Σύλλογος Βετεράνων Κύπρου 1974 κ.α. ν. Νικόλαος Παπάς κ.α., Αρ. Αγωγής 3903/09, 18/6/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A251 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 3903/09 Mεταξύ: Σύλλογος Βετεράνων Κύπρου 1974 από την Αθήνα
- Νικόλαος Αργυρόπουλος του Φωτίου, από την Αθήνα Εναγόντων -και-
- Νικόλαος Παπάς, από τη Λεμεσό
- Μάκης Σαββίδης, από τη Λεμεσό
- Ιωάννης Σαββίδης, από τη Λεμεσό
- Χάρης Θεοφάνους, από τη Λεμεσό
- Γιώτα Θεοφάνους, από τη Λεμεσό Εναγομένων ------------------------------------ 18 Ιουνίου 2014 Για Ενάγοντες: κ. Κ. Σαββίδης Για Εναγόμενους: κ. Α. Κυπρίζογλου Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αγωγή αυτή έχει πολλαπλές και παράλληλες αιτίες που στηρίζονται ωστόσο σε συγκεκριμένα γεγονότα, τα οποία δεν φαίνεται να είναι διϊστάμενα στη μεγαλύτερη τους εμβέλεια. Είναι ορθό πρώτα να δούμε την φύση των απαιτήσεων για να κριθεί τι είναι το ουσιώδες σ' ένα δικόγραφο, που δυστυχώς πλατειάζει όπως είναι η παρούσα Έκθεση Απαίτησης αλλά και η Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτηση των Εναγομένων. Ισχυρίζονται λοιπόν οι Ενάγοντες: (α) Ότι υπήρξε δόλια συμπεριφορά των Εναγομένων στο ότι οι Εναγόμενοι δεν δικαιούνται να προβάλλουν ως ιστορικό γεγονός τον ισχυρισμό ότι στις
- Ιουλίου 1966 Τουρκικής ή άλλης εθνότητας αεροπορία βομβάρδισε την οροσειρά του Πενταδακτύλου και/ή ότι κατέκαυσε έξι Ελλαδίτες καταδρομείς και/ή ότι από τον βομβαρδισμό επέζησαν ο Διόνυσος Πατεράκης και Κωνσταντίνος Αλεξίου και/ή δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί των Εναγομένων είναι ψευδείς και/ή ότι συνιστούν ιστορική παραχάραξη και/ή ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί απέβλεψαν και/ή αποβλέπουν να προσδώσουν όφελος οικονομικό ή άλλο στους Εναγομένους. (β) Ότι υπήρξε δόλος ως προς την είσπραξη χρημάτων «από έρανο εκδήλωσης» που έγινε για τον πιο πάνω σκοπό. (γ) Ότι υπήρξε δυσφήμιση των Εναγόντων από επιστολή των Εναγομένων την οποία απέστειλαν και δημοσίευσαν στην Αθηναϊκή Εφημερίδα «Ελεύθερος Κόσμος», η οποία κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του
- (δ) Στη βάση της επιδίωξης «αναγνωριστικής απόφασης ότι δεν επεσυνέβη τέτοιο γεγονός ως το (α) ανωτέρω, επιδιώκουν διάταγμα κατεδάφισης μνημείου ως το (β) και (γ) του παρακλητικού της οπισθογράφησης. Δηλαδή ζητείται συγκεκριμένα: «(β) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι Εναγόμενοι δεν δικαιούνται να διατηρούν το μνημείο το οποίο ανήγειραν στον ιδιωτικό χώρο της επιχείρησης λατομείου των Εναγομένων 2 και 3 στην περιοχή Ασγάτας στη Λεμεσό και/ή ότι οι Εναγόμενοι δεν δικαιούνται να αναγράφουν επί της επιτύμβιας στήλης του εν λόγω μνημείου ότι καταδρομείς σκοτώθηκαν από βομβαρδισμούς της Τουρκικής αεροπορίας την οροσειρά του Πενταδακτύλου την 31 Ιουλίου 1966 και του οποίου αποκαλυπτήρια τέλεσε ο Ενάγοντας 2 κατόπιν εξαπάτησής του από τους Εναγομένους και (γ) Διάταγμα κατεδάφισης του εν θέματι μνημείου.» Όλα φαίνεται να άρχισαν από μια εκπομπή στην τηλεόραση του δημοσιογράφου Χαρδαβέλλα σε εκπομπή στο Σταθμό Alter, τίτλος εκπομπής Αθέατος Κόσμος. Σ' αυτή την εκπομπή έγινε αναφορά για δυο Ελλαδίτες που πολέμησαν το 1964/
- Πρόκειτο για τους Πατεράκη - Αλεξίου. Ο Πατεράκης μάλιστα ήταν προσκλεκλημένος στην εκπομπή. Από τηλεφωνική παρέμβαση των Εναγομένων στην εκπομπή αυτή ήρθαν στο προσκήνιο οι Εναγόμενοι οι οποίοι και ενόψει του ενδιαφέροντος τους να βοηθήσουν ταξίδευσαν στην Αθήνα γνωρίζοντας στα πλαίσια της επίσκεψης τους τόσο τον δημοσιογράφο όσο και τους Ενάγοντες. Ακολούθησαν οι εκδηλώσεις που οργανώνουν οι Εναγόμενοι και στις οποίες συμμετέχουν οι Ενάγοντες δηλαδή: (α) η διοργάνωση της εκδήλωσης στο Four Seasons. (β) η ανέγερση μνημείου και η εκδήλωση των αποκαλυπτηρίων. Προέκυψε και από την ίδια τη μαρτυρία του κ. Αργυρόπουλου (Ενάγοντα 2) ότι το θέμα των αφανών ηρώων (Ελλαδιτών) «που έχασαν την ζωή τους τα έτη 1964 και 1967 στην Κύπρο» προβλήθηκε πρώτιστα από τις εκπομπές του δημοσιογράφου αυτού, αν και οι Ενάγοντες δεν προσκόμισαν με δέουσα μαρτυρία το περιεχόμενο των εκπομπών αυτών. Είναι αξιοπρόσεκτο όμως ότι δεν υπήρξε υποβολή στον Μ.Υ (Εναγόμενο 2) ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ουσιώδες γεγονός το ποιος και με ποιες συνθήκες ανάφερε τα συγκεκριμένα ονόματα πεσόντων για πρώτη φορά έμεινε στο κενό. Άλλωστε το θέμα τίθεται ως εξής στην κυρίως εξέταση του Μ.Ε.1: «Τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν πολλοί συμπολεμιστές μου εξ Ελλάδος, σε συνδυασμό με την οικονομική δυσπραγία τους και την έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους των υπευθύνων της Πολιτείας για την επίλυσή τους έχει κατά καιρούς αναδείξει ο δημοσιογράφος Κώστας Χαρδαβέλας μέσω των τηλεοπτικών εκπομπών του. Παράλληλα με αυτά, προέβαλε και ένα θέμα που αναφερόταν σε οκτώ εξ Ελλάδος καταδρομείς (Λοχίας Αλεξίου Κωσταντής και στρατιώτες Αχιλαράς Άγγελος, Μπαλτζής Αθανάσιος, Μιχόπουλος Αριστοφάνης, Χρυσαφιάδης Χαράλαμπος, Στανέλος Σταύρος, Σφιντερίκος Ιωάννης και Πατεράκης Διονύσιος), οι οποίοι φέρονται να έδρασαν κατά των Τούρκων στην Κύπρο τα έτη 1964 και 1967, ως ομάδα ανεξάρτητη από κάποια Στρατιωτική Μονάδα του Κυπριακού Στρατού ή της ΕΛΔΥΚ, υπαγομένη απ' ευθείας στον τότε Αρχηγό της ΑΣΔΑΚ Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα - Διγενή. Σύμφωνα με την διήγηση του παρόντος στις εκπομπές Διονυσίου Πατεράκη, οι έξι στρατιώτες της ομάδας αυτής σκοτώθηκαν συνεπεία βομβαρδισμού με βόμβες ΝΑΠΑΛΜ από την τούρκικη αεροπορία και επέζησαν ο ίδιος και ο αρχηγός της ομάδος Λοχίας Κωσταντής Αλεξίου, ο οποίος διέμενε το 2008 στην πόλη Αγχίαλο, πλησίον του Βόλου και ήταν πολύ πτωχός και βαρειά άρρωστος, πάσχων από καρκίνο (απεβίωσε το έτος 2009). Οι τρείς εκ των εναγομένων (Νικόλαος Παππάς, Μάκης Σαββίδης και Χάρης Θεοφάνους) έδειξαν ενδιαφέρον για το θέμα και με τηλεφωνική παρέμβαση του Νικολάου Παππά στην εκπομπή, δήλωσαν ότι προτίθενται να μεταβούν στην Ελλάδα και να βοηθήσουν τον πάσχοντα Κ. Αλεξίου." Ας δούμε σχετικές ερωτήσεις-απαντήσεις του Ενάγοντα 2 στην αντεξέταση: «E. Κύριε μάρτυς, θέλω να δείτε το Τεκμήριο
- (Επιδεικνύεται το Τεκμήριο 13 στο μάρτυρα). Συμφωνείτε μαζί μου ότι σε αυτήν την πρόσκληση αναφέρονταν τα πρόσωπα; Είναι η πρόσκληση για την ανέγερση του μνημείου, συμφωνείτε μαζί μου ότι σε αυτή την πρόσκληση αναφέρονται τα πρόσωπα τα οποία αναφέρονται στην παράγραφο 7 της γραπτή σας δήλωσης, έτσι είναι; A. Μάλιστα. E. Επί τη βάση του τελευταίου γεγονότος που μας είπατε, με δεδομένη την τελευταία σας απάντηση, είναι η θέση μου ότι επιβεβαιώνετε το γεγονός πως η παραγωγή της είδησης, η παραγωγή της θέσης ότι 8 συγκεκριμένοι καταδρομείς, τα ονόματα των οποίων αναφέρονται στην παράγραφο 7 της γραπτής σας δήλωσης και στο Τεκμήριο 13, ήταν προϊόν του δημοσιογράφου Κώστα Χαρδαβέλα. Δηλαδή η παραγωγή αυτής της θέσης ήταν προϊόν του εν λόγω δημοσιογράφου και όχι οποιασδήποτε εκπομπής των Εναγόμενων στην παρούσα αγωγή; ....................................... A. Αν μου επιτρέψετε να πάρω πάλι το Τεκμήριο
- (Επιδεικνύεται το Τεκμήριο 13 στο μάρτυρα, ο οποίος το μελετά) Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν υπήρχε και άλλη πηγή πληροφόρησης γι' αυτό το θέμα.» Είναι ορθό να δούμε τα ονόματα αυτά στα οποία τελικά αφιερώθηκε το μνημείο που ανέγειραν οι Εναγόμενοι σε ιδιωτική τους γη: «Αθάνατοι Ήρωες Καταδρομέας Αχιλαράς Άγγελος Καταδρομέας Μπάλτζης Αθανάσιος Καταδρομέας Μιχαλόπουλος Αριστοφάνης Καταδρομέας Στανέλος Σταύρος Καταδρομέας Σφιντερίκος Ιωάννης Καταδρομέας Χρυσαφιάδης Χαράλαμπος Εν ζωή ήρωες Λοχίας Καταδρομέας Αλεξίου Κωνσταντίνος Καταδρομέας Πατεράκης Διονύσιος» Είναι φανερό ότι μετά την εκδήλωση στο Four Seasons την οποία οργάνωσαν οι Εναγόμενοι με την ενεργό συμμετοχή των Εναγόντων και μετά την ανέγερση μνημείου που ακολούθησε, επήλθε η ρήξη στις σχέσεις των δυο πλευρών. Προφανώς γι' αυτό και ακολούθησαν οι εκατέρωθεν κατηγορίες για λίβελλο. Είναι πράγματι θλιβερό που άτομα, τα οποία θέλησαν να ασχοληθούν με ιστορικά γεγονότα και απόδοση τιμής σε πρόσωπα που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Κύπρου, παρέμειναν εντέλει να αντιμάχονται ο ένας τον άλλο σε μία αίθουσα Δικαστηρίου. Δεν υπάρχει αμφιβολία και δεν υπήρξε εντέλει υποβολή περί του αντιθέτου από την Υπεράσπιση ότι δεν συντελέστηκε στην Κύπρο κατά το έτος 1966 οποιοσδήποτε βομβαρδισμός των Τούρκων, κατά το οποίο μάλιστα να χάσουν τη ζωή τους τα πιο πάνω αναφερόμενα πρόσωπα. Αποδέχομαι ως αληθινή τη μαρτυρία του Ιστορικού-Ακαδημαϊκού κ. Παπαπολυβίου (ΜΕ4), σε σχέση με την ανυπαρξία του πιο πάνω γεγονότος. Επίσης αποδέχομαι ως αληθινό το μέρος της μαρτυρίας του Ιστορικού Σταύρου Καρκαλλέτση (ΜΕ2), που αφορά το ίδιο θέμα. Από κανένα ιστορικό σύγγραμμα δεν φαίνεται ότι έγινε βομβαρδισμός των Τούρκων στο Πενταδάκτυλο ή αλλού στην Κύπρο είτε στις 31.7.1966 είτε το
- Οι μόνοι βομβαρδισμοί επί Κυπριακού εδάφους, πριν βέβαια την Τουρκική Εισβολή 1974, έγιναν τον Αύγουστο του 1964 στην περιοχή Τυλληρίας. Επίσης, αυτοί που θεωρήθηκαν «ως πεσόντες» από τους διαδίκους, τον ουσιώδη χρόνο αλλά και που παρουσιάστηκαν στις εκπομπές που αναφέρθηκαν πιο πάνω ως τέτοιοι, δεν αποδείχθηκε ότι υπήρξαν και πόλλω μάλλον δε ότι απεβίωσαν στο πεδίο της μάχης, κατά την εν λόγω ημερομηνία, τα έτη 1966 ή 1967, αλλά ούτε σ' άλλη χρονική στιγμή. Ο κ. Καρκαλλέτσης (ΜΕ2) ανέφερε ότι ήταν σε γνώση του η εκδήλωση στο Four Seasons στις 23.5.2008 για την οποία μάλιστα αναφέρθηκε σε άρθρο του στον Ελεύθερο Κόσμο, ημερομηνίας 25.7.
- Επίσης, γνώριζε και για την τελετή μνημόσυνου υπέρ των 6 δήθεν πεσόντων στις 25.5.2008 καθώς και τα αποκαλυπτήρια του μνημείου στο λατομείο των Εναγομένων (και συγκεκριμένα του Μ. Σαββίδη, Εναγόμενου 2), στη Βάσα Κελλακίου προς τιμή των έξι δήθεν πεσόντων και των δυο επιζώντων. Ο μάρτυρας αυτός ανέφερε επίσης και το αποδέχομαι, εξάλλου δεν αμφισβητήθηκε εντέλει, ότι ούτε και στα αρχεία του ΓΕΕΦ ούτε αλλού δεν υπάρχει καταγεγραμμένο τέτοιο γεγονός και δεν ανευρέθηκε οποιοδήποτε σχετικό στοιχείο στα μητρώα των στρατολογικών γραφείων των φερομένων ως καταδρομέων. Ούτε ευσταθεί ισχυρισμός για ύπαρξη ψευδών ονομάτων αυτών για σκοπούς συγκάλυψης. Να αναφέρω ότι τα λοιπά στοιχεία της μαρτυρίας του Σταύρου Καρκαλλέτση (ΜΕ2) αφορούν απόψεις, κρίσεις και δικές του υποθέσεις για κακή πρόθεση και/ή άλλως πως των Εναγομένων και αντίστοιχα προσπάθεια ανάδειξης καλής εικόνας για τους Ενάγοντες σίγουρα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως δεσμευτική για το Δικαστήριο. Άλλωστε το Δικαστήριο είναι κριτής γεγονότων και όχι κριτής χαρακτήρων με την έννοια που θέλησαν να προωθήσουν στην παρούσα υπόθεση οι θέσεις και των δύο πλευρών. Είναι χαρακτηριστική και η φράση του Lord Atkins στην κλασσική υπόθεση Liversidge v. Anderson and Another
(1941)All E.R. Vol.3 σελ.361 ".that the judges are no respecters of persons..". Αποδεκτή είναι επίσης η μαρτυρία της κας Άντρης Δήμου, Λειτουργού στο Γραφείο Επάρχου Λεμεσού, η οποία και κατέθεσε ότι δεν υπήρξε οποιοδήποτε αίτημα και συνακόλουθη άδεια για διεξαγωγή εράνου εκ μέρους των Εναγομένων για την εκδήλωση στο Four Seasons. Επίσης, η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν έχει δοθεί άδεια για το συγκεκριμένο μνημείο εκ μέρους του Επάρχου. Ερχόμενη να αξιολογήσω τη μαρτυρία του Νικόλαου Αργυρόπουλου (ΜΕ1) αναφέρω ότι θα δεχθώ το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά τα γεγονότα αυτά καθ' εαυτά ως προς τις συνθήκες γνωριμίας του με τους Εναγόμενους, τα οποία δεν διαφέρουν με αυτά που οι ίδιοι οι Ενάγοντες προβάλλουν, ως επίσης και την εξέλιξη των γεγονότων που προκύπτουν αναμφισβήτητα. Επίσης αδιαμφισβήτητο βέβαια είναι ότι ο Ενάγων 2 έχει υπηρετήσει στην Εθνική Φρουρά Κύπρου με το βαθμό Λοχία από 14.1.1974 - 17.5.1975. Ούτε αμφισβητείται η υπόσταση και οι σκοποί του Συλλόγου. Και σε αυτό τον μάρτυρα, ωστόσο, περιέχονται, σε μεγάλο βαθμό, κρίσεις, υποθέσεις και απόψεις, ειδικά σε σχέση με τη πρόθεση των Εναγομένων να εξαπατήσουν τους Ενάγοντες και τη προσπάθεια τους να σπιλώσουν το δικό του όνομα, τα οποία, εκ της φύσης ακριβώς της μαρτυρίας αυτής, δεν μπορεί να είναι δεσμευτική για το Δικαστήριο. Ακριβώς είναι στο Δικαστήριο να κρίνει και να δώσει υπόσταση, αφού αξιολογήσει τα γεγονότα σε στοιχειοθέτηση ή μη ισχυρισμού απάτης και/ή κακής πρόθεσης. Ερχόμενη στη μαρτυρία του μόνου εκ των Εναγομένων που κατέθεσε ενόρκως (του Εναγόμενου 1), επίσης μπορώ να προβώ στον ίδιο χαρακτηρισμό. Παρά το ότι αρκετά σημεία δεν τα διευκρίνιζε, από τα σημεία στα οποία του τέθηκαν ερωτήσεις, προκύπτει ότι δεν είχε συγκεκριμένη εντέλει θέση που να αναιρούσε τη θέση των Εναγόντων για ανυπαρξία του γεγονότος του βομβαρδισμού. Προέκυψε, ωστόσο από τη μαρτυρία του και αυτό το δέχομαι, ότι και η ίδια η πλευρά των Εναγομένων μαθαίνει για το γεγονός του ούτω καλουμένου βομβαρδισμού και τη «θυσία» των συγκεκριμένων προσώπων, από την εν λόγω εκπομπή στο Alter. Επίσης, προκύπτει ότι οι Εναγόμενοι γνωρίζουν τους Ενάγοντες και προβαίνουν στην διοργάνωση των περαιτέρω εκδηλώσεων μετά την εκπομπή αυτή και ως έναυσμα αυτής. Τόνισε όμως ο Εναγόμενος ότι ουδέποτε είχαν οποιαδήποτε κακή πρόθεση ή πρόθεση εξαπάτησης, ό,τι έχουν πράξει το έχουν πράξει καλόπιστα, ότι οποιαδήποτε ποσά χρημάτων εισέπραξαν, μείον τα πραγματικά έξοδα, αποδόθηκαν, ως όφειλαν, στους αναξιοπαθούντες στρατιώτες. Όσον αφορά δε το επίδικο δημοσίευμα, ο ίδιος το προβάλλει ως καλόπιστη κριτική προς τους Ενάγοντες, από τη στιγμή που οι ίδιοι κατηγορήθηκαν άδικα απ' αυτούς. Παρατηρείται από τη πιο πάνω παράθεση του Τεκμηρίου 13 αλλά και των ονομάτων που φαίνονται στο μνημείο, ότι πρόκειται για τα ίδια ονόματα για τα οποία ομιλεί ο δημοσιογράφος κ. Χαρδαβέλλας στην εκπομπή του, στην οποία μάλιστα φιλοξενεί και δίνει λόγο στον Πατεράκη, του οποίου ο ρόλος ποτέ δεν ξεκαθαρίστηκε. Αφού λοιπόν η πηγή πληροφόρησης για την ύπαρξη και «την θυσία» αυτών των ατόμων προέρχεται από ανεξάρτητη των Εναγομένων πηγή, πώς θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί δόλο εκ μέρους τους να παρουσιάσουν και κατασκευάσουν τέτοιο γεγονός. Είναι απορίας άξιο δε πως ο ρόλος του Πατεράκη και οι θέσεις που προεβλήθηκαν απ' αυτόν δεν προβλημάτισε περαιτέρω τους Ενάγοντες αφού τόσο η πλευρά τους όσο και η πλευρά των Εναγομένων δεν είχε a priori σχέση μ' αυτόν. Αν αυτή η αφετηρία του κατ' ισχυρισμό δόλου δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί, αναρωτιέται κανείς πώς μπορεί να στοιχειοθετηθεί ο υπόλοιπος κορμός των γεγονότων που επικαλούνται οι Ενάγοντες, αφού ο πυρήνας της κακοβουλίας που αποδίδουν στους Εναγόμενους είναι η εξαρχής εκπόνηση σχεδίου «παραχάραξης της ιστορίας» και της παραπλάνησης τους ως Συλλόγου και ως προσώπων ώστε να εμπλακούν στο όλο σκηνικό των δρώμενων με σκοπό την δόλια αποκομιδή κέρδους από τον έρανο ή επαύξησης του κύρους των Εναγομένων ως εκ της συμμετοχής των Εναγόντων στις εκδηλώσεις αυτές. Όμως, η ύπαρξη του ψεύτικου αυτού γεγονότος όχι μόνο ως βομβαρδισμού αλλά και ως απώλειας ζωής των συγκεκριμένων ατόμων κατά τους αγώνες της Κύπρου δεν έχει καταδειχθεί ότι προήλθε αρχικά και πρωτογενώς από τους Εναγομένους ώστε να μπορεί να τους αποδοθεί δόλος ή δόλιο σχέδιο ή προσπάθεια παραχάραξης της ιστορίας. Είναι πραγματικά αξιοπερίεργο - και αυτό ισχύει και για τις δυο πλευρές - το πώς τόσο αψήφιστα, επιπόλαια και βιαστικά οι διάδικοι θεώρησαν ως δεδομένα αυτά που άκουσαν είτε σε μια εκπομπή είτε άλλως πως. Η καταπληκτική ευκολία «που μπήκαν στην σκηνή» χωρίς στοιχειώδη ιστορική έρευνα προκαλεί ερωτηματικά κατά πόσον η επιδίωξη πρόκλησης απάτης ή παραχάραξης μπορεί να αποδοθεί στους Εναγόμενους, αφού και οι δυο πλευρές φαίνεται να «παγιδεύθησαν» στον ίδιο ιστό, χωρίς γνώση γεγονότων και έλεγχο αυτών που τους παρουσιάσθηκαν. Με βάση τη νομολογία, αφ' ης στιγμής το επικαλούμενο αγώγιμο δικαίωμα αφορά αδίκημα που υπάρχει και στα πλαίσια του Ποινικού Δικαίου, όπως εν προκειμένω, το βάρος της απόδειξης είναι ιδιαίτερα αυστηρό. Η παρούσα υπόθεση ως έχουσα πυρήνα αξίωσης αυτό της απάτης και/ή της οικειοποίησης χρημάτων που αποτελούν και ποινικά αδικήματα, πρέπει να ιδωθεί κάτω από τις αρχές που διαφαίνονται με σαφήνεια στην υπόθεση Λειβαδιώτη ν. Raluka O. Μιχαήλ
(1999)1 Α.Α.Δ.
- Έχω προβληματιστεί για την υπόθεση αυτή. Όπως έχω αναφέρει ήδη, η εντέλει αποκρυστάλλωση των θέσεων των δυο πλευρών, επί των γεγονότων αυτών καθ' αυτών δεν φαίνεται εντέλει να είναι ιδιαίτερα διιστάμενη, τουλάχιστον ως προς την αφετηρία της. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει αμέσως πιο πριν και στη βάση της αυστηρής προσέγγισης της νομολογίας για τέτοιας φύσεως αγώγιμα δικαιώματα, δεν έχω πειστεί ότι ακριβώς η μαρτυρία, απογυμνούμενη από κρίσεις και υποθέσεις, έχει εκείνη τη δυναμική που θα μπορούσε να στοιχειοθετήσει οποιοδήποτε ισχυρισμό για δόλο, απάτη και παραπλάνηση είτε εκ της απαίτησης είτε εκ της ανταπαίτησης. Αυτό, παρασύρει σε αποτυχία και τις ίδιες τις αξιώσεις για δυσφήμιση, αφού είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις θέσεις για δόλο. Η επιστολή του Εναγομένου 3 ημερομηνίας 10.8.2008 που εκπορεύεται και από τους πέντε Εναγομένους, Τεκμ.70 - ακριβώς αναφέρεται στα ίδια τα γεγονότα της εκπομπής και είναι συναφής με άλλη επιστολή εκ μέρους των Εναγόντων (Τεκμ.70Α) η οποία δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα με την επιστολή των Εναγομένων και αποτελεί σχόλια επί των θεμάτων αυτών που ακριβώς οι Ενάγοντες δεν απέδειξαν και συνδέονται με τους Εναγόμενους ως προς τον κατ' ισχυρισμό δόλο και απάτη ή την συνωμοσία τους να χρησιμοποιήσουν ένα τω όντι ανύπαρκτο γεγονός για δικό τους όφελος με πρόθεση εξαπάτησης. Χαρακτηριστικό είναι ότι το Δικαστήριο δεν διαθέτει οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία για την αλήθεια των περιεχομένων των επιστολών που αντηλλάγησαν μεταξύ των διαδίκων, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στον Ελεύθερο Τύπο. Και αναρωτιέται κανείς για ποιο λίβελο μπορεί κάποιος να ομιλεί αφού παρατίθενται και οι δυο επιστολές με τον ίδιο τρόπο; Η αδυναμία πρόσδοσης κακής πρόθεσης και δόλου σε οποιοδήποτε των διαδίκων, έχει καταλυτικό αποτέλεσμα και για τη προβαλλόμενη θέση εκατέρωθεν δυσφημήσεων, αφού παρά τη διαπίστωση ότι δεν υπήρξε ο επίδικος βομβαρδισμός και η επικαλούμενη «θυσία» των αναφερομένων προσώπων, η «ανάδειξη» τους στο κοινό δεν μπορεί να αποδοθεί στους Εναγόμενους ως τους εμπνευστές ενός δόλιου σχεδίου για καταστρατήγηση της ιστορίας ή για εξαπάτηση των Εναγόντων. Η δε απόδοση θεραπείας αναγνωριστικής φύσεως (ως το σχετικό παρακλητικό) δεν μπορεί να αποτελέσει ανεξάρτητη βάση αγωγής. Είναι χαρακτηριστικό ακόμη ότι οι ίδιοι οι Ενάγοντες αναμειγνύουν κατά μη πρόσφορο τρόπο τους υποστηρικτικούς ισχυρισμούς για παράλληλα αγώγιμα δικαιώματα (βλ. Λεωνίδου ν. Σπυριδάκη, Π.Ε. 64/09, ημερομηνίας 19.7.2012 στην οποία δηλώθηκε ότι τέτοια υποστηρικτικά γεγονότα δεν πρέπει να αναμειγνύονται). Εξάλλου στην ανυπαρξία αποτελεσματικής μαρτυρίας για τα θέματα που συνιστούσαν το προβαλλόμενο δόλο και τα λοιπά συναφή δεν θα μπορούσε το Δικαστήριο να εξετάσει τις θέσεις για καλόπιστη ή κακόπιστη κριτική επί γεγονότων που δεν αποδείχθηκαν. Αναφορικά με την εκδήλωση στο Four Seasons είναι δεδομένη η απόδοση κάποιων ποσών σε συγκεκριμένα πρόσωπα και δεν χρειάζεται, ως εκ τούτου, να επαναληφθούν. Προκύπτει πάντως ότι δόθηκε σε αυτά τα πρόσωπα συνολικό ποσό €64.631,00 με τις λεπτομέρειες που παρουσιάζονται στη παράγραφο 45 της Έκθεσης Υπεράσπισης. Η όλη εκδήλωση, όπως περιγράφηκε σχεδόν με τον ίδιο τρόπο και από τους δυο διάδικους, δεν μπορεί να περιοριστεί στα στεγανά του όρου έρανος. Ήταν μία εκδήλωση, στην οποία διάφορα πρόσωπα, τα οποία γνώριζαν κυρίως τους Εναγόμενους, έδωσαν κάποιες χορηγίες. Σε αυτή τη βάση δεν κρίνω ότι υπάρχει τέτοιο αυστηρό καθήκον προς αυτούς όπως το νοούν οι Ενάγοντες. Εξ άλλου επ' αυτής της πτυχής οι Εναγόμενοι - χωρίς παραδοχή ευθύνης - έχουν δεχθεί στις 5.6.2014 διάταγμα για αποκάλυψη με βάση την Δ.24 θ.
- Ερχόμενη τώρα στο ανεγερθέν μνημείο, το οποίο εμφανώς και περιέχει αναγραφή ανύπαρκτων ιστορικών στοιχείων, πρέπει να παρατηρήσω ότι οι αξιούμενες θεραπείες είναι στη βάση όχι της μη εξασφάλισης άδειας οικοδομής αλλά στη βάση της απάτης. Συνεπακόλουθα, δεν τίθεται θέμα απόδοσης θεραπείας είτε κατεδάφισης είτε άλλως πως σε σχέση με το ανεγερθέν μνημείο στην ιδιωτική περιουσία των Εναγομένων. Το θέμα της ύπαρξης ή μη άδειας οικοδομής ή έγκρισης του μνημείου ως τέτοιου, αφορά άλλη νομοθεσία και είναι πιθανόν η ύπαρξη του να παραβιάζει αυτή τη νομοθεσία. Όμως, το παρόν Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάζει κάθε θέμα ανεξάρτητα από την δικογραφία αφού ακριβώς στη βάση της δικογραφίας, που είναι «οι ράγες» των επιδίκων θεμάτων, η θεμελίωση της αξίωσης δεν περιλαμβάνει παράβαση της νομοθεσίας περί αδειών Οικοδομής ή ανέγερσης μνημείων και εξ αυτών αγώγιμο δικαίωμα των Εναγόντων. Δεν είναι έργο του Δικαστηρίου να εξετάζει γενικά θέματα έξω από την δικογραφία. Είναι ενδεχόμενα θέμα διερεύνησης από την αρμόδια Αρχή αναφορικά με την σχετική νομοθεσία που αφορά άδεια οικοδομής ή ανέγερσης μνημείου εάν και εφόσον το όλο ζήτημα τεθεί ενώπιον της. Η ανταπαίτηση των Εναγομένων κινείται σε παραπλήσια θέματα και επίσης δεν υπήρξε επιτυχής τεκμηρίωση της, μάλλον θα έλεγα ότι η όλη δικανική συμπεριφορά των Εναγομένων, κατέδειξε σημεία εγκατάλειψης της. Για τους λόγους που έχω εξηγήσει, θεωρώ ότι δεν παρέχεται καμία ευχέρεια του Δικαστηρίου για απόδοση θεραπειών είτε της απαίτησης είτε της ανταπαίτησης. (Βλ. Άριστος Αριστείδου ν. Σωτήρη Έλληνα (Κατασκευαί) ΛΤΔ
(1999)1 Α.Α.Δ. 28) Συνεπακόλουθα των πιο πάνω, η αγωγή και η ανταπαίτηση απορρίπτονται. Ενόψει της κοινής αποτυχίας και των δυο δικογράφων, θεωρώ ορθότερο να μην εκδοθεί διαταγή για έξοδα ούτε για την αγωγή ούτε την ανταπαίτηση. (Βλ. Α. Λοφίτης ν. Χρ. Δημητρίου κ.α.
(2000)1Β Α.Α.Δ. 1402). (Υπ.) ............. Τ. Ψαρά-Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής ./ΞΠ - ΙΜ Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Δόλος και δυσφήμηση cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο