Γεωργία Ιωάννου ν. Αντρέα Κωνσταντίνου, Αρ. Αγωγής : 355/08, 25/8/2014

(1)ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη 1995

(2)ΑΑΔ 207, Χάρης Χρίστου v. Eυγενία Khoreva 2002 (1Α) 454). Από το σημείο αυτό θα πρέπει να λεχθεί ότι η μαρτυρία που προσκομίσθηκε από την πλευρά της ενάγουσας ως προς το σημείο από το οποίο προήλθε η ισχυριζόμενη διαρροή και τον τρόπο που αυτή εκδηλωνόταν δεν ήταν ομοιόμορφη και σταθερή, αλλά σε ουσιαστικά σημεία διέφερε μεταξύ της σε βαθμό που κλονίζει την αξιοπιστία της. Η ίδια η ενάγουσα παρουσιάσθηκε απόλυτα βέβαιη ότι τα προβλήματα υγρασίας που παρουσιάσθηκαν στο διαμέρισμα της, οφείλονταν σε διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου και απέκλεισε την πιθανότητα να προκλήθηκαν από οποιαδήποτε άλλη αιτία. Ισχυρίσθηκε ότι όταν έκλεινε το ρολόϊ του νερού του διαμερίσματος του εναγομένου και όταν ο τελευταίος απουσίαζε από το σπίτι του, δεν υπήρχε διαρροή, ενώ όταν αυτός βρισκόταν στο διαμέρισμα του και χρησιμοποιούσε τις υδραυλικές του εγκαταστάσεις, έτρεχε νερό και φούσκωνε και έσταζε. Για το λόγο αυτό αναγκάσθηκε σε κάποιες περιπτώσεις να του κλείσει το ρολόϊ, με αποτέλεσμα ο τελευταίος να την καταγγείλει και στην αστυνομία. Ισχυρίσθηκε ακόμα ότι όταν ο εναγόμενος προέβη σε κάποιες επιδιορθώσεις στο μπάνιο του και συγκεκριμένα σε αλλαγή της μπανιέρας και των νιπτήρων, το πρόβλημα υγρασίας στο δικό της διαμέρισμα σταμάτησε να υφίσταται. Όπως προαναφέρεται η ενάγουσα φάνηκε να ήταν απόλυτα σίγουρη ότι τα προβλήματα υγρασίας που παρουσιάσθηκαν στο διαμέρισμα της, οφείλονταν σε διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου και η πίστη της αυτή ήταν διάχυτη σε όλη τη μαρτυρία της. Όπως διαφάνηκε, η βεβαιότητα της αυτή υπήρχε πριν ακόμα από την επίσκεψη των Μ.Ε.2 και 3 με αποτέλεσμα να δημιουργείται η απορία από που άντλησε την πεποίθηση αυτή, λαμβανομένου ειδικότερα υπόψη ότι η ενάγουσα δεν διαφάνηκε να είναι ειδική επί του θέματος. Αυτό, προκύπτει από το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 2 και 4 που είναι επιστολές με τις οποίες ο εναγόμενος καλείται να επιδιορθώσει τη διαρροή νερού από το διαμέρισμα του και να αποκαταστήσει τις ζημιές στο διαμέρισμα της ενάγουσας. Το σημαντικό που προκύπτει από το περιεχόμενο των δύο αυτών επιστολών και υποδηλεί την απόλυτη πεποίθηση της ενάγουσας για την ευθύνη του εναγομένου πριν την επί τόπου επίσκεψη των δύο αυτών προσώπων είναι ότι αυτές φέρουν ημερομηνία 5/3/2007 και 7/6/2007 αντίστοιχα και στάλησαν πριν οι Μ.Ε.2 και 3 επισκεφθούν το χώρο περί τα τέλη Ιουλίου 2007 και 11/6/2007 και εξάξουν τα δικά τους συμπεράσματα. Στην προσπάθεια της να πείσει για την ορθότητα της θέσης της αυτής, απέφευγε σε κάποιες περιπτώσεις να απαντήσει σε ερωτήσεις που θα μπορούσαν κατά την άποψη της να καταδείξουν ότι η υγρασία που όντως διαφάνηκε ότι παρουσιάσθηκε στο διαμέρισμα της, δυνατόν να οφειλόταν σε οποιαδήποτε άλλη αιτία. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν όταν απαντούσε σε ερωτήσεις για τη γενικότερη κατάσταση στην οποία βρισκόταν η πολυκατοικία, λέγοντας ότι δεν γνώριζε πόσων χρόνων ήταν και προσθέτοντας ευθύς αμέσως ότι κάθε 6 με 7 χρόνια γίνεται συντήρηση της. Άλλη τέτοια περίπτωση ήταν όταν ρωτήθηκε εάν σε άλλα διαμερίσματα στην ίδια πολυκατοικία, παρουσιάσθηκαν παρόμοια προβλήματα και εάν ένα χρόνο προηγουμένως υπήρξε διαρροή νερού από άλλο διαμέρισμα στον 4ο όροφο της πολυκατοικίας. Ερωτώμενη περαιτέρω εάν στον όροφο που βρίσκεται το διαμέρισμα του εναγομένου υπάρχουν και άλλα διαμερίσματα, είπε ξεκάθαρα ότι εκεί που παρουσιαζόταν η ζημιά δεν υπάρχει άλλο διαμέρισμα και ότι αυτό δεν έχει σημασία αφού «φαίνεται καθαρά» ότι για τις ζημιές ευθύνεται ο εναγόμενος. Ενώ ισχυρίζεται και αξιώνει αποζημιώσεις για ζημιές στη βεράντα του διαμερίσματος της που προκλήθηκαν από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου, προέβαλε αντεξεταζόμενη ότι όταν πριν τρία χρόνια έγιναν στην πολυκατοικία εργασίες συντήρησης και επιδιόρθωσης, καμία επιδιόρθωση δεν έγινε στη βεράντα του δικού της διαμερίσματος γιατί σε αυτήν δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Ενώ δηλαδή ισχυρίζεται ότι η βεράντα της χρειάζεται επιδιόρθωση γιατί έχει υποστεί ζημιές από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου που παρατηρήθηκε τον Δεκέμβριο του 2006, από την άλλη προέβαλε ότι όταν πριν τρία χρόνια έγιναν εργασίες συντήρησης της πολυκατοικίας, καμία τέτοια συντήρηση δεν έγινε στη βεράντα της, γιατί δεν παρουσίαζε κανένα πρόβλημα. Και αυτό παρά το ότι αμέσως προηγουμένως και σε ερώτηση τι περιελάμβαναν οι εργασίες συντήρησης συμπεριέλαβε και επιδιορθώσεις βεραντών, λέγοντας συγκεκριμένα «έβαψαν την πολυκατοικία, έκαμαν σπριτ από έξω, επιδιορθώσεις των βεράντων, ακριβώς δεν ξέρω». Στην προσπάθεια της να πείσει για την ορθότητα του ισχυρισμού της ότι η υγρασία στο διαμέρισμα της προκλήθηκε από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου, δεν δίστασε να υπερβάλει. Ενώ κατά την κυρίως εξέταση της κατάθεσε κάποιες φωτογραφίες ως Τεκμήρια 8Α-Η για να δείξει τις ζημιές οι οποίες υπάρχουν στο διαμέρισμα της, στη συνέχεια είπε ότι οι ζημιές αυτές είναι διπλάσιες από αυτές που φαίνονται στις φωτογραφίες, λέγοντας επίσης ότι «έσκασε το ταβάνι της κουζίνας και έπεσε κάτω», ζημιά που εν πάση περιπτώσει δεν έχει αναφερθεί σε άλλο σημείο από την ίδια, ούτε και καταγράφεται στην έκθεση της Μ.Ε.

1. Εκτός των πιο πάνω, κάποια άλλα στοιχεία στη μαρτυρία της, δημιουργούν απορίες σε σχέση με τη διαρροή. Στο Τεκμήριο Α αναφέρει στην παράγραφο 4 ότι σε διάφορα σημεία του διαμερίσματος της παρουσιάσθηκε υγρασία και στην παράγραφο 6 ότι η υγρασία προκλήθηκε από διαρροή νερού από την υδραυλική εγκατάσταση του διαμερίσματος του εναγομένου. Αναφέρει περαιτέρω ότι «Συγκεκριμένα όταν ο εναγόμενος έκανε μπάνιο στο διαμέρισμα του ή άνοιγε βρύσες υπήρχε πιο έντονη διαρροή νερού στο διαμέρισμα μου. Όταν ο εναγόμενος απουσίαζε από το διαμέρισμα του δεν υπήρχε διαρροή νερού». Οι ισχυρισμοί της αυτοί δημιουργούν την εύλογη κατά την κρίση μου απορία, πότε τελικά και σε ποιο βαθμό υπήρχε ή όχι διαρροή. Είπε σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας της ότι τη στιγμή που έσταζε νερό, ειδοποίησε υδραυλικό ο οποίος και της ανάφερε ότι αυτό προερχόταν από την εγκατάσταση του διαμερίσματος του εναγομένου. Είπε ακόμα ότι αυτός πήγε και είδε την εγκατάσταση και συμφώνησαν να μεταβεί εκεί την επόμενη ημέρα για να την επιδιορθώσει αλλά ο εναγόμενος απουσίαζε. Άξιο σχολιασμού είναι το γεγονός ότι ο υδραυλικός αυτός δεν παρουσιάσθηκε ως μάρτυρας στο Δικαστήριο. Για τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία της δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή εκτός του ότι κατά /ή περί τον Δεκέμβριο του 2006 παρουσιάσθηκε υγρασία σε διάφορα σημεία του διαμερίσματος της και του μέρους εκείνου που συνάδει με τη μαρτυρία της Μ.Ε.2 και γίνεται όπως πιο κάτω αναφέρεται αποδεκτή ως προς το που παρουσιάζονταν οι ζημιές στο διαμέρισμα. Αποδεκτή επίσης δεν γίνεται για τους λόγους που πιο πάνω αναφέρονται και όλη η εξ' ακοής μαρτυρία την οποία η ενάγουσα έχει προσαγάγει και ειδικότερα αυτά που αφορούν τα όσα σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, της έχει αναφέρει η διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας αλλά και ο Δήμαρχος του Κοινοτικού Συμβουλίου Αγίου Τύχωνα, τους οποίους επίσης δεν κάλεσε και δεν παρουσίασε ως μάρτυρες στο Δικαστήριο χωρίς κανένας απολύτως λόγος να έχει δοθεί προς τούτο. Υπήρξε περαιτέρω εισήγηση από την ευπαίδευτη συνήγορο του εναγομένου ότι η μαρτυρία που προσκομίσθηκε από την ενάγουσα ότι όταν ο εναγόμενος προέβη σε κάποιες επιδιορθώσεις στο διαμέρισμα του η διαρροή νερού σταμάτησε δεν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη καθότι ο ισχυρισμός αυτός όχι μόνο δεν δικογραφείται, αλλά στην Έκθεση Απαίτησης υπάρχει αντίθετος ισχυρισμός ότι δηλαδή, παρά το ότι ο εναγόμενος κλήθηκε να προβεί σε επιδιορθώσεις, παρέλειψε να το πράξει. Σύμφωνα με την εισήγηση της κας Σωκράτους, εφόσον το κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 5/2/2008, ο ισχυρισμός αυτός θα έπρεπε να είχε δικογραφηθεί αφού η ενάγουσα τοποθέτησε χρονικά την επιδιόρθωση στην οποία προέβη ο εναγόμενος μία βδομάδα μετά τη λήψη της επιστολής Τεκμήριο 4 και η οποία φέρει ημερομηνία 7/6/
2. Όπως προκύπτει πράγματι από την προσκομισθείσα μαρτυρία η ενάγουσα ανάφερε ότι μία εβδομάδα μετά την λήψη της επιστολής από το Δημαρχείο του Αγίου Τύχωνα στις 21/6/2007, ο εναγόμενος προχώρησε στις επιδιορθώσεις. Χρονικά δηλαδή τοποθετεί η ενάγουσα τις επιδιορθώσεις αυτές το αργότερο περί το τέλος Ιουνίου, αρχές Ιουλίου του 2007 και ότι μετά την ολοκλήρωση των επιδιορθώσεων αυτών σταμάτησε η διαρροή νερού. Παρά ταύτα στο κλητήριο ένταλμα που καταχώρησε στις 5/2/2008 δικογραφεί τον ισχυρισμό ότι παρά το ότι ο εναγόμενος κλήθηκε να προβεί σε επιδιορθώσεις παρέλειψε να το πράξει. Κρίνεται ότι η αλλαγή αυτή της μπανιέρας, η οποία μάλιστα και σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς της ενάγουσας είχε ως αποτέλεσμα τον τερματισμό του προβλήματος, αποτελεί ουσιώδες γεγονός το οποίο ως τέτοιο θα έπρεπε να είχε δικογραφηθεί. Ως εκ τούτου η επί του θέματος μαρτυρία της ενάγουσας η οποία βρίσκεται εκτός των δικογραφημένων της θέσεων, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη. Σημαντικές ως προς τη διαρροή ήταν οι μαρτυρίες των εμπειρογνωμόνων που κάλεσαν οι δύο πλευρές και ήταν για την ενάγουσα η αρχιτέκτονας Βέρα Ευθυμίου Παρλαλίδου και για τον εναγόμενο ο πολιτικός μηχανικός Ηλίας Σωκράτους, Μ.Ε.2 και Μ.Υ.2 αντίστοιχα και η εμπειρογνωμοσύνη των οποίων δεν αμφισβητήθηκε από κανένα από τους διαδίκους. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας εμπειρογνώμονα εδράζεται στις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες και η μαρτυρία και των κοινών μαρτύρων (βλ. Κώστας Ψάλτης v. Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 113). Σύμφωνα με τη νομολογία οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο Δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με τη μαρτυρία (βλ. Cybarco Ltd v Kovascik

(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 2013). Όπως σημειώνεται στο σύγγραμμα Phipson on Evidence,14η έκδοση, παρ. 32-14, «An expert may give his opinion upon facts which are either admitted, or proved by himself, or other witnesses in his hearing, at the trial, or are matters of common knowledge as well as upon an hypothesis bases thereon» . Με βάση τα πιο πάνω θα προχωρήσω να εξετάσω πρώτα τη μαρτυρία της Μ.Ε.2. Αυτή τον Ιούλιο του 2007 επισκέφθηκε το διαμέρισμα της ενάγουσας το οποίο βρίσκεται κάτω από το διαμέρισμα του εναγομένου και διαπίστωσε να υπάρχει στην κουζίνα, το μπάνιο, στο υπνοδωμάτιο του διαμερίσματος της ενάγουσας αλλά και στη βεράντα του σαλονιού υγρασία η οποία σύμφωνα με τα όσα καταγράφει στην έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 6) οφείλεται σε πρόβλημα που προέκυψε από διαρροή νερού στις υδραυλικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματος αρ. 303 που ανήκει στον εναγόμενο. Σε αντίθεση με την ενάγουσα που όπως προαναφέρεται ήταν απόλυτα βέβαιη ότι υπήρχε διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου, η Μ.Ε.2 η οποία ήταν η εμπειρογνώμονας η οποία κλήθηκε να τεκμηριώσει επιστημονικά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, παρουσιάσθηκε ανίσχυρη να προσδιορίσει με θετικότητα από πού προερχόταν η διαρροή, ενώ από τις απαντήσεις που έδωσε δημιουργούνται εύλογες κατά την κρίση μου απορίες εάν ήταν απόλυτα βέβαιη ότι υπήρξε όντως τέτοια διαρροή. Η έλλειψη θετικότητας ως προς το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε, προκύπτει τόσο από την έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 6) όσο και από την προφορική της μαρτυρία. Στην έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 6) αναγράφει με γενικότητα ότι η υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας «οφείλεται σε πρόβλημα που προέκυψε από διαρροή νερού στις υδραυλικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματος αρ.303», χωρίς να προσδιορίζει το συγκεκριμένο σημείο των υδραυλικών εγκαταστάσεων από το οποίο προήλθε η διαρροή. Στο ίδιο τεκμήριο κάτω από τον τίτλο «Συμπεράσματα» αναγράφεται ότι σοβαρό πρόβλημα υγρασίας διαπιστώθηκε στην οικοδομή, δημιουργώντας και με αυτό απορίες αν τελικά η υγρασία που διαπίστωσε η μάρτυρας περιοριζόταν μόνο στο διαμέρισμα της ενάγουσας ή σε ολόκληρη την οικοδομή. Στο Τεκμήριο 6 περιλαμβάνονται κάποιες φωτογραφίες, τις οποίες όπως είπε έλαβε η ίδια και εξήγησε τι απεικονίζουν. Ασχέτως της αποδεικτικής αξίας που αυτές θα μπορούσαν να έχουν, κάτι το οποίο δεν κρίνεται απαραίτητο να εξετασθεί στο παρών στάδιο για τους λόγους που θα διαφανούν στη συνέχεια, η Μ.Ε.2 εξηγώντας τις, δεν ήταν όπως διαφάνηκε από τις απαντήσεις της, καθόλου βέβαιη για το τι αυτές ακριβώς απεικονίζουν, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το ερώτημα σε ποια δεδομένα βασίσθηκε έτσι ώστε να καταλήξει στα συμπεράσματα της. Απαντήσεις από τις οποίες διαφαίνεται η έλλειψη βεβαιότητας είναι οι ακόλουθες. Βλέποντας και επεξηγώντας τη φωτογραφία στη σελίδα 3 του Τεκμηρίου 6, είπε κατά λέξη « Όταν δούμε πάνω από το παράθυρο στο σημείο τούτο, πρέπει να είναι η πλάκα του πατώματος του πάνω διαμερίσματος από την οποία φαίνεται να ξεκινά η υγρασία και κατεβαίνει προς τα κάτω». Η απάντηση της αυτή δημιουργεί έντονα το ερώτημα εάν τελικά το σημείο που υποδείκνυε η μάρτυρας ήταν ή όχι η πλάκα του πατώματος του πιο πάνω διαμερίσματος. Και από τη στιγμή που δεν ανάφερε με θετικότητα ότι ήταν βέβαιη ούτε για το στοιχείο αυτό, πως ήταν δυνατό να καταλήξει σε οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα; Βλέποντας τη φωτογραφία στη σελίδα 10 του ίδιου τεκμηρίου απάντησε κατά λέξη «πρέπει να είναι τα ντουλάπια και η οροφή του υπνοδωματίου». Και η απάντηση της αυτή δημιουργεί και πάλι την απορία εάν σε αυτήν απεικονίζονται πράγματι τα ντουλάπια και η οροφή του υπνοδωματίου ή οτιδήποτε άλλο. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο απάντησε βλέποντας και τη φωτογραφία της 1ης σελίδας του Τεκμηρίου 6 λέγοντας ότι «πρέπει να είναι το παράθυρο του μπάνιου του διαμερίσματος, του μπάνιου πάνω από τη κα Γεωργία». Με την ίδια ασάφεια αλλά και πιθανολογήσεις απάντησε και σε άλλη ερώτηση βλέποντας τις φωτογραφίες των σελίδων 12 και 13 του Τεκμηρίου 6 όταν πιθανολόγησε ότι ο εναγόμενος «πιθανό» να άφηνε το παγούρι που υπήρχε στη βεράντα του και μάζευε το νερό του κλιματιστικού να ξεχειλίζει. Είπε συγκεκριμένα ότι «πιθανό να άφηνε το παγούρι να ξεχειλίζει συνέχεια και έκαμε ζημιά και είχε υγρασία σε εκείνη τη γωνιά». Δέχθηκε όμως αντεξεταζόμενη ότι δεν είδε το παγούρι να ξεχειλίζει αλλά το υπολόγισε γιατί η βεράντα σε εκείνο το σημείο παρουσίαζε μεγαλύτερη ζημιά και συνήθως έτσι γίνεται. Εκτός του ότι η μαρτυρία της Μ.Ε.2, δεν χαρακτηριζόταν από θετικότητα και σαφήνεια παρέλειψε επίσης να δώσει στο Δικαστήριο τα κριτήρια στα οποία βασίσθηκε για να σχηματίσει την γνώμη την οποία εξέφρασε. Η έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης της άποψης της, προβάλλεται μέσα από απαντήσεις που έδωσε, ακόμα και κατά τη διάρκεια της κύριας εξέτασης της. Μερικές τέτοιες περιπτώσεις είναι οι ακόλουθες. Είπε κατά τη διάρκεια της κύριας εξέτασης της. «Στο διαμέρισμα της ενάγουσας είχε υγρασία στην κουζίνα, στο μπάνιο και στο υπνοδωμάτιο. Από τα σημάδια που είχε στους τοίχους και τη θέση των σημαδιών αυτών, φαίνεται ότι ήταν από το διαμέρισμα από απάνω.....». Σε άλλο σημείο είπε ότι για να σιγουρευτεί ότι η υγρασία προερχόταν από το μπάνιο του πιο πάνω διαμερίσματος, ανέβηκαν στο σέντε και έβγαλαν φωτογραφίες και ότι « Από τα σημάδια που υπήρχαν φαίνεται ότι πράγματι έτρεχε νερό από πάνω και δημιουργήθηκε υγρασία η οποία κατέβαινε προς τα κάτω». Όπως προκύπτει από τις πιο πάνω απαντήσεις της ενώ υποστήριξε ότι από τα σημάδια φαινόταν ότι έτρεχε νερό από το διαμέρισμα του εναγομένου με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας, δεν έδωσε καμία απολύτως εξήγηση, ούτε κανένα επιστημονικό κριτήριο που να συνδέει ή να συσχετίζει την ύπαρξη αυτών των σημαδιών με την τυχόν διαρροή νερού από το συγκεκριμένο διαμέρισμα και να δικαιολογήσει γιατί η ύπαρξη των σημαδιών αυτών την οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η υγρασία προκλήθηκε από τη διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου. Αξίζει στο σημείο αυτό να λεχθεί ότι σε άλλο σημείο αντεξεταζόμενη δέχθηκε ότι κατά την επίσκεψη της στο διαμέρισμα δεν είδε νερά να τρέχουν, δημιουργώντας έτσι την απορία που βάσισε τον ισχυρισμό της ότι έτρεχαν νερά από το συγκεκριμένο διαμέρισμα. Μόνο από τα σημάδια; Τι υποδήλωναν όμως τα σημάδια αυτά και γιατί; Τα πιο πάνω δεν είναι οι μοναδικές περιπτώσεις που απάντησε με τον τρόπο αυτό. Σε σχέση με τα πλακάκια στο μπάνιο της ενάγουσας και τα οποία όπως είπε ήταν κούφια «υπέθεσε» ότι το πρόβλημα αυτό οφειλόταν στην υγρασία. Στη συνέχεια όμως και σε σχετική ερώτηση που της υποβλήθηκε κατά την αντεξέταση δέχθηκε ότι δεν μπορούσε να αποκλεισθεί αυτό να οφείλεται στην παράλειψη επάλειψης με γόμα κατά την τοποθέτηση τους. Εκτός των πιο πάνω έχει διαφανεί ότι ο τρόπος που η Μ.Ε.2 προχώρησε και έκαμε την επιτόπια εξέταση της κατάστασης ήταν ελλειπής και όχι άρτιος επιστημονικά. Αντεξεταζόμενη είπε αρχικά ότι εξέτασε τις υδραυλικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματος της ενάγουσας και οπτικά δεν είχαν κανένα πρόβλημα. Σε ερώτηση που ακολούθησε αν τις έλεγξε απάντησε «βασικά την εγκατάσταση στο νεπόζιτο που φαίνεται μέσα στο μπάνιο, τα μίξερ, ότι δεν φαινόταν δεν το είδα». Άλλο στοιχείο που καταδεικνύει τον επισφαλή τρόπο που διεξήγαγε την εκτίμηση της ήταν αυτό στο οποίο βλέποντας την φωτογραφία Τεκμήριο Α για Αναγνώριση είπε ότι πιθανό να έγιναν νέες εξωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις. Κατά τη διάρκεια δε της αντεξέτασης, ο αόριστος και υποθετικός τρόπος με τον οποίο ενήργησε αποκαλύφθηκε εντελώς. Είπε σε κάποιο σημείο της αντεξέτασης. «Από τα σημάδια που είδα πιστεύω ότι υπήρχε κάποια διαρροή, μπορεί να ήταν στο πάτωμα μέσα στο μπάνιο, κάτω από το μπάνιο σε κάποια σωλήνα..». Σημαντική είναι και απάντηση που έδωσε και πάλι αντεξεταζόμενη λέγοντας ότι η διαρροή δεν μπορεί να διαπιστωθεί εάν δεν εξεταστεί επί τόπου προσθέτοντας ότι «πολλές φορές μπορεί να βγουν και τα είδη υγιεινής να διαπιστώσεις τα προβλήματα. Απλά διαπιστώνεις ότι υπάρχει διαρροή, το που ακριβώς, πρέπει να γίνει διερεύνηση, δεν φαίνεται», δεχόμενη ότι τέτοια διερεύνηση δεν έγινε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Πολύ χαρακτηριστική όμως είναι η απάντηση που έδωσε σε υποβολή που της έγινε από την ευπαίδευτη συνήγορο του εναγομένου περί το τέλος της αντεξέτασης ότι η υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας δεν προκλήθηκε από διαρροή νερού από τις υδραυλικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματος του εναγομένου και στην οποία έδωσε την ακόλουθη απάντηση. «Πιστεύω ότι πρέπει από κάποιου είδους διαρροή. Μάλλον από υδραυλικές εγκαταστάσεις γιατί ήταν μεγάλη ζημιά γιατί μπορεί να υπήρχε και διαρροή. Όταν κάμω μπάνιο κάποιος που δεν χρησιμοποιεί συχνά να περνά και μέσω του πατώματος, να κάμει την ίδια ζημιά, επειδή ήταν εκτεταμένη, υπέθεσα ότι πιθανό να υπήρχε κάποια διαρροή» (οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου). Ότι προκύπτει από την απάντηση της αυτή είναι κατ' αρχήν ότι επειδή η ζημιά ήταν μεγάλη «μπορεί να υπήρχε διαρροή». Όμως από την απάντηση της δημιουργείται το ερώτημα εάν τελικά υπήρξε ή όχι διαρροή ή εάν και αυτό αποτελεί απλώς και μόνο μία πιθανότητα λόγω και της ύπαρξης μεγάλης ζημιάς. Η μάρτυρας όπως η ίδια ανάφερε «υπέθεσε» ότι «πιθανό» να υπήρχε διαρροή. Και εάν αυτή η διαρροή όντως υπήρχε, από πού προερχόταν; «Μάλλον από υδραυλικές εγκαταστάσεις» όπως είπε; Και εάν ναι από ποιες; Του διαμερίσματος του εναγομένου ή οποιουδήποτε άλλου διαμερίσματος ή ακόμα και τυχόν κοινόκτητου μέρους της πολυκατοικίας ; Από όλα τα πιο πάνω, είναι εμφανής η ανεπάρκεια της διεξαχθείσας από αυτήν εργασίας, η ασάφεια, η πιθανολόγηση και οι υποθέσεις στις οποίες βασίσθηκε για να καταλήξει στα συμπεράσματα της. Ο τρόπος που διεξήγαγε την εργασία της δεν παρέχουν στέρεο έδαφος το οποίο θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων και εν πάση περιπτώσει, οι εγγενείς αδυναμίες και τα παρατηρηθέντα κενά πλήττουν τη σοβαρότητα, ποιότητα και χρησιμότητα της. Όπως το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε στην απόφαση του στην υπόθεση Αυγουστή κ.ά. v. Ιωάννου

(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1498, η γνώμη του πραγματογνώμονα θα πρέπει να αιτιολογείται και να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. Διαφορετικά το Δικαστήριο δεν μπορεί να την αποδεχτεί και να στηριχτεί σε αυτήν ακόμα και στην περίπτωση που είναι και ο μόνος πραγματογνώμονας που έχει καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου. Για τους πιο πάνω λόγους δεν μπορώ να αποδεχθώ το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ότι πράγματι η υγρασία που παρατηρήθηκε στο διαμέρισμα της ενάγουσας προκλήθηκε από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου. Δέχομαι όμως ότι κατά την επίσκεψη της στο διαμέρισμα της ενάγουσας διαπίστωσε ότι σε αυτό υπήρχε πρόβλημα υγρασίας που δημιούργησε κάποιες ζημιές και στις οποίες αναφορά θα γίνει πιο κάτω, ότι πιθανό να είχαν γίνει νέες εξωτερικές υδραυλικές εγκαταστάσεις και ότι κατά την επίσκεψη της στο διαμέρισμα της ενάγουσας δεν είδε νερό να τρέχει. Εκτός των Μ.Ε.2 και Μ.Υ.2 που κλήθηκαν ως εμπειρογνώμονες, κατέθεσαν επίσης ως μάρτυρες ενώπιον του Δικαστηρίου, οι Μ.Ε.3 και Μ.Υ.3, υδραυλικοί στο επάγγελμα οι οποίοι επισκέφθηκαν την πολυκατοικία μετά από οδηγίες των διαδίκων για να επιθεωρήσουν το πρόβλημα. Όπως επαναλήφθηκε στην απόφαση Μάριος Νικολάου v. Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 841, «Ένα πρόσωπο μπορεί να θεωρηθεί ως εμπειρογνώμονας είτε με βάση τα ακαδημαϊκά του προσόντα είτε με βάση την πείρα. Δηλαδή πείρα σε ένα τομέα από μόνη της, μπορεί να καταστήσει το μάρτυρα εμπειρογνώμονα ή πραγματογνώμονα όπως καλείται διαφορετικά (βλ. μεταξύ άλλων Evangelou &Another v. Ambizas & Another

(1982)1 C.L.R. 41, 57, Φιλίππου ν. Οδυσσέως

(1989)1 Α.Α.Δ. 1, 5 και Phipson on Evidence 13η έκδοση, παραγρ. 27-32)». Με βάση τα πιο πάνω θα προχωρήσω σε αξιολόγηση της μαρτυρίας των Μ.Ε.3 και Μ.Υ.3 επίσης ως ειδικών. Μ.Ε.3 ήταν ο Ιωάννης Καβάζης, υδραυλικός στο Κοινοτικό Συμβούλιο Αγίου Τύχωνα ο οποίος κλήθηκε από τους προϊσταμένους του να επισκεφθεί το διαμέρισμα της ενάγουσας. Αυτός πράγματι το επισκέφθηκε και διαπίστωσε ότι οι ζημιές που παρουσιάζονταν σε αυτό, οφείλονταν σε διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου. Σύμφωνα με τα όσα προέβαλε κατά την επίσκεψη του στο διαμέρισμα της ενάγουσας, διαπίστωσε ότι μέσα από το ταβάνι του αποχωρητηρίου της, έτρεχαν νερά τα οποία προηγουμένως είχαν διέλθει μέσα από το σέντε που υπάρχει στο μπάνιο. Όπως είπε, επειδή το αποχωρητήριο της ενάγουσας βρίσκεται κάτω από αυτό του εναγόμενου, «φυσιολογικά» τα νερά έρχονταν από το πάνω πάτωμα στο κάτω. Επειδή όμως δίπλα από το αποχωρητήριο βρίσκεται η κουζίνα του διαμερίσματος της ενάγουσας και επειδή οι τοίχοι των δύο, εφάπτονται έβγαζε και εκεί νερό. Είπε ακόμα ότι από το παράθυρο της κουζίνας βλέπεις το φωταγωγό και εκεί είδε κάποιες «γαλβανιζέ» σωλήνες οι οποίες εισχωρούσαν μέσα στο μπάνιο του διαμερίσματος του εναγομένου και από τις οποίες επίσης έτρεχαν νερά και διαπίστωσε ότι και αυτά προέρχονταν από το διαμέρισμα

1. Διευκρίνησε δε, ότι οι σωλήνες αυτές από τις οποίες έτρεχαν τα νερά, ήταν σωλήνες ύδρευσης. Τότε κτύπησε την πόρτα του διαμερίσματος του εναγομένου αλλά δεν είχε κανένα μέσα για να του ανοίξει. Στη συνέχεια ανέβηκε πάνω στην ταράτσα της πολυκατοικίας όπου βρίσκονται όλοι οι υδρομετρητές των διαμερισμάτων και πάλι διαπίστωσε ότι τα νερά έτρεχαν από το διαμέρισμα
2. Βάσει του ηλεκτρονικού υπολογιστή στον οποίο ως Συμβούλιο έχουν καταχωρημένους τους αριθμούς όλων των υδρομετρητών κάθε υποστατικού, βρήκε τον αριθμό του υδρομετρητή του διαμερίσματος του εναγομένου και έκλεισε τη ροή του νερού και του ντεποζίτου. Περίμενε περίπου μισή ώρα και πρόσεξε από το φωταγωγό ότι ο τοίχος άρχισε να στεγνώνει. Στη συνέχεια μετέβη στο διαμέρισμα της ενάγουσας και διαπίστωσε ότι τα νερά άρχισαν να στραγγίζουν. Στη συνέχεια εγκατέλειψε το μέρος και μέχρι το απόγευμα της ίδιας ημέρας ετοίμασε έκθεση την οποία παρέδωσε στον Κοινοτάρχη (Τεκμήριο 10). Παρά το γεγονός ότι ο Μ.Ε.3 επέμενε στη διαπίστωση ότι η υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας προκλήθηκε από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου και ότι κατά την επίσκεψη του στην πολυκατοικία και το διαμέρισμα της ενάγουσας είδε να τρέχουν νερά από κάποιες σωλήνες ύδρευσης του διαμερίσματος του εναγομένου που βρίσκονταν εξωτερικά της πολυκατοικίας, εν τούτοις κάποια σημεία από τη μαρτυρία του, μου έχουν δημιουργήσει αμφιβολίες για την αλήθεια των ισχυρισμών του και την ορθότητα του συμπεράσματος του. Κατ' αρχήν αυτός δεν επισκέφθηκε και δεν εξέτασε το διαμέρισμα του εναγομένου. Περαιτέρω μεταξύ της μαρτυρίας του και αυτής της ενάγουσας εντοπίζονται ουσιαστικές διαφορές ως προς τη διαρροή και οι οποίες προκαλούν απορίες. Διαρροή υπήρχε όταν ο εναγόμενος βρισκόταν στο σπίτι του και χρησιμοποιούσε τις υδραυλικές του εγκαταστάσεις όπως ισχυρίσθηκε η ενάγουσα και η οποία σταμάτησε να υπάρχει όταν ο εναγόμενος άλλαξε την μπανιέρα του διαμερίσματος του; Ή τα νερά έτρεχαν από το διαμέρισμα του εναγομένου, ενόσω αυτός απουσίαζε από το σπίτι όπως προέβαλε ο Μ.Ε.2 από σωλήνες ύδρευσης που βρίσκονταν εξωτερικά της πολυκατοικίας; Άλλη πολύ σημαντική διαφορά που εντοπίζεται μεταξύ της μαρτυρίας του και αυτής της ενάγουσας είναι ότι ενώ η τελευταία υποστήριξε ότι όταν ο εναγόμενος έκανε μπάνιο υπήρχε πιο έντονη διαρροή νερού και ότι όταν άλλαξε τη μπανιέρα του διαμερίσματος του το πρόβλημα σταμάτησε να υφίσταται, ο Μ.Ε.3 εξέφρασε αντίθετη άποψη λέγοντας ότι η διαρροή νερού δεν θα μπορούσε να προέρχεται από τη χρήση του μπάνιου του διαμερίσματος του εναγομένου γιατί αν τούτο συνέβαινε η διαρροή δεν θα ήταν συνεχόμενη όπως υποστήριξε ότι συνέβαινε στην προκειμένη περίπτωση, αλλά θα διαρκούσε όσο χρόνο χρειαζόταν ο εναγόμενος για να κάνει το μπάνιο του. Είπε ακόμα ο μάρτυρας αυτός ότι τα νερά που είδε να τρέχουν προέρχονταν από εξωτερική σωλήνα ύδρευσης που είναι όπως είπε κάτι διαφορετικό από την αποχέτευση. Απορίες επίσης δημιουργεί ο ισχυρισμός του ότι δεν υπήρχαν ψηλοί λογαριασμοί στην κατανάλωση νερού του διαμερίσματος του εναγομένου. Όπως υποστήριξε παρά το ότι δεν υπήρχαν τέτοιοι ψηλοί λογαριασμοί, εν τούτοις αυτό δεν ήταν αναγκαίο για να διαφανεί ότι όντως υπήρχε διαρροή. Ως λόγο γι' αυτό ανάφερε ότι «επειδή είναι διαμέρισμα, είτε ένας τόνος φύγει, είτε μισός, η διαρροή θα φανεί. Δεν είναι το ίδιο όπως ένα σπίτι που κάθεται στη γη και μπορεί να φύγει και να χαθεί στη γη και θα φανεί στους τόνους εκεί». Η θέση αυτή που προέβαλε θεωρώ ότι δεν συνάδει με τη λογική. Διότι εάν πράγματι έτρεχαν συνέχεια νερά όπως ο ίδιος ισχυρίσθηκε και για την περίοδο που η ίδια η ενάγουσα προσδιόρισε, η συνεχόμενη διαρροή αυτή του νερού θα ήταν λογικό να προκαλέσει αύξηση στους λογαριασμούς του εναγομένου, ασχέτως του ότι πρόκειται για διαμέρισμα και όχι για σπίτι που «κάθεται στη γη». Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν μπορώ να αποδεχθώ τη μαρτυρία του την οποία και απορρίπτω εκτός του ότι πράγματι επισκέφθηκε την πολυκατοικία και το διαμέρισμα της ενάγουσας και ότι οι λογαριασμοί που σχετίζονταν με την κατανάλωση νερού στο διαμέρισμα του εναγομένου κατά την επίδικη περίοδο δεν ήταν ψηλοί. Πέραν των πιο πάνω διαφορών στην προσκομισθείσα εκ μέρους της ενάγουσας μαρτυρία, πρέπει να γίνει αναφορά και σε άλλη περαιτέρω διαφορά που εντοπίζεται με εξ' ακοής μαρτυρία που προσήγαγε η ενάγουσα και συγκεκριμένα με έγγραφο που τιτλοφορείται ως «Διαπίστωση» (Τεκμήριο 5) και φέρεται να υπογράφεται από τη διαχειριστική επιτροπή της πολυκατοικίας στην οποία βρίσκονται τα δύο διαμερίσματα. Σε αυτό καταγράφεται ότι οι αποχετεύσεις του διαμερίσματος του εναγομένου, παρουσιάζουν πρόβλημα και εκρέουν νερά. Τα πιο πάνω δημιουργούν εύλογα το ερώτημα από πού προήλθε τελικά η διαρροή, εάν βεβαίως υπήρξε. Από τη σωλήνα του μπάνιου; Από τις αποχετεύσεις του διαμερίσματος του εναγομένου όπως γενικά καταγράφεται στο Τεκμήριο 5 ή από σωλήνα ύδρευσης όπως υποστήριξε ο Μ.Ε.3; Αντίθετα από την ενάγουσα ο εναγόμενος υποστήριξε ότι δεν υπήρξε καμία διαρροή από το διαμέρισμα του. Ήταν η θέση του ότι μετά από τα παράπονα της ενάγουσας για τέτοια διαρροή κάλεσε υδραυλικούς μεταξύ αυτών και τον Μ.Υ.3 για να ελέγξουν τις υδραυλικές εγκαταστάσεις του διαμερίσματος του. Ο Μ.Υ.3 προχώρησε σε έλεγχο τόσο του δικού του διαμερίσματος όσο και αυτού της ενάγουσας και διαπίστωσε και διαβεβαίωσε τον εναγόμενο ότι κανένα πρόβλημα δεν παρουσίαζε η υδραυλική εγκατάσταση του διαμερίσματος του και ότι καμία διαρροή νερού δεν προκαλείτο από αυτό. Επειδή όμως η ενάγουσα εξακολουθούσε να παραπονείται για διαρροή ενώ παρόμοια παράπονα του έκαμε και ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος με αριθμό Β 302, σε μεταγενέστερο στάδιο κάλεσε και πάλι τον ίδιο υδραυλικό και προχώρησαν σε αλλαγή της μπανιέρας του διαμερίσματος του. Από τις εργασίες που εκτελέστηκαν διαφάνηκε ότι δεν υπήρχε ίχνος διαρροής και δεν εντοπίσθηκε καθόλου υγρασία. Παρά το γεγονός ότι ο εναγόμενος κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του σε ορισμένες περιπτώσεις πλάτιαζε αχρείαστα, εν τούτοις θεωρώ ότι τα όσα ανάφερε σε σχέση με τις προσπάθειες που έκαμε για εντοπισμό τυχόν διαρροής και τι διαφάνηκε, ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Και αυτό γιατί το μέρος αυτό της μαρτυρίας του, συμπίπτει με τη μαρτυρία του Μ.Υ.3 ο οποίος για τους λόγους που θα διαφανούν στη συνέχεια κατά την αξιολόγηση της δικής του μαρτυρίας, μου έκαμε πολύ θετική εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας αλλά και γιατί επί των ουσιαστικών σημείων που αφορούν την υπόθεση παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και τους ισχυρισμούς του. Περαιτέρω στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη είναι ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν δίστασε να αναφέρει γεγονότα που θα μπορούσαν να επενεργήσουν αρνητικά για την υπόθεση του. Κατ' αρχήν ανάφερε ότι και ο ίδιος όπως και ο Μ.Υ.3 διαπίστωσαν να υπάρχει υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας. Ανάφερε επίσης ότι εκτός της ενάγουσας και ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος Β302 του παραπονέθηκε ότι και στο δικό του διαμέρισμα υπήρχε διαρροή νερού από αυτό του εναγομένου. Είπε ακόμα ότι κάποιοι Άγγλοι υδραυλικοί που σε κάποιο στάδιο είχε καλέσει για να εξετάσουν το πρόβλημα, του είχαν πει ότι η μόνη πιθανότητα διαρροής από το διαμέρισμα του που οι ίδιοι μπορούσαν να σκεφτούν ήταν να υπάρχει διαρροή από τη σωλήνα της μπανιέρας του διαμερίσματος του. Ούτε και κάποιες μικροαντιφάσεις που εντοπίζονται στη μαρτυρία του κρίνονται ικανές να επηρεάσουν την αξιοπιστία του αλλά μπορούν να αποδοθούν σε έλλειψη γνώσεων σε σχέση με υδραυλικές εγκαταστάσεις. Το ίδιο ισχύει και για το ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει με ακρίβεια το χρόνο που εξελίχθηκαν κάποια γεγονότα, καθότι η πάροδος τόσων χρόνων από τότε που συνέβησαν μπορεί να το δικαιολογήσει. Για τους πιο πάνω λόγους αποδέχομαι από τη μαρτυρία του όλα όσα ανάφερε για τις ενέργειες που έκαμε για εντοπισμό τυχόν διαρροής. Δεν αποδέχομαι όμως όσα προέβαλε ως πιθανή αιτία του προβλήματος γιατί δεν ήταν θέμα για το οποίο είχε οποιαδήποτε εμπειρογνωμοσύνη. Δεν γίνονται επίσης αποδεκτά τα συμπεράσματα στα οποία μόνος του κατέληξε και τα οποία ως τέτοια δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά, όπως ότι η ενάγουσα ήταν αυτή που απέκοψε το σωλήνα του νερού στην ταράτσα του διαμερίσματος του και ότι αυτή απέκοπτε την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος στο διαμέρισμα του. Η υπεράσπιση κάλεσε ως εμπειρογνώμονα τον Ηλία Σωκράτους (Μ.Υ.2) πολιτικό μηχανικό. Αυτός στις 11/1/2011 και κατόπιν οδηγιών του εναγομένου, επισκέφθηκε το διαμέρισμα του τελευταίου και την πολυκατοικία στην οποία βρίσκονται τα δύο διαμερίσματα, ενάγουσας και εναγομένου. Ετοίμασε σχετική έκθεση (Τεκμήριο 11) και υποστήριξε ότι το πρόβλημα της υγρασίας δεν οφείλεται σε διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου αλλά σε επιφανειακή συμπύκνωση υδρατμών και λόγω φθοράς της κατασκευής. Παρά το γεγονός ότι ο μάρτυρας αυτός μαρτύρησε στο Δικαστήριο με θετικότητα, ειλικρίνεια αλλά και επιστημονική επάρκεια, εν τούτοις δεν μπορώ να αποδεχθώ τα συμπεράσματα του για τους ακόλουθους δύο λόγους. Πρώτο γιατί αυτός επισκέφθηκε την πολυκατοικία και το διαμέρισμα του εναγομένου τέσσερα χρόνια μετά τον εντοπισμό του προβλήματος. Η παρέλευση του χρόνου αυτού δεν διασφαλίζει ότι η κατάσταση είτε των δύο διαμερισμάτων, της ενάγουσας και του εναγομένου ή και της πολυκατοικίας, ήταν η ίδια με αυτήν που υπήρχε κατά το χρόνο που εντοπίστηκε η υγρασία και ότι στο μεσοδιάστημα δεν μεσολάβησε οτιδήποτε άλλο. Ακόμα και ο ίδιος με ειλικρίνεια αντεξεταζόμενος επί κάποιων φωτογραφιών που λήφθηκαν από τον ίδιο και άλλων που λήφθηκαν από την Μ.Ε.2 και ερωτώμενος εάν μπορεί να υπάρχει κάποια διαφορά, απάντησε κατά λέξη «Σωστό υπό προϋποθέσεις. Αν επιδιορθώθηκε οτιδήποτε, ναι σωστό». Δέχθηκε επίσης ότι κάποια κεραμικά στην μπανιέρα του εναγομένου δεν ήταν σε θέση να διακριβώσει εάν είχαν ή όχι επηρεαστεί από τυχόν διαρροή νερού γιατί πριν την επίσκεψη του στο διαμέρισμα του εναγομένου, ο τελευταίος τα είχε αντικαταστήσει. Η ειλικρίνεια με την οποία μαρτύρησε διαφαίνεται και από απάντηση που έδωσε αντεξεταζόμενος ότι τα προβλήματα υγρασίας στο διαμέρισμα της ενάγουσας προκλήθηκαν από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου και στην οποία απάντησε κατά λέξη «Δεν είναι φαινόμενο αποκλειστέο». Δεύτερο γιατί δεν επισκέφθηκε το διαμέρισμα της ενάγουσας και έτσι δεν επιθεώρησε τις ζημιές επί τόπου, ώστε να είναι σε θέση να σχηματίσει άμεση άποψη για αυτές αλλά και την αιτία που τις προκάλεσε. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση που έδωσε αντεξεταζόμενος στην πιο κάτω ερώτηση. «Ερ. Άρα δεν γνωρίζετε ποιες ζημιές παρουσιάζονται σε αυτό το διαμέρισμα; (της ενάγουσας). Απ. Όχι. Ούτε μπορώ να πω με ακρίβεια οποιεσδήποτε ζημιές. Μόνο στη βεράντα που είπα». Στην υπόθεση Ανδρέας Θεοδούλου Μιχαήλ v. Γιαννάκη Ηλία Κυριάκου

(2004)1 ΑΑΔ 1825, η αντιμετώπιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου να απορρίψει τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα γιατί μεταξύ άλλων έλαβε υπόψη του την κατάσταση της ασφάλτου όπως ήταν ένα χρόνο μετά τη σύγκρουση, κρίθηκε ως ορθή από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ως Μ.Υ.3 κατάθεσε ο υδραυλικός Χριστόδουλος Νεοφύτου ο οποίος κλήθηκε από τον εναγόμενο να εξετάσει κατά πόσον υπήρχε διαρροή νερού. Αυτός είπε ότι εξέτασε όλες τις βρύσες και τις σωλήνες του διαμερίσματος που ήταν ορατές με το μάτι, καθώς και το μετρητή του διαμερίσματος του εναγομένου που βρισκόταν στην ταράτσα της πολυκατοικίας και διαπίστωσε ότι δεν βρισκόταν σε κίνηση. Στη συνέχεια άνοιξε τις βρύσες του διαμερίσματος αυτού και ο μετρητής τέθηκε σε λειτουργία, ενώ όταν τις έκλεισε αυτός ακινητοποιήθηκε. Στη συνέχεια επισκέφθηκε μαζί με τον εναγόμενο το διαμέρισμα της εναγομένης όπου και διαπίστωσε ότι υπήρχαν απομεινάρια από παλιές υγρασίες, τα λεγόμενα άλατα, αυτά δηλαδή που δημιουργούνται όταν στεγνώσει η υγρασία. Ήταν ακόμα ο ισχυρισμός του ότι πριν επισκεφθούν το διαμέρισμα της ενάγουσας άνοιξε ξανά όλες τις βρύσες του διαμερίσματος του εναγομένου για να ελέγξει με τον τρόπο αυτό εάν υπήρχε πρόβλημα διαρροής από την αποχέτευση. Όση ώρα όμως παρέμειναν στο διαμέρισμα της ενάγουσας δεν διαπίστωσε να υπάρχει οποιαδήποτε διαρροή ή υγρασία. Ως αποτέλεσμα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε διαρροή και συνεννοήθηκαν με την ενάγουσα όπως στην περίπτωση που παρατηρείτο ξανά οποιοδήποτε πρόβλημα να τους καλέσει για να το επανεξετάσουν, κάτι όμως που δεν έγινε καθότι ποτέ δεν τους ειδοποίησε. Μετά την πάροδο 7, 8 μηνών από την επίσκεψη αυτή και λόγω των συνεχιζόμενων διαμαρτυριών της ενάγουσας κλήθηκε από τον εναγόμενο και αφαίρεσε την μπανιέρα του διαμερίσματος του τελευταίου για να αποκλεισθεί εντελώς οποιαδήποτε πιθανότητα διαρροής. Εκτός από τη μπανιέρα αφαίρεσε και το επιφανειακό τεμάχιο της σωλήνας που συνέδεε την μπανιέρα με το σωλήνα που βρίσκεται εντός του δαπέδου και το οποίο βρισκόταν από την μπανιέρα μέχρι και την αποχέτευση. Αυτά ήταν όσα αφαίρεσαν γιατί όλα τα άλλα ήταν καινούργια. Ήταν η θέση του ότι αφαιρώντας την μπανιέρα βρήκαν την σωλήνα της αποχέτευσης η οποία ήταν στεγανοποιημένη, καθώς και τη γωνιά της, η οποία ήταν επίσης γερή και ενσωματωμένη με τη μπανιέρα. Κατά την εκτέλεση των εργασιών αυτών δεν εντόπισε ούτε υγρασία, ούτε κανένα ίχνος διαρροής. Υποστήριξε επίσης ότι όταν υπάρχει διαρροή, αυτή φαίνεται με το μάτι και προκαλεί κατανάλωση νερού. Αρνήθηκε υποβολές που του έγιναν ότι προχώρησε σε αλλαγή σωλήνα κάτω από τη μπανιέρα του εναγομένου και η οποία ήταν αυτή που προκαλούσε τη διαρροή επιμένοντας ότι περιορίστηκαν στις πιο πάνω αλλαγές. Παρακολουθώντας τον μάρτυρα αυτόν, σχημάτισα καλή εντύπωση ως μάρτυρα της αλήθειας γιατί απαντούσε με αμεσότητα, θετικότητα και χωρίς κανένα απολύτως δισταγμό. Δεν διέκρινα επίσης σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του οτιδήποτε ικανό να κλονίσει τη θετική αυτή εντύπωση που σχημάτισα και γι' αυτό και αποδέχομαι πλήρως τη μαρτυρία του. Δεδομένης της πιο πάνω αξιολόγησης καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα. Η ενάγουσα ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο και εξακολουθεί να είναι ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος αρ. 204 που βρίσκεται στην πολυκατοικία Rita Court, Μπλοκ Β, στη Λεωφόρο Αμαθούντας, στην περιοχή Αγίου Τύχωνα στη Λεμεσό, ενώ ο εναγόμενος ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κάτοχος του διαμερίσματος με αριθμό 303, το οποίο βρίσκεται στην ίδια πολυκατοικία ακριβώς πάνω από αυτό της ενάγουσας. Κατά ή περί τον Δεκέμβριο του 2006 η ενάγουσα διαπίστωσε προβλήματα υγρασίας στο διαμέρισμα της και τα απέδωσε σε διαρροή της υδραυλικής εγκατάστασης του διαμερίσματος του εναγόμενου. Παραπονέθηκε γι' αυτό στον εναγόμενο ο οποίος και μετά από πάροδο κάποιων ημερών κάλεσε τον Μ.Υ.3 να επιθεωρήσει το διαμέρισμα του για να διαπιστώσει κατά πόσον υπήρχε οποιαδήποτε διαρροή. Αυτός πράγματι μετέβη στο διαμέρισμα του εναγομένου και προέβη σε διάφορες ενέργειες ελέγχοντας όλες τις βρύσες και τις σωλήνες του διαμερίσματος του τελευταίου που ήταν ορατές με το μάτι, το μετρητή του διαμερίσματος αυτού που βρισκόταν στην ταράτσα της πολυκατοικίας καθώς επίσης και το διαμέρισμα της εναγομένης. Ως αποτέλεσμα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε διαρροή και συνεννοήθηκαν με την ενάγουσα όπως στην περίπτωση που παρατηρείτο ξανά οποιοδήποτε πρόβλημα να τους καλέσει για να το επανεξετάσουν, κάτι όμως που δεν έγινε. Μετά την πάροδο 7, 8 μηνών από την επίσκεψη αυτή και μετά από συνεχή παράπονα της ενάγουσας προς τον εναγόμενο, ο τελευταίος κάλεσε ξανά τον Μ.Υ.3 ο οποίος και αφαίρεσε την μπανιέρα από το διαμέρισμα του εναγομένου καθώς και το επιφανειακό τεμάχιο της σωλήνας που συνδέει την μπανιέρα με το σωλήνα που βρίσκεται εντός του δαπέδου. Κατά την αφαίρεση η σωλήνα της αποχέτευσης ήταν στεγανοποιημένη, όπως και η γωνιά της, η οποία ήταν επίσης γερή και ενσωματωμένη με τη μπανιέρα. Κατά την εκτέλεση των εργασιών αυτών δεν εντοπίσθηκε ούτε υγρασία, ούτε ίχνος διαρροής. Όπως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης η ενάγουσα προσδιορίζει την αμέλεια του εναγομένου σε μια μόνο παράλειψη του και συγκεκριμένα στην αμέλεια του να επιδιορθώσει το πρόβλημα της διαρροής νερού που προκλήθηκε από το διαμέρισμα του. Αυτή είναι η μοναδική λεπτομέρεια αμέλειας που δικογραφείται. Παρά το ότι δεν υπάρχει ρητή δικογράφηση για το αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας, μπορεί να συναχθεί ότι η αγωγή της ενάγουσας βασίζεται και σε αυτό αφού στην Έκθεση Απαίτησης γίνεται αναφορά ότι η υγρασία που παρατηρήθηκε στο διαμέρισμα της ενάγουσας προήλθε από διαρροή νερού από την υδραυλική εγκατάσταση του διαμερίσματος του εναγομένου. Προκύπτει επίσης από την γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ενάγουσας ότι γίνεται και επίκληση για εφαρμογή της αρχής του res ipsa loquitur, όπως και της ευθύνης από διαφυγή πράγματος που βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο του εναγομένου και η οποία θα μπορούσε να εξετασθεί είτε κάτω από το άρθρο 52 του Κεφ. 148, είτε υπό τον κανόνα της Rylands v.Fletcher. Το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 δίδει τον ορισμό της αμέλειας. Αυτή συνίσταται σε τέλεση πράξης που κάτω από τις περιστάσεις δεν θα τελούσε ένας λογικός, συνετός άνθρωπος ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία κάτω από τις ανάλογες περιστάσεις θα τελούσε, με αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιάς. Τα συστατικά στοιχεία αλλά και οι αρχές που αφορούν το αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας έτυχαν εξέτασης σε αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου και οι αρχές που σχετίζονται με αυτό, έχουν συνοψισθεί στην υπόθεση Σαββιτζιήκκης - Καρπασίτης κ.ά. v. Σιόκουρου,

(2002)1(Α) ΑΑΔ 472. Υιοθετήθηκε δε στην Ρίτσα Δημοσθένους ν. Μαρία Γεωργίου κ.α.,

(2001)1 Α.Α.Δ. 1968 παλαιότερη νομολογία πως παρόλο που η αμέλεια, με τη στενή της έννοια, δεν είναι αναγκαίο στοιχείο της ιδιωτικής οχληρίας, εν τούτοις, κάποιου είδους υπαιτιότητα (fault) που να προκαλεί προβλεπτή ζημιά είναι αναγκαία (σελ. 572). Σε σχέση με τον κανόνα του Res ipsa loquitur καθοδηγητικά είναι τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Αικατερίνη Χατζηπαύλου v. Τόνιας Ιντζιριάν κ.α.

(2004)1 ΑΑΔ 1278 στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Το άρθρο 55 του Κεφ. 148 που έχει προσδώσει μια νομοθετική κάλυψη στον πιο πάνω κανόνα του κοινοδικαίου, προνοεί ότι όταν σε μια αγωγή αποδεικνύεται ότι, (α) Ο ενάγων δεν είχε τα μέσα να γνωρίζει πώς συνέβηκε το ατύχημα και (β) Η ζημιά προκλήθηκε από ένα αντικείμενο που βρισκόταν κάτω από τον αποκλειστικό έλεγχο του εναγομένου και η ζημιά είναι περισσότερο συνεπής με αμέλεια εξάσκησης εύλογης φροντίδας εκ μέρους του εναγομένου, εφαρμόζεται η αρχή Res ipsa loquitur και το βάρος μετατοπίζεται στους ώμους του εναγομένου για να αποδείξει ότι οι λεπτομέρειες του ατυχήματος αποκλείουν αμέλεια εκ μέρους του». Ως κανόνας απόδειξης θεωρείται και το άρθρο 52 σε σχέση με τη διαφυγή. Όταν αποδειχθεί ότι η ζημιά προκλήθηκε από διαφυγή πράγματος του οποίου ο εναγόμενος είχε την ευθύνη, τότε το βάρος μετατίθεται στους ώμους του τελευταίου να αποδείξει ότι δεν ευθύνεται για αμέλεια (βλ. Βλ. Σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα σελ. 45, 46). Όπως προκύπτει από την Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά

(2003)1 Α.Α.Δ. 447 και σε αυτήν την περίπτωση είναι απαραίτητη η απόδειξη αιτιώδους συνάφειας. Σχετικό είναι το εξής απόσπασμα από την υπόθεση Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά

(2003)1 Α.Α.Δ. 447: «Θα πρέπει με άλλα λόγια να αποδειχθεί ότι η αδικοπραξία του Εναγόμενου προκάλεσε τη ζημιά του Ενάγοντα. Ακόμα και στην περίπτωση παραδοχής αμέλειας από τον Εναγόμενο, χωρίς άλλου τινός, ο ενάγων δεν δικαιούται αποζημίωσης, εκτός αν μπορεί να συνδέσει τη ζημιά του με την αμέλεια αυτή». Ο κανόνας Rylands v. Fletcher καθιερώνει αυστηρή ευθύνη, ανεξάρτητη από αμέλεια που συνιστά αυτοτελές αστικό αδίκημα. Η αναγνώριση αυστηρής ευθύνης δεν συνάδει με τη γενική αρχή ευθύνης που απαιτεί υπαιτιότητα εκ μέρους του εναγομένου, αν και δεν αποκλείεται και η παράλληλη εφαρμογή του όταν ικανοποιούνται οι αυστηρότερες προϋποθέσεις που θέτει το κοινοδίκαιο για την εφαρμογή του κανόνα αυτού (βλ. Σύγγραμμα Αστικά Αδικήματα των κ.κ. Αρτέμη & Ερωτοκρίτου, 2003, Τόμος 2, σελ. 48). Πάντως ο κανόνας αυτός δεν καλύπτει πράγματα που βρίσκονται συνήθως φυσιολογικά στη γη, και η εφαρμογή του περιορίζεται σε μη φυσιολογική χρήση της γης (βλ. Parthenon Shirts (Exporters) Ltd v. Γαβριηλίδου

(2010)1 (Β) ΑΑΔ 1288). Σε οποιαδήποτε όμως περίπτωση, απαραίτητο είναι για να μπορεί να στοιχειοθετηθεί ευθύνη του εναγομένου, να αποδειχθεί οπωσδήποτε ότι η υγρασία που όντως αποδείχθηκε να υπάρχει στο διαμέρισμα της ενάγουσας, προκλήθηκε από διαρροή νερού από το διαμέρισμα του εναγομένου. Το γεγονός αυτό είναι θεμελειώδους σημασίας για την υπόθεση της ενάγουσας, αφού διαφορετικά η τύχη της αγωγής είναι προδιαγεγραμμένη. Στην εξεταζόμενη περίπτωση και με βάση τα όσα πιο πάνω αναφέρονται, η ενάγουσα παρά το γεγονός ότι όντως απέδειξε ότι παρουσιάσθηκε υγρασία στο διαμέρισμα της, κάτι το οποίο αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου, δεν πέτυχε να αποδείξει την αιτία αυτής ή την προέλευση της και ειδικότερα ότι οφειλόταν σε διαρροή από συγκεκριμένο μέρος της υδραυλικής εγκατάστασης του διαμερίσματος του εναγομένου και το οποίο βρισκόταν κάτω από τον αποκλειστικό έλεγχο του τελευταίου. Και αυτό γιατί η μαρτυρία που προσκομίσθηκε επί του θέματος από την ενάγουσα έχει απορριφθεί για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω με αποτέλεσμα να παραμένει άγνωστη για το Δικαστήριο η αιτία πρόκλησης της υγρασίας. Από τη στιγμή που δεν αποδείχθηκε ότι η υγρασία στο διαμέρισμα της ενάγουσας είχε ως αιτία ή προέλευση, διαρροή από το διαμέρισμα του εναγομένου, η αγωγή της ενάγουσας σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να έχει επιτυχή κατάληξη (βλ. Αικατερίνη Χατζηπαύλου v. Τόνιας Ιντζιρτζιάν

(2004)1 ΑΑΔ 1278), αφού η απόδειξη του γεγονότος αυτού αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για εφαρμογή των πιο πάνω. Η αγωγή δεν θα μπορούσε να έχει επιτυχή κατάληξη ούτε και κατ' εφαρμογή του κανόνα της Rylands v. Fletcher αφού η ύπαρξη υδραυλικών εγκαταστάσεων σε διαμερίσματα που βρίσκονται σε μια ενιαία πολυκατοικία αποτελεί φυσιολογική και εύλογη χρήση της γης και γι' αυτό και δεν θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα εφαρμογής του κανόνα αυτού. (βλ. Parthenon Shirts (Exporters) Ltd v. Γαβριηλίδου

(2010)1 Β Α.Α.Δ. 1288). Στην υπόθεση Ρίτσας Δημοσθένους v. Μάριου Γεωργίου κ.α.

(2001)1 ΑΑΔ 1298 το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή επειδή «(

1. i)η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την προέλευση της διαρροής ή την αιτία της, (
2. ii)δεν απέδειξε κανένα στοιχείο υπαιτιότητας για τους εναγόμενους ούτε ότι έγινε καμιά μη συνηθισμένη χρήση των πραγμάτων από τους εναγόμενους ώστε αυτοί να υπέχουν αυστηρή ευθύνη ούτε ότι η πρόκληση της ζημιάς της ήταν προβλεπτή, (iii) η διαφυγή υγρασίας έγινε χωρίς οι εναγόμενοι να γνωρίζουν για αυτή και η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει οποιαδήποτε αμέλεια εκ μέρους των εναγομένων στο να επιτρέπουν τη συνέχιση της». Έτσι και στην παρούσα περίπτωση η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την αιτία ή την προέλευση της υγρασίας, οποιοδήποτε στοιχείο υπαιτιότητας του εναγομένου, ότι έγινε από αυτόν μη συνηθισμένη χρήση των υδραυλικών του εγκαταστάσεων. Δεν διαφάνηκε επίσης ότι η διαφυγή υγρασίας έγινε με γνώση του εναγόμενου, ούτε ότι αυτός αμέλησε και επέτρεψε τη συνέχιση της διαρροής. Παρά το ότι η τύχη της αγωγής έχει κριθεί, εν τούτοις και για σκοπούς πληρότητας της απόφασης θα προχωρήσω να εξετάσω εάν η ενάγουσα πέτυχε να αποδείξει τις αξιούμενες ειδικές ζημιές. Η νομολογία είναι σαφέστατη ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Χαραλάμπους v. Χαραλάμπους Πολ. Εφ.360/08/26.4.2012). Με την Έκθεση Απαίτησης αξιώνεται από την ενάγουσα το συνολικό ποσό των Ε4.442.36=, δηλαδή Ε4.271.50= για επιδιόρθωση των ζημιών, Ε85.43= για έξοδα εκτίμησης και ποσό Ε85.43= για φωτογραφίες. Προς απόδειξη των ζημιών που προκλήθηκαν, μαρτυρία έδωσε η ίδια η ενάγουσα και η Μ.Ε.2. Από τη μαρτυρία τους δεν αποδέχομαι τα ακόλουθα σημεία σε σχέση με τη ζημιά στη βεράντα του διαμερίσματος και στα κεραμικά του μπάνιου. Τα όσα προβλήθηκαν σε σχέση με τη ζημιά στη βεράντα βρίσκονται εκτός των δικογραφημένων θέσεων της ενάγουσας. Και αυτό γιατί ενώ σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας όλες οι ζημιές για τις οποίες αξιώνει αποζημιώσεις, συμπεριλαμβανομένης και της ζημιάς στη βεράντα αποδίδονται σε διαρροή από την υδραυλική εγκατάσταση του διαμερίσματος του εναγομένου, στην προφορική μαρτυρία που έχει προσκομισθεί από την Μ.Ε.2 αλλά και την ίδια την ενάγουσα, η ζημιά στη βεράντα αποδόθηκε όχι σε διαρροή της υδραυλικής εγκατάστασης του διαμερίσματος του εναγομένου, αλλά στο ότι ο τελευταίος άφηνε ένα παγούρι που τοποθέτησε στη δική του βεράντα για να συγκεντρώνει το νερό του κλιματιστικού, να ξεχειλίζει και να πλημμυρίζει. Το μέρος λοιπόν της μαρτυρίας των δύο αυτών προσώπων σε σχέση με το ζήτημα αυτό δεν γίνεται αποδεκτό γιατί βρίσκεται εκτός των δικογραφημένων θέσεων της ενάγουσας. Δεν αποδέχομαι επίσης ότι τα κεραμικά του μπάνιου υπέστησαν ζημιά λόγω υγρασίας. Και αυτό γιατί η Μ.Ε.2 δεν ήταν θετική επί του σημείου αυτού αλλά ανάφερε ότι δεν αποκλείεται η συγκεκριμένη ζημιά να οφείλεται σε άλλο λόγο και συγκεκριμένα σε μη επικόλληση τους με γόμα κατά την τοποθέτηση τους. Καταλήγω λοιπόν και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο στο διαμέρισμα της ενάγουσας παρουσιάσθηκαν οι ακόλουθες ζημιές. Υγρασία στο εσωτερικό της κουζίνας, στην οροφή και στο ξύλινο κούφωμα του παραθύρου του μπάνιου, στην οροφή και τους τοίχους του σέντε, στο ντεπόζιτο του νερού που βρίσκεται στο σέντε του διαμερίσματος, στην οροφή, τους τοίχους και το εσωτερικό των ερμαριών του υπνοδωματίου. Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω εάν η ενάγουσα πέτυχε να αποδείξει το κόστος που απαιτείται για αποκατάσταση των ζημιών αυτών. Η ίδια η ενάγουσα ανάφερε ότι βασίσθηκε στους υπολογισμούς που ετοίμασε η Μ.Ε.2. Σημαντική λοιπόν είναι η μαρτυρία της Μ.Ε.2 επί του σημείου αυτού. Στο Τεκμήριο 6 η Μ.Ε.2 καταγράφει κατά λέξη τα ακόλουθα: « 1. Επιδιόρθωση σουβάδων και πογιατίσματα. Στους τοίχους και οροφές της κουζίνας, μπάνιου, υπνοδωματίου, βεράντας, φωταγωγού και σέντε. Συντήρηση ντεποζίτου νερού με ειδική μπογιά γιατί έχει οξειδωθεί από την υγρασία. Λ.Κ.850=. 2. Αντικατάσταση ξύλινων κουφωμάτων των παραθύρων κουζίνας και μπάνιου και αντικατάσταση ή επιδιόρθωση επηρεαζομένων ντουλαπιών κουζίνας και υπνοδωματίου. Λ.Κ.850=. 3. Αντικατάσταση κεραμικών μπάνιου και νέες πατούδες στα παράθυρα κουζίνας και μπάνιου (αγορά και τοποθέτηση) Λ.Κ.800=. Υπολογιζόμενο συνολικό (κατά προσέγγιση) κόστος επιδιορθώσεων Λ.Κ.2.500=)». Το τελευταίο αυτό που η Μ.Ε. 2 καταγράφει στην έκθεση που ετοίμασε (Τεκμήριο 6), κάτω από τον τίτλο «Συμπεράσματα» ότι «Υπολογιζόμενο συνολικό (κατά προσέγγιση) κόστος επιδιορθώσεων Λ.Κ.2.500=» είναι ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο ενήργησε αφού και η ίδια δηλώνει ότι το ποσό που υπολόγισε είναι μόνο κατά προσέγγιση και συνεπώς όχι ακριβές. Όπως αναφέρεται και πιο πάνω και προκύπτει από τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 6, η Μ.Ε.2 με πολλή γενικότητα καταγράφει το κόστος που κατά την άποψη της είναι απαραίτητο για αποκατάσταση των ζημιών, χωρίς να προσδιορίζει ούτε τα τετραγωνικά μέτρα όλων των σημείων στα οποία πρέπει κατά την άποψη της να γίνει αντικατάσταση υλικών ή άλλες εργασίες, το κόστος αγοράς και τοποθέτησης των υλικών που θα απαιτηθούν κ.λ.π.. Με την ίδια γενικότητα ήταν οι αναφορές της κατά την προφορική της μαρτυρία. Είπε ότι υπολόγισε το κόστος της επιδιόρθωσης με το μέτρο και ανάλογα με τις ζημιές που υπολόγισε και τις τιμές που υπήρχαν τότε στην αγορά. Αντεξεταζόμενη δε, ανάφερε ότι υπολόγισε το κόστος ανάλογα με το εμβαδόν και διευκρίνησε ότι όπως κατέγραψε και στην έκθεση της το ποσό αυτό είναι κατά προσέγγιση. Δεν προσδιόρισε όμως πόσα ήταν τα μέτρα στο κάθε σημείο που έχρηζε επιδιόρθωσης, ούτε ανάφερε τις τιμές αγοράς των υλικών ανά μέτρο, ούτε και τις τιμές των εργατικών που θα απαιτούνταν για την επιδιόρθωση. Δεν προσδιόρισε επίσης το εμβαδόν στο οποίο αναφέρθηκε, ούτε στην έκθεση της (Τεκμήριο 6), ούτε και κατά την προφορική της μαρτυρία. Γενικότερα παρέλειψε να δώσει τα στοιχεία εκείνα που έλαβε υπόψη της για να υπολογίσει έστω και κατά προσέγγιση το ποσό που υπολόγισε και η ενάγουσα αξιώνει. Ο γενικόλογος τρόπος με τον οποίο η Μ.Ε.2 αναφέρθηκε στα ποσά που απαιτούνται για αποκατάσταση των ζημιών δεν μπορεί να διασωθεί από τη θέση που προέβαλε ο Μ.Υ.2 και ο οποίος δέχθηκε ότι οι τιμές που ανάφερε η Μ.Ε.2 είναι λογικές και όχι υπερβολικές ή πρωτάκουστες. Και αυτό γιατί σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του διευκρίνησε ότι δεν είχε τάξη μεγέθους για να μπορεί να επιβεβαιώσει την ορθότητα των τιμών που καθόρισε η Μ.Ε.2. Ένεκα λοιπόν του αόριστου και γενικού τρόπου με τον οποίο η Μ.Ε.2 υπολόγισε τις διεκδικούμενες αυτές αποζημιώσεις κρίνεται ότι αυτές δεν έχουν αποδειχθεί με την αυστηρότητα που απαιτεί η νομολογία και η ενάγουσα απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που είχε στους ώμους της. Σε σχέση με το αξιούμενο ποσό των Ε85.43= για φωτογραφίες, πρέπει να λεχθεί ότι η ενάγουσα παρέλειψε να προσδιορίσει για ποιες φωτογραφίες πλήρωσε σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της το ποσό αυτό, που το πλήρωσε και ακόμα παρέλειψε να προσκομίσει οποιαδήποτε απόδειξη. Έτσι ούτε η καταβολή του ποσού αυτού έχει αποδειχθεί. Το μόνο αξιούμενο ποσό που αποδείχθηκε είναι αυτό των Ε85.43= για τα έξοδα της εκτίμησης της Μ.Ε.2 και για τα οποία η ενάγουσα κατάθεσε στο Δικαστήριο σχετική απόδειξη (Τεκμήριο 7). Και στην περίπτωση δηλαδή επιτυχίας της αγωγής το μόνο ποσό που η ενάγουσα έχει πετύχει να αποδείξει είναι αυτό των Ε.85.43= για τα έξοδα εκτίμησης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή θα έχει απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα σε βάρος της ενάγουσας και υπέρ του εναγομένου όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Υπ.... ...... ....... Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Civil/final Subject :diarroi nerou cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο