ΜΑΡΙΑΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ ν. ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΣΥΜΕΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3453/2008, 14/4/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A166 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: N. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3453/2008 ΜΕΤΑΞΥ: ΜΑΡΙΑΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ Ενάγουσας και ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΣΥΜΕΟΥ Εναγομένης ------------------ Αίτηση ημερομηνίας 07/02/2014 της Ενάγουσας για Τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Ημερομηνία: 14/4/2014 Για την Ενάγουσα - Αιτήτρια: κα Ι. Θεοδοσίου για Γιώργο Χαραλαμπίδη & Σια Για την Εναγομένη - Καθ' ης η Αίτηση: κ. Π. Κωνσταντίνου για Α. Π. Ερωτοκρίτου & Σια Δ.Ε.Π.Ε Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Ο Ενάγουσα - Αιτήτρια («η Ενάγουσα») αιτείται την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Η αίτηση καταχωρίστηκε μετά την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης και αφού ολοκληρώθηκε η μαρτυρία του πρώτου μάρτυρα στην υπόθεση, Αστυφύλακα 1855, Παναγιώτη Παναγιώτου (Μ.Ε.1). Η Αίτηση Με την αίτηση της η Ενάγουσα αιτείται όπως η Έκθεση Απαίτησης τροποποιηθεί ως ακολούθως: «Α) Με την αντικατάσταση της παραγράφου 3 της Έκθεσης Απαίτησης, στην 1η σελίδα με την ακόλουθη παράγραφο: «Κατά ή περί την 23.11.2007, η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KKT354 επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό με νότια κατεύθυνση προς την οδό Πάφου. Η οδός Ευγενίου Βουλγάρεως είναι σε όλο της το μήκος της πλατιά οδός ενώ, στο νοτιότερο της σημείο, που καταλήγει στην οδό Πάφου, γίνεται ακόμη πλατύτερη δημιουργώντας, σύμφωνα με την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική και/ή τη συνήθη πρακτική και/ή την κοινή λογική, 2 λωρίδες κυκλοφορίας και/ή 2 πορείες για τα οχήματα που κατευθύνονται νότια: την αριστερή, την οποία τηρούν και/ή ακολουθούν τα οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν ανατολικά προς τα φώτα λιμανιού, και, τη δεξιά, την οποία τηρούν και/ή ακολουθούν τα οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν δυτικά προς Ύψωνα. Μερικά μέτρα πριν τη συμβολή των οδών Ευγενίου Βουλγάρεως και Πάφου και ενώ η Εναγόμενη οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KQD165 και τηρούσε τη δεξιά λωρίδα και/ή πορεία σε σχέση με την πορεία της, που σύμφωνα με την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική και/ή τη συνήθη πρακτική και/ή την κοινή λογική τηρείται και/ή ακολουθείται από οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν δυτικά προς τον Ύψωνα, και προπορευόταν του οχήματος της Ενάγουσας, που οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KKT354 και τηρούσε την αριστερή λωρίδα και/ή πορεία του δρόμου, η Εναγόμενη, οδηγώντας αμελώς και/ή κατά παράβαση των εκ του νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων αυτής, αιφνιδίως και/ή χωρίς καμιά προειδοποίηση, και/ή χωρίς να ελέγξει εάν ήταν ασφαλές, επιχείρησε στροφή αριστερά αμέσως πριν τη συμβολή των οδών Πάφου και Ευγενίου Βουλγάρεως με πρόθεση να εισέλθει σε ανοιχτό χώρο, με αποτέλεσμα να ανακόψει και/ή αποφράξει την ελευθέρα πορεία του οχήματος της Ενάγουσας και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν». B) Με την αντικατάσταση της υπό α) υποπαραγράφου της παραγράφου υπό τον τίτλο «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΙ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ», στην 1η σελίδα, με τα ακόλουθα: «α) Ενώ ακολουθούσε την πορεία την οποία ακολουθούν στον εν λόγω δρόμο οι οδηγοί οχημάτων, σύμφωνα με την κοινή λογική και/ή τη συνήθη και/ή την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική, για να στρίψουν δεξιά και να εισέλθουν στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν δυτικά προς τον Ύψωνα, μερικά μέτρα πριν τη συμβολή των δυο οδών εισήλθε αιφνίδια εντός της πορείας που ακολουθούν στον εν λόγω δρόμο οι οδηγοί οχημάτων σύμφωνα με την κοινή λογική και/ή τη συνήθη και/ή την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική, για να στρίψουν αριστερά και να εισέλθουν στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν ανατολικά προς τα φώτα του λιμανιού, χωρίς να ελέγξει κατά πόσο αυτό ήταν ασφαλές και ενώ ήταν ανασφαλές και επικίνδυνο, με αποτέλεσμα να ανακόψει και/ή να αποφράξει την πορεία του οχήματος της Ενάγουσας και τα δυο οχήματα να συγκρουστούν». Γ) Με την αντικατάσταση της υπό λ) υποπαραγράφου της παραγράφου «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΙ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ» με τα ακόλουθα: «λ) Ενώ ακολουθούσε την πορεία την οποία ακολουθούν στον εν λόγω δρόμο οι οδηγοί οχημάτων, σύμφωνα με την κοινή λογική και/ή τη συνήθη και/ή την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική, για να στρίψουν δεξιά και να εισέλθουν στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν δυτικά προς τον Ύψωνα, αιφνίδια επιχείρησε στροφή αριστερά προς ανοιχτό χώρο τοποθετώντας το όχημα της με κάθετη κλίση επί της πορείας που ακολουθούν στον εν λόγω δρόμο οι οδηγοί οχημάτων σύμφωνα με την κοινή λογική και/ή τη συνήθη και/ή την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική, για να στρίψουν αριστερά και να εισέλθουν στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν ανατολικά προς τα φώτα του λιμανιού, με αποτέλεσμα να ανακόψει και/ή να αποφράξει την ελευθέρα πορεία του οχήματος της Ενάγουσας και να συγκρουστεί μ' αυτό». Δ) Με την προσθήκη στο τέλος της παραγράφου «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΙ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ» μετά τη νέα υποπαράγραφο λ) των ακόλουθων: «μ) Έστριψε αιφνιδίως αριστερά. ν) Έστριψε αιφνιδίως αριστερά χωρίς να ελέγξει από τα καθρεφτάκια κατά πόσο την ακολουθούσε άλλο και/ή άλλα οχήματα και/ή χωρίς να ελέγξει κατά πόσο τούτο ήταν ασφαλές και/ή ενώ ήταν ανασφαλές και/ή επικίνδυνο. ξ) Παρέλειψε να ενεργοποιήσει τον αριστερό δείκτη πορείας του οχήματος της («τραφικέιτορ») και/ή παρέλειψε να κάνει φανερή την πρόθεση της ότι θα έστριβε αριστερά». Ε) Με την αναρίθμηση της υπό ν) υποπαραγράφου της παραγράφου «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑΙ ΑΜΕΛΕΙΑΣ ΚΑΙ/Η ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ» σε (ιο)». Η αίτηση βασίζεται στους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας Δ.25, Δ.9, Δ.48, Θ.Θ. 2-4, Δ.64 και επί της πρακτικής και των Γενικών Εξουσιών του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της Ενάγουσας Μαρίας Προκοπίου στην οποία αναφέρονται περιληπτικά τα ακόλουθα:
- Με την προσαγωγή της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 του αστυνομικού που εξέτασε το δυστύχημα διαφάνηκε πως στο δρόμο δεν υπήρχαν λωρίδες κυκλοφορίας διαχωρισμένες με άσπρη γραμμή όπως ήταν η αρχική εντύπωση και όπως εκ λάθους και/ή παραδρομής αναγράφηκε στην έκθεση απαίτησης αλλά σύμφωνα με την λογική και συνήθη και την ακολουθούμενη πρακτική τα αυτοκίνητα που θέλουν να στρίψουν δεξιά στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν δυτικά οδηγούν στη μέση του δρόμου σε σχέση με την πορεία τους ενώ τα οχήματα που θέλουν να στρίψουν αριστερά στην οδό Πάφου και να κατευθυνθούν ανατολικά τηρούν την άκρα αριστερή πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία τους. Το γεγονός αυτό δεν προέκυπτε άμεσα από την αστυνομική έκθεση αφού στο επισυνημμένο σχεδιάγραμμα της αστυνομικής έκθεσης δεν αποτυπωνόταν ολόκληρος ο δρόμος μέχρι τη συμβολή της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως με την οδό Πάφου. Ως εκ τούτου οι δικηγόροι προχώρησαν σε σύνταξη και καταχώριση της έκθεσης απαίτησης και σε περαιτέρω χειρισμό της υπόθεσης βασιζόμενοι στην πιο πάνω λανθασμένη εντύπωση.
- Περαιτέρω λόγω της πιο πάνω διόρθωσης για την πορεία που οδηγούν τα οχήματα διαφάνηκε η ανάγκη να προστεθούν ορισμένες λεπτομέρειες αμέλειας είτε γιατί εκ παραδρομής είχαν παραλειφθεί είτε διότι κατέστη αναγκαίο να προστεθούν. Η αιτούμενη τροποποίηση δεν θα επιφέρει αδικία στην Εναγομένη και είναι απολύτως αναγκαία για σκοπούς πλήρους παρουσιάσεως της παρούσας υπόθεσης. Η Ένσταση Η Εναγομένη - Καθ' ης η Αίτηση («η Εναγομένη») καταχώρισε ένσταση. Οι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: «
- Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που καθιστούν απαραίτητη την τροποποίηση για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Η Αιτήτρια επέδειξε υπέρμετρη και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης και/ή την λήψη μέτρων για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης.
- Με την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στην Υπεράσπιση που δεν μπορεί να θεραπευτεί με διαταγή για έξοδα.
- Η Εναγόμενη δεν θα έχει τη δυνατότητα να αντεξετάσει εκ νέου μάρτυρες οι οποίοι έχουν καταθέσει σε σχέση με τις λεπτομέρειες και/ή τους ισχυρισμούς που επιδιώκονται να εισαχθούν.
- Το αιτούμενο διάταγμα επιζητείται σε προχωρημένο στάδιο της δίκης.
- Εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα εκτροχιαστεί η υπόθεση από την προσδιορισθείσα πορεία.
- Πλήττεται το συνταγματικό δικαίωμα της Εναγόμενης για την διακρίβωση των δικαιωμάτων της εντός ευλόγου χρόνου.
- Η αίτηση είναι κακόπιστη και/ή καταχρηστική.
- Δεν υποβάλλεται το αναγκαίο υπόβαθρο δυνάμει του οποίου το Δικαστήριο μπορεί να ασκήσει την διακριτική του ευχέρεια.
- Η αιτούμενη τροποποίηση είναι αχρείαστη.
- Τα όσα επιθυμεί η Αιτήτρια να εισάξει με την παρούσα αίτηση ήταν προ πολλού εις γνώση της.
- Με την αιτούμενη τροποποίηση η Αιτήτρια επιχειρεί εκ των υστέρων να προσαρμόσει τους ισχυρισμούς αμέλειας έτσι ώστε να συνάδουν με την μαρτυρία του ΜΕ1 του οποίου η μαρτυρία ολοκληρώθηκε». Η ένσταση βασίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48, Θ.Θ. 1-4, Δ.25, Θ.Θ. 1-4, στο άρθρο 30.2 του Συντάγματος, τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου και στις γενικές και συμφυείς εξουσίες, στην πρακτική και δικονομία του Δικαστηρίου. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του κ. Περικλή Κωνσταντίνου. Η ουσία της μαρτυρίας του συνοψίζεται ως ακολούθως:
- Η αιτούμενη τροποποίηση είναι αχρείαστη και δεν δίνεται καμία δικαιολογία με ουσιαστικό υπόβαθρο σχετικά με την αναγκαιότητα καταχώρισης της αίτησης. Οι δικαιολογίες που προβάλλει η Ενάγουσα στην αίτηση της είναι γενικές και αόριστες.
- Η Ενάγουσα έδειξε υπέμετρη καθυστέρηση στην καταχώριση αίτησης τροποποίησης.
- Ο λόγος που προβάλλει η Ενάγουσα ότι δηλαδή η ανάγκη για τροποποίηση προκύπτει επειδή κατά την μαρτυρία του Μ.Ε.1 αστυνομικού εξεταστή διαφάνηκε ότι δεν υπήρχαν λωρίδες διαχωρισμένες με άσπρη γραμμή στο δρόμο είναι γεγονός που ενέπιπτε στην αποκλειστική της γνώση αφού η ίδια ενεπλάκη στο ατύχημα και ήταν παρούσα στη σκηνή και ως εκ τούτου είχε ιδία γνώση των συνθηκών που επικρατούσαν στο δρόμο.
- Ακόμη και αν γίνει δεκτή η πιο πάνω δικαιολογία το αίτημα έπρεπε να υποβληθεί με την ολοκλήρωση της κυρίως εξέτασης του Μ.Ε.1 ούτως ώστε η πλευρά της Εναγομένης να μπορεί να τον αντεξετάσει. Η υποβολή του αιτήματος μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 στερεί αυτή τη δυνατότητα από την Εναγομένη.
- Η Ενάγουσα αλλάζει τη βάση των ισχυρισμών της και επιχειρεί να αναπροσαρμόσει και να διαφοροποιήσει τους ισχυρισμούς της σε τέτοιο βαθμό και σε τέτοια έκταση που να τους προσαρμόσει με την ήδη δοθείσα μαρτυρία που είναι σε διάσταση με τα δικόγραφα της πράγμα που είναι ανεπίτρεπτο.
- Η παραπομπή της Ενάγουσας στο περιεχόμενο της αστυνομικής έκθεσης είναι επίσης ανεδαφική καθώς η Ενάγουσα όφειλε να γνωρίζει τις συνθήκες που έλαβε χώρα το δυστύχημα από καιρό. Η ακρόαση της αίτησης έγινε με βάση τις ένορκες δηλώσεις. Νομική Πτυχή Η Δ.25, Θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί τα ακόλουθα: «The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties». Οι αρχές τις νομολογίας συνοψίζονται ως ακολούθως:
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation
(1989)1Ε 33, σελ. 36 - 37).
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω).
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω και Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 ΑΑΔ 704, σελ. 707).
(4)Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co.
(1993)1 ΑΑΔ 726, σελ. 730).
(5)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents
(1994)1 AΑΔ 426, σελ. 432).
(6)Η τροποποίηση είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (βλ. Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά πιο πάνω).
(7)Η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, ακόμα και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934, σελ. 939 και Evripidou v. Kannaourou
(1985)1 CLR 21, σελ. 27).
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560).
(9)Το ότι με την τροποποίηση επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν σημαίνει αφ' εαυτού ότι η τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents πιο πάνω).
(10)Όπου τα γεγονότα που ο αιτητής προτίθεται να εισαγάγει με την αίτησή του είναι γνωστά στον καθ' ου η αίτηση τότε το πλαίσιο της δίκης δεν μεταβάλλεται και ούτε επιφέρονται ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματά του (βλ. BAUER SPEZIALTIENFBAU GMBH, και άλλος ν. DIVNOGORSK SHIPPING CO LTD
(2002)1Α ΑΑΔ 618, σελ. 625) ή όπου θα συγκεκριμενοποιηθούν υφιστάμενοι ισχυρισμοί που θα θέσουν τα δικόγραφα σε τάξη Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 ΑΑΔ 44 ή όπου θα εισαχθούν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες υφιστάμενου ισχυρισμού (βλ. Alexandrou Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου
(1992)1 ΑΑΔ 111). Σχετική είναι και η απόφαση Ketteman v. Hansel Properties Ltd [1987] AC 189, σελ. 220, όπου ο Lord Griffiths διέκρινε την περίπτωση στην οποία ζητείται τροποποίηση που θα ξεκαθαρίσει τα επίδικα θέματα με αυτήν όπου θα εγερθεί ξεχωριστή υπεράσπιση ή απαίτηση για πρώτη φορά[1]. Στην Kallice Holding Co Ltd v. MTR Metals (Overseas) Ltd
(1996)1 ΑΑΔ 162 κρίθηκε ότι παροχή άδειας για τροποποίηση σε προκεχωρημένο στάδιο της δίκης ασκείται µε φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην περίπτωση εκείνη το αίτημα απορρίφθηκε γιατί η προβολή νέας υπεράσπισης μετά τη μαρτυρία των τριών μαρτύρων των εναγόντων στο προχωρημένο στάδιο που έφθασε η υπόθεση χωρίς καμιά εξήγηση γιατί δεν προβλήθηκε εξ αρχής ή σε προγενέστερο στάδιο, ανέτρεπε την πορεία της δίκης µε ορατές ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματα και την απόδειξη της υπόθεσης των αντιδίκων. Στην Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 ΑΑΔ 607 αίτημα για τροποποίηση της υπεράσπισης, που υποβλήθηκε σε προχωρημένο στάδιο της δίκης (μετά το κλείσιμο της υπόθεσης των εναγόντων και της προσαγωγής της μαρτυρίας αριθμού μαρτύρων για την υπεράσπιση), απορρίφθηκε στην απουσία, μεταξύ άλλων, ικανοποιητικής αιτιολόγησης της καθυστέρησης στην υποβολή του. Η ανάγκη για τροποποίηση είχε προκύψει εξαιτίας της αλλαγής του δικηγόρου των εναγομένων και της επαναθεώρησης των γεγονότων που άπτονταν της υπεράσπισης. Στην Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation (βλ. πιο πάνω) ο ενάγων διεκδικούσε αποζημιώσεις για άδικη απόλυση. Η ισχυριζόμενη από τον ενάγοντα γραπτή σύμβαση εργοδοτήσεως του έγινε παραδεκτή στην απάντηση του εναγομένου. Μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, διαφάνηκε κατά την αντεξέταση του ενάγοντα, σύγκρουση μεταξύ των θέσεων του εναγομένου στην απάντηση και εκείνων, που υπέβαλλε κατά την αντεξέταση. Ο εναγόμενος εν τέλει υπέβαλε αίτηση για τροποποίηση της απαντήσεώς του με το δικαιολογητικό ότι εξ αβλεψίας δεν αναγράφηκαν στην απάντηση τα σωστά γεγονότα. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τη συγκεκριμένη αίτηση γιατί (α) η τροποποίηση, που επιδιωκόταν ήταν ουσιαστική και συνεπαγόταν επαναπροσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων, (β) ερχόταν σε αντίθεση με μαρτυρία, που είχε ήδη κατατεθεί, (γ) οι λόγοι της τροποποίησης όπως είχαν εκτεθεί στην ένορκη δήλωση του αιτητή ήταν ασαφείς και σε κάποιο βαθμό συγκρούονταν με τις προφορικές επεξηγήσεις που δόθηκαν στην ακρόαση της αιτήσεως, και (δ) το σχετικό σημείο είχε διατυπωθεί με σαφήνεια στην Έκθεση Απαιτήσεως όσον και σε μεταγενέστερα στάδια της διαδικασίας, ώστε, αν πράγματι το σχετικό σημείο στην απάντηση οφειλόταν σε αβλεψία, υπήρχαν πολλές ευκαιρίες πριν από τη δίκη για διόρθωσή του. Στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας Α.Ε. v. Βιομηχανία Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ
(2002)1 ΑΑΔ 237 επιτράπηκαν οι αιτούμενες τροποποιήσεις μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Κρίθηκε ότι όλες οι προτεινόμενες τροποποιήσεις, δεν συνιστούσαν προσθήκη νέας βάσης αγωγής ούτε αποτελούσαν παρέκκλιση από την καθορισθείσα πορεία των πραγμάτων. Η προσθήκη τους απλά θα συνιστούσε διεύρυνση της υφιστάμενης πραγματικής βάσης και συνακόλουθα της αξίωσης, γεγονός το οποίο, σύμφωνα με την ορθή εκτίμηση του δικάσαντος δικαστηρίου, εύκολα και χωρίς ζημιογόνα επακόλουθα θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί από τους εναγόμενους. Η δικηγόρος της Ενάγουσας με παρέπεμψε επίσης στα γεγονότα της Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά (βλ. πιο πάνω). Το Ανώτατο Δικαστήριο επέτρεψε την έφεση γιατί δεν ήταν εκ προοιμίου νομικά επιλήψιμη η επιδίωξη τροποποίησης για να συνάδει η προσαχθείσα μαρτυρία με το δικόγραφο του διαδίκου, ούτε μπορούσε να θεωρηθεί ότι με την αιτούμενη τροποποίηση άλλαζε άρδην η βάση της αγωγής, εφόσον εκείνο που επιδιώκετο ήταν η αλλαγή του ισχυρισμού για ύπαρξη έγγραφης συμφωνίας πώλησης με ισχυρισμό για ύπαρξη προφορικής συμφωνίας πώλησης που είχε αργότερα επιβεβαιωθεί με έγγραφη αναγνώριση. Αξιολόγηση Η ένσταση της Εναγομένης όπως διαμορφώθηκε με την αγόρευση του δικηγόρου της επικεντρώνεται στα ακόλουθα σημεία, στην απουσία των αναγκαίων προϋποθέσεων (λόγοι ένστασης 1, 9), στην καθυστέρηση (λόγοι ένστασης 2, 5, 7, 11), στην κακοπιστία της Ενάγουσας (λόγος ένστασης 8), σε βλάβη που δεν αποζημιώνεται με χρήμα (λόγοι ένστασης 3, 4), στον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία (λόγος ένστασης 6), ότι γίνεται προσπάθεια προσαρμογής των ισχυρισμών αμέλειας για να συνάδουν με τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 (λόγος ένστασης 12) και ότι η τροποποίηση είναι αχρείαστη (λόγος ένστασης 10). Κάποια από τα εγειρόμενα σημεία θα τα εξετάσω μαζί γιατί είναι αλληλένδετα.
- Αναγκαιότητα Τροποποίησης/ Εκτροχιασμός της Δίκης/ Αχρείαστη Τροποποίηση Όπως προκύπτει από τα υφιστάμενα δικόγραφα η ουσία της υπόθεσης της Ενάγουσας είναι η Εναγομένη συγκρούστηκε με το αυτοκίνητό της με αυτό της Ενάγουσας σε σημείο του δρόμου όπου επιβαλλόταν δεξιά στροφή στην Εναγομένη όταν η τελευταία αντί δεξιά έστριψε αριστερά. Η Υπεράσπιση της Εναγομένης είναι ότι οδηγούσε κανονικά στην αριστερή πλευρά του δρόμου έκανε σήμα ότι θα στρίψει αριστερά και ότι είναι το όχημα της Ενάγουσας το οποίο υπέπεσε στο δικό της. Από απλή ανάγνωση των αιτούμενων τροποποιήσεων διαφαίνεται ότι αυτέςί αφορούν 1) την επί τόπου κατάσταση του δρόμου στον οποίο έγινε το δυστύχημα και 2) προσθήκη λεπτομερειών αμέλειας που προκύπτουν συνεπεία της επί τόπου κατάστασης του δρόμου. Η διαφοροποίηση στην περιγραφή του δρόμου αφορά στην ύπαρξη λωρίδων κυκλοφορίας με άσπρη γραμμή και στην επιβαλλόμενη πορεία με σήμανση τα οποία όπως διαφάνηκε μετά την μαρτυρία του Μ.Ε.1 δεν υπήρχαν. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν αφορούν μεταβολή της θέσεως ή της πορείας των οχημάτων. Ενόψει των πιο πάνω κρίνω ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις που αφορούν την περιγραφή του δρόμου αποτελούν αναγκαίες διορθώσεις για να τεθούν ξεκάθαρα τα επίδικα θέματα. Όσον αφορά τις προτεινόμενες λεπτομέρειες αμέλειας κρίνω ότι αυτές αφορούν αναγκαίες επεξηγήσεις των ισχυρισμών που αφορούν την αναμενόμενη οδική συμπεριφορά στον συγκεκριμένο δρόμο. Δεν μεταβάλλεται η απαίτηση ούτε επαναπροσδιορίζονται επίδικα θέματα. Οι εισηγήσεις της δικηγόρου της Ενάγουσας γι' αυτό το θέμα με βρίσκουν σύμφωνο.
- Καθυστέρηση Η αγωγή καταχωρίστηκε στις 4/9/2008 και η Έκθεση Απαίτησης την 1/12/
- Η ακρόαση της αγωγής άρχισε 8/1/2014 και με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 διαφάνηκε σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας η ανάγκη για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης (παρ. 4 της ένορκης δήλωσης της). Οι λόγοι που καθιστούσαν αναγκαία την τροποποίηση προέκυψαν συνεπεία της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 ο οποίος ήταν ο αστυνομικός που εξέτασε το δυστύχημα. Ο λόγος που δεν έγινε αντιληπτή προηγουμένως η ανάγκη ήταν γιατί το σχέδιο στην αστυνομική έκθεση δεν αποτύπωνε ολόκληρο το δρόμο μέχρι τη συμβολή των οδών Ευγενίου Βουλγάρεως με την οδό Πάφου. Η αίτηση έγινε αμέσως μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του. Από τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου κρίνω ότι η καθυστέρηση έχει δικαιολογηθεί επαρκώς. Σημειώνω ότι έχει ακουστεί ένας μόνο μάρτυρας, οποίος δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας αλλά ο εξεταστής του δυστυχήματος. Μαρτυρία όσον αφορά την πορεία των οχημάτων και την σύγκρουση ακόμη δεν έχει ακουστεί.
- Κακοπιστία/ Προσαρμογή ισχυρισμών στην μαρτυρία του Μ.Ε.1 Υπό τις περιστάσεις η Εναγομένη δεν έχει καταδείξει κακοπιστία από πλευράς της Ενάγουσας ούτε προκύπτει κάτι τέτοιο από την ένορκη δήλωσή της, συνεπώς και αυτός ο λόγος ένστασης είναι αβάσιμος. Ούτε κρίνω ότι ο χρόνος επιλογής καταχώρισης της αίτησης καταδεικνύει οποιαδήποτε κακοπιστία από πλευράς της Ενάγουσας. Το γεγονός ότι ο Μ.Ε. 1 ολοκλήρωσε την μαρτυρία του δεν αποκλείει την επανακλήτευση του αν αυτό κριθεί αναγκαίο. Μάλιστα αίτημα τροποποίησης δυνατόν να υποβληθεί και μετά την παρουσίαση της υπόθεσης του ενάγοντα ώστε τα δικόγραφα να συνάδουν με την προσκομισθείσα μαρτυρία (βλ. Supreme Court Practice 1997, Vol. 1 σελ 364[2], Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά πιο πάνω και Παναγιώτης Χατζηχρίστου & Υιοί Λτδ ν. Oralia Travel & Tours Ltd
(2007)1 ΑΑΔ 650). Οι εισηγήσεις της δικηγόρου της Ενάγουσας με βρίσκουν σύμφωνο και σ' αυτό το σημείο. 4. Ανεπανόρθωτη Ζημιά. Η Ενάγουσα μπορεί να αποζημιωθεί για οποιαδήποτε ζημιά ή καθυστέρηση θα προκληθεί συνεπεία της τροποποίησης με έξοδα. Στο στάδιο αυτό της διαδικασίας και με βάση τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου δεν τίθεται θέμα πρόκλησης σε βάρος της ανεπανόρθωτης ζημιάς. Δεν θεωρώ ότι η Ενάγουσα επηρεάζεται ανεπανόρθωτα από την καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος. Κατάληξη Υπό το φως όλων των ανωτέρω και συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα της υπόθεσης κρίνω ότι έχουν τεθεί οι προϋποθέσεις ούτως ώστε το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία υπέρ της Ενάγουσας. Ως εκ τούτου η υπό κρίση Αίτηση εγκρίνεται και εκδίδεται Διάταγμα ως οι παράγραφοι Α), Β), Γ), Δ) και Ε) αυτής. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωριστεί εντός 10 ημερών από τη σύνταξη του Διατάγματος. Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης να καταχωριστεί εντός 15 ημερών από την παράδοση της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι θεσμοί. Το διάταγμα να ζητηθεί εντός 3 ημερών από σήμερα. Τα έξοδα που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης (thrown away expenses) όπως και τα έξοδα της παρούσας αίτησης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή επιδικάζονται υπέρ της Εναγομένης και εναντίον της Ενάγουσας και θα είναι εισπρακτέα στο τέλος της διαδικασίας στην πιο πάνω αγωγή. (Υπ.) ............... Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other actions/Interim Αναφορά: Αίτηση για Τροποποίηση [1] ΄On the other hand, it should be remembered that there is a clear difference between allowing amendments to clarify the issues in dispute and those that provide a distinct defence or claim to be raised for the first time΄. [2] 'Where an amendment has become necessary by reason of variance between the statement of claim and the evidence given at the trial, it should be asked for at the conclusion of the Plaintiff's case (Rainy v. Bravo
(1872)L.R. 4P.C. 287)'. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο