Ebtisam Al Kawarit κ.α. ν. OMAR RASHID MUSTAFA κ.α., Αρ. Αγωγής: 2003/11, 10/6/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A240 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2003/11 Μεταξύ:
- Ebtisam Al Kawarit, εκ Hara Συρίας
- Fadi Al Barakat ανήλικος διά της φυσικής μητέρας και κηδεμόνας του Ebtisam Al Kawarit, εκ Hara Συρίας
- Monaf Al Barakat ανήλικος διά της φυσικής μητέρας και κηδεμόνας του Ebtisam Al Kawarit, εκ Hara Συρίας
- Malek Al Barakat ανήλικος διά της φυσικής μητέρας και κηδεμόνας του Ebtisam Al Kawarit, εκ Hara Συρίας Εναγόντων και
- OMAR RASHID MUSTAFA
- Α. ΠΑΣΧΑΛΗΣ & Γ. ΜΠΕΡΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ
- Γιώργος Τρύφωνος
- ALEXANDER DEMETRIOU & SONS LTD Εναγόμενων ---------------------- Μονομερής αίτηση ημερομηνίας 11.4.2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10.6.2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγοντες 1 μέχρι 4: κα Α. Ξυψιτή (για ν' ακούσει απόφαση κα Ευαγγέλου) Για εναγόμενος 2 και 4: καμιά εμφάνιση Α Π Ο Φ Α Σ Η Συνεπεία εργατικού ατυχήματος που έγινε στη Λεμεσό στις 9.5.2009 και περί ώρα 1000, δύο εργαζόμενοι, (για ό, τι μας αφορά, ο Mansour Al Barakat Ahmad), αμφότεροι από τη Συρία, ενώ βρίσκονταν σε εξέδρα ανυψωτικού μηχανήματος και ασχολούνταν με εξωτερικούς ελαιοχρωματισμούς σε υπό ανέγερση πολυκατοικία, έπεσαν και βρήκαν ακαριαίο θάνατο, όταν η εξέδρα αποσυνδέθηκε από το μηχάνημα και έπεσε από ύψος 11 περίπου μέτρων. Η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε από τη σύζυγο του πιο πάνω αποβιώσαντα καθώς και από τα τρία ανήλικα παιδιά τους, εναντίον του εναγόμενου 1, υπό την ιδιότητά του ως υπεργολάβου - εργοδότη του αποβιώσαντα, εναντίον των εναγόμενων 2, υπό την ιδιότητά τους ως των κυρίως εργολάβων και ιδιοκτητών της υπό ανέγερση πολυκατοικίας στην οποία συνέβηκε το επίδικο εργατικό ατύχημα, εναντίον του εναγόμενου 3, υπό την ιδιότητά του ως ιδιοκτήτη και χειριστή του τηλεσκοπικού ανυψωτικού μηχανήματος επί του οποίου βρισκόταν ο αποβιώσαντας στον ουσιώδη χρόνο και τέλος, εναντίον των εναγόμενων 4, υπό την ιδιότητά τους ως των εισαγωγέων του εν λόγω μηχανήματος καθώς και της εξέδρας επί της οποίας βρισκόταν και ασχολείτο με την εργασία του ο αποβιώσαντας κατά τον ίδιο χρόνο. Αποτελεί θέση των εναγόντων ότι το επίδικο εργατικό ατύχημα συνεπεία του οποίου προκλήθηκε ο θάνατος του πιο πάνω αποβιώσαντα οφείλεται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια και/ή στην παράβαση των νομικών καθηκόντων των εναγόμενων και/ή των αντιπροσώπων και/ή υπαλλήλων τους (οι σχετικές λεπτομέρειες εκτίθενται στην παράγραφο 13 της έκθεσης απαίτησης). Με την αγωγή τους οι ενάγοντες αξιώνουν εναντίον των εναγόμενων διάφορα ποσά, ωστόσο, στο τέλος περιορίστηκαν (πολύ ορθά κατά τη γνώμη μου) στην αξίωση για το ποσό των €17.086,00, λόγω απώλειας (bereavement) καθώς και στην αξίωση για το ποσό των €1.150,00, που είναι τα έξοδα μεταφοράς της σορού του αποβιώσαντα στην πατρίδα του. Οι αγωγή επιδόθηκε μόνο στους εναγόμενους 2 και
- Οι εναγόμενοι 2, στις 10.6.2011 καταχώρησαν εμφάνιση, μα όχι και υπεράσπιση, εντός της ταχθείσας από του Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας προθεσμίας. Παρεμβάλλεται στο σημείο αυτό, ότι οι ενάγοντες, στις 3.1.2013 καταχώρησαν έκθεση απαίτησης. Συνεπεία της παράλειψης των εναγόμενων 2 να καταχωρήσουν υπεράσπιση, στις 27.8.2013 τούς δόθηκε η προβλεπόμενη δυνάμει της Δ.26 Θ.13
(1)ειδοποίηση του Πρωτοκολλητή, με την οποία τους ζητήθηκε να καταχωρήσουν την υπεράσπισή τους εντός 14 ημερών. Με την ίδια ειδοποίηση, ο Πρωτοκολλητής τούς ενημέρωσε ότι σε περίπτωση παράλειψης συμμόρφωσής τους, δυνατό να εκδοθεί απόφαση εναντίον τους. Επειδή παρέλειψαν να συμμορφωθούν, στις 28.1.2014 η αγωγή τέθηκε ενώπιόν μου, οπότε, σε εφαρμογή της Δ.26 Θ.13
(2)την όρισα για απόδειξη, αρχικά, στις 21.2.2014 και ακολούθως στις 11.4.
- Την ημέρα αυτή, οι ενάγοντες καταχώρησαν και την υπό κρίση μονομερή αίτηση, με την οποία ζητούν την έκδοση απόφασης εναντίον και των εναγόμενων 4, επειδή παρέλειψαν να καταχωρήσουν εμφάνιση εντός της ταχθείσας από τους Θεσμούς προθεσμίας, από τις 4.1.2013 που τους επιδόθηκε πιστό αντίγραφο του κλητηρίου εντάλματος της αγωγής. Την ίδια μέρα, οι ενάγοντες απέσυραν την αγωγή εναντίον των εναγόμενων 1 και 3, άνευ βλάβης, λόγω μη επίδοσης. Οι ενάγοντας προχώρησαν σε απόδειξη της απαίτησής τους εναντίον των εναγόμενων 2 και 4, με μία ένορκη δήλωση (τεκμήριο 1) που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο από την ευπαίδευτη δικηγόρο τους. Σ' αυτή προέβηκε εκ μέρους τους και κατόπιν εξουσιοδότησής τους ο Ibrahim A. Dawood, συγγενής της ενάγουσας 1 που είναι κάτοικος Κύπρου για πολλά χρόνια και παντρεμένος με Κύπρια. Όλα αυτά αναφέρονται από τον ίδιο στην παράγραφο 1 της εν λόγω ένορκης δήλωσης, στην οποία επισυνάπτονται και διάφορα τεκμήρια. Από την ενώπιόν μου - αναντίλεκτη - μαρτυρία, η οποία συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγόντων βρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον ουσιώδη χρόνο (μέρος των οποίων ήδη έχουν αναφερθεί) είναι τα εξής: Η ενάγουσα 1 είναι σύζυγος του αποβιώσαντα Mansour Al Barakat Ahmad από τη Συρία και οι ενάγοντες 2, 3 και 4, ηλικίας 15, 13 και 6 ετών αντίστοιχα στον ουσιώδη χρόνο, παιδιά τους. Στις 9.5.2009 και περί ώρα 10:00, ο πιο πάνω αναφερόμενος καθώς και ακόμη ένα άτομο, ενώ βρίσκονταν σε εξέδρα ανυψωτικού μηχανήματος και ασχολούνταν με εξωτερικούς ελαιοχρωματισμούς σε υπό ανέγερση πολυκατοικία στη Λεμεσό, με κυρίως εργολάβους και ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας τους εναγόμενους 2, έπεσαν και βρήκαν ακαριαίο θάνατο, όταν η εξέδρα αποσυνδέθηκε από το μηχάνημα και έπεσε από ύψος 11 περίπου μέτρων. Επισημαίνεται ότι τις εργασίες ελαιοχρωματισμών είχε αναλάβει από τους εναγόμενους 2 και εκτελούσε ως υπεργολάβος ο εναγόμενος 1, που ήταν και ο εργοδότης του αποβιώσαντα στον ουσιώδη χρόνο, ενώ, ο εναγόμενος 3 ήταν ιδιοκτήτης και χειριστής του τηλεσκοπικού ανυψωτικού μηχανήματος και οι εναγόμενοι 4, εισαγωγείς και προμηθευτές του καθώς και της εξέδρας επί της οποίας βρισκόταν και εργαζόταν ο αποβιώσαντας κατά τον ίδιο χρόνο. Όσα ακολουθούν είναι από την έκθεση διερεύνησης του επίδικου ατυχήματος, την οποία υπογράφει ο επιθεωρητής εργασίας Ευάγγελος Σωκράτους (βλ. το τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση του Ibrahim A. Dawood (ανωτέρω)). Από αυτά αναδεικνύεται και η αιτία πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος που είχε ως αποτέλεσμα τον ακαριαίο θάνατο και του αποβιώσαντα Mansour Al Barakat Ahmad: «Το τηλεσκοπικό είχε 3 τηλεσκοπικές κεραίες. Στο άκρο της τελευταίας κεραίας υπήρχε φορέας «carriage», στον οποίο μπορούσε να προσαρτηθεί εναλλάξιμος εξοπλισμός «attachments» όπως εξέδρες ανύψωσης προσώπων, περόνες «forks» για ανύψωση παλετών, κάδος «bucket» για μεταφορά άμμου, χώματος κλπ. και μπορούσε να τον ανυψώνει σε ύψος μέχρι 17 μέτρα. Στο φορέα (carriage), μεταξύ άλλων υπήρχε και ο υδραυλικός πίρος αγκύρωσης του εκάστοτε εναλλάξιμου εξοπλισμού, φωτ. 9, 1Α ο οποίος κινείτο με την επενέργεια υδραυλικής πίεσης. Η διαδρομή του πίρου ήταν 4 εκ. Η συνήθης θέση του πίρου ήταν προς τα έξω, αφού πιεζόταν από ελατήριο, ώστε να εφαρμόζει στην ειδική υποδοχή που βρίσκεται στον εναλλάξιμο εξοπλισμό. Φωτ. 19, 2Α, 4Α, 8Α. Ο πίρος κινείτο προς τα μέσα από τον χειριστή στη διαδικασία σύνδεσης και αποσύνδεσης του εναλλάξιμου εξοπλισμού. Η διαδικασία αυτή προϋπόθετε τη σύνδεση του εύκαμπτου σωλήνα παροχής υδραυλικής πίεσης στον πίρο (μαρκούτσι), στο ενεργό υδραυλικό κύκλωμα και αποσύνδεσης του από το νεκρό (αδρανές) σημείο. Φωτ.7Α. ................................... «Η εξέδρα εργασίας αποτελείτο από δύο βασικά μέρη. Την εξέδρα για τη μεταφορά ατόμων και φορτίου και το μηχανισμό στήριξης και περιστροφής της, φωτ.
- Η εξέδρα είχε μήκος 228 εκ. αλλά υπήρχε δυνατότητα επέκτασης της κατά 112 εκ. σε κάθε πλευρά αφού είχε δύο αναδιπλούμενες προεκτάσεις. Είχε πλάτος 93 εκ. και κιγκλίδωμα ύψους 110εκ. Η εξέδρα δεν έφερε χειριστήρια χειρισμού των σχετικών κινήσεων για την άνοδο, την κάθοδο και τη μετακίνηση της σε σχέση προς το τηλεσκοπικό. Ο μηχανισμός στήριξης της εξέδρας περιελάμβανε δύο άγκιστρα σε σχήμα «Π» στο πάνω μέρος σε απόσταση 40 εκ. το ένα από το άλλο (φωτ. 8, 18), και μία υποδοχή στο κάτω μέρος διαμέτρου 32 mm στην οποία εφάρμοζε ο πίρος αγκύρωσης, φωτ. 18,
- Η εξέδρα είχε τη δυνατότητα οριζόντιας περιστροφής κατά 90˚ σε κάθε πλευρά (δεξιά-αριστερά), με τη βοήθεια υδραυλικού συστήματος περιστροφής. Φωτ. 8, 12Α και 15Α ...............................
- Παρατηρήσεις - Διαπιστώσεις: Οι παρατηρήσεις βασίζονται στην επιτόπου εξέταση της σκηνής σε συνδυασμό με πληροφορίες που έχουν ληφθεί καθώς και στις εξετάσεις και ελέγχους που έγιναν στο μηχάνημα και την εξέδρα. 7.1 Η σύνδεση της κεραίας του τηλεσκοπικού με την εξέδρα επιτυγχανόταν με τα άγκιστρα στήριξης «Π» που υπήρχαν στο πάνω μέρος της εξέδρας (βλέπε φωτ. 18, 19) και με πίρο που υπήρχε στο κάτω μέρος του φορέα «carriage» του τηλεσκοπικού ο οποίος κινούνταν με υδραυλικό σύστημα (βλέπε φωτ. 5, 7, 8, 9). Ο πίρος κινείτο προς τα μέσα με υδραυλική πίεση και εξερχόταν - εισερχόταν στην εισδοχή που υπήρχε στο κάτω μέρος της εξέδρας με ελατήριο «σούστα». Λεπτομέρειες φαίνονται στις σελίδες 27/151 και 74/151 του εγχειριδίου χειρισμού και συντήρησης του ανυψωτικού MERLO που επισυνάπτονται ως Παραρτήματα 8 και 9 καθώς και στις φωτογραφίες 5, 7, 8, 9, 10 και 1Α έως 13Α. 7.1.1 Κατά την εξέταση του τηλεσκοπικού στη σκηνή του ατυχήματος διαπιστώθηκε ότι ο πίρος κινήθηκε 1 εκ. μόνο αντί 4 εκ. που είναι η κανονική διαδρομή που εκτελεί. Αυτό σημαίνει ότι ο πίρος είχε ελάχιστα εισχωρήσει στην εισδοχή (2-3 mm). 7.1.2 Κατά τις εξετάσεις που έγιναν στον Κεντρικό Αστυνομικό Σταθμό φάνηκε ότι η διαδρομή του πίρου άλλαζε/διαφοροποείτο ανάλογα με τον βαθμό σύνδεσης/σφιξίματος των μαρκουτσιών. Για να εκτελούσε την πλήρη διαδρομή των 4 εκ. έπρεπε να γινόταν χρήση «κάβουρα» για να σφίξει δυνατά. 7.1.3 Η σύνδεση του τηλεσκοπικού με την εξέδρα, συνήθως, δεν γινόταν με τη πρώτη προσπάθεια, διότι απαιτείτο η απόλυτη ευθυγράμμιση του πίρου με την εισδοχή της εξέδρας. Ο χειριστής, από τη θέση του οδηγού, δεν έβλεπε τα δύο σημεία που έπρεπε να ταυτιστούν/ευθυγραμμίσουν, γι' αυτό υπολογίζοντας «με το μάτι», υπήρχε πιθανότητα να προσπαθούσε 5-6 φορές μέχρι να ακούσει τον πίρο να εξέρχεται και να εισέρχεται στην εισδοχή. Αφού γινόταν αυτό, ο χειριστής υπερύψωνε λίγο την εξέδρα και ταυτόχρονα την «κόντραρε» με το έδαφος έτσι ώστε να πεισθεί ότι έγινε καλή σύνδεση και η εξέδρα στηριζόταν στο ανυψωτικό. Ακολούθως ο χειριστής κατέβαζε την εξέδρα προς τα κάτω και κατεβαίνοντας από τη θέση του οδηγού, αποσύνδεε το «μαρκούτσι» του πίρου από το ενεργό υδραυλικό κύκλωμα και το τοποθετούσε στο νεκρό σημείο φωτ.
- Μετά σύνδεε τα «μαρκούτσια» της εξέδρας με το ενεργό υδραυλικό κύκλωμα του ανυψωτικού έτσι ώστε να έχει τη δυνατότητα να περιστρέφει την εξέδρα είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά. Φωτ.5Α και 16Α. 7.1.4 Από την πιο πάνω θέση ο χειριστής δεν μπορούσε να παρατηρήσει και διαπιστώσει οπτικά αν ο πίρος μπήκε πλήρως ή μερικώς στην εισδοχή της εξέδρας. Αυτό δυσχεραινόταν λόγω της θέσης (πολύ χαμηλά στο έδαφος) και λόγω του σχήματος της εισδοχής (Βλέπε φωτ. 8Α). 7.2 Σύμφωνα με εγχειρίδιο παρόμοιας εξέδρας που μας έδωσε ο εισαγωγέας και που προορίζεται για ανύψωση προσώπων, υπάρχει δεύτερος, ισχυρός άξονας, ο οποίος τοποθετείται με το χέρι και προστατεύει από τυχαία αποσυναρμολόγηση ή αποσύνδεση (στο εξής θα αναφέρεται ως «μηχανισμός διασφάλισης σύνδεσης»). Στην προκείμενη περίπτωση της εξέδρας του ατυχήματος δεν υπήρχε πρόνοια, ούτε οι σχετικές υποδοχές για τοποθέτηση του ως άνω δεύτερου άξονα, παρόλο ότι ο κατασκευαστής τοποθέτησε σημάνσεις επί της εξέδρας που δείχνουν ότι μπορεί να ανυψώσει άτομα (μέχρι 3) συνολικού βάρους 300 κιλών και υποδεικνύει ότι τα άτομα πρέπει να προσδένονται με ζώνες ασφάλειας (βλέπε φωτ. 21). Λεπτομέρειες φαίνονται στο σχήμα 5 του Παραρτήματος 7 και στις φωτογραφίες 1Β, 2Β, 3Β, 4Β και 5Β από παρόμοιο τηλεσκοπικό και εξέδρα που ο ίδιος εισαγωγέας πούλησε στον κ. Ανδρέα Γαρπόζη από τη Λεμεσό. Το τηλεσκοπικό είναι τύπου MERLO ROTO 40.25 MCSS και η εξέδρα TREEMME, Model PTEX.RCR ZM2, με SERIAL NO 3M0035920115, κατασκευής 2008, Ευρωπαϊκών Προδιαγραφών, δηλαδή διαθέτουν και τα δύο σήμανση συμμόρφωσης CE. 7.3 Τόσο το τηλεσκοπικό όσο και η εξέδρα εργασίας έφεραν σημάνσεις CE, που υποδηλούν συμμόρφωση με τις σχετικές διαδικασίες των Ευρωπαϊκών Οδηγιών (Ευρωπαϊκές Προδιαγραφές Ασφάλειας και Υγείας για προϊόντα) (βλέπε φωτ. 20). Όμως δεν υπήρχε Δήλωση Συμμόρφωσης ΕΚ «declaration of conformity» του κατασκευαστή για την εξέδρα, ούτε υπήρχαν οδηγίες χρήσης και ασφάλειας στην Ελληνική γλώσσα. 7.4 Η εξέδρα δεν έφερε χειριστήρια χειρισμού των σχετικών κινήσεων για την άνοδο, την κάθοδο και τη μετακίνηση της σε σχέση προς το τηλεσκοπικό. 7.5 Εισαγωγέας και προμηθευτής του μηχανήματος και της εξέδρας που εμπλάκηκε στο ατύχημα ήταν η εταιρεία ALEXANDER DEMETRIOU & SONS LTD. 7.6 Στο χώρο του ατυχήματος δεν βρέθηκαν ζώνες ασφαλείας. 7.7 Η μια προέκταση της εξέδρας ήταν ανοικτή ενώ η άλλη ήταν κλειστή. Αυτό μετατόπιζε το κέντρο βάρους της και δημιουργούσε ροπή ανατροπής στο σημείο σύνδεσης της με το μηχάνημα (βλέπε φωτ. 12, 13, 16, 17 και 21). 7.8 Το τηλεσκοπικό ήταν σταθμευμένο πολύ κοντά στη δυτική πλευρά της πολυκατοικίας, η επιφάνεια του δαπέδου ήταν από σκυρόδεμα, επίπεδη και ο χώρος ήταν καθαρός (βλέπε φωτ. 1 και 2). 7.9 Το ύψος της πολυκατοικίας είναι 11.90 μέτρα και η εξέδρα πριν την πτώση ήταν στον 3ο όροφο περίπου στα 11 μέτρα, πολύ κοντά στην οροφή. 7.10 Η καταπακτή μέσω της οποίας γινόταν η πρόσβαση προς την οροφή της πολυκατοικίας ήταν κλειστή (βλέπε φωτ. 26) (δεν υπάρχει κλιμακοστάσιο). 7.11 Ο εργολάβος ήταν ενήμερος για τις πρόνοιες της νομοθεσίας, είχε αποστείλει στις 19/2/2008 το έντυπο της εκ των προτέρων Γνωστοποίησης, το εργοτάξιο παρουσίαζε αρκετά καλή εικόνα και δεν είχε επιθεωρηθεί από Επιθεωρητή Εργασίας προηγουμένως. 7.12 Για την εκτέλεση των εργασιών, ετοιμάστηκε από τον εργολάβο και υπήρχε διαθέσιμο στο εργοτάξιο Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας. 7.13 Ο υπεργολάβος ελαιοχρωματιστής Omar Rashid Moustafa που ήταν ο εργοδότης των θυμάτων, δεν είχε στη διάθεση του Γραπτή Εκτίμηση των Κινδύνων ούτε Πιστοποιητικό Ασφάλισης Ευθύνης Εργοδότη, ούτε αριθμό μητρώου εργοδότη, παρόλο ότι ο ίδιος παραδέχεται ότι κατά καιρούς απασχολούσε υπάλληλους, ενώ δήλωσε άγνοια για τη παρουσία του Mohamed Jehad επί της εξέδρας. Είναι αλλοδαπός, αιτητής πολιτικού ασύλου και δεν είχε επιθεωρηθεί προηγουμένως. Προσπαθούσε να δημιουργήσει δική του εταιρεία και στις 8/5/2009 υπέβαλε στον Έφορο Εταιρειών αίτηση για εγγραφή εταιρείας, η οποία εγκρίθηκε στις 14/5/2009 με την ονομασία R. S. FIORA CONSTRUCTION LTD. 7.14 Η εταιρεία Α. ΠΑΣΧΑΛΗΣ & Γ. ΜΠΕΡΟΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ που είναι ο κύριος εργολάβος, είχε στη διάθεση της Πιστοποιητικό Ασφάλισης Ευθύνης Εργοδότη της ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ που λήγει στις 4/2/2010.» Υπεισέρχομαι τώρα στη νομική πτυχή της υπόθεσης. Το άρθρο 13 του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμου 89
(1)/96 διαλαμβάνει τις γενικές υποχρεώσεις των εργοδοτών, οι οποίες διασφαλίζουν την ασφάλεια, υγεία και ευημερία στην εργασία όλων των εργοδοτουμένων τους. Το εδάφιο
(16)του εν λόγω άρθρου προνοεί ότι: «
(16)Στην περίπτωση που εργοδότης (α) επιτρέπει σε άλλο εργοδότη ή σε άλλο αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο να διεξάγει εργασίες στο υποστατικό, στην επιχείρηση, ή στην εγκατάστασή του, ή (β) αναθέτει τη διεξαγωγή μέρους των εργασιών του σε άλλο εργοδότη ή σε άλλο αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο, τότε ο εργοδότης αυτός πρέπει, καθόσον είναι εύλογα εφικτό, πριν τη διεξαγωγή ή την ανάθεση τέτοιας εργασίας να׃ (
- i)βεβαιώνεται ότι ο άλλος εργοδότης ή το άλλο αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο, ανάλογα με την περίπτωση, θα είναι σε θέση να εφαρμόσει, ή να διατηρήσει τουλάχιστον τα ίδια επίπεδα ασφάλειας και υγείας στην εργασία που ισχύουν στο υποστατικό, στην επιχείρηση ή στην εγκατάστασή του. (
- ii)διασφαλίζει ότι ο άλλος εργοδότης ή το άλλο αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο διαθέτει, ανάλογα με την περίπτωση, κατάλληλο σύστημα ασφάλειας ή διαχείρισης των κινδύνων, καθώς και κατάλληλες και επαρκείς γραπτές εκτιμήσεις κινδύνου· (iii) βεβαιώνεται ότι ο άλλος εργοδότης ή το άλλο αυτοεργοδοτούμενο πρόσωπο, ανάλογα με την περίπτωση, διαθέτει τις επαρκείς γνώσεις και την πείρα, καθώς και τα αναγκαία έγγραφα, άδειες ή πιστοποιητικά για τη διεξαγωγή της εργασίας». Καθόλα σχετικό είναι και το άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, που διαλαμβάνει ότι: «
- Αμέλεια συvίσταται- (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεv θα τελoύσε λoγικό συvετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελoύσε ή (β) στηv παράλειψη καταβoλής τέτoιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματoς, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματoς αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια». Σύμφωνα με τη Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ 1989 1 (Ε) Α.Α.Δ.453: «Βασικό χαρακτηριστικό της αµέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και µπορούσε στις δοσµένες περιστάσεις να καταβάλει για να µην προκαλέσει ζηµιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του "µέσου συνετού ανθρώπου" και του "πλησίον" διαγράφουν τα όρια της επιµέλειας της οποίας όφειλε να καταβάλει ο εναγόµενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμελείας ολοκληρώνεται µε το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιµέλειας πράξη µπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το καθήκον της προσήκουσας προσοχής περιλαµβάνει και την υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους υπαλλήλους του ασφαλές ή κατάλληλο σύστημα και τόπο εργασίας και να µην τους εκθέτει σε περιττούς κινδύνους. Τα δύο αυτά στοιχεία της προσήκουσας προσοχής συνιστούν και τα κριτήριά τους. Συστατικός όρος της έννοιας του µη αναγκαίου ή περιττού κινδύνου (unnecessary risk) είναι η έλλειψη πρόβλεψης ή ακόµα σωστής πρόβλεψης για το ζηµιογόνο αποτέλεσµα που όφειλε ή µπορούσε ο εργοδότης µε τη χρήση σωστών µέσων που είχε στη διάθεσή του, να αποφύγει. Χωρίς φυσικά να παραγνωρίζει κανείς ότι ο υπάλληλος δεν έχει ουσιαστικό λόγο στις διευθετήσεις του εργοδότη στο υπό συζήτηση θέµα. Το καθήκον του εργοδότη στο ζήτηµα αυτό έχει οριοθετήσει ο Λόρδος Wright µε την εξής παρατήρηση στην υπόθεση Nicholls v. Austin Leyton Ltd. [1946] 2 All E.R.
- "That the common law duty exists in proper cases in unquestionable. But it is limited to reasonable exercise of care and skill to guard against danger which as reasonable people, the employers ought to have anticipated."» Καθόλα σχετικές με το θέμα είναι και οι ακόλουθες επισημάνσεις από την υπόθεση Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ.423: Ο εργοδότης έχει καθήκον προς εκείνους που εργοδοτεί να λάβει λογικά μέτρα και φροντίδα για την ασφάλειά τους που υπαγορεύουν οι περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Σ' αυτά τα πλαίσια οφείλει να λαμβάνει υπόψη και την ανάγκη αποφυγής προβλεπτών κινδύνων. Τι ακριβώς απαιτεί η λογική φροντίδα που πρέπει να επιδείξει ο εργοδότης σε κάθε περίπτωση είναι ζήτημα πραγματικό και όχι νομικό. Το Δικαστήριο, για να απαντήσει στο σχετικό ερώτημα μπορεί να λάβει υπόψη οποιαδήποτε εισήγηση που θα κρίνει με το κριτήριο της κοινής λογικής ότι συνάδει με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Μέρος του γενικότερου καθήκοντος του εργοδότη αποτελεί και η υποχρέωσή του να παράσχει και διατηρεί το χώρο εργασίας ασφαλή. Ένα άλλο μέρος του ευρύτερου καθήκοντος που έχει είναι να εφαρμόσει ασφαλές σύστημα διεξαγωγής της εργασίας. Εκτενής ανάλυση των αρχών που διέπουν το θέμα γίνεται και στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Θ. Κυριάκου & Υιοί Λτδ
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 506, από την οποία και τα αποσπάσματα που ακολουθούν: «Για την έννοια των όρων "σύστηµα εργασίας" ("system of work") και "καθήκο υπόδειξης ασφαλούς συστήµατος εργασίας" ("duty to prescribe a safe system of work") παραπέµπουµε στις παραγ. 10 - 59 και 10 - 60 των Charlesworth & Percy on Negligence, 8η έκδοση: ................................. Σε ελληνική µετάφραση: "Έννοια του συστήµατος εργασίας. Ένα σύστηµα εργασίας είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή: (
- i)της οργάνωσης της εργασίας, (
- ii)του τρόπου µε τον οποίο σκοπείται η εκτέλεση της εργασίας, (iii) της σειράς παροχής οδηγιών (ειδικώς σε άπειρους εργάτες), (
- iv)της σειράς των γεγονότων, (ν) της λήψης προφυλάξεων για την ασφάλεια των εργατών και σε ποιά στάδια, (
- vi)του αριθμού των προσώπων που χρειάζονται για την εκτέλεση της εργασίας, (vii) του ρόλου που θα αναλάβει ο καθένας από τους εργοδοτουµένους, (viii) και της στιγμής κατά την οποία θα εκτελέσουν τους αντίστοιχους ρόλους τους. Καθήκο υπόδειξης ασφαλούς συστήµατος εργασίας. Αποτελεί ζήτηµα πραγματικό το κατά πόσο είναι απαραίτητο να προδιαγραφεί σύστηµα εργασίας κάτω από οποιεσδήποτε δοσµένες περιστάσεις. Όταν εξετάζεται ένα τέτοιο ζήτηµα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η φύση της εργασίας, δηλαδή το κατά πόσο αυτή χρειάζεται προσεκτική οργάνωση και επίβλεψη, προς το συμφέρον της ασφάλειας εκείνων που την εκτελούν, ή µπορεί να αφεθεί πειστικά από ένα συνετό εργοδότη στην φροντίδα των επί τόπου υπαλλήλων να την εκτελέσουν µε τρόπο λογικά ασφαλή. Ακολουθεί ότι ένας εργοδότης υπέχει καθήκον να υποδείξει σύστηµα εργασίας έστω και εάν πρόκειται για ένα και µόνο εγχείρημα, εάν κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο προς το συμφέρον της ασφάλειας."» Και λίγο παρακάτω αντλώντας καθοδήγηση από τη θεμελιακή όπως αποκαλείται υπόθεση General Cleaning Contractors Ltd ν. Christmas [1952] 2 All E.R. 1110, 1114: «Σε ελληνική µετάφραση: "Είναι, νομίζω, καλά γνωστό στους εργοδότες, και υπάρχει µαρτυρία στην παρούσα υπόθεση, ότι είναι καλά γνωστό στους εφεσείοντες ότι οι εργάτες πολύ συχνά, αν όχι συστηµατικά, δεν λαµβάνουν υπόψη τους κινδύνους τους οποίους συνεπάγεται η εργασία τους. Είναι δε γι' αυτό το λόγο που το κοινοδίκαιο απαιτεί ότι οι εργοδότες πρέπει να καταβάλλουν λογική φροντίδα να καθορίζουν ένα λογικά ασφαλές σύστηµα εργασίας. Οι εργοδότες δεν εξαιρούνται από αυτό το καθήκο από το γεγονός ότι οι εργάτες τους είναι έµπειροι και θα µπορούσαν, αν ήταν στη θέση των εργοδοτών, να εφαρµόσουν οι ίδιοι ένα λογικά ασφαλές σύστηµα εργασίας. Οι εργάτες δεν βρίσκονται στη θέση των εργοδοτών. Τα καθήκοντα τους δεν εκτελούνται µέσα στην ήρεµη ατµόσφαιρα του γραφείου µε τις συµβουλές των ειδικών. Πρέπει να παίρνουν τις αποφάσεις τους πάνω σε στενές βάσεις παραθύρων και άλλους τόπους κινδύνων και κάτω από περιστάσεις όπου οι κίνδυνοι σκιάζονται από την επανάληψη."» Στην Αλεξάνδρου και πάλι υιοθετείται και το απόσπασμα που ακολουθεί από την υπόθεση General Cleaning Contractors Ltd (ανωτέρω): «Σε ελληνική µετάφραση: 'To εγειρόµενο ζήτηµα είναι κατά πόσο οι εργοδότες υπέχουν καθήκον να δώσουν οδηγίες στους υπαλλήλους των ως προς τις προφυλάξεις που πρέπει να λαµβάνουν και να λαµβάνουν λογικά µέτρα για να διαπιστώνουν ότι εκτελούνται εκείνες οι οδηγίες. Πάνω σ' αυτό το ζήτηµα οι εργοδότες λέγουν ότι οι εργοδοτούµενοι τους είναι έµπειροι και είναι καλά ενήµεροι των συνεπαγόµενων κινδύνων και το ίδιο ικανοί όπως οι εργοδότες να σχεδιάσουν και λάβουν όλες τις αναγκαίες προφυλάξεις. Αυτό µπορεί να είναι έτσι αλλά, κατά την γνώµη µου, δεν αποτελεί ικανοποιητική απάντηση. Οσάκις το πρόβληµα διαφέρει από εργασία σε εργασία θα ήταν λογικό να αφεθεί ένα µεγάλο µέρος στον επί τόπου υπεύθυνο αλλά ο κίνδυνος σε αυτή την περίπτωση είναι τέτοιος που εµφανίζεται συνεχώς και καθίσταται αναγκαία η εγκαθίδρυση συστήµατος για αντιµετώπιση του. Οσάκις η πρακτική να αγνοείται ένας εµφανής κίνδυνος έχει µεγαλώσει δεν νοµίζω ότι είναι λογικό να αναµένεται από τον εργοδοτούµενο να πάρει την πρωτοβουλία επινόησης και χρησιμοποίησης προφυλάξεων. Είναι καθήκο του εργοδότη να εξετάσει την κατάσταση, να επινοήσει ένα κατάλληλο σύστηµα, να δώσει οδηγίες στους εργοδοτούµενους του ως προς το τί πρέπει να κάµουν, και να τους προμηθεύσει µε οποιαδήποτε εργαλεία που θα χρειαστούν - στην παρούσα περίπτωση αντικείµενα για να τεθούν στο κινητό πλαίσιο του παραθύρου για να το αποτρέψουν από του να κλείσει. ∆εν υπάρχει αμφιβολία ότι ο εργοδότης δεν µπορεί να είναι βέβαιος ότι οι εργάτες θα ενεργήσουν σύµφωνα µε τις οδηγίες του όταν εργάζονται µόνοι τους. αλλά αν ο εργοδότης κάµει ότι είναι λογικό για να διασφαλίσει ότι λειτουργεί το δικό του σύστηµα ασφαλείας θα εκπληρώσει την υποχρέωση του. Στην υπόθεση αυτή οι εργοδότες δεν φαίνονται να είχαν κάµει οτιδήποτε επειδή νόµιζαν ότι εδικαιούντο να αφήσουν την λήψη των προφυλάξεων στη διακριτική ευχέρεια των εργατών. Σε σχέση µε αυτό το ζήτηµα νοµίζω ότι έσφαλλαν και νοµίζω ότι δεν θα ελάµβανε χωράν αυτό το ατύχηµα εάν οι εργοδότες έκαµναν αυτά που κατά την κρίση µου έπρεπε να κάµουν"». Στην υπόθεση Κυριάκου ν. Caramondani Bros Ltd
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 219 αποτυπώνεται η νέα προσέγγιση της νομολογίας αναφορικά με την ευθύνη του εργοδότη να λαμβάνει λογικά μέτρα και φροντίδα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων του. Συνάγεται ότι σε αντίθεση με ό,τι αναφέρεται στη Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους (ανωτέρω), η ευθύνη του εργοδότη πια είναι απόλυτη, υπό την έννοια ότι το καθήκον του να προσφέρει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας από κινδύνους διευρύνεται κατά τρόπο ώστε να καλύπτει τόσο προβλεπτούς όσο και απρόβλεπτους κινδύνους. Ακολουθεί το σχετικό απόσπασμα: «Ένα από τα πιο σηµαντικά καθήκοντα του εργοδότη, που είναι απόλυτο, απέναντι στους υπαλλήλους του, είναι να τους παρέχει ασφαλή τόπο ή ασφαλές σύστηµα εργασίας. Η τάση της νοµολογίας τα τελευταία χρόνια ήταν η πλήρης εµπέδωση αυτής της προστασίας των εργαζοµένων. Άλλωστε όπως τόνισε ο Πικής, ∆., στην υπόθεση United Brick Works Ltd v. Ευαγγέλου
(1992)1 Α.Α.∆. 123: "Στην Κύπρο η προστασία των εργαζοµένων αποτελεί διακηρυγμένο συνταγματικό στόχο (Άρθρο 9) στο πλαίσιο εξασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου που αναμφίβολα περιλαμβάνουν και την ασφάλειά του στον τόπο της εργασίας του." Στην Αγγλία, όπου επικρατεί η ίδια τάση, ερμηνεύοντας σχετική νομοθετική πρόνοια στην υπόθεση Larner v. British Steel plc
(1993)ICR 551, το δικαστήριο έκρινε ότι το καθήκον του εργοδότη, που επέβαλλε η παραπάνω πρόνοια, ήταν να προσφέρει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας από κινδύνους, ανεξάρτητα αν αυτοί µπορούσαν να προβλεφθούν ή όχι. Η απόφαση επικροτήθηκε στην υπόθεση Mains ν. Uniroyal Englebert Tyres Ltd, ηµερ. 1/6/95, από το Court of Session (Εφετείο Σκωτίας). Έτσι η προβλεπτικότητα δε θεωρήθηκε απαραίτητο κριτήριο». Η διαχρονικότητα όλων των παραπάνω αρχών καταφαίνεται και από το απόσπασμα που ακολουθεί από την πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση L. P. Transbeton Ltd v. Σταύρου κ.ά.
(2009)1(Α) Α.Α.Δ. 304: «Η υποχρέωση επιµέλειας ενός εργοδότη προς τους εργοδοτουµένους του πηγάζει από το Άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικηµάτων Νόµου, Κεφ. 148, το οποίο βασίζεται στις αρχές του κοινού δικαίου. Ο εργοδότης έχει βασική υποχρέωση να µην εκθέτει τους εργοδοτούµενους του σε περιττούς ή µη αναγκαίους κινδύνους, να εργοδοτεί ικανό προσωπικό, να παρέχει ασφαλή εξοπλισμό, ασφαλές σύστηµα εργασίας και ασφαλή χώρο εργασίας (∆έστε: Χριστοφή κ.ά. v. Θεοδούλου κ.ά.
(2007)1 Α.Α.∆. 512). Η φύση του καθήκοντος επιµέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούµενους του αναλύεται και στο σύγγραµµα Clerk & Lindsell on Torts, 14η έκδοση, παράγραφοι 965-971, σελ. 578-
- Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστηµα εργασίας στους εργοδοτούµενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα µέτρα ασφάλειας που λαµβάνονται, ο αριθµός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται, είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούµενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων µέτρων παροχής συστήµατος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαµβανοµένων υπόψιν των κινδύνων που είναι κατ' ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρηµα (∆έστε: General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas [1953] A.C. 180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήµατος εργασίας, εκ µέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και µόνον παρέχοντας ασφαλές σύστηµα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα µέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστηµα επιτηρείται και εφαρµόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούµενους και επίσης κάποιας µορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήµατος εργασίας». Με υπαγωγή των γεγονότων που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση σ' όλες τις παραπάνω αρχές, στο ερώτημα κατά πόσο οι εναγόμενοι 2 και 4 φέρουν ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου εργατικού ατυχήματος και τον επακόλουθο θάνατο του αποβιώσαντα, η απάντηση είναι καταφατική. Για λόγους που ακολουθούν και οι δύο ευθύνονται, επειδή είναι ένοχοι τόσο αμέλειας όσο και παράβασης νομικών καθηκόντων. Ειδικότερα: Αρχίζοντας από τους εναγόμενους 4, η ευθύνη τους συνίσταται στα εξής: Υπό την ιδιότητά τους ως εισαγωγέων και προμηθευτών του τηλεσκοπικού ανυψωτικού μηχανήματος και της εξέδρας στην οποία βρισκόταν και εργαζόταν ο αποβιώσαντας στον ουσιώδη χρόνο, ο οποίος, όταν αποσυνδέθηκε η εξέδρα από το τηλεσκοπικό και έπεσε από ύψος 11 περίπου μέτρων, έπεσε και βρήκε ακαριαίο θάνατο, στη βάση όσων αναφέρονται στην έκθεση διερεύνησης του επίδικου ατυχήματος, ιδιαίτερα κάτω από τον τίτλο «Παρατηρήσεις - Διαπιστώσεις:» (βλ. το τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωση του Ibrahim A. Dawood (ανωτέρω)), ενώ γνώριζαν και/ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι το ανυψωτικό μηχάνημα, περιλαμβανομένης της εξέδρας ήταν ελαττωματικό, επομένως δεν έπρεπε να το προμηθεύσουν για χρήση σε κανένα, εντούτοις, το προμήθευσαν στον ιδιοκτήτη και χειριστή του στον ουσιώδη χρόνο - εναγόμενο
- Και με δεδομένο ότι το επίδικο ατύχημα και ο επακόλουθος θάνατος του αποβιώσαντα προέκυψαν κατά τη διάρκεια και συνεπεία της χρήσης του ανυψωτικού μηχανήματος, η ευθύνη τους, τόσο για το ατύχημα όσο και για το θάνατο του αποβιώσαντα στοιχειοθετείται πλήρως. Αυτό ισχύει και για τους εναγόμενους 2, οι οποίοι, ως εργοδότες σύμφωνα με το νόμο, υπό την έννοια ότι είχαν την ευθύνη για το χώρο εργασίας στον οποίο εργαζόταν ο αποβιώσαντας στον ουσιώδη χρόνο, αλλά και κύριοι εργολάβοι και ιδιοκτήτες της υπό ανέγερση πολυκατοικίας, στην οποία (για να επαναλάβω), ο αποβιώσαντας διεξήγαγε την εργασία που του είχε αναθέσει ο εναγόμενος 1, που με τη σειρά του ανέλαβε ως υπεργολάβος τους τις εργασίες ελαιοχρωματισμών, κατά παράβαση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από το άρθρο 13 του νόμου 89
(1)/96 (ανωτέρω) θεωρώ ότι παρέλειψαν να διασφαλίσουν την ασφάλεια του αποβιώσαντα στην εργασία του, υπό την εξής έννοια∙ ενώ ανάθεσαν στον εναγόμενο 1 υπό μορφή υπεργολαβίας τις εργασίες ελαιοχρωματισμών στην υπό ανέγερση πολυκατοικία τους, κατά παράβαση του εδαφίου
(16)του παραπάνω άρθρου, μεταξύ άλλων, δε διασφάλισαν ότι ο εναγόμενος 1, που με τη σειρά του ανάθεσε στον αποβιώσαντα την εργασία που εκτελούσε στον ουσιώδη χρόνο, δε θα τον εξέθετε σε κίνδυνο και συγκεκριμένα ότι δε θα του ανάθετε την εργασία βαφής της πολυκατοικίας, με τη χρήση του ελαττωματικού τηλεσκοπικού μηχανήματος και της προσαρτημένης σ' αυτό εξέδρας, με αποτέλεσμα, όταν συνεπεία του γεγονότος ότι η εξέδρα ήταν ελαττωματική, έπεσε από ύψος περίπου 11 μέτρων, έπεσε και ο αποβιώσαντας, ο οποίος βρήκε ακαριαίο θάνατο. Οι ενάγοντες (που για να επαναλάβω τυγχάνουν, σύζυγος του αποβιώσαντα, η ενάγουσα 1 και παιδιά τους, οι ενάγοντες 2, 3 και 4), εν τέλει, με ρητή δήλωση της δικηγόρου τους αξιώνουν εναντίον των εναγόμενων 2 και 4, μόνο το ποσό των €17.086,00, λόγω απώλειας (bereavement) καθώς και ποσό των €1.150,00, που είναι τα έξοδα μεταφοράς της σορού του αποβιώσαντα στη Συρία, με νόμιμο τόκο και επί των δύο ποσών. Σε εφαρμογή του άρθρου 58
(7)
(8)(α)
(9)και
(10)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου δικαιούνται στην έκδοση απόφασης για το πρώτο από τα παραπάνω ποσά το οποίο θα καταμεριστεί μεταξύ τους εξίσου. Αναφορικά με το ποσό των €1.150,00, έχοντας κατά νου τις αρχές που διέπουν το θέμα της απόδειξης των ειδικών ζημιών δικαιούνται στην έκδοση απόφασης και για το ποσό αυτό, αφού προσκομίζουν ικανοποιητική μαρτυρία, για σκοπούς στοιχειοθέτησης της σχετικής ζημιάς που υπέστησαν, για την οποία δικαιούνται ανάλογη αποζημίωση (βλ. το τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση του Ibrahim A. Dawood (ανωτέρω)). Κατ' ακολουθία όλων όσων ανέφερα εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων 1 μέχρι 4 και εναντίον των εναγόμενων 2 και 4, αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα, για το ποσό των €17.086,00, λόγω απώλειας (bereavement) καθώς και ποσό των €1.150,00, υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, με νόμιμο τόκο και επί των δύο ποσών, πλέον έξοδα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) . ........... Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΚ-TA Subject: Civil/Other Actions /Final Αναφορά: Πολιτική - θανατηφόρο εργατικό ατύχημα - αποζημιώσεις λόγω απώλειας και ειδικές αποζημιώσεις. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο