η ΜΕ 1 εξήγησε κατά την μαρτυρία της. Το ότι ο Ενάγων δεν ζητεί την επιδίκαση ειδικών αποζημιώσεων αναφέρεται ρητά και στην γραπτή τελική αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου του. Στον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων υπόψη πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η τάση της Νομολογίας για αύξηση των αποζημιώσεων σε σύγκριση με το ύψος των αποζημιώσεων που επιδικάζονταν στο παρελθόν (Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1992)1 C.L.R. 789), τάση που αντανακλά την μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου. Το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά του κάθε τραυματισθέντα. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ο ανθρώπινος πόνος και η δυσχέρεια αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που επιφέρει ο τραυματισμός (Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi, πιο πάνω). Δεν πρέπει, όμως, οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεχτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66). Στην υπόθεση Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66 υπογραμμίζεται η σταθερή άνοδος του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Παράλληλα τονίζεται ότι σταθερή είναι η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεχτού. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση. Η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων. Ο Ενάγων επιχείρησε να καθίσει πάνω στο παγκάκι από το οποίο έλειπαν οι δύο ξύλινοι ράβδοι που αποτελούσαν την βάση του και συνεπεία τούτου έχασε την ισορροπία του με αποτέλεσμα να τραυματισθεί στο πίσω μέρος του κεφαλιού του και να δημιουργηθεί τραύμα έκτασης 2 εκατοστών. Ο Ενάγων μεταφέρθηκε με αυτοκίνητο σε ιδιώτη ιατρό ο οποίος προέβη σε καθαρισμό και συρραφή του τραύματος. Κατά την διαδρομή προς τον ιατρό ο Ενάγων έκλαιγε, πονούσε, ένιωθε ανασφάλεια και φόβο και επιζητούσε την ψυχολογική στήριξη της μητέρας του. Συνεπεία του τραυματισμού του ο Ενάγων παρέμεινε κατ' οίκον για μια εβδομάδα και δεν πήγαινε σχολείο. Κατά το πιο πάνω διάστημα η ψυχολογική κατάσταση του Ενάγοντα δεν ήταν καλή. Ήταν φοβισμένος και δεν ήθελε να μένει μόνος του. Ήθελε συνέχεια τους γονείς του δίπλα του ακόμα και όταν έβλεπε τηλεόραση. Ήθελε κάποιον κοντά του ανά πάσα στιγμή. Επίσης, δεν ήθελε να βγαίνει έξω από το σπίτι μόνος του. Ήθελε, επίσης, τα βράδυα να κοιμάται μαζί με τους γονείς του. Ο Ενάγων ξανάρχισε να πηγαίνει σχολείο την επόμενη εβδομάδα, αλλά μετά δυσκολίας γιατί αισθανόταν φοβισμένος. Οι φοβίες αυτές συνεχίσθηκαν για τους επόμενους 3 με 4 μήνες και εξ' αιτίας αυτών ο Ενάγων ήταν αρνητικός στο να πηγαίνει σχολείο. Στο σχολείο τον στήριζε η αδελφή του. Στο σπίτι οι γονείς του και τα αδελφια του. Μετά από την πιο πάνω περίοδο οι φοβίες εξαλείφθησαν και σήμερα ο Ενάγων δεν αντιμετωπίζει οποιοδήποτε κατάλοιπο εξ αιτίας του επίδικου τραυματισμού. Με την τελική του αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα εισηγήθηκε την επιδίκαση ποσού Ευρώ 5.500,00 σεντ για γενικές αποζημιώσεις. Για την πλευρά του Εναγόμενου ένα ποσό που δεν θα ξεπερνά τα Ευρώ 1.400,00 σεντ θεωρήθηκε ικανοποιητικό. Κρίνω πως ένα ποσό της τάξης των Ευρώ 3.500,00 σεντ θα ήταν ικανοποιητικό για να αποζημιώσει τον Ενάγοντα για τον πόνο και την ταλαιπωρία και γενικά όλα όσα υπέστη σύμφωνα με τα όσα πιο πάνω αναφέρονται συνεπεία του επίδικου ατυχήματος. Αναφορικά με τον τόκο έχω να αναφέρω τα ακόλουθα. Αναφορικά με την επιδίκαση τόκου στην υπόθεση Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1049 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Ο νόμος απολήγει στην παροχή ευχέρειας επιδίκασης τόκου για ολόκληρο ή μέρος του ποσού των αποζημιώσεων από την ημέρα γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος ή από οποιαδήποτε μεταγενέστερη ημερομηνία, ως ήθελε κριθεί δίκαιο, προς 8%». Στην υπόθεση Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475 ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Κωνσταντινίδης, ανέφερε, ότι όσον αφορά το θέμα της επιδίκασης τόκου υιοθετήθηκε η μέθοδος της επιδίκασης τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των γενικών αποζημιώσεων από την ημέρα κατά την οποία ο εναγόμενος θα έπρεπε να είχε πληρώσει την αποζημίωση, αλλά δεν το έπραξε, δεδομένου, ότι είναι μόνο από την ημέρα εκείνη που μπορεί να λεχθεί, ότι ο ενάγων στερήθηκε τα χρήματα αυτά. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι η ημέρα κατά την οποία επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα. Γίνεται ακόμα αναφορά στην ημέρα κατά την οποία καταχωρήθηκε η αγωγή, εφόσον και εκείνη την ημερομηνία θα μπορούσε να λεχθεί, ότι ο ενάγων στερήθηκε το ποσό της αποζημίωσης. Η ύπαρξη ιδιαίτερων περιστάσεων που δεν θα κατέτασσαν μιαν υπόθεση στην κατηγορία των συνηθισμένων υποθέσεων του είδους μπορούν να ληφθούν υπόψη και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε κάποια διαφορετική προσέγγιση. Επισημαίνεται, ότι σε όλες τις περιπτώσεις είναι δυνατό να διαδραματίσει ρόλο ο τρόπος με τον οποίο προωθήθηκε μια αγωγή προς εκδίκαση και ότι στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθησή της θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η καθυστέρηση αυτή. Ο λόγος είναι ότι για όσο χρόνο διαρκεί η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ο διάδικος στερείται τα χρήματα στα οποία δικαιούται από δικό του σφάλμα (Βλ. Birkett v. Hayes and Another
(1982)2 All E R 710 (C.A.)). Σύμφωνα με τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου ο τόκος θα πρέπει να αρχίζει από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής αφού ο Ενάγων καθυστέρησε αδικαιολόγητα να την καταχωρήσει. Σημειώνεται ότι ενώ το επίδικο περιστατικό επισυνέβη στις 19.9.06 το ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 13.6.07, ήτοι μετά πάροδο 9 μηνών. Σημειώνεται, επίσης, ότι κανένας λόγος δεν καταδείχθηκε που να τείνει να δικαιολογήσει την πιο πάνω διαπιστωθείσα καθυστέρηση. Υπό το φως της πιο πάνω διαπίστωσης, της θέσης της Υπεράσπισης όπως αυτή διατυπώνεται στην τελική αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της και των όσων αναφέρθηκαν στην υπόθεση Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475, που πιο πάνω μνημονεύεται, θα επιδίκαζα επί του ποσού των Ευρώ 3.500,00 σεντ τόκο ο οποίος να ξεκινά από τις 13.6.07, ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Συνακόλουθα θα επιδίκαζα τόκο ως ακολούθως: 8% ετησίως επί του ποσού των Ευρώ 3.500,00 σεντ από 13.6.07 μέχρι 14.10.08 και 5,5% ετησίως επί του ποσού των Ευρώ 3.500,00 σεντ από 15.10.08 μέχρι εξόφλησης. Με βάση την κατάληξή μου ότι ο Ενάγων δεν κατάφερε να αποδείξει την ευθύνη του Εναγόμενου η αγωγή μοιραία θα πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον του Ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Αναφορά: Ευθύνη Κοινοτικού Συμβουλίου / Σχολικής Εφορείας Subject: Civil / Other Actions / Final cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.